Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 12:15

Διότι, αφού παρέλαβαν το πουλάρι, στο εξής τα προσφέρουν όλα, όπως ακριβώς έλεγε και ο Παύλος: «Εγώ δε με μεγάλη ευχαρίστηση θα δαπανήσω και θα δαπανηθώ για τις ψυχές σας». Παρατήρησε δε την πειθήνια συμπεριφορά του πουλαριού, πώς δηλαδή, αν και ήταν αδάμαστο και δεν είχε γνωρίσει χαλινάρι, δεν άρχισε τα σκιρτήματα, αλλά πορευόταν με ευταξία, πράγμα που αποτελούσε και αυτό ένα είδος προφητείας, η οποία φανέρωνε την υπακοή των εθνών και την αθρόα μεταβολή τους προς την ευταξία. Διότι τα πάντα τα κατειργάσθηκε ο λόγος που είπε: «αφού τον λύσετε, φέρτε τον σε μένα», ώστε τα άτακτα να γίνουν εύτακτα και τα ακάθαρτα να γίνουν στο εξής καθαρά. Αλλά δες την ποταπότητα των Ιουδαίων. Τόσα θαύματα επιτέλεσε και ποτέ δεν τον θαύμασαν κατ' αυτόν τον τρόπο. Όταν όμως είδαν το πλήθος να συρρέει, τότε εκπλήσσονται. Διότι σείστηκε όλη η πόλη λέγοντας: «Ποιος είναι αυτός;», ενώ τα πλήθη έλεγαν: «Αυτός είναι ο προφήτης, από τη Ναζαρέτ της Γαλιλαίας»· και όταν νόμισαν ότι εξέφρασαν κάτι μεγάλο, τότε ακριβώς φάνηκε η σκέψη τους χαμερπής, ποταπή και συρόμενη στο έδαφος.

Αυτό δε που λέει, σημαίνει το εξής: Φρόντισε, λέει, τον λαό που προέρχεται από τα έθνη, τον οποίο σου παρέδωσα μέσα στην Εκκλησία. Επειδή οι άνθρωποι ασθενούν όντας τραυματισμένοι από τις αμαρτίες, θεράπευσέ τους, τοποθετώντας επάνω τους ως θεραπευτικό έμπλαστρο τα προφητικά λόγια και τα ευαγγελικά διδάγματα, χαρίζοντάς τους την υγεία μέσα από τις νουθεσίες και τις παρηγοριές της Παλαιάς και της Νέας Διαθήκης, πείθοντάς τους να απομακρυνθούν από την αμαρτία και να εγκαταλείψουν την πλάνη του διαβόλου. Εάν όμως και έτσι παραμείνουν αδιόρθωτοι, πείσε τους μέσα από τα δικά σου πνευματικά κατορθώματα, κάμψε τους με τους αυστηρούς σου λόγους· γίνε γι' αυτούς τύπος και αγαθό υπόδειγμα, στον λόγο, στο έργο, στη συμπεριφορά, στην πίστη, στην αγάπη, στη σεμνότητα, ώστε να ακολουθήσουν το δικό σου παράδειγμα και να γίνουν μιμητές του δικού σου αγαθού τρόπου ζωής. Και αν το πράξεις αυτό, και προσφέρεις κάποια δική σου προσθήκη λόγων ή έργων, ό,τι επιπλέον δαπανήσεις, εγώ όταν επιστρέψω θα σου το ανταποδώσω· δηλαδή, κατά τη δεύτερη παρουσία μου θα σου αποδώσω τον μισθό που είναι άξιος των κόπων σου κατά την ημέρα της ανταποδόσεως. Γι' αυτό ο Παύλος, έχοντας θάρρος σε αυτές τις υποσχέσεις, λέει: Εγώ δε πολύ ευχαρίστως θα δαπανήσω για τον Χριστό, και θα δαπανηθώ πλήρως για τις ψυχές σας· εννοώντας με αυτό τη διδασκαλία προς τα έθνη και τη διακονία του λόγου.

Τι πιο φιλόστοργο από αυτή την ψυχή; Διότι δείχνει ότι ο ίδιος πόνεσε όχι λιγότερο, αλλά πολύ περισσότερο από εκείνους που είχαν αμαρτήσει. Διότι δεν λέει απλώς, «από θλίψη», αλλά, «από πολλή»· ούτε «μέσα από δάκρυα», αλλά «μέσα από πολλά δάκρυα και συνοχή της καρδιάς»· δηλαδή, «ένιωθα να πνίγομαι και να ασφυκτιώ από τη βαθιά θλίψη· και μη μπορώντας πλέον να υποφέρω το σκοτάδι της θλίψης, σας έγραψα». «Όχι για να λυπηθείτε», λέει, «αλλά για να γνωρίσετε την αγάπη, την οποία τρέφω σε περίσσεια για εσάς». Αν και το λογικό θα ήταν να πει: «Όχι για να λυπηθείτε, αλλά για να διορθωθείτε»· διότι πράγματι γι’ αυτόν τον λόγο τους έγραψε. Αλλά δεν λέει αυτό, παρά, κάνοντας τον λόγο του πιο γλυκύ και προσελκύοντάς τους σε μεγαλύτερη αγάπη, τοποθετεί το ένα αντί για το άλλο, δείχνοντας ότι κάνει τα πάντα από αγάπη. Και δεν αναφέρει απλώς την λέξη «αγάπη», αλλά προσθέτει: «την οποία τρέφω σε περίσσεια για εσάς». Διότι επιθυμεί να τους προσελκύσει και με αυτόν τον τρόπο, δείχνοντάς τους δηλαδή ότι τους αγαπά περισσότερο από όλους και ότι διάκειται απέναντί τους ως προς ξεχωριστούς του μαθητές. Γι’ αυτό λέει: «Ακόμη κι αν σε άλλους δεν είμαι απόστολος, σε εσάς πάντως είμαι»· και, «Εάν έχετε πολλούς παιδαγωγούς, εντούτοις δεν έχετε πολλούς πατέρες»· και πάλι, «Με τη χάρη του Θεού αναστραφήκαμε στον κόσμο, και μάλιστα περισσότερο απέναντί σας»· και προχωρώντας αναφέρει: «Κι ενώ σας αγαπώ τόσο υπερβολικά, εγώ αγαπιέμαι λιγότερο»· και εδώ λέει: «την οποία τρέφω σε περίσσεια για εσάς».

βʹ. Και στους Εβραίους επίσης γράφει πολλά άλλα παρόμοια, και δεν παύει να τους προτρέπει, λέγοντας: «Ακόμη λίγος χρόνος, και αυτός που έρχεται θα έλθει και δεν θα καθυστερήσει»· όπως ακριβώς κάνει μια μητέρα στα παιδιά που δυσανασχετούν. Έτσι και σε αυτούς λέει: «Δεν στενοχωρείσθε από εμάς». Δεν λέει όμως μόνο ότι τους αγαπά, αλλά ότι και αγαπιέται από αυτούς, ώστε και με αυτόν τον τρόπο να τους ελκύσει περισσότερο. Καίτοι βέβαια, δίνοντας αυτήν τη μαρτυρία, σε κάποιους μεν λέει ότι «Ήλθε ο Τίτος αναγγέλλοντάς μας τον μεγάλο σας πόθο, τον οδυρμό σας, τον ζήλο σας»· και στους Γαλάτες: «Αν ήταν δυνατόν, θα βγάζατε τα μάτια σας και θα μου τα δίνατε»· και στους Θεσσαλονικείς: «Τι είδους είσοδο είχαμε σε εσάς»· και στον Τιμόθεο επίσης: «Ενθυμούμενος τα δάκρυά σου, για να γεμίσω από χαρά». Και παντού στις Επιστολές θα μπορούσε κανείς να τον βρει να δίνει αυτήν τη μαρτυρία στους μαθητές, και ότι τους αγάπησε και ότι αγαπιέται· όχι όμως στον ίδιο βαθμό. Και εδώ λέει: «Αν και, μολονότι σας αγαπώ περισσότερο, αγαπιέμαι λιγότερο».

Επειδή, δηλαδή, ήταν επόμενο να πουν: «Δεν επιτρέπεται τάχα να έχουμε κι εμείς και τα δικά μας;», εισάγει με πολλή χάρη την απολογία του λέγοντας: «Διότι δεν οφείλουν τα τέκνα να θησαυρίζουν για τους γονείς, αλλά οι γονείς για τα τέκνα». Θέτοντας τους γονείς και τα τέκνα στη θέση των δασκάλων και των μαθητών, έδειξε ότι εκπληρώνει ως χρέος κάτι το οποίο δεν αποτελούσε χρέος. Διότι ο Χριστός δεν έδωσε τέτοια προσταγή, αλλά επειδή τους σπλαχνίζεται, λέγει αυτά· γι' αυτό και προσθέτει κάτι περισσότερο. Διότι δεν είπε μόνο ότι δεν οφείλουν τα τέκνα να θησαυρίζουν, αλλά ότι και οι γονείς οφείλουν να το πράττουν αυτό. Επομένως, εφόσον πρέπει να δοθούν, «Εγώ με μεγάλη μου χαρά θα δαπανήσω και θα δαπανηθώ πλήρως για τις ψυχές σας». Διότι τον θησαυρισμό των γονέων για τα τέκνα τον προστάζει ο νόμος της φύσεως· εγώ όμως δεν κάνω μόνο αυτό, αλλά προσφέρω επιπλέον και τον ίδιο μου τον εαυτό. Και αυτή είναι η υπερβολή, το να μη λαμβάνει δηλαδή κανείς, αλλά να προσφέρει, και μάλιστα όχι απλώς, αλλά με πολλή φιλοτιμία, και από το υστέρημά του· διότι το «θα δαπανηθώ», αυτό ακριβώς υπονοεί. Διότι και αν ακόμη χρειαστεί να αναλώσω την ίδια μου τη σάρκα, δεν φείδομαι τίποτα για τη δική σας σωτηρία. Και εκείνο που ακολουθεί εμπεριέχει ταυτόχρονα και παράπονο και αγάπη: «Αν και, αγαπώντας σας περισσότερο, αγαπιέμαι λιγότερο». Και αυτά τα πράττω, λέγει, για χάρη αυτών που αγαπώ, οι οποίοι όμως δεν με αγαπούν το ίδιο. Αναλογίσου, λοιπόν, στο εξής πόσες βαθμίδες έχει τούτο το ζήτημα.

Διότι το ότι επρόκειτο για προφητεία, είναι φανερό από όσα ειπώθηκαν. Επειδή δεν θα φρόντιζε ο προφήτης να αναφέρει με τόση ακρίβεια την ηλικία του όνου, αν δεν συνέβαινε αυτό. Και δεν φανερώνονται μόνο αυτά μέσα από τα λεγόμενα, αλλά και το ότι οι απόστολοι θα τους οδηγήσουν με ευκολία. Διότι, όπως ακριβώς εδώ κανείς δεν έφερε αντίρρηση στο να τον παραλάβουν, έτσι και στην περίπτωση των εθνών, κανένας από εκείνους που τα εξουσίαζαν προηγουμένως δεν μπόρεσε να τους εμποδίσει. Και δεν κάθεται πάνω στον γυμνό πώλο, αλλά πάνω στα ιμάτια των αποστόλων. Διότι, από τη στιγμή που έλαβαν τον πώλο, προσφέρουν πλέον τα πάντα, όπως ακριβώς έλεγε και ο Παύλος: «Εγώ δε με μεγάλη ευχαρίστηση θα δαπανήσω και θα δαπανηθώ πλήρως υπέρ των ψυχών σας». Παρατήρησε δε την πειθηνιότητα του πώλου, πώς, αν και αδάμαστος και άπειρος από χαλινό, δεν αφηνίασε, αλλά πορευόταν με ευταξία. Πράγμα το οποίο και αυτό αποτελούσε προφητεία για το μέλλον, η οποία φανέρωνε την υπακοή των εθνών και την αθρόα μεταβολή τους προς την ευταξία. Διότι τα πάντα τα κατεργάστηκε ο λόγος που είπε: «Λύστε τον και φέρτε τον σε εμένα»· ώστε τα άτακτα να γίνουν εύτακτα, και τα ακάθαρτα να γίνουν πλέον καθαρά.

Και γιατί απορείς, αν ο Παύλος παρείχε συστάσεις μέσω επιστολών, εφόσον, προσκαλώντας κάποιους κοντά του, δεν θεώρησε ανάξιο ούτε καν το να φροντίσει για τα ταξιδιωτικά τους εφόδια και να το καταγράψει αυτό σε επιστολή; Διότι, γράφοντας στον Τίτο, λέει: «Τον Ζηνά τον νομικό και τον Απολλώ κατευόδωσέ τους με επιμέλεια, ώστε να μην τους λείπει τίποτα». Αν λοιπόν, όταν έδινε συστάσεις, τους απέστελλε με τόσο ενδιαφέρον, πολύ περισσότερο θα έπραττε τα πάντα, αν κάπου τους έβλεπε να κινδυνεύουν. Δες, για παράδειγμα, και όταν γράφει προς τον Φιλήμονα, πόση σπουδή επιδεικνύει για τον Ονήσιμο, και πόσο συνετά, με πόση στοργή του απευθύνει την επιστολή. Εκείνος, λοιπόν, που για χάρη ενός υπηρέτη, και μάλιστα ενός που είχε γίνει φυγάς και είχε υπεξαιρέσει πολλά από τα υπάρχοντα του κυρίου του, δεν αρνήθηκε να συντάξει ολόκληρη επιστολή, συλλογίσου πόσο μεγάλο ενδιαφέρον έδειχνε για τους άλλους. Διότι ένα μόνο πράγμα θεωρούσε άξιο ντροπής: το να παραβλέψει κάτι που έπρεπε να γίνει για τη σωτηρία κάποιου. Για τον λόγο αυτόν κινούσε τα πάντα και δεν δίσταζε να δαπανήσει το παραμικρό για χάρη εκείνων που επρόκειτο να σωθούν: ούτε λόγια, ούτε χρήματα, ούτε το σώμα του. Διότι εκείνος που παρέδωσε μύριες φορές τον εαυτό του σε θανάτους, πολύ περισσότερο δεν θα λυπόταν τα χρήματα, αν βέβαια είχε. Και γιατί λέω «αν είχε»; Διότι μπορεί να αποδειχθεί ότι δεν τα λυπήθηκε, ακόμη και όταν δεν υπήρχαν. Και μην νομίσεις ότι τα λόγια αυτά αποτελούν αίνιγμα, αλλά άκουσέ τον πάλι να γράφει στους Κορινθίους: «Με ευχαρίστηση θα δαπανήσω όσα έχω, και θα δαπανηθώ και ο ίδιος πλήρως για χάρη των ψυχών σας».

«Διότι δεν ζητώ τα δικά σας, αλλά εσάς· επειδή δεν οφείλουν τα τέκνα να θησαυρίζουν για τους γονείς, αλλά οι γονείς για τα τέκνα. Εγώ δε με μεγάλη χαρά θα δαπανήσω και θα δαπανηθώ πλήρως για τις ψυχές σας, έστω κι αν, αγαπώντας σας περισσότερο, αγαπιέμαι λιγότερο.» Διατυπώνει έπαινο για αυτούς, εφόσον βέβαια θεωρούν ως δική τους αδικία το ότι δεν καταδέχθηκε ο Απόστολος να λάβει κάτι από αυτούς, ούτε ανέχθηκε να τραφεί από εκείνους. «Ως προς αυτό, εγώ δεν σας επιβάρυνα, αλλά, επειδή είμαι πανούργος, σας έπιασα με δόλο. Μήπως σας εκμεταλλεύτηκα μέσω κάποιου από αυτούς που σας απέστειλα; Παρακάλεσα τον Τίτο, και απέστειλα μαζί του τον αδελφό. Μήπως σας εκμεταλλεύτηκε ο Τίτος; Δεν συμπεριφερθήκαμε με το ίδιο πνεύμα; Όχι στα ίδια ίχνη; Πάλι νομίζετε ότι απολογούμαστε σε εσάς; Ενώπιον του Θεού εν Χριστώ ομιλούμε. Και τα πάντα, αγαπητοί, γίνονται για τη δική σας οικοδομή. Διότι φοβούμαι μήπως, όταν έλθω, δεν σας βρω όπως σας θέλω, και εγώ βρεθώ για εσάς όπως δεν με θέλετε.» Άραγε, μπορεί κάποιος να πει ότι: «Εγώ μεν δεν ζήτησα κάτι, ούτε έλαβα· αλλά, όντας πανούργος, οργάνωσα αυτούς που απεστάλησαν από εμένα να ζητήσουν κάτι από εσάς για ίδιον όφελος. Και μέσω εκείνων τα δέχθηκα εγώ ο ίδιος, θέτοντας τον εαυτό μου εκτός, ώστε να μη φανεί ότι έλαβα»; Αλλά ούτε και αυτό θα μπορούσε να το πει κάποιος, και για τούτο μάρτυρες είστε εσείς. Και με το «στο ίδιο πνεύμα» εννοεί είτε την ίδια προαίρεση, είτε την ίδια διακονία της χάριτος, ότι δηλαδή το Πνεύμα μάς χάρισε παρόμοια πολιτεία. «