Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 3:12

Διότι, λέει, δοξάστηκε μεν ο Μωυσής, ως διάκονος του νόμου που καταργείται, αλλά η δόξα του νέου κηρύγματος εν Χριστώ, υπερισχύοντας της πρώτης, την κατέστησε τέτοια ώστε να φαίνεται ότι δεν έχει δοξαστεί καθόλου. Διότι, όπως ακριβώς όταν παραμένει ακόμη η νύχτα και το σκοτάδι της σκεπάζει το σύμπαν, λαμποκοπά μεν ο κύκλος της σελήνης και έχει τη δική του δόξα ο χορός των άστρων, όταν όμως ανατείλει ο ήλιος και απλώσει τη δόξα της δικής του ακτινοβολίας, το φως της σελήνης ηττάται από την υπεροχή του, και μοιάζει σαν να μην έχει καν φωτιστεί. Κατά τον ίδιο τρόπο, νομίζω, πρέπει να εκλάβεις το νόημα των προκειμένων. Διότι το δεδοξασμένο, λέει, δηλαδή η διακονία του νόμου, καίτοι έλαβε από τον Θεό τη δόξα, φαίνεται κάπως να μην έχει δοξαστεί καθόλου εξαιτίας της υπερβάλλουσας δόξης, αυτής δηλαδή που δωρήθηκε σε εκείνους που διακονούν το θείο και ευαγγελικό κήρυγμα· διότι πάντοτε το κατώτερο παραχωρεί τη θέση του στο υπερέχον. «Διότι εάν το καταργούμενο υπήρξε με δόξα, πολύ περισσότερο αυτό που παραμένει είναι μέσα σε δόξα». Τι είναι το καταργούμενο; Η σκιά και ο νόμος, δηλαδή ο τύπος. Και τι είναι αυτό που παραμένει; Τα θεσπίσματα του Θεού. Επομένως, και η σκιά βρισκόταν σε δόξα, αλλά τα του Χριστού βρίσκονται σε πολύ πιο λαμπρή δόξα· διότι παραμένει εφόσον θα κυριαρχήσει κάτω από τον ουρανό. «Έχοντας λοιπόν τέτοια ελπίδα, έχουμε πολλή παρρησία». Ποια ελπίδα;

Διότι το ότι δεν ήταν ασαφής κάθε προφητεία, αλλά μόνο αυτό το μέρος ήταν καλυμμένο, άκουσε τον Παύλο που μας υποδεικνύει σαφώς και τα δύο αυτά, δηλαδή και ότι ο νόμος ήταν επισκιασμένος και ότι αυτό ίσχυε μόνο σε αυτό το μέρος. Στέλνοντας επιστολή στους Κορινθίους, λέει περίπου τα εξής: «Έχοντας λοιπόν τέτοια ελπίδα, μιλούμε με μεγάλο θάρρος, και δεν κάνουμε όπως ο Μωυσής, ο οποίος έβαζε κάλυμμα στο πρόσωπό του, ώστε οι υιοί του Ισραήλ να μην μπορέσουν να ατενίσουν το τέλος εκείνου που επρόκειτο να καταργηθεί· αλλά πωρώθηκαν οι διάνοιές τους. Διότι μέχρι σήμερα το κάλυμμα παραμένει κατά την ανάγνωση της Παλαιάς Διαθήκης, χωρίς να αφαιρείται, επειδή καταργείται μόνο εν Χριστώ». Ίσως αυτό που ειπώθηκε να είναι ασαφές· είναι επομένως αναγκαίο να το κάνω σαφέστερο, υπενθυμίζοντάς σας την ίδια την ιστορική διήγηση. Διότι, όταν ο Μωυσής παρέλαβε τις πλάκες στο όρος και επρόκειτο να κατεβεί, μια ανέκφραστη και θαυμαστή δόξα έλαμψε από εκείνο το άγιο πρόσωπο, τέτοια ώστε κανείς από το πλήθος δεν μπορούσε να τον πλησιάσει και να του μιλήσει. Για να μην είναι λοιπόν διαρκώς απρόσιτος στον λαό, τοποθετώντας κάλυμμα στο πρόσωπό του, παρείχε στους Ιουδαίους τη δυνατότητα να συναναστρέφονται μαζί του άφοβα. Και όταν μιλούσε στον λαό φορούσε το κάλυμμα, ενώ όταν στρεφόταν προς τον Θεό το αφαιρούσε πάλι.

Επειδή δηλαδή ο ακροατής, έχοντας ακούσει τόσα πολλά και τόσο σπουδαία περί της Καινής, επιζητούσε να δει τη δόξα αυτή και οφθαλμοφανώς, πρόσεξε πού τον παραπέμπει: στον μέλλοντα αιώνα. Γι' αυτό και προέβαλε την ελπίδα, λέγοντας: «Έχοντας, λοιπόν, τέτοια ελπίδα». Τέτοια; Τι είδους; Ότι αξιωθήκαμε ανώτερα πράγματα από τον Μωυσή, όχι μόνο εμείς οι απόστολοι, αλλά και όλοι οι πιστοί. Χρησιμοποιούμε πολλή παρρησία.

Είδες την πρόοδο; Διότι αυτός που στην προηγούμενη επιστολή είπε, «Σας πότισα γάλα, όχι στερεά τροφή», εδώ λέει ότι «Χρησιμοποιούμε πολλή παρρησία»· και φέρνει στο μέσον τον Μωυσή, προάγοντας τον λόγο του μέσω της σύγκρισης, και με αυτόν τον τρόπο ανυψώνει τον ακροατή. Και προς το παρόν τους παρουσιάζει ανώτερους από τους Ιουδαίους λέγοντας ότι «Δεν έχουμε ανάγκη από κάλυμμα, όπως ακριβώς εκείνος απέναντι στους υπηκόους του»· στη συνέχεια όμως τους ανυψώνει και στο ίδιο το αξίωμα του νομοθέτη, ή και σε πολύ μεγαλύτερο. Προς το παρόν, όμως, ας ακούσουμε τα εξής: «Αλλά πωρώθηκαν τα νοήματά τους». Διότι «μέχρι σήμερα το ίδιο κάλυμμα παραμένει κατά την ανάγνωση της Παλαιάς Διαθήκης, χωρίς να αφαιρείται, επειδή μόνο εν Χριστώ καταργείται». Δες τι αποδεικνύει μέσα από αυτά. Διότι αυτό που συνέβη στην περίπτωση του Μωυσή τότε μία φορά, αυτό συμβαίνει στην περίπτωση του νόμου αδιάκοπα. Επομένως, τα λόγια αυτά δεν αποτελούν κατηγορία κατά του νόμου, όπως δεν αποτελούσαν και κατά του Μωυσή ο οποίος τότε καλυπτόταν, αλλά αποτελούν κατηγορία κατά των αγνωμόνων Ιουδαίων· διότι εκείνος μεν έχει τη δική του δόξα, αυτοί όμως δεν μπόρεσαν να τη δουν. Γιατί λοιπόν απορείτε, λέει, εάν δεν μπορούν να δουν αυτήν τη δόξα της χάριτος, εφόσον δεν είδαν ούτε την κατώτερη δόξα του Μωυσή, ούτε μπόρεσαν να ατενίσουν το πρόσωπό του; Και γιατί ταράζεστε, εάν οι Ιουδαίοι δεν πιστεύουν στον Χριστό, εφόσον δεν πιστεύουν ούτε στον ίδιο τον νόμο; Εξαιτίας αυτού ακριβώς αγνόησαν και τη χάρη· επειδή δεν κατενόησαν ούτε την Παλαιά Διαθήκη ούτε τη δόξα που υπάρχει σε αυτήν. Διότι η δόξα του νόμου είναι να επιστρέφει και να οδηγεί τους ανθρώπους προς τον Χριστό.

«Διότι, εάν εκείνο που καταργείται είχε δόξα, πολύ περισσότερο εκείνο που παραμένει είναι μέσα σε δόξα.» Αν συγκρίνουμε, λέει, αυτήν τη δόξα με εκείνη, η δόξα της Παλαιάς Διαθήκης δεν είναι καν δόξα. Δεν ισχυρίζεται όμως απλώς ότι δεν είναι δόξα. Γι' αυτό προσθέτει, «ως προς αυτό το σημείο», δηλαδή με βάση τη σύγκριση. «Έχοντας, λοιπόν, τέτοια ελπίδα, μιλάμε με μεγάλη παρρησία, και όχι όπως ο Μωυσής που έβαζε κάλυμμα στο πρόσωπό του.» Επειδή ο ακροατής, έχοντας ακούσει τόσα πολλά και τόσο σπουδαία για την Καινή Διαθήκη, επιζητούσε να δει και οφθαλμοφανώς αυτήν τη δόξα, δες πού τον κατευθύνει: προς τον μέλλοντα αιώνα. «Ώστε να μην ατενίσουν οι υιοί του Ισραήλ το τέλος εκείνου που καταργείται.» Δεν υπάρχει ανάγκη, λέει, να καλυπτόμαστε εμείς, όπως ο Μωυσής.

Διότι, αν εκείνο που καταργείται περιβλήθηκε με δόξα, πολύ περισσότερο εκείνο που παραμένει υπάρχει εν δόξη. Το ονόμασε «καταργούμενο», επειδή η δόξα του φωτός περιέβαλλε το θνητό σώμα του Μωυσή. Και προσθέτει: «Έχοντας λοιπόν τέτοια ελπίδα, συμπεριφερόμαστε με πολλή παρρησία». Και προχωρώντας λίγο, έδειξε ότι εκείνη η αθάνατη δόξα του Πνεύματος εν αποκαλύψει, τώρα πλέον λάμπει στους άξιους μέσα στον αθάνατο εσωτερικό άνθρωπο, κατά τρόπο αθάνατο και ακατάργητο.

Διότι, πράγματι, εκείνο που είχε δοξαστεί, δεν έχει πλέον δόξα ως προς αυτό το σημείο, εξαιτίας της δόξας που το ξεπερνά. Διότι, αν εκείνο που καταργείται υπήρξε με δόξα, πόσο μάλλον αυτό που μένει, παραμένει μέσα σε δόξα». Είπε δε «το καταργούμενο» επειδή η δόξα του φωτός περιέβαλλε το σώμα του Μωυσή. Και προσθέτει: «Έχοντας, λοιπόν, τέτοια ελπίδα, συμπεριφερόμαστε με πολλή παρρησία». Και προχωρώντας λίγο, έδειξε ότι εκείνη η αθάνατη δόξα του Πνεύματος, με αποκάλυψη τώρα στο αθάνατο πρόσωπο του εσωτερικού ανθρώπου, λάμπει στους άξιους αιώνια και αθάνατα και ακατάργητα. Λέει λοιπόν: «Εμείς δε όλοι» (δηλαδή αυτοί που με τέλεια πίστη γεννήθηκαν από το Πνεύμα) «με ανακαλυμμένο πρόσωπο κατοπτριζόμαστε τη δόξα του Κυρίου, και μεταμορφωνόμαστε στην ίδια εικόνα από δόξα σε δόξα, όπως προέρχεται από το Πνεύμα του Κυρίου», «με ανακαλυμμένο πρόσωπο», δηλαδή με το πρόσωπο της ψυχής, και: «Όταν όμως κάποιος επιστρέψει προς τον Κύριο, αφαιρείται το κάλυμμα. Και ο Κύριος είναι το Πνεύμα». Ξεκάθαρα λοιπόν μέσω αυτών, απέδειξε και έκανε γνωστό ότι υπάρχει ένα «κάλυμμα» από το σκότος της κακίας, το οποίο, έχοντας εισέλθει στην ανθρωπότητα από την παράβαση του Αδάμ, κάλυψε την ψυχή, τώρα όμως, μέσω της έλλαμψης του επουράνιου φωτός του Πνεύματος, «αφαιρείται» από τις πιστές και άξιες ψυχές. Γι' αυτό τον λόγο έγινε και η έλευση του Κυρίου, ώστε να φτάσουν σε τέτοια μέτρα αγιότητας όσοι πιστεύουν αληθινά.