Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 6:1

Από παντού ο Θεός, που διψά για τη σωτηρία μας, μας προτρέπει προς την κληρονομιά των αγαθών Του τόσο με ευχάριστες όσο και με θλιβερές καταστάσεις, φέρνοντας μπροστά στα μάτια μας τη λαμπρότητα της άνω Ιερουσαλήμ και τη σκοτεινή και οδυνηρή σκυθρωπότητα της γέεννας του πυρός, έτσι ώστε, είτε από πόθο για την αιώνια δόξα είτε από φόβο για την απέραντη ντροπή, όσο υπάρχει καιρός, να εργαστούμε το αγαθό απέχοντας από τα λοιπά απαγορευμένα, αφού έχει δηλώσει ότι οι δειλοί και οι άνανδροι στην πάλη κατά του διαβόλου θα καταδικαστούν στον δεύτερο θάνατο. Είθε, λοιπόν, εμείς, εξιλεώνοντας με αγαθές πράξεις Εκείνον που επιθυμεί το έλεος, που δεν θέλει τον θάνατο των αμαρτωλών αλλά την επιστροφή τους, να αξιωθούμε τις δωρεές Του, τις οποίες μας εξασφάλισε όχι μόνο με προτροπές μέσω λόγων, αλλά και μέσω των έργων και των παθών Του. Διότι, αν και Του ήταν δυνατόν να αρκεστεί μόνο στις προτροπές προς το αγαθό και στις αποτροπές από το κακό, και έπειτα να τιμωρήσει ή να τιμήσει όσους είναι άξιοι δόξας ή κόλασης, Εκείνος όμως δεν απαξίωσε ακόμη και να πάθει για εμάς, ώστε ούτε το αυτεξούσιο να βλάψει, ούτε να φανεί ότι παρέβλεψε κάτι για την ιατρεία και την επανόρθωσή μας. Ας μη δεχθούμε, λοιπόν, μάταια τη χάρη του Θεού, αλλά ας καταστήσουμε έμπρακτες τις ευεργεσίες Του μέσω της επιστροφής μας και της επίδειξης αγαθών έργων, ώστε να επιτύχουμε τα υποσχεμένα αγαθά εν αυτώ τω Χριστώ τω Θεώ ημών, με τον οποίο ανήκει η δόξα στον Πατέρα, μαζί με το Άγιο Πνεύμα, στους αιώνες των αιώνων· αμήν.

Ερώτηση ΣΛΣΤ΄. Όσοι αξιώθηκαν να εκμάθουν τα τέσσερα Ευαγγέλια, πώς οφείλουν να δεχθούν τη χάρη; Απόκριση. Εφόσον ο Κύριος αποφάνθηκε ότι «σε όποιον εμπιστεύθηκαν πολλά, θα του ζητήσουν περισσότερα», οφείλουν να φοβούνται περισσότερο και να επιδεικνύουν μεγαλύτερη επιμέλεια, καθώς δίδαξε ο Απόστολος λέγοντας: «Ως συνεργάτες του, λοιπόν, σας παρακαλούμε να μη δεχθείτε μάταια τη χάρη του Θεού». Αυτό επιτυγχάνεται, εάν υπακούσουμε στον Κύριο που λέει: «Εφόσον τα γνωρίζετε αυτά, είστε μακάριοι εάν τα εφαρμόζετε».

Ως συνεργάτες του Θεού, λοιπόν, σας παρακαλούμε να μη δεχθείτε μάταια τη χάρη του Θεού· και όσοι έχουν κληθεί σε θέση αδελφών του Κυρίου να μην προσβάλουν μια τέτοια χάρη του Θεού, ούτε να προδώσουν ένα τόσο μεγάλο αξίωμα εξαιτίας της αμέλειας των θελημάτων του Θεού, αλλά μάλλον να υπακούσουν στον ίδιο τον Απόστολο που λέει: Σας παρακαλώ εγώ, ο φυλακισμένος για τον Κύριο, να πορευθείτε επάξια της κλήσεως με την οποία κληθήκατε.

ΟΜΙΛΙΑ ΙΒ'. Ως συνεργοί του, λοιπόν, σας παρακαλούμε να μη δεχθείτε μάταια τη χάρη του Θεού. Διότι λέγει: «Σε καιρό δεκτό σε εισάκουσα, και σε ημέρα σωτηρίας σε βοήθησα». α'. Επειδή, δηλαδή, είπε ότι «Ο Θεός παρακαλεί, και εμείς ενεργούμε ως πρεσβευτές και ικετεύουμε, συμφιλιωθείτε με τον Θεό»· για να μην εφησυχάσουν, στη συνέχεια πάλι τους προκαλεί φόβο και τους αφυπνίζει λέγοντας: «Σας παρακαλούμε να μη δεχθείτε μάταια τη χάρη του Θεού». Διότι, λέει, ας μη ραθυμήσουμε επειδή ακριβώς Εκείνος παρακαλεί και έστειλε πρεσβευτές· αλλά εξαιτίας αυτού ακριβώς του λόγου ας σπεύσουμε να γίνουμε αρεστοί στον Θεό, και να συγκεντρώσουμε πνευματικό κέρδος (όπως άλλωστε έλεγε και παραπάνω, ότι «Η αγάπη του Θεού μάς συνέχει»· δηλαδή μας πιέζει, μας ωθεί, μας κατεπείγει), ώστε να μην εκπέσετε από τόσα αγαθά, αδρανώντας μετά από τόσο μεγάλη μέριμνα και χωρίς να επιδείξετε κανένα σπουδαίο έργο.

Μην νομίσετε, λοιπόν, επειδή έστειλε ανθρώπους για να σας παρακαλέσουν, ότι αυτό θα συμβαίνει πάντοτε· αυτό θα διαρκέσει μέχρι τη δευτέρα παρουσία Του. Μέχρι τότε παρακαλεί, όσο καιρό βρισκόμαστε εδώ· μετά από αυτά, όμως, ακολουθεί δίκη και κόλαση. Γι' αυτό, λέει: «Συνεχόμεθα» (κατεπειγόμαστε). Διότι δεν τους παρακινεί διαρκώς προβάλλοντας μόνο το μέγεθος των αγαθών και της φιλανθρωπίας του Θεού, αλλά και τη βραχύτητα του χρόνου. Γι' αυτό και αλλού λέει: «Διότι τώρα η σωτηρία είναι πιο κοντά μας»· και πάλι: «Ο Κύριος είναι εγγύς». Εδώ όμως κάνει και κάτι περισσότερο. Διότι δεν τους παρακινεί μόνο με το επιχείρημα ότι ο χρόνος που απομένει είναι λίγος και σύντομος, αλλά και με το ότι μόνο αυτός ο καιρός είναι κατάλληλος για σωτηρία. «Διότι ιδού», λέει, «τώρα είναι ο ευπρόσδεκτος καιρός, ιδού η ημέρα της σωτηρίας». Ας μην προδώσουμε, λοιπόν, την ευκαιρία, αλλά ας επιδείξουμε προθυμία αντάξια της χάριτος. Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, και εμείς επειγόμαστε, γνωρίζοντας και το σύντομο και το κατάλληλο του καιρού· γι' αυτό και έλεγε: «Συνεργαζόμενοι, λοιπόν, σας παρακαλούμε». Συνεργαζόμενοι με εσάς· διότι με εσάς συνεργαζόμαστε περισσότερο, παρά με τον Θεό, υπέρ του οποίου ενεργούμε ως πρεσβευτές. Διότι Εκείνος δεν έχει ανάγκη από τίποτα, αλλά ολόκληρη η σωτηρία μεταβιβάζεται σε εσάς. Εάν όμως λέει ότι συνεργάζεται και με τον Θεό, ούτε αυτό το αρνείται· διότι και αλλού λέει: «Είμαστε συνεργάτες του Θεού».

Με αυτόν τον τρόπο, λέει, σώζει και πάλι τους ανθρώπους: «Και παρακαλούμε». Διότι Εκείνος μεν, όταν παρακαλεί, δεν παρακαλεί απλώς, αλλά προβάλλει αυτά τα δίκαια: ότι δηλαδή παρέδωσε τον Υιό τον δίκαιο, Αυτόν που δεν γνώρισε καθόλου αμαρτία, και Τον έκανε αμαρτία για χάρη ημών των αμαρτωλών, προκειμένου εμείς να γίνουμε δίκαιοι. Εκείνος, έχοντας τέτοια δίκαια και όντας Θεός, δεν θα έπρεπε καν να παρακαλεί, και μάλιστα ανθρώπους που Του έχουν εναντιωθεί, αλλά να παρακαλείται καθημερινά· κι όμως παρακαλεί. Εμείς, αντίθετα, παρακαλούμε, χωρίς να έχουμε να προβάλουμε κανένα δικό μας δίκαιο ούτε καμία δική μας ευεργεσία, αλλά μόνο τούτο το ένα: το ότι παρακαλούμε εκ μέρους του Θεού, ο οποίος επέδειξε τέτοιες ευεργεσίες. Και παρακαλούμε να δεχθείτε την ευεργεσία και να μην αποκρούσετε τη δωρεά. Πεισθείτε, λοιπόν, σε εμάς, και μη δεχθείτε τη χάρη εις μάτην.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΤ΄. «Ως συνεργοί του, λοιπόν, σας παρακαλούμε να μη δεχθείτε μάταια τη χάρη του Θεού. Διότι λέγει: Σε καιρό δεκτό σε εισάκουσα, και σε ημέρα σωτηρίας σε βοήθησα». Επειδή είπε μεγάλα λόγια, ότι δηλαδή ο Θεός παρακαλούσε και εμείς ενεργούμε ως πρεσβευτές του, για να μην επαναπαυθούν εξαιτίας αυτού, πάλι τους προκαλεί φόβο, λέγοντας: Να μη δεχθείτε μάταια τη χάρη του Θεού. Διότι, λέγει, δεν πρέπει επειδή παρακαλεί και έστειλε πρεσβευτές, εξαιτίας αυτού να ραθυμήσουμε, αλλά μάλλον να βιαστούμε να του γίνουμε αρεστοί, για να μην εκπέσετε από τέτοια αγαθά. «Ιδού τώρα καιρός ευπρόσδεκτος· ιδού τώρα ημέρα σωτηρίας». Εννοεί τον καιρό της δωρεάς, λέγει, τον καιρό της χάριτος, κατά τον οποίο δεν ζητείται να δώσουμε λόγο για τα αμαρτήματά μας ούτε να υποστούμε τιμωρία, αλλά μαζί με την απαλλαγή απολαμβάνουμε και μύρια αγαθά. Ας μην προδώσουμε, λοιπόν, την ευκαιρία, αλλά ας επιδείξουμε προθυμία αντάξια της χάριτος. «Μη δίνοντας σε κανέναν καμία αφορμή για πρόσκομμα, για να μην κατακριθεί η διακονία μας· αλλά σε όλα συνιστώντας τους εαυτούς μας ως διάκονοι του Θεού, με πολλή υπομονή, σε θλίψεις, σε ανάγκες, σε στενοχώριες, σε χτυπήματα, σε φυλακίσεις, σε ακαταστασίες, σε κόπους, σε αγρυπνίες, σε νηστείες, με αγνότητα, με γνώση, με μακροθυμία, με χρηστότητα».

Τι σημαίνει «υπέρ Χριστού ουν πρεσβεύομεν, ως του Θεού παρακαλούντος δι' ημών, καταλλάγητε τω Πατρί»; Το «υπέρ Χριστού» έχει λεχθεί με την έννοια «αντί του Χριστού», καθώς οι μαθητές ανέλαβαν τη διακονία αντί του διδασκάλου. Μπορείς επίσης να το κατανοήσεις ότι, όπως και εμείς πολλές φορές, όταν μεσολαβούμε ως πρεσβευτές υπέρ κάποιων σπουδαίων προσώπων, υπενθυμίζουμε και το πρόσωπό τους, καθιστώντας έτσι την πρεσβεία μας πιο σεβαστή. Αυτό πράττει και ο Παύλος λέγοντας «υπέρ Χριστού πρεσβεύομεν», οδηγώντας σε ευλάβεια, εξαιτίας του μεγαλείου του προσώπου, αυτούς προς τους οποίους απευθύνεται η πρεσβεία. «Εκ μέρους Εκείνου λοιπόν σας παρακαλούμε», λέει, Εκείνου που συμφιλίωσε τον κόσμο μέσω του θανάτου Του. Επομένως, πρέπει και εμείς να είμαστε υπάκουοι, διότι αλλιώς, σε ό,τι εξαρτάται από εμάς, αυτή η πολλή και ανέκφραστη φιλανθρωπία Του προς εμάς θα αποβεί άκαρπη και περιφρονημένη. Έπειτα, εξυψώνοντας περαιτέρω το πρόσωπο, αναφέρει ότι ο Θεός «Εκείνον που δεν γνώρισε αμαρτία, τον έκανε αμαρτία» και πάλι προσθέτει μια άλλη επαύξηση, αντλώντας το ύψος από την ευεργεσία: «για να γίνουμε εμείς», λέει, «δικαιοσύνη του Θεού μέσω Αυτού». «Ως συνεργάτες Του δε», λέει, «και σας παρακαλούμε να μην δεχθείτε εις μάτην τη χάρη του Θεού». Έτσι διασαφηνίζει τα λεγόμενά του ο Παύλος: σαν να λέει, υπέρ Χριστού είμαστε πρεσβευτές. Για ποιο σκοπό; «

έχοντας απολυτρωθεί από την καταδικασμένη αμαρτία, και ζώντας και κινούμενοι μέσα σε Αυτόν· γι' αυτό και συνεχίζει λέγοντας: «Ως συνεργάτες του λοιπόν, σας παρακαλούμε να μη δεχθείτε μάταια τη χάρη του Θεού». Βλέπετε πώς παρακαλεί και προφυλάσσει; Τι σημαίνει το: «Να μη δεχθείτε μάταια τη χάρη του Θεού»; Δηλαδή: να μην επιστρέψουμε πάλι πίσω, ούτε να εμπλακούμε στα ίδια πάθη τα οποία αποκηρύξαμε, ούτε να γίνουμε παραβάτες των συμφωνιών τις οποίες συνάψαμε με μάρτυρα τον Θεό και τους αγγέλους.