Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 12:13

Εάν αυτά υπήρξαν δεινά, έχουν πια παρέλθει· συγχωρήστε μου αυτή την αδικία. Ορίστε άλλον ως προεστώτα, ο οποίος να αρέσει στους πολλούς· σε εμένα όμως δώστε την έρημο, και την αγροτική ζωή, και τον Θεό, στον οποίο και μόνο, ακόμη και μέσα από την ταπεινότητα, θα γίνουμε αρεστοί. Είναι φοβερό, αν θα στερηθούμε τους λόγους, και τις συνάξεις, και τις πανηγύρεις, και τα χειροκροτήματα αυτά από τα οποία παίρνουμε φτερά, και τους οικείους, και τους φίλους, και τις τιμές, και την ομορφιά και το μέγεθος της πόλης, και την αστραπή που περιλάμπει από παντού εκείνους που έχουν το βλέμμα τους στραμμένο προς αυτά και δεν έχουν εγκύψει προς τα έσω· αλλά δεν είναι τόσο φοβερό, όσο αν πρόκειται να γεμίσω ταραχή και να μιανθώ από τους θορύβους και τους αναβρασμούς της κοινωνίας, και από τις υποχωρήσεις προς τις διαθέσεις των πολλών. Διότι δεν αναζητούν ιερείς, αλλά ρήτορες· ούτε οικονόμους ψυχών, αλλά φύλακες χρημάτων· ούτε καθαρούς ιερουργούς, αλλά ισχυρούς προστάτες. Θα πω όμως κάτι προς υπεράσπισή τους: εμείς οι ίδιοι τους εκπαιδεύσαμε έτσι, εμείς που γινόμαστε τα πάντα για όλους, χωρίς να γνωρίζω αν το κάνουμε για να σώσουμε τους πάντες ή για να τους απωλέσουμε.

ΙΔ΄. Εάν δε, επειδή υπομένω να τυραννούμαι, διαπράττω αδικία, συγχωρήστε μου την αδικία αυτή· διότι και από άλλους υπέμεινα να τυραννούμαι. Και θεωρώ χάρη το ότι κατηγορήθηκα για την επιείκειά μου ωσάν να ήταν ανοησία. Διότι έτσι αναλογίζομαι, κάνοντας χρήση λογισμών πολύ υψηλότερων από τους δικούς σας: Τι μέρος αποτελούν αυτά εμπρός στα εμπτύσματα και τα ραπίσματα του Χριστού, υπέρ του Οποίου και για τον Οποίο υφιστάμεθα τους κινδύνους;

Μπορεί όμως να λεχθεί και κάτι άλλο, ότι, όπως συνηθίζουμε εμείς να αποκαλούμε το μεγαλύτερο μέρος ως το όλον, έτσι ακριβώς μίλησε και εδώ. Μαζί με αυτά νομίζω ότι υπονοεί και τον εαυτό του, ότι δηλαδή και ο ίδιος κατέδειξε τα σημεία, όπως λέει και στη Δεύτερη Επιστολή προς αυτούς: «Τα σημεία του αποστόλου κατεργάστηκαν ανάμεσά σας με κάθε υπομονή»· και πάλι: «Διότι σε τι υστερήσατε απέναντι στις άλλες Εκκλησίες;». Ή, όπως είπα, υπενθυμίζει και τα δικά του έργα, ή λέει αυτά τα λόγια προς εκείνους που ήταν ακόμη άξιοι και δόκιμοι. Διότι υπήρχαν εκεί πολλοί άγιοι, οι οποίοι έταξαν τους εαυτούς τους στη διακονία των αγίων και έγιναν η απαρχή της Αχαΐας, όπως ακριβώς το δηλώνει προς το τέλος. Εξάλλου, ακόμη και αν οι έπαινοι δεν ανταποκρίνονται απόλυτα στην αλήθεια, εντούτοις παρατίθενται κατ' οικονομίαν, προετοιμάζοντας το έδαφος για τη διδασκαλία. Διότι εκείνος που από τα προοίμια λέει αμέσως βαριά λόγια, κλείνει την ακοή των πιο αδύναμων απέναντι στα λόγια του. Επειδή, αν οι ακροατές είναι ισότιμοι, οργίζονται· ενώ αν είναι πολύ κατώτεροι, θα λυπηθούν.

Και αν κάποιος θελήσει, λέει, να μάθει από πού αποδεικνύεται ότι είμαι απόστολος, προβάλλω εσάς· διότι όλα τα γνωρίσματα του αποστόλου τα επέδειξα ανάμεσά σας και δεν παρέλειψα τίποτα· πράγμα το οποίο λέει και στη δεύτερη επιστολή. Λέγοντας: «Αν και δεν είμαι τίποτα, εντούτοις τα σημεία του αποστόλου εκπληρώθηκαν ανάμεσά σας με κάθε υπομονή, με σημεία και τέρατα και θαυματουργικές δυνάμεις. Διότι σε τι υστερήσατε σε σύγκριση με τις υπόλοιπες Εκκλησίες;»

Ακούγοντας αυτά, ας διδασκόμαστε, εάν βρεθούμε στην ανάγκη να κάνουμε τέτοιες διηγήσεις, να αναφέρουμε με συντομία τα κατορθώματά μας· πράγμα που έπραξε και ο ίδιος. Β΄. Έπειτα, για να μην πουν κάποιοι: «Ακόμη και αν είσαι μεγάλος και έπραξες πολλά, εντούτοις δεν έπραξες τόσα όσα οι απόστολοι στις υπόλοιπες Εκκλησίες», πρόσθεσε: «Διότι σε τι υστερήσατε έναντι των υπολοίπων Εκκλησιών;» Δεν μετείχατε, λέει, σε μικρότερη χάρη από τους υπολοίπους.

Αποδεικνύει δε από αυτό, ότι προσβάλλουν και εκείνους, όταν αυτόν που είναι ίσος τους, τον τοποθετούν σε δεύτερη μοίρα σε σχέση με αυτούς. «Εκτός από το ότι εγώ ο ίδιος δεν σας επιβάρυνα». Με πολλή αυστηρότητα πάλι διατύπωσε την επίπληξη. Και το επόμενο είναι πιο βαρύ: «Συγχωρήστε μου την αδικία αυτή». Αλλά όμως η αυστηρότητα αυτή περιέχει και λόγια αγάπης, και αποτελεί εγκώμιο για εκείνους· εφόσον βέβαια θεωρούν ως αδικία εις βάρος τους το ότι δεν καταδέχθηκε ο απόστολος να λάβει κάτι από αυτούς, ούτε πήρε το θάρρος να συντηρηθεί από εκείνους. Εάν για αυτό με κατηγορείτε, λέει (δεν είπε: «Κακώς με κατηγορείτε», αλλά το εξέφρασε με πολλή γλυκύτητα), ζητώ συγγνώμη, συγχωρήστε μου αυτό το αμάρτημα.

Και παρατήρησε τη σύνεσή του· διότι, επειδή η συνεχής επανάληψη αυτού του ζητήματος τους προκαλούσε όνειδος, συνεχώς τους παρηγορεί γι' αυτό. Διότι πιο πάνω, λέγοντας ότι «Υπάρχει μέσα μου η αλήθεια του Χριστού, ότι αυτή η καύχησή μου δεν θα εμποδιστεί», είπε πάλι ότι «Μήπως δεν σας αγαπώ; Ο Θεός το γνωρίζει· αλλά το κάνω για να αποκόψω την αφορμή από εκείνους που ζητούν αφορμή, ώστε σε εκείνο για το οποίο καυχώνται, να βρεθούν ακριβώς όπως κι εμείς». Και στην προηγούμενη επιστολή: «Ποιος είναι λοιπόν ο μισθός μου; Το να κηρύττω το Ευαγγέλιο παρέχοντάς το δωρεάν». Και εδώ: «Συγχωρήστε μου αυτή την αδικία».

«Διότι εγώ όφειλα να συστήνομαι από εσάς. Διότι σε τίποτα δεν υστέρησα από τους κορυφαίους αποστόλους, αν και δεν είμαι τίποτα· τα σημάδια βέβαια του αποστόλου κατεργάστηκαν ανάμεσά σας, με κάθε υπομονή, με σημεία και με τέρατα και με δυνάμεις. Διότι σε τι υστερήσατε από τις υπόλοιπες εκκλησίες, παρά μόνο στο ότι εγώ ο ίδιος δεν σας επιβάρυνα;». Αυτά τα λέει καυχώμενος. Αφού όμως ολοκλήρωσε τον λόγο για τα δικά του εγκώμια, δεν σταμάτησε μέχρι εδώ, αλλά απολογείται πάλι, και ζητάει συγγνώμη για όσα έχει πει. Διότι εσείς, λέει, με αναγκάσατε. Επειδή, αν καυχώμουν απλώς, και εκείνοι δεν το έκαναν αυτό προκαλώντας τη δική σας πλάνη, δεν θα παρακινούμουν έτσι ώστε να οδηγήσω τον εαυτό μου στο να πει αυτά τα λόγια. Επειδή όμως διέφθειραν ολόκληρη την Εκκλησία, αποβλέποντας στο δικό σας συμφέρον, αναγκάστηκα να γίνω άφρων. «Συγχωρήστε μου αυτή την αδικία. Ιδού, για τρίτη φορά είμαι έτοιμος να έρθω σε εσάς, και δεν θα σας επιβαρύνω».

Και αυτό είναι δείγμα ταπεινοφροσύνης, το να ομολογεί ότι δεν υπέφερε εύκολα τις επιβουλές, και ότι, παρότι παρακάλεσε πολλές φορές, δεν το κατόρθωσε· διότι το «τρεις φορές» δηλώνει το «πολλές φορές». 2 Κορ 12,11 «Έγινα άφρονας» λέγοντας αυτά, λέει. Δεν το λέει αυτό όμως ως απόφαση —διότι ο ίδιος γνωρίζει ότι δεν είπε τίποτα άφρον— αλλά το λέει αυτό ως ερώτηση και απορία προς αυτούς, σαν να λέει: άραγε, έχοντας αναφέρει λεπτομερώς αυτά, σας φάνηκα άφρονας; Και αυτού, λέει, η αιτία ανάγεται σε εσάς· διότι εσείς «με αναγκάσατε» αποδεχόμενοι τους ψευδαποστόλους. «Εκτός από το ότι εγώ ο ίδιος δεν σας επιβάρυνα». Εκτός από το ότι εγώ ο ίδιος δεν υποχώρησα πράττοντας τα πάντα για χάρη σας, ούτε σας παραμέλησα. Μήπως σε αυτό υστερήσατε; Μήπως το θεωρήσατε αυτό αδικία; «Συγχωρήστε μου δε αυτή την αδικία». 2 Κορ 13,3 Και το ίδιο το να ζητούν «απόδειξη» ήταν αμάρτημα· διότι το να τον θέτουν σε δοκιμασία, και μάλιστα μετά από τόσα, ήταν γνώρισμα αχάριστων και αγνωμόνων και ασταθών ανθρώπων. 2 Κορ 13,4α Διότι εξαιτίας των δικών μας αμαρτιών και ασθενειών ο ισχυρός και αναμάρτητος σταυρώθηκε. Ή «από αδυναμία», όπως έλεγαν οι άπιστοι: «άλλους έσωσε, τον εαυτό του δεν μπορεί να σώσει;» Ή «από αδυναμία», όπως θα ήταν συνεπές να νομίσετε εσείς· διότι αν «ζητάτε» ακόμη «απόδειξη», τότε θα νομίσετε ότι και τον σταυρό τον υπέμεινε από αδυναμία. «Από τη δύναμη του Θεού», αντί για το ως Θεός, ως δυνατός, και ως έχοντας υποστεί εκουσίως όσα έπαθε.