Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 5:3

Το να γρηγορεί κανείς και να φυλάει τα ενδύματά του, φανερώνει την επαγρύπνηση στις αγαθές πράξεις. Διότι αυτές αποτελούν τα ενδύματα των αγίων, και εκείνος που τα στερείται είναι αναπόφευκτο να ντροπιαστεί, ως γυμνός και γεμάτος ασχημοσύνη. Το δε Αρμαγεδών ερμηνεύεται ως «διακοπή» ή «διακοπτόμενη». Διότι είναι λογικό να κατανοήσουμε ότι εκεί τα έθνη που συγκεντρώνονται θα κατακοπούν, καθώς θα στρατηγούνται από τον διάβολο, ο οποίος χαίρεται με τα ανθρώπινα αίματα. Επειδή λοιπόν και από αυτό μάθαμε ότι η γύμνωση από τα ενδύματα της αρετής είναι απευκταία, όπως και από την ευαγγελική παραβολή του νυμφώνα μάθαμε ότι αποβάλλεται εκείνος που τα στερείται, αλλά και από την αποστολική ρήση που λέει περί της αφθαρσίας: «εφόσον την ενδυθούμε, δεν θα βρεθούμε γυμνοί», δηλαδή γυμνοί από τις αγαθές πράξεις, ας ικετεύσουμε θερμά τον Κύριο να «ξεπλύνει» εδώ τις στολές της ψυχής μας, ώστε να «λευκανθούν περισσότερο και από το χιόνι» σύμφωνα με το ψαλμικό λόγιο, ώστε να μην ακούσουμε ποτέ: «φίλε, πώς μπήκες εδώ χωρίς να έχεις ένδυμα γάμου;» και, με δεμένα τα χέρια και τα πόδια, ριχτούμε στο εξώτερο σκότος. Αντίθετα, σύμφωνα με τον σοφό Σολομώντα, «έχοντας σε κάθε καιρό λευκά τα ενδύματά μας» και φέρνοντας λαμπρές τις λαμπάδες της ενάρετης πολιτείας, στολισμένες με ευσπλαχνία, ας εισέλθουμε μαζί στον νυμφώνα με τον καθαρό και άμωμο Νυμφίο των αγίων ψυχών, τον Χριστό και Θεό μας, μαζί με τον Οποίο αρμόζει στον Πατέρα, συνάμα και στο Άγιο Πνεύμα, η δόξα, το κράτος και η τιμή, νυν και αεί και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Γνωρίζουμε λοιπόν, λέει, ότι αφού ο θάνατος καταλύσει την επίγεια κατοικία του σκηνώματός μας, δηλαδή το σώμα, θα ακολουθήσει και όχι σε πολύ καιρό, δηλαδή κατά τον καιρό της αναστάσεως, το κατοικητήριο που προέρχεται από τον ουρανό, δηλαδή η αφθαρσία. Και λέει ότι αυτή προέρχεται άνωθεν, πρώτον μεν διότι το πράγμα είναι θεόσδοτο, και έπειτα επιπλέον διότι όλοι όσοι κατοικούν την άνω πόλη, εννοώ βέβαια τα τάγματα των αγίων αγγέλων, βρίσκονται σε σώματα άφθαρτα και ανώλεθρα. Διότι η φύση των αγγέλων έχει απαλλαγεί από αυτή τη γεώδη παχύτητα. Επομένως, οικοδομή εκ Θεού και κατοικία αχειροποίητη, αλλά και αιώνια ονομάζει την αφθαρσία. <Και πράγματι για αυτό στενάζουμε, επιθυμώντας σφόδρα να ντυθούμε επιπλέον το κατοικητήριό μας που προέρχεται από τον ουρανό.> Για αυτό στενάζουμε επειδή καταβαρυνόμαστε από τη φθορά, και επιθυμούμε διακαώς να ντυθούμε επιπλέον το κατοικητήριο άνωθεν και από τον ουρανό, δηλαδή την αφθαρσία. Στενάζουμε λοιπόν όχι επιθυμώντας να βρούμε αποβολή αυτού που υπάρχει τώρα, αλλά μάλλον ευχόμενοι να περιβληθούμε πάνω σε αυτό την αφθαρσία, το αχειροποίητο κατοικητήριο, αν βεβαίως και αφού ενδυθούμε δεν θα βρεθούμε γυμνοί. Διότι είναι αλήθεια ότι «φθαρτό σώμα βαραίνει την ψυχή», και έχουμε κάνει αφορμή του στεναγμού το ότι καταβαρυνόμαστε από τη φθορά, ενώ επιθυμούμε διακαώς να ντυθούμε επιπλέον το κατοικητήριο άνωθεν και από τον ουρανό, δηλαδή την αφθαρσία.

Έπειτα, τι σημαίνει το «να ενδυθούμε επάνω μας» αν όχι βεβαίως ότι στο τωρινό μας σώμα θα περιβληθούμε επιπλέον την αφθαρσία; Στενάζουμε, λοιπόν. <Εφόσον βέβαια και αφού ενδυθούμε, δεν θα βρεθούμε γυμνοί>. Το «Εφόσον βέβαια» δεν το λέει επειδή αμφιβάλλει, αλλά μάλλον για να αποφανθεί και να αποδείξει με απόλυτη βεβαιότητα ότι, καθώς ντυνόμαστε το εξ ουρανού και άνωθεν κατοικητήριο πάνω από το προϋπάρχον σκήνος, δηλαδή το γήινο σώμα, δεν θα είμαστε γυμνοί. Επομένως, το «Εφόσον βέβαια» έχει τεθεί αντί του «αφού», ώστε το νόημα των όσων ειπώθηκαν να είναι περίπου το εξής: «Αφού λοιπόν ενδυθούμε, δεν θα υποστούμε την αποβολή του πρώτου, ούτε βέβαια θα μείνουμε γυμνοί από το προϋπάρχον σώμα», πράγμα το οποίο αποσαφηνίζει με τα όσα ακολουθούν. Καταπίνεται δε το θνητό από τη ζωή, όχι επειδή αφανίζεται ούτε επειδή περιέρχεται σε πλήρη ανυπαρξία, αλλά μάλλον επειδή μεταστοιχειώνεται σε αφθαρσία· διότι έτσι είχε πλαστεί και εξαρχής. Διότι είναι γραμμένο ότι έλαβε ο Θεός χώμα από τη γη και έπλασε τον άνθρωπο. Και για να καταπίνεται το φθαρτό από τη ζωή, επειδή η σάρκα είναι από τη φύση της φθαρτή, «ενεφύσησε στο πρόσωπό του πνοή ζωής, και έγινε ο άνθρωπος ζώσα ψυχή».

Μέτοχος αυτής της θείας ελλάμψεως και λαμπρότητας όντας και ο Αδάμ πριν από την παράβαση, εφόσον ήταν πραγματικά ντυμένος με στολή δόξας, δεν ήταν γυμνός, ούτε ήταν άσχημος επειδή ήταν γυμνός, αλλά πολύ πιο ευπρεπής, ασύγκριτα περισσότερο, από εκείνους που σήμερα φορούν διαδήματα στολισμένα με άφθονο χρυσό και λαμπερούς πολύτιμους λίθους. Αυτή τη θεία έλλαμψη και χάρη και ο μέγας Παύλος την ονομάζει ουράνιο κατοικητήριό μας, λέγοντας: «μέσα σε αυτό στενάζουμε, ποθώντας διακαώς να ντυθούμε το εξ ουρανού κατοικητήριό μας, εφόσον βέβαια, και όταν το ντυθούμε, δεν θα βρεθούμε γυμνοί». Τον αρραβώνα αυτής της θείας ελλάμψεως και του σχετικού με αυτήν ενδύματος έλαβε από τον Θεό και ο ίδιος ο Παύλος, όταν πήγαινε από την Ιερουσαλήμ προς τη Δαμασκό, για να εκφραστώ σύμφωνα με τον Γρηγόριο, που επάξια φέρει την επωνυμία της θεολογίας, ο οποίος, πριν καθαρθεί από τους διωγμούς, συνομίλησε με τον διωκόμενο, ή μάλλον με μια μικρή αναλαμπή του μεγάλου φωτός.

Διότι δεν το αντιπαρέθεσε για να κάνει αντιδιαστολή προς αυτό, αλλά για να αυξήσει τα εγκώμια και να προσθέσει τους επαίνους. Και πράγματι, μέσα σε αυτό στενάζουμε, επειδή επιποθούμε να ντυθούμε το κατοικητήριό μας που προέρχεται από τον ουρανό. Ποιο κατοικητήριο; Πες μου. Το άφθαρτο σώμα. Και γιατί στενάζουμε τώρα; Επειδή εκείνο είναι πολύ καλύτερο. Και το ονομάζει «εξ ουρανού» εξαιτίας της αφθαρσίας του. Διότι δεν κατεβαίνει σε εμάς κάποιο σώμα από πάνω, αλλά με αυτή την ονομασία δηλώνει τη χάρη που στέλνεται από εκεί. Τόσο πολύ, λοιπόν, δεν πρέπει να θλιβόμαστε για τους επιμέρους πειρασμούς, ώστε πρέπει να επιζητούμε και τον καθολικό· σαν να έλεγε: Στενάζεις επειδή διώκεσαι, επειδή φθείρεται ο εξωτερικός σου άνθρωπος; Στέναξε επειδή αυτό δεν γίνεται σε υπερβολικό βαθμό, ούτε φθείρεται ολοκληρωτικά. Είδες πώς αντέστρεψε τον λόγο, αποδεικνύοντας ότι πρέπει να στενάζει κανείς επειδή δεν γίνονται ολοκληρωτικά εκείνα, για τα οποία στέναζαν όταν γίνονταν μερικώς; Γι' αυτό δεν το ονομάζει πλέον σκήνωμα, αλλά κατοικητήριο· και πολύ σωστά. Διότι η μεν σκηνή διαλύεται εύκολα, ενώ εκείνο παραμένει παντοτινά. Αν βέβαια, και όταν το ντυθούμε, δεν θα βρεθούμε γυμνοί. Δηλαδή, έστω κι αν αποβάλουμε το σώμα, δεν θα παρουσιαστούμε εκεί χωρίς σώμα, αλλά με το ίδιο, αφού θα έχει γίνει πλέον άφθαρτο. Μερικοί δε λένε, άποψη που πρέπει μάλιστα να γίνει αποδεκτή: Αν βέβαια, και όταν το ντυθούμε, δεν θα βρεθούμε γυμνοί.

Διότι, για να μην επαναπαύονται όλοι εξαιτίας της αναστάσεως, λέει: «Εφόσον βέβαια, αφού ενδυθούμε»· δηλαδή, αφού λάβουμε αφθαρσία και άφθαρτο σώμα· «δεν θα βρεθούμε γυμνοί», από δόξα και ασφάλεια. Αυτό ακριβώς έλεγε και στην προηγούμενη προς Κορινθίους επιστολή, ότι: «Όλοι μεν θα αναστηθούμε, ο καθένας όμως στη δική του τάξη»· και, «Υπάρχουν σώματα επουράνια, και σώματα επίγεια». Διότι η μεν ανάσταση είναι κοινή για όλους, η δόξα όμως δεν είναι πλέον κοινή, αλλά άλλοι μεν θα αναστηθούν μέσα σε τιμή, άλλοι δε σε ατιμία, και άλλοι μεν για τη βασιλεία, άλλοι δε για την κόλαση. Αυτό λοιπόν δήλωσε και εδώ λέγοντας: «Εφόσον βέβαια, αφού ενδυθούμε, δεν θα βρεθούμε γυμνοί». Διότι πράγματι, όσοι βρισκόμαστε σε αυτό το σκήνωμα, στενάζουμε, επειδή δεν θέλουμε να απεκδυθούμε, αλλά να επενδυθούμε.

Διότι δεν είναι καλό απλώς το να αναχωρήσει κανείς από τη ζωή, αλλά το να αναχωρήσει όντας ευάρεστος, χάρη στο οποίο γίνεται καλό και εκείνο· ούτε είναι απλώς βαρύ το να παραμένει κανείς εδώ, αλλά το να παραμένει προσκρούοντας στο θέλημα του Θεού. Μη νομίζεις λοιπόν ότι η εκδημία από το σώμα αρκεί· διότι παντού χρειάζεται η αρετή. Διότι όπως ακριβώς, όταν μίλησε για την ανάσταση, δεν άφησε τον ακροατή να έχει θάρρος μόνο σε αυτήν, λέγοντας, «αν βέβαια, και όταν ντυθούμε το σώμα, δεν βρεθούμε γυμνοί από αρετές»· έτσι και τώρα, όταν αναφέρθηκε στην εκδημία, για να μη νομίσεις ότι αυτή σου αρκεί για τη σωτηρία, πρόσθεσε ότι: «Πρέπει να είμαστε ευάρεστοι». Επειδή, λοιπόν, προέτρεψε με πολλά αγαθά, στη συνέχεια προκαλεί φόβο και με τα πιο φοβερά. Διότι το συμφέρον συνίσταται και στην απόκτηση των αγαθών και στην αποφυγή των κακών, τα οποία είναι η γέεννα και η βασιλεία. Επειδή όμως αυτό έχει μεγαλύτερη ισχύ, δηλαδή το να αποφύγει κανείς την κόλαση (διότι, όπου μεν η ζημία φτάνει μέχρι τη στέρηση των αγαθών, οι περισσότεροι θα το υπομείνουν εύκολα· αν όμως φτάσει μέχρι την τιμωρία, δεν το υπομένουν πλέον. Ενώ βέβαια θα έπρεπε να θεωρούν ανυπόφορη την πρώτη περίπτωση, εντούτοις εξαιτίας της ασθένειας των πολλών και του χαμερπούς φρονήματός τους, η δεύτερη τους φαίνεται βαρύτερη)· επειδή λοιπόν η παροχή των αγαθών δεν αφυπνίζει τον πολύ κόσμο τόσο, όσο η απειλή των κολάσεων, αναγκαστικά καταλήγει εδώ, λέγοντας: «Διότι όλοι μας πρέπει να φανερωθούμε μπροστά στο βήμα του Χριστού».

Αυτό ακριβώς φοβούμενος και ο Παύλος έλεγε: «Εάν βεβαίως, και αφού ενδυθούμε, δεν βρεθούμε γυμνοί». Ποια χρήματα θα μπορέσουν να διασώσουν αυτόν που βρίσκεται σε κίνδυνο; Ποιοι υπηρέτες θα συμπαρασταθούν στον κύριό τους όταν αυτός μαστιγώνεται; Ποιες οικίες; Ποιοι πολύτιμοι λίθοι; Ποια λουτρά θα μπορέσουν να ξεπλύνουν τον ρύπο που προέρχεται από τα αμαρτήματα;

Διότι μέσα σε αυτό στενάζουμε, επιποθώντας να επενδυθούμε το επουράνιο κατοικητήριό μας. Δεν είπε απλώς «να ενδυθούμε», αλλά «να επενδυθούμε»· και προσθέτει: «Εφόσον βεβαίως, αφού το ενδυθούμε, δεν θα βρεθούμε γυμνοί». Και φαίνεται μεν ασαφές αυτό που ειπώθηκε, γίνεται όμως σαφέστερο μέσα από όσα προστίθενται στη συνέχεια: «Διότι εμείς που βρισκόμαστε μέσα στο σκήνωμα στενάζουμε επειδή βαρυνόμαστε, εφόσον δεν θέλουμε να απεκδυθούμε, αλλά να επενδυθούμε».

Διότι τις άπειρες δυνάμεις, τα πλήθη των αγγέλων, τους αρχαγγέλους, και τα ανώτερα τάγματα αυτών, πώς τα δημιούργησε, πες μου; Εγώ βέβαια δεν θα μπορούσα να εξηγήσω τον τρόπο, παρά μόνον ότι του αρκούσε μόνο το να θελήσει. Έπειτα, αυτός που δημιούργησε τόσες ασώματες στρατιές, δεν μπορεί να ανανεώσει πάλι ένα φθαρμένο ανθρώπινο σώμα και να το ανυψώσει σε μεγαλύτερη αξία; Και ποιος είναι τόσο αναίσθητος, ώστε να αμφιβάλλει γι' αυτά και να απορρίπτει την ανάσταση; Διότι, αν δεν ανασταίνεται το σώμα, δεν ανασταίνεται ο άνθρωπος· επειδή ο άνθρωπος δεν είναι μόνο ψυχή, αλλά ψυχή και σώμα. Εάν λοιπόν ανασταίνεται μόνο η ψυχή, το ον ανασταίνεται κατά το ήμισυ, και όχι ολόκληρο. Εξάλλου, για την ψυχή δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί κυριολεκτικά ο όρος ανάσταση. Διότι ανάσταση είναι η έγερση εκείνου που έχει πέσει και έχει διαλυθεί, όμως η ψυχή δεν διαλύεται, αλλά το σώμα. Τι σημαίνει όμως το: «εφόσον βέβαια και όταν ντυθούμε, δεν θα βρεθούμε γυμνοί»; Εδώ μας υπαινίσσεται ένα μέγα και απόρρητο μυστήριο. Ποιο είναι λοιπόν αυτό;

Η΄. Επειδή, λοιπόν, η ανάσταση είναι καθολική για όλους, και κοινή τόσο για τους ευσεβείς όσο και για τους ασεβείς, και για τους πονηρούς και για τους ενάρετους ανθρώπους, για να μη νομίσεις εξαιτίας αυτού ότι θα υπάρξει κάποια άδικη κρίση, ούτε να πεις μέσα σου: «Τι σημαίνει πάλι αυτό; Εγώ, ο ενάρετος, που κόπιασα και ταλαιπωρήθηκα τόσα πολλά, ανασταίνομαι, αλλά και ο ειδωλολάτρης, και ο ασεβής, και αυτός που προσκύνησε τα είδωλα και αγνόησε τον Χριστό, ανασταίνεται και αυτός παρομοίως και απολαμβάνει την ίδια τιμή;». Για να μην ταραχτείς αναλογιζόμενος αυτά, άκου τι λέει: «Εφόσον βέβαια, και όταν ντυθούμε, δεν θα βρεθούμε γυμνοί». Και πώς είναι δυνατόν, λέει, αυτός που έχει ντυθεί την αφθαρσία και την αθανασία να βρεθεί γυμνός; Πώς; Όταν είμαστε στερημένοι από τη θεία δόξα, και αποστερημένοι από την παρρησία ενώπιον του Θεού.

Διότι και τα σώματα των αμαρτωλών ανασταίνονται άφθαρτα και αθάνατα· αλλά η τιμή αυτή γίνεται γι' αυτούς εφόδιο κολάσεως και τιμωρίας· διότι ανασταίνονται άφθαρτα, ώστε να καίγονται παντοτινά. Επειδή, δηλαδή, το πυρ εκείνο είναι άσβεστο, έχει ανάγκη και από τέτοια σώματα, τα οποία δεν θα καταναλώνονται ποτέ. Γι' αυτό λέει: Εάν βεβαίως, και αφού ντυθούμε, δεν θα βρεθούμε γυμνοί.

Διότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο αυτό, το να αναστηθούμε και να ενδυθούμε την αθανασία, αλλά, αφού αναστηθούμε και ενδυθούμε την αθανασία, να μη βρεθούμε γυμνοί από τη δόξα και από την παρρησία προς τον Θεό· για να μην παραδοθούμε στο πυρ. Γι' αυτό λέει: «Εάν βέβαια, αφού ενδυθούμε, δε θα βρεθούμε γυμνοί».

Και για ποιον λόγο μέσα σε αυτό στενάζουμε; Επειδή το άλλο είναι πολύ καλύτερο. Το ονομάζει δε εξ ουρανού, λέει, εξαιτίας της αφθαρσίας του. Διότι βέβαια δεν κατεβαίνει σε εμάς το σώμα από τον ουρανό, αλλά με αυτή την ονομασία φανερώνει τη χάρη που αποστέλλεται από εκεί. Σαν να έλεγε: Στενάζεις επειδή φθείρεται ο εξωτερικός σου άνθρωπος; Έτσι να στενάζεις, επειδή αυτό δεν γίνεται σε υπερβολικό βαθμό, ούτε φθείρεται ολόκληρος. «Εφόσον βέβαια, και όταν ντυθούμε, δεν θα βρεθούμε γυμνοί».

Είπε δε ο Ιωάσαφ προς αυτόν: «Επειδή η εν σαρκί ζωή δεν θεωρείται από εσένα ως το μέτρο της ζωής, ούτε και αυτόν τον θάνατο, τον οποίο υφίστανται όλοι, πρέπει να τον θεωρείς θάνατο». Ο δε γέροντας αποκρίθηκε: «Αναμφίλεκτα έτσι φρονώ και περί αυτών, χωρίς καθόλου να τρέμω αυτόν εδώ τον πρόσκαιρο θάνατο, ούτε καν να τον αποκαλώ θάνατο, εφόσον με βρει να βαδίζω την οδό των εντολών του Θεού, αλλά μάλλον διάβαση από τον θάνατο προς τη ζωή, την ανώτερη και τελειότερη και κρυμμένη εν Χριστώ, την οποία επιθυμώντας να επιτύχουν οι άγιοι, δυσφορούσαν πολύ με την παρούσα ζωή. Γι' αυτό λέει ο Απόστολος: "Γνωρίζουμε ότι, εάν η επίγεια σκηνή της κατοικίας μας καταλυθεί, έχουμε οικοδομή από τον Θεό, οικία αχειροποίητη, αιώνια, στους ουρανούς· διότι πράγματι σε αυτήν στενάζουμε, επιποθώντας να ενδυθούμε το εξ ουρανού οικητήριό μας, εφόσον βεβαίως και όταν ενδυθούμε δεν θα βρεθούμε γυμνοί· επειδή, όσοι βρισκόμαστε σε τούτο το σκήνωμα, στενάζουμε πιεζόμενοι, καθώς δεν θέλουμε να απεκδυθούμε, αλλά να επενδυθούμε, ώστε το θνητό να καταποθεί από τη ζωή". Και πάλι: "Ταλαίπωρος άνθρωπος εγώ, ποιος θα με λυτρώσει από το σώμα αυτού του θανάτου;". Και ξανά: "Επιθυμώ να αναχωρήσω και να είμαι μαζί με τον Χριστό". Ο δε Προφήτης λέει: "Πότε θα έλθω και θα εμφανιστώ ενώπιον του προσώπου του Θεού;"».

Θεωρώ ότι σύμφωνα με καθεμία από τις δύο εκδοχές του κειμένου, επειδή και τα αρχαία αντίγραφα περιέχουν και τις δύο, αν κάποιος τις ερμηνεύσει με ευσέβεια, δεν θα αποκλίνει από τον αποστολικό σκοπό. Όσον αφορά μεν το «όλοι μεν θα κοιμηθούμε, δεν θα αλλάξουμε όμως όλοι», πρέπει να το κατανοήσουμε ως εξής: ότι όλοι μεν θα υποστούμε την κοίμηση μέσω του θανάτου, δεν θα λάβουμε όμως όλοι ως αντάλλαγμα τη δόξα και την παρρησία· πράγμα το οποίο ο ίδιος ο Απόστολος σε άλλο σημείο το διατυπώνει σαφέστερα λέγοντας: «εφόσον βέβαια, αφού ενδυθούμε, δεν θα βρεθούμε γυμνοί». Όσον αφορά δε το «δεν θα κοιμηθούμε μεν όλοι, όλοι όμως θα αλλάξουμε», πρέπει να το ερμηνεύσουμε ως εξής: ότι δεν θα υποστούμε όλοι την εν χρόνω κοίμηση, ώστε να έχουμε ανάγκη ταφής και λύσης του σώματος που οδηγεί στη φθορά· αντίθετα, όσοι βρεθούν εν ζωή τότε, θα υποστούν έναν σύντομο θάνατο, χωρίς να έχουν ανάγκη παρατεταμένης κοίμησης εξαιτίας της ανάστασης που θα ακολουθήσει αμέσως· όλοι όμως θα αλλάξουν, δηλαδή θα ενδυθούν την αφθαρσία.

Γι' αυτό και στενάζουμε, μη θέλοντας να απεκδυθούμε το σώμα, αλλά να ενδυθούμε πάνω σε αυτό την υπόλοιπη ζωή. Διότι το ουράνιο κατοικητήριο, το οποίο επιθυμούμε να ενδυθούμε, είναι η αθανασία. Αν την ενδυθούμε, θα καταποθεί καθετί μέσα σε αυτήν που είναι εντελώς αδύναμο και θνητό, καταναλισκόμενο από την άχρονη ζωή. «Διότι περπατούμε με την πίστη και όχι με την όραση», δηλαδή με την πίστη προχωρούμε, παρατηρώντας τα εκεί πράγματα με λογισμό ακόμη ασαφή, και όχι ξεκάθαρα, ώστε να τα βλέπουμε, να τα απολαμβάνουμε και να βρισκόμαστε μέσα σε αυτά. «Και τούτο λέγω, αδελφοί, ότι σάρκα και αίμα δεν μπορούν να κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού, ούτε η φθορά κληρονομεί την αφθαρσία». Όταν λέει σάρκα, δεν εννόησε την ίδια τη σάρκα, αλλά την παράλογη ορμή προς τις ασελγείς ηδονές της ψυχής. Αφού λοιπόν είπε: «Σάρκα και αίμα δεν μπορούν να κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού», αποφάνθηκε επιπλέον: «Ούτε η φθορά κληρονομεί την αφθαρσία».

Οφείλει, λοιπόν, ο καθένας να αγωνιστεί και να δείξει επιμέλεια μέσω όλων των αρετών και να πιστέψει, ώστε από τώρα να αποκτήσει εκείνον τον οίκο. Διότι, εάν καταλυθεί ο δικός μας οίκος του σώματος, δεν έχουμε άλλον οίκο στον οποίο να καταλύσει η ψυχή μας. «Εφόσον», λέει, «και όταν απεκδυθούμε το σώμα, δεν θα βρεθούμε γυμνοί», δηλαδή χωρίς την κοινωνία και την ένωση με το Άγιο Πνεύμα, στην οποία και μόνο μπορεί να αναπαυθεί η πιστή ψυχή. Γι' αυτόν τον λόγο, όσοι είναι αληθινά και με δύναμη Χριστιανοί, έχουν θάρρος και χαίρονται όταν εξέρχονται από τη σάρκα, διότι έχουν εκείνον τον αχειροποίητο οίκο, ο οποίος οίκος είναι η δύναμη του Πνεύματος που κατοικεί μέσα τους. Έστω κι αν καταλυθεί, λοιπόν, η οικία του σώματος, δεν φοβούνται· διότι έχουν την επουράνια οικία του Πνεύματος και εκείνη την άφθαρτη δόξα, η οποία δόξα κατά την ημέρα της αναστάσεως θα οικοδομήσει και θα δοξάσει και τον οίκο του σώματος, όπως λέει ο απόστολος: «Εκείνος που ανέστησε τον Χριστό από τους νεκρούς θα ζωοποιήσει και τα θνητά σας σώματα μέσω του Πνεύματός του που ενοικεί σε εσάς», και πάλι: «ώστε να φανερωθεί και η ζωή του Ιησού στη θνητή μας σάρκα» και «για να καταποθεί», λέει, «το θνητό από τη ζωή».

Οφείλει, λοιπόν, ο καθένας να αγωνιστεί και να προσπαθήσει μέσω όλων των αρετών και να πιστέψει, ώστε από αυτήν τη ζωή να αποκτήσει εκείνον τον οίκο, για να έχουμε, όταν καταλυθεί η κατοικία του σώματός μας, εκεί άλλον οίκο επουράνιο, στον οποίο θα βρει καταφύγιο η ψυχή μας. «Εάν βεβαίως», λέγει, «και όταν απεκδυθούμε το σώμα δεν βρεθούμε γυμνοί», δηλαδή στερημένοι από την κοινωνία και την ένωση με το Άγιο Πνεύμα, στο οποίο και μόνο μπορεί να αναπαυθεί η πιστή ψυχή. Γι' αυτόν τον λόγο, όσοι είναι αληθινά και έμπρακτα Χριστιανοί, έχουν θάρρος και χαίρονται όταν εξέρχονται από τη σάρκα, επειδή έχουν εκείνον τον αχειροποίητο οίκο, ο οποίος οίκος είναι η δύναμη του Πνεύματος που κατοικεί μέσα τους. Εάν, λοιπόν, καταλυθεί η κατοικία του σώματος, δεν φοβούνται. διότι έχουν την επουράνια κατοικία του Πνεύματος και εκείνη την άφθαρτη δόξα, η οποία δόξα, κατά την ημέρα εκείνη της αναστάσεως, θα οικοδομήσει και θα δοξάσει τον οίκο του σώματος, όπως λέγει ο απόστολος: «Εκείνος που ανέστησε τον Χριστό από τους νεκρούς, θα ζωοποιήσει και τα θνητά μας σώματα δια του Πνεύματός του που κατοικεί μέσα μας», και πάλι: «ώστε η ζωή του Ιησού να φανερωθεί στη θνητή μας σάρκα» και «ώστε να καταποθεί το θνητό από τη ζωή».

Διότι αυτό που έχει κάποιος τώρα, αυτό θα φανερωθεί προς τα έξω τότε, «αυτός, λέει, θα είναι για εσάς ο πρώτος μήνας μεταξύ των μηνών του έτους»· αυτός προσφέρει χαρά σε όλη την κτίση, αυτός ντύνει τα γυμνά δέντρα, αυτός ανατέλλει τα χόρτα, αυτός προσφέρει χαρά σε όλα τα ζώα ανοίγοντας τη γη, αυτός πρώτος δείχνει τη φαιδρότητα σε όλους, αυτός είναι ο πρώτος μήνας των Χριστιανών, ο Ξανθικός, ο οποίος είναι ο καιρός της αναστάσεως, κατά τον οποίο θα δοξαστούν τα σώματά τους διά του άρρητου φωτός που υπάρχει μέσα τους από τώρα (δηλαδή της δυνάμεως του Πνεύματος), το οποίο θα είναι γι' αυτούς τότε ένδυμα, τροφή, πόση, αγαλλίαση, χαρά, ειρήνη, περιβολή και το παν, ζωή αιώνια. Διότι κάθε καλλονή, λαμπρότητα και ουράνια ωραιότητα γι' αυτούς θα γίνει τότε το Πνεύμα της θεότητος, το οποίο αξιώθηκαν να δεχθούν από τώρα. Πώς λοιπόν δεν οφείλει κάποιος να αγωνιστεί, να πιστέψει και να επιδείξει σπουδή με κάθε ενάρετη βιοτή, και να προσδοκά με ελπίδα και πολλή υπομονή να αξιωθεί τώρα να λάβει την εξ ουρανού δύναμη και δόξα του Αγίου Πνεύματος μέσα στην ψυχή του, ώστε τότε, όταν θα διαλύεται η κτίση, να έχει κάτι που θα τον ντύσει και θα τον ζωοποιήσει; «Εάν βεβαίως», λέει, «και όταν απεκδυθούμε δεν θα βρεθούμε γυμνοί, και θα ζωοποιήσει», λέει, «τα θνητά μας σώματα διά του Πνεύματός του που ενοικεί μέσα μας».