Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 2:9

Επειδή λοιπόν κατόρθωσε αυτό που ήθελε, χρησιμοποιεί την ικεσία ακόρεστα από τη χαρά του. Και τι είναι, πες μου, αυτό που παρακαλείς; Να επιβεβαιώσετε την αγάπη σας προς αυτόν. Δηλαδή, να την καταστήσετε βέβαιη, να μην τον δεχθείτε απλώς ούτε όπως τύχει. Και αυτό πάλι μαρτυρεί τη μέγιστη αρετή τους· εφόσον αυτοί που τον αγαπούσαν τόσο πολύ και τον υποστήριζαν, σε σημείο μάλιστα να υπερηφανεύονται, στη συνέχεια τον αποστράφηκαν τόσο πολύ, ώστε να χρειαστεί να κοπιάσει τόσο ο Παύλος, προκειμένου να επιβεβαιώσουν την αγάπη τους προς αυτόν. Αυτό αποτελεί αρετή των μαθητών, αυτό αποτελεί αρετή των διδασκάλων: το να είναι δηλαδή εκείνοι τόσο ευπειθείς και το να τους κατευθύνει αυτός με τέτοιον τρόπο. Εάν αυτό γινόταν και σήμερα, όσοι αμαρτάνουν δεν θα διέπρατταν τα σφάλματά τους με τόση αναισθησία. Διότι ούτε πρέπει κανείς να αγαπά αδιακρίτως, ούτε να αποστρέφεται κάποιον χωρίς κανέναν λόγο. Γι' αυτόν τον λόγο άλλωστε σας έγραψα, για να διαπιστώσω τη δοκιμή σας, εάν δηλαδή είστε υπάκουοι σε όλα· όχι μόνο στο να αποκόπτετε, αλλά και στο να επανενώνετε. Είδες πώς πάλι και εδώ στρέφει την αγωνία της προσπάθειας προς αυτούς; Διότι, όπως ακριβώς, όταν εκείνος αμάρτησε, τους προκάλεσε αγωνία σε περίπτωση που δεν τον απέκοπταν, λέγοντας: «Μικρή ποσότητα προζυμιού ζυμώνει όλο το φύραμα», και πολλά άλλα, έτσι και εδώ πάλι τους επισείει τον φόβο της παρακοής, σαν να τους έλεγε: Όπως τότε δεν έπρεπε να φροντίσετε μόνο για εκείνον, αλλά και για εσάς, έτσι και τώρα πρέπει να σκεφθείτε το δικό σας συμφέρον όχι λιγότερο από το δικό του, για να μη φανείτε ότι είστε φιλόνεικοι και απάνθρωποι και ότι δεν υπακούτε σε όλα.

Γι' αυτό λέει: «Διότι γι' αυτόν τον λόγο και σας έγραψα, για να διαπιστώσω τη δοκιμή σας, εάν είστε υπάκουοι σε όλα».

Γι' αυτό είπε, «Σε όλα», δείχνοντας ότι, εάν δεν υπακούσουν, δεν καταισχύνουν τόσο εκείνον όσο τους εαυτούς τους, αποκτώντας τη φήμη φιλόνεικων ανθρώπων. Το πράττει δε αυτό, ώστε και εξ αυτού να τους ωθήσει στο να πεισθούν· γι' αυτό και λέει: «Διότι για τον σκοπό αυτόν σας έγραψα».

Ε΄. Παρατήρησε όμως από την αρχή: «Εάν κάποιος προκάλεσε λύπη», λέει, «δεν λύπησε εμένα, αλλά εν μέρει, για να μην επιβαρύνω όλους σας»· έπειτα πάλι: «Αρκετό είναι για τον άνθρωπο αυτόν το επιτίμιο τούτο, το οποίο του επιβλήθηκε από τους περισσοτέρους». Αυτή είναι η απόφαση και η γνώμη του. Αλλά δεν σταμάτησε στην απόφαση, παρά τους καθιστά πάλι συμμέτοχους, λέγοντας: «Ώστε απεναντίας, είναι προτιμότερο εσείς να τον συγχωρήσετε και να τον παρηγορήσετε. Γι' αυτό σας παρακαλώ να επικυρώσετε την αγάπη σας προς αυτόν». Αφού πάλι κατέστησε το όλο ζήτημα δική τους υπόθεση, μεταβαίνει στη δική του εξουσία, λέγοντας: «Διότι γι' αυτό και σας έγραψα, για να γνωρίσω τη δοκιμή σας, εάν είστε σε όλα υπάκουοι».

Αναλογίσου την εξουσία του Παύλου· αυτόν που είχε πορνεύσει τον παρέδωσε στον Σατανά, για να τον πλήξει ο Σατανάς, ώστε η τιμωρία αυτή να του γίνει μέσο κάθαρσης του αμαρτήματος. Ότι πράγματι αυτό συνέβη, το λέει στη δεύτερη επιστολή: «Επικυρώστε την αγάπη σας προς αυτόν, για να μην πλεονεκτηθούμε από τον Σατανά». Εσύ τον παρέδωσες στον Σατανά, και εσύ λες: «Για να μην πλεονεκτηθούμε από τον Σατανά»; Διότι, λέει, ο Σατανάς δεν γνωρίζει μέτρο. Τον παρέδωσα όταν έπρεπε, τον λαμβάνω πίσω όταν χρειάζεται· τον παρέδωσα στον Σατανά ως σε δήμιο, μόνο και μόνο για να καθαριστεί ο δικός μας άνθρωπος· ας τον πάρουμε πίσω.

Βʹ. Γι' αυτόν μάλιστα τον λόγο αγαπώ τον άγιο τούτο που μας συγκέντρωσε σήμερα, τον μακάριο Ρωμανό, διότι μαζί με το μαρτύριο επέδειξε και πολλή αγάπη, γι' αυτό και του έκοψαν την αγία γλώσσα. Διότι αξίζει να εξετάσουμε και τούτο: για ποιο λόγο ο διάβολος δεν τον οδήγησε σε βασανιστήρια, μαρτύρια και τιμωρίες, αλλά του έκοψε τη γλώσσα· διότι δεν το έπραξε αυτό τυχαία, αλλά με πολλή πονηριά· επειδή κακούργο είναι το θηρίο, και τα πάντα μηχανεύεται και υποκινεί εναντίον της δικής μας σωτηρίας. Εμπρός λοιπόν ας εξετάσουμε για ποιο λόγο προχώρησε στην αποκοπή της γλώσσας, ανατρέχοντας με τον λόγο λίγο πιο πίσω· διότι έτσι θα γνωρίσουμε και τη φιλανθρωπία του Θεού, και την υπομονή του μάρτυρα, και την κακουργία του διαβόλου. Και μαθαίνοντας τη φιλανθρωπία του Θεού θα ευχαριστήσουμε τον Δεσπότη, γνωρίζοντας την υπομονή του μάρτυρα θα μιμηθούμε τον σύνδουλό μας, και κατανοώντας πλήρως την κακουργία του διαβόλου θα αποστραφούμε τον εχθρό. Διότι γι' αυτό μας έδωσε ο Θεός τη δυνατότητα να γνωρίζουμε τις μηχανορραφίες του, ώστε, μισώντας τον περισσότερο, να τον νικήσουμε ευκολότερα. Για το ότι είναι δυνατόν να γνωρίζουμε τις προθέσεις του, άκουσε τι λέει ο Παύλος για εκείνον που είχε πορνεύσει· γράφοντας επιστολή προς τους Κορινθίους, λέει περίπου τα εξής: «Επικυρώστε την αγάπη σας προς αυτόν, για να μην εξαπατηθούμε από τον Σατανά· διότι δεν αγνοούμε τα σχέδιά του».

Αλλ' όμως ο Παύλος, που τον απέκοψε από την Εκκλησία, που δεν επέτρεψε σε κανέναν να έχει κοινωνία μαζί του ούτε σε κοινό τραπέζι, που πρόσταξε να πενθούν όλοι εξαιτίας του —«Και εσείς», λέει, «έχετε κυριευθεί από οίηση και δεν πενθήσατε μάλλον, ώστε να απομακρυνθεί από ανάμεσά σας αυτός που διέπραξε αυτό το έργο»—, αυτός που τον έδιωχνε από παντού σαν να ήταν κάποιος λοιμός, που τον απέκλεισε από κάθε οικία, που τον παρέδωσε στον Σατανά, που απαίτησε από αυτόν τόσο μεγάλη τιμωρία, όταν τον είδε να οδυνάται, να μετανοεί για όσα αμάρτησε και να ανακαλεί με τα έργα του την προηγούμενη διαγωγή του, έτσι και ο ίδιος άλλαξε πάλι στάση, ώστε σε αυτούς που είχε διατάξει τα προηγούμενα, να τους παραγγείλει τώρα τα αντίθετα. Διότι αυτός που είχε πει: «Αποκόψτε τον, αποστραφείτε τον, πενθήστε, και ας τον παραλάβει ο διάβολος», τι λέει τώρα; «Επικυρώστε την αγάπη σας απέναντί του, μήπως ο άνθρωπος αυτός καταποθεί από την υπερβολική λύπη και υπερφαλαγγιστούμε από τον Σατανά· διότι δεν αγνοούμε τα σχέδιά του». Βλέπεις πώς η υπερβολική θλίψη είναι κάτι το σατανικό και αποτελεί έργο της δικής του παγίδας, καθώς αυτός μετατρέπει, μέσω της υπερβολής, το σωτήριο φάρμακο σε δηλητήριο;

Αν όμως, για όσα ο ίδιος έσφαλε, και μάλιστα σε τέτοιο σφάλμα, ο Παύλος δεν επιτρέπει να παραδίδεται σε πολλή λύπη, αλλά σπεύδει και επείγεται και κάνει τα πάντα και μετέρχεται κάθε μέσο για να αποκόψει τον όγκο της αθυμίας, λέγοντας ότι η αμετρία είναι σατανική και αποτελεί πλεονεξία του διαβόλου και έργο της δικής του κακουργίας και των πονηρών του λογισμών· τότε, για τα όσα έχουν σφάλει άλλοι, και για τα οποία άλλοι πρόκειται να λογοδοτήσουν, πώς δεν είναι έσχατη ανοησία και μανία να καταρρακώνεσαι με αυτόν τον τρόπο και να θλίβεσαι, ώστε να επιφέρεις άφατο σκοτάδι στη διάνοιά σου, καθώς και πολύν αναβρασμό και σύγχυση και ταραχή και απερίγραπτη ζάλη; Αν όμως πάλι μου πεις τα ίδια, ότι δηλαδή «το θέλω μεν, αλλά δεν μπορώ», πάλι και εγώ θα σου πω τα ίδια, ότι «αυτά είναι δικαιολογίες και προφάσεις». Διότι γνωρίζω καλά το σθένος της φιλόσοφης ψυχής σου.

Δείχνει πολλή στοργή, εφόσον ο ίδιος πονάει πολύ περισσότερο από εκείνους που έχουν αμαρτήσει. «Αν όμως κάποιος έχει προκαλέσει λύπη, δεν έχει λυπήσει εμένα, αλλά εν μέρει, για να μην επιβαρύνω όλους εσάς.» Γνωρίζω, λέει, ότι λυπηθήκατε μαζί μου και αγανακτήσατε μαζί μου για εκείνον που πόρνευσε, και εν μέρει όλους σας λύπησε αυτό που συνέβη. Γι' αυτόν τον λόγο είπα «εν μέρει», όχι επειδή εσείς πονέσατε λιγότερο από εμένα, αλλά για να μην επιβαρύνω εκείνον που πόρνευσε. «Αρκετό είναι σε έναν τέτοιον άνθρωπο αυτό το επιτίμιο από τους περισσότερους.» Δεν λέει, «σε εκείνον που πόρνευσε», αλλά, «σε έναν τέτοιον», ελαφρύνοντας το βάρος. «Ώστε, αντίθετα, πρέπει μάλλον να τον συγχωρήσετε και να τον παρηγορήσετε, μήπως τυχόν καταποθεί από την υπερβολική λύπη ο άνθρωπος αυτός. Γι' αυτό σας παρακαλώ να επιβεβαιώσετε την αγάπη σας προς αυτόν· διότι γι' αυτόν τον σκοπό σας έγραψα, για να δοκιμάσω και να γνωρίσω αν είστε σε όλα υπάκουοι.» Όχι μόνο διατάσσει να λυθεί το επιτίμιο, αλλά και να του προσφέρουν παρηγοριά σε όλα. Και τους επαινεί, υπενθυμίζοντάς τους την προηγούμενη υπακοή τους και προβάλλοντάς την. «Σε όποιον δε συγχωρείτε κάτι, το συγχωρώ κι εγώ.» Δες πώς δίνει τη δεύτερη θέση στον εαυτό του, παρουσιάζοντας εκείνους να προηγούνται και τον εαυτό του να ακολουθεί· πράγμα που μπορεί κατεξοχήν να μαλακώσει ένα υπεροπτικό φρόνημα. «Διότι και εγώ ό,τι έχω συγχωρήσει, αν έχω συγχωρήσει κάτι, το έκανα για εσάς.» Για να μην τους κάνει όμως νωθρούς νομίζοντας ότι είναι οι ίδιοι κύριοι, τους πιέζει πάλι προς την υπακοή, λέγοντας: Διότι και αυτό ακριβώς το έκανα για χάρη σας. «Εν προσώπω Χριστού.»