Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 3:11

«Διότι αν αυτό που καταργείται υπήρξε με δόξα, πολύ περισσότερο αυτό που παραμένει είναι εν δόξη.» Έτσι, κι αν από τα προειρημένα διδαχθήκαμε να αναγνωρίζουμε και να ομολογούμε με ακλόνητη πίστη ως πιο βέβαια αυτά που έχουν ειπωθεί στο Ευαγγέλιο, ωστόσο ας θυμηθούμε πάλι τον ίδιο τον Κύριο που λέει: «Ο ουρανός και η γη θα παρέλθουν, τα λόγια μου όμως δεν πρόκειται να παρέλθουν.» Θα αρκούσαν βέβαια τα λόγια του Κυρίου περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, για να στηρίξουν τις καρδιές μας εν Πνεύματι Αγίω και ηγεμονικώ, ώστε να στεκόμαστε χωρίς κανένα δισταγμό και απόλυτα σταθερά απέναντι σε κάθε λόγο που εκπορεύεται από το στόμα του Θεού· για να βοηθήσουμε όμως και την αδυναμία ορισμένων, θα ήταν συνετό να παραθέσουμε τη μαρτυρία ενός ή δύο από τους πολλούς. Ο Δαβίδ λοιπόν λέει: «Πιστές είναι όλες οι εντολές του, στηριγμένες στους αιώνες των αιώνων, καμωμένες με αλήθεια και ευθύτητα»· και πάλι: «Ο Κύριος είναι πιστός σε όλα τα λόγια του και όσιος σε όλα τα έργα του», καθώς και πολλά παρόμοια. Ο δε Ιηού στα βιβλία των Βασιλειών είπε: «Δείτε, ότι κανένας λόγος του Κυρίου δεν θα πέσει στη γη.»

Διότι, λέει, δοξάστηκε μεν ο Μωυσής, ως διάκονος του νόμου που καταργείται, αλλά η δόξα του νέου κηρύγματος εν Χριστώ, υπερισχύοντας της πρώτης, την κατέστησε τέτοια ώστε να φαίνεται ότι δεν έχει δοξαστεί καθόλου. Διότι, όπως ακριβώς όταν παραμένει ακόμη η νύχτα και το σκοτάδι της σκεπάζει το σύμπαν, λαμποκοπά μεν ο κύκλος της σελήνης και έχει τη δική του δόξα ο χορός των άστρων, όταν όμως ανατείλει ο ήλιος και απλώσει τη δόξα της δικής του ακτινοβολίας, το φως της σελήνης ηττάται από την υπεροχή του, και μοιάζει σαν να μην έχει καν φωτιστεί. Κατά τον ίδιο τρόπο, νομίζω, πρέπει να εκλάβεις το νόημα των προκειμένων. Διότι το δεδοξασμένο, λέει, δηλαδή η διακονία του νόμου, καίτοι έλαβε από τον Θεό τη δόξα, φαίνεται κάπως να μην έχει δοξαστεί καθόλου εξαιτίας της υπερβάλλουσας δόξης, αυτής δηλαδή που δωρήθηκε σε εκείνους που διακονούν το θείο και ευαγγελικό κήρυγμα· διότι πάντοτε το κατώτερο παραχωρεί τη θέση του στο υπερέχον. «Διότι εάν το καταργούμενο υπήρξε με δόξα, πολύ περισσότερο αυτό που παραμένει είναι μέσα σε δόξα». Τι είναι το καταργούμενο; Η σκιά και ο νόμος, δηλαδή ο τύπος. Και τι είναι αυτό που παραμένει; Τα θεσπίσματα του Θεού. Επομένως, και η σκιά βρισκόταν σε δόξα, αλλά τα του Χριστού βρίσκονται σε πολύ πιο λαμπρή δόξα· διότι παραμένει εφόσον θα κυριαρχήσει κάτω από τον ουρανό. «Έχοντας λοιπόν τέτοια ελπίδα, έχουμε πολλή παρρησία». Ποια ελπίδα;

«"Διότι αν αυτό που καταργείται", λέει, "υπήρξε με δόξα, πολύ περισσότερο αυτό που παραμένει θα είναι με δόξα", ονομάζοντάς το "καταργούμενο" επειδή η δόξα περιέβαλλε το θνητό σώμα του Μωυσή. Έδειξε όμως ότι εκείνη η αθάνατη δόξα του Πνεύματος, μέσω αποκαλύψεως, τώρα λάμπει ακατάργητα στο αθάνατο πρόσωπο του έσω ανθρώπου, για όσους είναι άξιοι. Λέει λοιπόν: "Εμείς δε όλοι", δηλαδή όσοι έχουμε γεννηθεί από το Πνεύμα κατά την τέλεια πίστη, "με ανακαλυμμένο πρόσωπο αντικατοπτριζόμαστε τη δόξα του Κυρίου, μεταμορφωνόμαστε στην ίδια την εικόνα του, από δόξα σε δόξα, ακριβώς όπως προέρχεται από το Πνεύμα του Κυρίου"».

Γι' αυτό λέει ο μέγας Μακάριος, έχοντας μαζί του τον Συμεών, τον πιο ευχάριστο στην ακρόαση ανάμεσα στους ερμηνευτές, να συμμαρτυρεί και να συμφωνεί απόλυτα: «Ο θείος απόστολος Παύλος φανέρωσε με μεγαλύτερη ακρίβεια και καθαρότητα σε κάθε ψυχή το τέλειο μυστήριο του χριστιανισμού, το οποίο είναι η έλλαμψη του επουράνιου φωτός με την αποκάλυψη και τη δύναμη του Πνεύματος, για να μην κινδυνεύσει κάποιος, νομίζοντας ότι ο φωτισμός του Πνεύματος συνίσταται μόνο στη γνώση των νοημάτων, να χάσει λόγω άγνοιας και ραθυμίας το τέλειο μυστήριο της χάριτος. Γι' αυτό και προέβαλε, ως ομολογημένη απόδειξη, το παράδειγμα της δόξας του Πνεύματος που περιέβαλλε το πρόσωπο του Μωυσή. Διότι, λέει, αν εκείνο που καταργείται έγινε με δόξα, πολύ περισσότερο εκείνο που παραμένει θα είναι εν δόξη. Το ονόμασε καταργούμενο, επειδή η δόξα περιέβαλλε το θνητό σώμα του Μωυσή. Έδειξε όμως ότι εκείνη η αθάνατη δόξα του Πνεύματος εν αποκαλύψει, εκλάμπει τώρα ακατάργητα στο αθάνατο πρόσωπο του εσωτερικού ανθρώπου, σε όσους είναι άξιοι. Λέει λοιπόν: Εμείς όμως όλοι (δηλαδή αυτοί που γεννήθηκαν από το Πνεύμα με τέλεια πίστη), αντικατοπτρίζουμε με ακάλυπτο πρόσωπο τη δόξα του Κυρίου, μεταμορφωνόμενοι στην ίδια εικόνα από δόξα σε δόξα, ακριβώς όπως προέρχεται από το Πνεύμα του Κυρίου. Με ακάλυπτο πρόσωπο, εννοώντας δηλαδή το πρόσωπο της ψυχής. Διότι, όταν κάποιος επιστρέψει προς τον Κύριο, λέει, αφαιρείται το κάλυμμα, και ο Κύριος είναι το Πνεύμα.»

«Διότι, εάν εκείνο που καταργείται είχε δόξα, πολύ περισσότερο εκείνο που παραμένει είναι μέσα σε δόξα.» Αν συγκρίνουμε, λέει, αυτήν τη δόξα με εκείνη, η δόξα της Παλαιάς Διαθήκης δεν είναι καν δόξα. Δεν ισχυρίζεται όμως απλώς ότι δεν είναι δόξα. Γι' αυτό προσθέτει, «ως προς αυτό το σημείο», δηλαδή με βάση τη σύγκριση. «Έχοντας, λοιπόν, τέτοια ελπίδα, μιλάμε με μεγάλη παρρησία, και όχι όπως ο Μωυσής που έβαζε κάλυμμα στο πρόσωπό του.» Επειδή ο ακροατής, έχοντας ακούσει τόσα πολλά και τόσο σπουδαία για την Καινή Διαθήκη, επιζητούσε να δει και οφθαλμοφανώς αυτήν τη δόξα, δες πού τον κατευθύνει: προς τον μέλλοντα αιώνα. «Ώστε να μην ατενίσουν οι υιοί του Ισραήλ το τέλος εκείνου που καταργείται.» Δεν υπάρχει ανάγκη, λέει, να καλυπτόμαστε εμείς, όπως ο Μωυσής.

Διότι, αν εκείνο που καταργείται περιβλήθηκε με δόξα, πολύ περισσότερο εκείνο που παραμένει υπάρχει εν δόξη. Το ονόμασε «καταργούμενο», επειδή η δόξα του φωτός περιέβαλλε το θνητό σώμα του Μωυσή. Και προσθέτει: «Έχοντας λοιπόν τέτοια ελπίδα, συμπεριφερόμαστε με πολλή παρρησία». Και προχωρώντας λίγο, έδειξε ότι εκείνη η αθάνατη δόξα του Πνεύματος εν αποκαλύψει, τώρα πλέον λάμπει στους άξιους μέσα στον αθάνατο εσωτερικό άνθρωπο, κατά τρόπο αθάνατο και ακατάργητο.

Διότι, πράγματι, εκείνο που είχε δοξαστεί, δεν έχει πλέον δόξα ως προς αυτό το σημείο, εξαιτίας της δόξας που το ξεπερνά. Διότι, αν εκείνο που καταργείται υπήρξε με δόξα, πόσο μάλλον αυτό που μένει, παραμένει μέσα σε δόξα». Είπε δε «το καταργούμενο» επειδή η δόξα του φωτός περιέβαλλε το σώμα του Μωυσή. Και προσθέτει: «Έχοντας, λοιπόν, τέτοια ελπίδα, συμπεριφερόμαστε με πολλή παρρησία». Και προχωρώντας λίγο, έδειξε ότι εκείνη η αθάνατη δόξα του Πνεύματος, με αποκάλυψη τώρα στο αθάνατο πρόσωπο του εσωτερικού ανθρώπου, λάμπει στους άξιους αιώνια και αθάνατα και ακατάργητα. Λέει λοιπόν: «Εμείς δε όλοι» (δηλαδή αυτοί που με τέλεια πίστη γεννήθηκαν από το Πνεύμα) «με ανακαλυμμένο πρόσωπο κατοπτριζόμαστε τη δόξα του Κυρίου, και μεταμορφωνόμαστε στην ίδια εικόνα από δόξα σε δόξα, όπως προέρχεται από το Πνεύμα του Κυρίου», «με ανακαλυμμένο πρόσωπο», δηλαδή με το πρόσωπο της ψυχής, και: «Όταν όμως κάποιος επιστρέψει προς τον Κύριο, αφαιρείται το κάλυμμα. Και ο Κύριος είναι το Πνεύμα». Ξεκάθαρα λοιπόν μέσω αυτών, απέδειξε και έκανε γνωστό ότι υπάρχει ένα «κάλυμμα» από το σκότος της κακίας, το οποίο, έχοντας εισέλθει στην ανθρωπότητα από την παράβαση του Αδάμ, κάλυψε την ψυχή, τώρα όμως, μέσω της έλλαμψης του επουράνιου φωτός του Πνεύματος, «αφαιρείται» από τις πιστές και άξιες ψυχές. Γι' αυτό τον λόγο έγινε και η έλευση του Κυρίου, ώστε να φτάσουν σε τέτοια μέτρα αγιότητας όσοι πιστεύουν αληθινά.