Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 3:7

Πού είναι το αισθητό θυσιαστήριο; Μήπως έπραξε κάτι παράδοξο ο Ιησούς μου; Ερχόμενος, και παλαίωσε και ανακαίνισε τους προφήτες Του. Πώς τους παλαίωσε; «Η διακονία του θανάτου», λέει, «ήταν εντυπωμένη στο γράμμα»· πώς τους ανακαίνισε; «Ο μεν νόμος», λέει, «είναι άγιος, και η εντολή αγία και δίκαιη και αγαθή»· αλλά δεν τα γνώριζαν αυτά όσοι δεν είχαν μάθει το πνευματικό όνομα.

Εάν δε ισχύει αυτό, τότε έχει απομακρυνθεί από τα μέτρα της δουλείας, και δεν είναι πλέον κτιστό, αλλά ευλόγως θα κατατασσόταν στην ανώτατη και ελεύθερη φύση, η οποία κατέχει την εξουσία επί των πάντων. Διότι είναι Πνεύμα του Πατρός, το οποίο προέρχεται από Αυτόν και διαπερνά την κτίση εν Χριστώ. <Εμείς δε όλοι, με ανακαλυμμένο πρόσωπο αντικατοπτρίζοντας τη δόξα του Κυρίου, μεταμορφωνόμαστε στην ίδια εικόνα, από δόξα σε δόξα, όπως ακριβώς ενεργεί το Πνεύμα του Κυρίου.> Διότι ο Μωυσής έβαζε κάλυμμα στο πρόσωπό του, επειδή οι υιοί του Ισραήλ δεν μπορούσαν να ατενίσουν «τη δόξα του προσώπου του». Επειδή ήταν ψυχικοί και σαρκικοί και ατελείς στην πίστη. Εμείς όμως οι πιστοί, έχοντας φωτισμένη την καρδιά μέσω της δαδουχίας του Πνεύματος και γνωρίζοντας να βλέπουμε καθαρά με τον οφθαλμό της διανοίας, έχουμε θεαθεί τον Κύριο με ανακαλυμμένο πρόσωπο. Διότι μας μίλησε και εμφανίστηκε με δόξα και υπεροχή απόλυτα θεοπρεπή. Επειδή Τον γνωρίσαμε ως Θεό, χαρακτήρα της υποστάσεως του Πατρός. Σαν σε καθρέφτη, λοιπόν, θεωρούμε τη θεία και απόρρητη φύση, διότι ο νους των πιστών αναπλάθεται από τη νομική μάθηση στην ευαγγελική παιδεία, και μεταμορφώνεται κατά κάποιον τρόπο στην πνευματική γνώση, μη ανεχόμενος πλέον σκιές ή τύπους, αλλά έχοντας επιλέξει να μεταβεί από τη δόξα του νόμου σε μια άλλη δόξα, την εν Χριστώ μέσω του Πνεύματος.

Διότι μία είναι η συμφωνία, όπως λέει μέσω του Μωυσή: «Προφήτη 〈σαν κι εμένα〉 θα αναστήσει για εσάς ο Κύριος από τους αδελφούς σας», και πάλι ο Κύριος λέει: «Ο Μωυσής έγραψε για εμένα», και ο Μωυσής λέει: «Κάθε ψυχή η οποία δεν θα ακούσει εκείνον τον προφήτη, θα εξολοθρευθεί», και πάλι ο Κύριος: «Εάν δεν πιστεύετε στα γραπτά του Μωυσή, πώς θα ακούσετε τα δικά μου λόγια;» Και από παντού φαίνεται ότι η αλήθεια είναι φωτεινή και «δεν έχει ρυτίδα». 73. Ορίζει δε πάλι τη διαθήκη του νόμου ως διαθήκη θανάτου, επειδή ο Απόστολος είπε: «Εάν δε η διαθήκη του θανάτου, η οποία εντυπώθηκε με γράμματα σε λίθους, έγινε με δόξα». Και δεν είπε μόνο αυτό η Θεία Γραφή, αλλά ότι «ο νόμος δεν έχει τεθεί για τον δίκαιο, αλλά για τους πατροκτόνους και μητροκτόνους και επίορκους, και για καθετί που αντίκειται στην υγιαίνουσα διδασκαλία». Εφόσον λοιπόν ο νόμος δεν έχει τεθεί για τον δίκαιο, μήπως άραγε είναι παράνομος ο δίκαιος; Μη γένοιτο. Αλλά, επειδή ο δίκαιος πρόλαβε να εκπληρώσει τις επιταγές του νόμου, δεν υπάρχει νόμος εναντίον του δικαίου ο οποίος έπραξε τον νόμο· έχει τεθεί όμως εναντίον των ανόμων, δικάζοντας αυτούς που παρανόμησαν. Έτσι λοιπόν η διαθήκη 〈είναι διαθήκη θανάτου〉. Διότι έλεγε ότι ο φονιάς πρέπει να φονεύεται και ο μοιχός να θανατώνεται και ο παραβάτης να λιθοβολείται. «Έγινε δε με δόξα»· διότι μεγάλη υπήρξε η δόξα της.

Τι ήταν λοιπόν η κατάρα του νόμου; Αλλά κατάρα του νόμου είναι ο σταυρός εξαιτίας των αμαρτιών. Διότι, εάν κάποιος συλληφθεί σε παράπτωμα, έλεγε ο νόμος: «και τον κρεμάσετε επί ξύλου· ας μη δύσει ο ήλιος πάνω στο νεκρό του σώμα, αλλά αφού τον κατεβάσετε, να τον θάψετε πριν από τη δύση του ηλίου, διότι είναι επικατάρατος καθένας που κρέμεται πάνω στο ξύλο». Επειδή λοιπόν η κατάρα είχε οριστεί για τη σταύρωση, όταν ήλθε ο Ίδιος και «σήκωσε τις αμαρτίες μας επί του ξύλου», «προσφέροντας τον εαυτό Του υπέρ ημών», το αίμα Του μας εξαγόρασε, το σώμα Του έλυσε τις κατάρες μας, δηλαδή έλυσε τις αμαρτίες μέσω της μετάνοιας του σταυρού και της δικής Του παρουσίας. Ούτε λοιπόν ο νόμος είναι κατάρα (μη γένοιτο), ούτε το ευαγγέλιο έλαβε την κατάρα ούτε ο Κύριος, αλλά με αφορμή τον δικό Του θάνατο καταλύθηκε ο θάνατος που επιβλήθηκε για την αμαρτία. 80. Έπειτα λέγει ότι ο νόμος «ήταν διακονία του θανάτου». Ήδη όμως για το θέμα αυτό είπαμε πολλά, ότι ο ίδιος δεν ήταν διάκονος του θανάτου. Διότι ούτε έλεγε να φονεύεις, αλλά πρόσταζε λέγοντας: «μη φονεύσεις». Επειδή όμως φόνευσε αυτόν που διαπράττει φόνο, προκειμένου να καταργηθεί μέσω του ενός που θανατώθηκε η πράξη του φόνου, και αφού φοβηθούν πολλοί εξαιτίας του ενός, να συγκρατήσουν την αδικία ώστε να μη φονεύουν πλέον, ήταν διακονία του θανάτου, όχι για να υπηρετήσει τον θάνατο, αλλά για να επιφέρει τον θάνατο στον φονιά, ώστε να μη γίνονται πλέον πολλοί φονιάδες.

Και ο Μωυσής και ο Ηλίας, που εμφανίστηκαν μαζί του σε αυτήν τη δόξα, αυτό μας απέδειξαν. Ο δε Μωυσής δεν εμφανίστηκε μόνο τώρα στο Θαβώρ να είναι κοινωνός της θεϊκής δόξας, αλλά και όταν το πρόσωπό του δοξάστηκε με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην μπορούν οι υιοί του Ισραήλ να το ατενίσουν. Και αυτό το αποδεικνύει εκείνος που λέει ότι ο Μωυσής δέχθηκε την αθάνατη δόξα του Πατρός στο θνητό του πρόσωπο, καθώς και εκείνος που, αντιλέγοντας στον Ευνόμιο ο οποίος ισχυριζόταν ότι η δόξα του Παντοκράτορος είναι αμετάδοτη στον Υιό, απάντησε ότι ακόμα και αν ο λόγος ήταν για τον Μωυσή, ούτε και τότε δεν θα ανεχόταν έναν τέτοιον ισχυρισμό.

Ενώ, λοιπόν, ο Δανιήλ στεκόταν άφωνος για μία ώρα και είχε επικρατήσει πολλή ησυχία, όλοι έβλεπαν ότι αυτός ταρασσόταν από τους λογισμούς του και το πρόσωπό του αλλοιωνόταν. Και άλλοτε μεν γινόταν ωχρό εξαιτίας του φόβου της ερμηνείας, μήπως ο βασιλιάς, ακούγοντας όσα θα λέγονταν για αυτόν, οργιστεί και διατάξει να τον θανατώσουν, άλλοτε δε ενδυναμωνόταν από το Πνεύμα και έπαιρνε πρόσωπο αγγέλου, με την όψη του να γίνεται πύρινη και τα μάτια του να λάμπουν σαν φλόγα φωτιάς, ώστε, καταπλησσόμενος και από αυτό, ο βασιλιάς να φοβηθεί. Διότι, εάν οι γιοι του Ισραήλ δεν μπόρεσαν να αντικρίσουν το πρόσωπο του μακάριου Μωυσή «εξαιτίας της δόξας του προσώπου του», πώς δεν φοβήθηκαν τότε οι Βαβυλώνιοι βλέποντας το πρόσωπο του Δανιήλ να αλλοιώνεται; Και άλλοτε μεν φαινόταν ως άνθρωπος, άλλοτε δε παρουσιαζόταν σαν άγγελος Θεού. Όλοι στέκονταν άναυδοι, περιμένοντας τους λογισμούς που προέρχονταν «εκ της καρδίας» του. Τότε, αφού ηρέμησε από την πολλή δόξα και αγωνία και επανήλθε στη φυσιολογική κατάσταση της ανθρώπινης φύσης, αποκρίθηκε στον βασιλιά και είπε: «Ας είναι, βασιλιά, το ενύπνιο για εκείνους που σε μισούν και η ερμηνεία του για τους εχθρούς σου». Και ξεκινώντας έτσι, του ανήγγειλε το καθετί που επρόκειτο να του συμβεί, και παρηγορώντας τον με λόγια ενθαρρυντικά, τον προετοίμαζε πάλι να έχει καλή ελπίδα για τα μέλλοντα.

ΟΜΙΛΙΑ Ζ'. Εάν λοιπόν η διακονία του θανάτου, η οποία ήταν χαραγμένη με γράμματα σε πέτρες, περιβλήθηκε με τέτοια δόξα, ώστε οι υιοί του Ισραήλ να μην μπορούν να ατενίσουν το πρόσωπο του Μωυσή εξαιτίας της δόξας του προσώπου του, η οποία επρόκειτο να καταργηθεί· πώς δεν θα έχει πολύ περισσότερη δόξα η διακονία του Πνεύματος; α'. Είπε ότι οι πλάκες του Μωυσή ήταν πέτρινες και ότι είχαν γράμματα, ενώ αυτές εδώ, οι καρδιές των αποστόλων, ήταν σάρκινες και ήταν γραμμένες με το Πνεύμα· και ότι το μεν γράμμα σκοτώνει, ενώ το Πνεύμα ζωοποιεί. Απέμενε, λοιπόν, σε αυτή τη σύγκριση να προστεθεί και ένα άλλο όχι μικρό στοιχείο, αυτό της δόξας του Μωυσή· την οποία εδώ, στην Καινή Διαθήκη, κανείς δεν είδε με τα μάτια του σώματος. Γι' αυτό και φαινόταν σπουδαία, επειδή η δόξα της ήταν αισθητή· διότι φαινόταν με τα μάτια του σώματος, κι ας ήταν απρόσιτη· ενώ η δόξα της Καινής Διαθήκης είναι νοητή. Διότι στους πιο αδύναμους η κατανόηση μιας τέτοιας υπεροχής δεν είναι σαφής· αντίθετα, εκείνη (η αισθητή δόξα) τους συνάρπαζε περισσότερο και τους έστρεφε προς τον εαυτό της. Επειδή, λοιπόν, προέβη σε αυτή τη σύγκριση και επιδιώκει να δείξει την υπεροχή —πράγμα εξαιρετικά δύσκολο λόγω της πνευματικής νωθρότητας των ακροατών— δες τι κάνει και πώς το μεθοδεύει: εισάγει πρώτα τη διαφορά μέσω συλλογισμών, τους οποίους συνδέει με τα όσα έχουν προαναφερθεί. Διότι, λέει, αν εκείνη ήταν διακονία θανάτου, ενώ αυτή είναι διακονία ζωής, είναι αναμφίβολο ότι και η δόξα αυτής είναι μεγαλύτερη από εκείνης.

Επειδή, δηλαδή, δεν μπορούσε να την υποδείξει στα σωματικά μάτια, παρουσίασε την υπεροχή της μέσω του συλλογισμού, λέγοντας: «Εάν δε η διακονία του θανάτου έγινε με δόξα, πώς δεν θα είναι πολύ περισσότερο ένδοξη η διακονία του Πνεύματος;». Διακονία δε του θανάτου ονομάζει τον Νόμο. Και παρατήρησε πώς και κατά τη σύγκριση τηρεί μεγάλη ασφάλεια, ώστε να μη δώσει καμία απολύτως λαβή στους αιρετικούς. Διότι δεν είπε: «Ο δημιουργός του θανάτου», αλλά: «Η διακονία του θανάτου»· επειδή υπηρετεί προς τον θάνατο, δεν γεννούσε τον θάνατο. Διότι αυτό που προκαλούσε τον θάνατο ήταν η αμαρτία· αυτός δε (ο Νόμος) επέφερε την τιμωρία, και φανέρωνε την αμαρτία, δεν την δημιουργούσε. Αποκάλυπτε, δηλαδή, σαφέστερα το κακό και το τιμωρούσε, δεν ωθούσε στο κακό· και διακονούσε, όχι στο να δημιουργηθεί αμαρτία ή θάνατος, αλλά στο να υποστεί την τιμωρία του εκείνος που αμάρτησε· ώστε, κατ' αυτόν τον τρόπο, ήταν και αναιρετικός της αμαρτίας.

Δεν αρκέστηκε όμως μόνο σε αυτό για την απόδειξη της υπεροχής, αλλά προσθέτει και κάτι άλλο, λέγοντας: «Εντυπωμένη με γράμματα πάνω σε λίθους». Δες πώς πάλι καταρρίπτει το ιουδαϊκό φρόνημα. Διότι ο νόμος δεν ήταν τίποτε άλλο παρά γράμματα· δεν ανέβλυζε καμία βοήθεια από τα γράμματα, η οποία να εμπνέει αυτούς που αγωνίζονται, όπως συμβαίνει στο βάπτισμα, αλλά ήταν στήλες και γραφές που έφερναν τον θάνατο σε όσους παρέβαιναν τα γραμμένα. Είδες πώς, διορθώνοντας την ιουδαϊκή φιλονεικία, καθαιρεί το κύρος της ακόμη και με τις ίδιες τις λέξεις, λέγοντας «λίθος» και «γράμματα» και «διακονία θανάτου», και προσθέτοντας ότι ήταν «εντυπωμένη»;

Διότι από αυτό δεν φανερώνει τίποτε άλλο, παρά ότι ο νόμος είχε εγκαθιδρυθεί σε έναν τόπο, και όχι όπως το Πνεύμα που ήταν παντού παρόν εμφυσώντας μεγάλη δύναμη σε όλους· ή ότι τα γράμματα εμπνέουν μεγάλη απειλή, και μάλιστα απειλή που δεν μπορούσε ούτε να εξαφανιστεί, αλλά παρέμενε παντοτινά, επειδή ήταν χαραγμένη σε λίθους. Έπειτα, ενώ φαίνεται να εγκωμιάζει τα παλαιά, αναμειγνύει και πάλι κατηγορία εναντίον των Ιουδαίων. Διότι, αφού είπε: «Τυπωμένη με γράμματα πάνω σε λίθους, δημιουργήθηκε με δόξα», πρόσθεσε: «Ώστε να μην μπορούν οι υιοί του Ισραήλ να ατενίσουν το πρόσωπο του Μωυσή»· πράγμα που αποτελούσε δείγμα της μεγάλης αδυναμίας και της χαμέρπειάς τους. Και πάλι δεν λέει: «Εξαιτίας της δόξας των πλακών», αλλά: «Εξαιτίας της δόξας του προσώπου του, η οποία καταργούνταν». Διότι δείχνει ότι εκείνος που τις έφερε δοξαζόταν, και όχι εκείνες. Διότι δεν είπε: «Επειδή δεν μπορούσαν να ατενίσουν τις πλάκες», αλλά: «Το πρόσωπο του Μωυσή»· και πάλι δεν είπε: «Εξαιτίας της δόξας των πλακών», αλλά: «Εξαιτίας της δόξας του προσώπου του». Έπειτα, αφού την εξύψωσε, δες πώς πάλι την υποβιβάζει λέγοντας: «Η οποία καταργούνταν».

γʹ. Βλέπεις πώς και από αυτό καθαιρεί την αλαζονεία των Ιουδαίων; Διότι από εκείνα με τα οποία νόμιζαν ότι υπερτερούν, δηλαδή από το ότι το πρόσωπο του Μωυσή άστραφτε, από αυτά ακριβώς αποδεικνύει την παχύνοια και το χαμερπές τους. Ας μην υπερηφανεύονται, λοιπόν, για αυτό· διότι σε τι ωφελεί αυτό τους Ιουδαίους εφόσον δεν το απόλαυσαν; Γι’ αυτό και συνεχώς περιστρέφεται γύρω από αυτό, άλλοτε μεν λέγοντας ότι «το ίδιο κάλυμμα κατά την ανάγνωση της Παλαιάς Διαθήκης παραμένει μη ανακαλυπτόμενο, διότι εν Χριστώ καταργείται»· άλλοτε δε ότι «μέχρι σήμερα, όταν αναγινώσκεται ο Μωυσής, το ίδιο κάλυμμα βρίσκεται πάνω στην καρδιά τους», δεικνύοντας ότι το κάλυμμα επικαλύπτει και την ανάγνωση και την καρδιά τους· και πιο πάνω: «ώστε να μην μπορούν οι υιοί του Ισραήλ να ατενίσουν το πρόσωπο του Μωυσή, εξαιτίας της δόξας του προσώπου του που καταργείται»· από το οποίο τι θα μπορούσε να είναι πιο ευτελές; Όταν δεν μπορούν να γίνουν θεατές ούτε μιας δόξας που καταργείται, ή μάλλον που δεν υφίσταται καν εν συγκρίσει, αλλά καλύπτεται από αυτούς, «για να μην ατενίσουν το τέλος εκείνου που καταργείται», δηλαδή του νόμου, και ποιο είναι το τέλος του. «Αλλά πωρώθηκαν τα νοήματά τους». Και τι σχέση έχει αυτό, λέγει, με το κάλυμμα εκείνης της εποχής; Ότι προδιέγραφε τα μέλλοντα. Διότι, όχι μόνο τότε δεν είδαν, αλλά ούτε και τώρα βλέπουν τον νόμο.

«Αλλ' η ικανότητά μας προέρχεται από τον Θεό, ο οποίος και μας κατέστησε ικανούς να είμαστε διάκονοι της Καινής Διαθήκης, όχι του γράμματος, αλλά του πνεύματος.» Το δε «κατέστησε ικανούς», σημαίνει ότι μας έκανε δυνατούς και κατάλληλους. Διότι δεν είναι μικρό πράγμα το να προσφέρουμε στην οικουμένη τέτοιες νίκες, και εντολές πολύ ανώτερες των προηγουμένων. Γι' αυτό και πρόσθεσε: «όχι του γράμματος, αλλά του πνεύματος». «Διότι το γράμμα αποκτείνει, ενώ το πνεύμα ζωοποιεί.» Αυτά τα λέει, για να καταρρίψει εκείνους που υπερηφανεύονται για τον Ιουδαϊσμό. Διότι ο Μωυσής, λέει, δεν έφερε πνεύμα, αλλά γράμματα· ενώ σε εμάς ανατέθηκε η αποστολή να μεταδίδουμε πνεύμα. Και λέγοντας «γράμμα» εδώ, εννοεί τον νόμο, ο οποίος τιμωρεί όσους σφάλλουν· ενώ ως «πνεύμα» εννοεί τη χάρη που παρέχεται μέσω του Πνεύματος, η οποία ζωοποιεί αυτούς που έχουν νεκρωθεί από τις αμαρτίες. «Εάν δε η διακονία του θανάτου». Αναπτύσσει ακόμη περισσότερο τη σύγκριση. Το δε νόημα είναι το εξής.

Εάν εκείνη ήταν διακονία θανάτου, ενώ αυτή είναι διακονία δόξας, είναι αναμφίβολο ότι αυτή η δόξα είναι μεγαλύτερη από εκείνη· και «διακονία θανάτου» ονομάζει τον Νόμο. Διότι διακονεί προς τον θάνατο, ελέγχοντας τα αμαρτήματα. «Με γράμματα, χαραγμένη σε λίθους, γεννήθηκε με δόξα, ώστε να μην μπορούν να ατενίσουν οι υιοί του Ισραήλ στο πρόσωπο του Μωυσή εξαιτίας της δόξας του προσώπου του, η οποία επρόκειτο να καταργηθεί, πώς δεν θα είναι πολύ περισσότερο ένδοξη η διακονία του Πνεύματος;»

«Σχοινιά αμαρτωλών με περιτύλιξαν», λέει ο θείος Προφήτης, «και τον νόμο σου δεν τον λησμόνησα». 21. Ο θείος απόστολος Παύλος με μεγαλύτερη ακρίβεια και φωτεινότητα φανέρωσε το τέλειο μυστήριο του Χριστιανισμού σε κάθε πιστεύουσα ψυχή, το οποίο βιώνεται εμπειρικά μέσω της θείας ενέργειας· και αυτό είναι η έλλαμψη του επουράνιου φωτός με την αποκάλυψη και τη δύναμη του Πνεύματος. Αυτό το έκανε για να μη νομίσει κανείς ότι ο φωτισμός του Πνεύματος προέρχεται μόνο μέσα από τη γνώση των νοημάτων, και κινδυνεύσει από άγνοια και ραθυμία να χάσει το τέλειο μυστήριο της χάριτος. Γι' αυτόν τον λόγο, έφερε ως αναντίρρητη απόδειξη της γνώσης το παράδειγμα της δόξας του Πνεύματος που περιέβαλλε το πρόσωπο του Μωυσή. Λέει λοιπόν: «Αν η διακονία του θανάτου, η οποία ήταν χαραγμένη με γράμματα πάνω σε πέτρες, περιβλήθηκε με τόση δόξα, ώστε οι υιοί του Ισραήλ να μην μπορούν να ατενίσουν το πρόσωπο του Μωυσή εξαιτίας της δόξας του προσώπου του, η οποία μάλιστα επρόκειτο να καταργηθεί, πόσο μάλλον η διακονία του Πνεύματος θα είναι γεμάτη δόξα! Διότι, αν η διακονία της καταδίκης είχε δόξα, πολύ περισσότερο θα περισσεύει σε δόξα η διακονία της δικαιοσύνης. Και πράγματι, εκείνο που δοξάστηκε παλαιότερα, δεν θεωρείται ότι έχει πια δόξα ως προς αυτό το σημείο, εξαιτίας της νέας υπερβάλλουσας δόξας».

ΛΟΓΟΣ ΝΗ'. Ο μακάριος απόστολος Παύλος, ο αρχιτέκτων της Εκκλησίας, πάντοτε φροντίζοντας για την αλήθεια και μη θέλοντας, εξαιτίας της άγνοιας, να εμποδίζονται οι υπήκοοι του λόγου, υπέδειξε με μεγαλύτερη ακρίβεια και σαφήνεια τον σκοπό της αλήθειας και έκανε γνωστό το τέλειο μυστήριο του Χριστιανισμού σε κάθε ψυχή που πιστεύει, ώστε μέσω της θείας ενέργειας να αποκτά την εμπειρία, η οποία είναι η έλλαμψη του Πνεύματος στις άγιες ψυχές με την αποκάλυψη και τη δύναμη του επουράνιου φωτός, για να μην νομίσει κάποιος ότι ο φωτισμός του Πνεύματος έρχεται μόνο μέσω της γνώσης και, από άγνοια και αμέλεια, αποτύχει να φτάσει στο τελειότερο μυστήριο της χάριτος, αλλά πολύ περισσότερο και πιο βέβαια να γνωρίσει τον φωτισμό της ψυχής, που γίνεται στους άξιους μέσω της αποκάλυψης του νοερού και επουράνιου φωτός, λαμβάνοντας τη δόξα του Πνεύματος, την οποία έφερε για τη βέβαιη ασφάλεια της γνώσης και την ακριβή διάκριση της σύνεσης σε όσους υπακούουν με ευγνωμοσύνη και φιλαλήθεια. Λέει λοιπόν: «Αν η διακονία του θανάτου, που ήταν τυπωμένη με γράμματα πάνω σε λίθους, έγινε με τόση δόξα, ώστε οι γιοι του Ισραήλ να μην μπορούν να ατενίσουν το πρόσωπο του Μωυσή εξαιτίας της δόξας του προσώπου του, η οποία επρόκειτο να καταργηθεί, πόσο μάλλον η διακονία του ευαγγελίου δεν θα είναι γεμάτη δόξα; Διότι, αν η διακονία της κατάκρισης ήταν δόξα, πολύ περισσότερο περισσεύει η διακονία της δικαιοσύνης σε δόξα».