Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 2:12

Ομιλία Ε΄. Όταν δε ήλθα στην Τρωάδα για το ευαγγέλιο του Χριστού, και ενώ μου είχε ανοιχθεί θύρα εν Κυρίω, δεν βρήκε ανάπαυση το πνεύμα μου, επειδή δεν βρήκα τον Τίτο, τον αδελφό μου. α΄. Αυτά τα λόγια φαίνεται μεν να είναι ανάξια του Παύλου, εάν εξαιτίας της απουσίας ενός αδελφού εγκατέλειψε ένα τόσο μεγάλο έργο σωτηρίας· φαίνεται επίσης ότι έχουν αποκοπεί από τη λογική συνέχεια του λόγου. Τι συμβαίνει λοιπόν; Θέλετε πρώτα να αποδείξουμε ότι συνδέονται άρρηκτα με τη συνέχεια, ή ότι δεν έχει πει τίποτε το ανάξιο του εαυτού του;

Θέλοντας, λοιπόν, να δείξει ότι και ως προς αυτό θλίβηκε για χάρη τους, είπε αυτά τα λόγια. Ότι, βέβαια, τα όσα ειπώθηκαν συνδέονται με τα προηγούμενα, είναι φανερό από αυτά· ότι όμως δεν είναι και ανάξια του Παύλου, και αυτό θα προσπαθήσω να το αποδείξω. Διότι δεν λέει ότι η απουσία του Τίτου εμπόδισε τη σωτηρία εκείνων που επρόκειτο να προσέλθουν στην πίστη, ούτε ότι παραμέλησε εξαιτίας αυτού του γεγονότος όσους πίστεψαν, αλλά ότι δεν βρήκε ανάπαυση, δηλαδή θλίβηκε και πόνεσε για την απουσία του αδελφού, δείχνοντας πόσο μεγάλο πράγμα είναι η απουσία του αδελφού· και γι' αυτό αναχώρησε από εκεί. Και τι σημαίνει το: «Όταν δε ήλθα στην Τρωάδα για το ευαγγέλιο»; Δεν πήγα εκεί απλώς, λέει, αλλά για να κηρύξω. Αλλά όμως, παρόλο που ήλθε γι' αυτόν τον σκοπό, και βρήκε έργο σπουδαιότατο, λέει: «Διότι, ενώ μου είχε ανοιχτεί θύρα εν Κυρίω, δεν βρήκα ανάπαυση»· βέβαια, εξαιτίας αυτού, δεν εμπόδισε το έργο. Πώς, λοιπόν, λέει: «αφού τους αποχαιρέτησα, αναχώρησα»;

Διότι αυτός, αυτός που απεκδύθηκε τη σάρκα και απέθεσε το σώμα, και περιόδευε την οικουμένη με σχεδόν γυμνή την ψυχή, και αφού εξόρισε κάθε πάθος από τη διάνοια, μιμούμενος την απάθεια των ασώματων δυνάμεων, όλα τα άλλα τα υπέμενε εύκολα, σαν να έπασχε σε ξένο σώμα, και τις φυλακές και τις αλυσίδες και τις συλλήψεις και τις μαστιγώσεις και τις απειλές και τον θάνατο και κάθε είδος βασανιστηρίου. Όταν όμως αποχωρίστηκε από μία ψυχή που αγαπούσε, τόσο συγχύστηκε και ταράχθηκε, ώστε στην πόλη όπου, ενώ περίμενε να δει τον αγαπημένο του, δεν τον βρήκε, αμέσως να αναχωρήσει βιαστικά από αυτήν. Τι είναι αυτό, ω μακάριε Παύλε; Ενώ ήσουν δεμένος στο ξύλο, και έμενες στη φυλακή, και δεχόσουν μαστιγώσεις, και η πλάτη σου περιλουζόταν από αίμα, εσύ και μυσταγωγούσες και βάπτιζες και προσέφερες θυσία, και δεν παραμέλησες ούτε έναν που επρόκειτο να σωθεί· όταν όμως ήλθες στην Τρωάδα, και βρήκες το χωράφι καθαρισμένο και έτοιμο να δεχθεί τους σπόρους, πέταξες από τα χέρια σου τόσο μεγάλο κέρδος και έφυγες αμέσως; Ναι, λέει· διότι κυριεύτηκα από πολλή και τυραννική αθυμία, και η απουσία του Τίτου τάραξε σφόδρα τη διάνοιά μου· και τόσο πολύ με κυρίευσε και με κατέβαλε, ώστε με ανάγκασε να το πράξω αυτό. Είδες πώς είναι μέγιστος άθλος το να μπορέσει κανείς να υπομείνει με πραότητα τον χωρισμό ενός αγαπημένου προσώπου; Πόσο οδυνηρό και πικρό πράγμα είναι; Πόσο έχει ανάγκη από μία υψηλή και γενναία ψυχή;

Τι είναι αυτό, μακάριε Παύλε; Ενώ ήσουν δεμένος στο ξύλο, και διέμενες σε δεσμωτήριο, και δεχόσουν μαστιγώσεις, και τα νώτα σου περιλούζονταν από αίμα, εσύ και μυσταγωγούσες και βάπτιζες, και θυσία προσέφερες, και δεν περιφρόνησες ούτε έναν που επρόκειτο να σωθεί· όταν όμως ήλθες στην Τρωάδα και βρήκες τον αγρό καθαρισμένο, και έτοιμο να δεχθεί τους σπόρους, απέρριψας από τα χέρια σου ένα τόσο μεγάλο κέρδος και αναχώρησες αμέσως; Ναι, απαντά· διότι κυριεύθηκα από τη μεγάλη τυραννία της αθυμίας, και η απουσία του Τίτου συνέσχε σφόδρα τη διάνοιά μου, και τόσο πολύ με κυρίευσε και υπερίσχυσε, ώστε με ανάγκασε να πράξω αυτό. Είδες πώς αποτελεί μέγιστο άθλο το να μπορέσει κανείς να υπομείνει με πραότητα τον χωρισμό ενός αγαπημένου προσώπου; Πόσο οδυνηρό και πικρό πράγμα είναι; Πώς απαιτεί μια ψυχή υψηλή και ακμαία;

Τα λέει αυτά προς δόξαν του Χριστού, ή με την έννοια ότι και ο Χριστός το προστάζει αυτό· πράγμα που τους έπειθε περισσότερο από όλα. «Για να μην πλεονεκτηθούμε από τον Σατανά». Πολύ σωστά έκανε λόγο για πλεονεξία· διότι δεν παίρνει πλέον τα δικά του, αλλά αρπάζει τα δικά μας. Επειδή αυτός που μετανόησε έχει πλέον γίνει καλύτερος. «Διότι δεν αγνοούμε τα σχέδιά του». Επειδή καταστρέφει ακόμη και με το πρόσχημα της ευσέβειας, όχι μόνο με το να οδηγήσει στην πορνεία, αλλά μπορεί να διαφθείρει και από το αντίθετο άκρο, από την υπέρμετρη λύπη κατά τη μετάνοια. «Όταν δε ήλθα στην Τρωάδα για το Ευαγγέλιο του Χριστού, και ενώ μου είχε ανοιχτεί θύρα εν Κυρίω, δεν βρήκε ανάπαυση το πνεύμα μου, επειδή δεν βρήκα τον Τίτο τον αδελφό μου, αλλά, αφού τους αποχαιρέτησα, αναχώρησα για τη Μακεδονία». Έχοντας πει στην αρχή ότι στην Ασία επιβαρύνθηκε πέρα από τις δυνάμεις του, και αφού έδειξε πώς απαλλάχτηκε, και παραλείποντας αναγκαστικά τα ενδιάμεσα, διδάσκει πάλι ότι θλίφτηκε και με άλλον τρόπο. Πώς λοιπόν και με ποιον τρόπο; Με το να μη βρει τον Τίτο. Αυτός δε διέμενε στην Κόρινθο. «Ας είναι ευχαριστία στον Θεό, ο οποίος πάντοτε μας οδηγεί σε θρίαμβο εν Χριστώ». Για να μη φανεί ότι οδύρεται για αυτά θρηνώντας, αναπέμπει ευχαριστία στον Θεό· αυτό δε που λέγει έχει ως εξής.

Παντού θλίψη, παντού στενοχώρια. Ήλθα στην Ασία, επιβαρύνθηκα πάνω από τις δυνάμεις μου. Ήλθα στην Τρωάδα, δεν βρήκα τον αδελφό· δεν ήλθαν προς εμάς, και αυτό μου προξένησε όχι μικρή αθυμία· αλλά μέσα σε όλα αυτά, λέει, δεν λυπούμαστε, αλλά και χαιρόμαστε, όχι μόνο για τα μελλοντικά, αλλά και για τα παρόντα, επειδή μέσα σε αυτά είμαστε λαμπροί και περιφανείς. Γι' αυτόν τον λόγο ονομάζει το γεγονός αυτό και θρίαμβο.