Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 8:15

Κεφάλαιο Β΄. ΛΟΥΚΑΣ. Όποιος έχει δύο χιτώνες, ας δώσει σε εκείνον που δεν έχει· και όποιος έχει τρόφιμα, ας κάνει το ίδιο. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α΄. Διότι τι έχεις, το οποίο δεν έλαβες; ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Β΄. Το δικό σας περίσσευμα ας καλύψει το δικό τους υστέρημα· ώστε και το δικό τους περίσσευμα να καλύψει το δικό σας υστέρημα, για να υπάρξει ισότητα, καθώς είναι γραμμένο: Σε εκείνον που συγκέντρωσε το πολύ, δεν περίσσεψε· και σε εκείνον που συγκέντρωσε το λίγο, δεν του έλειψε.

Διότι εάν εργάζεσαι πέρα από τις δυνάμεις σου, περισσότερο από όσο πρέπει, και δεν προσφέρεις, έχεις ηττηθεί. Αλλά όταν έχεις περίσσευμα, δώσε σε εκείνον που στερείται με χαρά· διότι ο Θεός αγαπά αυτόν που δίνει με χαρά. Και πάλι: για να γίνει και το δικό τους περίσσευμα συμπλήρωμα στο δικό σας υστέρημα, ώστε να υπάρξει ισότητα· καθώς είναι γραμμένο: εκείνος που μάζεψε το πολύ, δεν είχε περίσσευμα, και εκείνος που μάζεψε το λίγο, δεν του έλειψε. Ο δε Κύριος ας κατευθύνει τις καρδιές σας στον φόβο Του. Στον Οποίον ανήκει η δόξα στους αιώνες των αιώνων.

Διότι, εφόσον διατηρούμε μεταξύ μας μια τέτοια διάθεση απλότητας, το περίσσευμα εκείνων που είναι αφοσιωμένοι στις προσευχές καλύπτει το υστέρημα εκείνων που διακονούν και προσφέρουν ανάπαυση. Και αντιστρόφως, το περίσσευμα εκείνων που διακονούν καλύπτει το υστέρημα εκείνων που προσκαρτερούν στις προσευχές, ώστε να υπάρξει ισότητα, καθώς είναι γραμμένο: «εκείνος που είχε το πολύ δεν του περίσσεψε, και εκείνος που είχε το λίγο δεν του έλειψε». Μόνο, όπως προείπαμε, ας παραμένουν εδραιωμένες ανάμεσα στους αδελφούς η απλότητα, η αγάπη, η ταπεινοφροσύνη και η απουσία φθόνου. Και στο εξής, ο καθένας ας τρέχει με χαρά τον καλό δρόμο και ας αγωνίζεται τον καλό αγώνα στην απλανή οδό της θεοσέβειας. Διότι έτσι, ανάλογα με το πόσο πιστεύει, και ανάλογα με το πόσο αγαπά, και ανάλογα με το πόσο κοπιάζει, αποκτώντας καθημερινά πνευματική προκοπή, θα αξιωθεί της βασιλείας.

Αφού παρέλαβε αυτό το κήρυγμα και αυτήν την πίστη η Εκκλησία, όπως προείπαμε, αν και είναι διεσπαρμένη σε ολόκληρο τον κόσμο, τα διαφυλάσσει επιμελώς, ωσάν να κατοικεί σε έναν οίκο· και με τον ίδιο τρόπο πιστεύει σε αυτά, ωσάν να έχει μία ψυχή και την αυτή καρδιά, και με απόλυτη συμφωνία τα κηρύττει και τα διδάσκει και τα παραδίδει, ωσάν να διαθέτει ένα μόνο στόμα. Διότι, έστω και αν οι γλώσσες ανά τον κόσμο είναι ανόμοιες, η δύναμη της παραδόσεως παραμένει μία και η αυτή. Και ούτε οι εκκλησίες που έχουν ιδρυθεί στις Γερμανίες πιστεύουν ή παραδίδουν κάτι διαφορετικό, ούτε εκείνες στις Ιβηρίες, ούτε στους Κέλτες, ούτε στις περιοχές της Ανατολής, ούτε στην Αίγυπτο, ούτε στη Λιβύη, ούτε όσες έχουν ιδρυθεί στο κέντρο του κόσμου. Αλλά, όπως ακριβώς ο ήλιος, το κτίσμα του Θεού, είναι ένας και ο αυτός σε όλον τον κόσμο, έτσι και το φως, το κήρυγμα της αληθείας, λάμπει παντού και φωτίζει όλους τους ανθρώπους που επιθυμούν να φθάσουν στην επίγνωση της αληθείας. Και ούτε ο εξαιρετικά δυνατός στον λόγο μεταξύ των προεστώτων των εκκλησιών θα πει κάτι διαφορετικό από αυτά (διότι κανείς δεν είναι ανώτερος από τον Διδάσκαλο), ούτε ο αδύναμος στον λόγο θα μειώσει την παράδοση. Διότι, εφόσον η πίστη είναι μία και η αυτή, ούτε εκείνος που έχει τη δυνατότητα να πει πολλά για αυτήν την επλεόνασε, ούτε εκείνος που λέει λίγα την ελάττωσε.

Είδες τους καρπούς της άνω Ιερουσαλήμ; Και το πιο θαυμαστό είναι ότι δεν έχει κριθεί ακόμη ο πόλεμος, αλλά όλα αυτά μας έχουν δωρηθεί πριν από την επαγγελία. Διότι εκείνοι, αν και εισήλθαν στη γη της επαγγελίας, κοπίαζαν· ή μάλλον δεν κοπίαζαν· διότι, εάν ήθελαν να υπακούουν στον Θεό, θα μπορούσαν να κυριεύσουν όλες τις πόλεις χωρίς όπλα και χωρίς πολεμική παράταξη· την Ιεριχώ, άλλωστε, την κατατρόπωσαν έχοντας περισσότερο σχήμα ανθρώπων που χόρευαν, παρά που πολεμούσαν. Εμείς, όμως, δεν πολεμούμε μετά την είσοδό μας στη γη της επαγγελίας, δηλαδή στον ουρανό, αλλά ενόσω βρισκόμαστε στην έρημο, δηλαδή στον παρόντα βίο. Διότι εκείνος που εισήλθε στην κατάπαυσή του, αναπαύθηκε από τα έργα του, όπως ακριβώς ο Θεός από τα δικά Του. Ας μην αποκάμουμε, λοιπόν, να πράττουμε το καλό· διότι στον κατάλληλο καιρό θα θερίσουμε, εάν δεν λιποψυχήσουμε. Βλέπεις πώς, όπως ακριβώς οδήγησε εκείνους, έτσι οδηγεί και εμάς; Εκεί, στην περίπτωση του μάννα και της ερήμου, λέει η Γραφή: «Εκείνος που μάζεψε το πολύ, δεν περίσσευσε, και εκείνος που μάζεψε το λίγο, δεν υστέρησε». Αυτό έχει προσταχθεί και σε εμάς, να μη θησαυρίζουμε πάνω στη γη.

Αν όμως θησαυρίζουμε, δεν προκαλεί πλέον φθορά το αισθητό σκουλήκι, όπως συνέβη με το μάννα, αλλά εκείνο που είναι αιώνιο μαζί με το πυρ. Ας κάνουμε, λοιπόν, τα πάντα, ώστε να μην ετοιμάσουμε τροφή για το σκουλήκι· διότι, όπως λέει, «Εκείνος που μάζεψε το πολύ, δεν είχε περίσσευμα». Και αυτό άλλωστε συμβαίνει και σε εμάς κάθε μέρα· διότι όλοι γεμίζουμε το ίδιο μέτρο της κοιλιάς· και το περιττό αποτελεί προσθήκη ανόητων φροντίδων. Διότι αυτό που επρόκειτο να διδάξει αργότερα λέγοντας, «Αρκετή είναι για την κάθε μέρα η δική της κακία», αυτό το είχε ήδη διδάξει από παλιά, και ούτε έτσι το δέχθηκαν. Εμείς, όμως, ας μην είμαστε άπληστοι, ας μην είμαστε αγνώμονες, ας μην αναζητούμε λαμπρές κατοικίες· διότι βρισκόμαστε σε οδοιπορία, δεν κατοικούμε μόνιμα. Επομένως, εάν κάποιος γνωρίζει ότι ο παρών βίος είναι μια οδός και στρατεία, και, όπως θα έλεγε κανείς, το λεγόμενο από αυτούς «φωσσάτο» (στρατόπεδο), δεν θα αναζητήσει λαμπρές οικοδομές. Διότι ποιος, πες μου, ακόμη και αν είναι πάρα πολύ εύπορος, θα επιλέξει να χτίσει λαμπρές κατοικίες μέσα στο λεγόμενο στρατόπεδο; Κανένας απολύτως· διότι θα γίνει περίγελως, και θα χτίσει για τους εχθρούς, και μάλλον θα τους προσελκύσει. Ώστε, εάν έχουμε πνευματική νήψη, ούτε εμείς θα το πράξουμε.

Διότι εδώ μεν όλοι απολαμβάνουμε πολλή ισοτιμία· τότε όμως θα υπάρξει μεγάλη διάκριση και μέγιστη υπεροχή, καθώς οι δίκαιοι θα λάμπουν περισσότερο από τον ήλιο. Έπειτα, επειδή τους έδειξε ότι όχι μόνο δίνουν, αλλά και λαμβάνουν ως ανταπόδοση μεγαλύτερα αγαθά, θέλει και με άλλον τρόπο να ενισχύσει την προθυμία τους, αποδεικνύοντας ότι, ακόμη και αν δεν τα μοιραστούν με άλλους συγκεντρώνοντας τα πάντα μέσα στο σπίτι τους, δεν πρόκειται να αποκτήσουν κάτι παραπάνω. Και παραθέτει μια παλαιά ιστορία, λέγοντας τα εξής: Καθώς είναι γραμμένο, εκείνος που συγκέντρωσε το πολύ δεν είχε περίσσευμα, και εκείνος που συγκέντρωσε το λίγο δεν είχε έλλειψη. Αυτό δε συνέβη στην περίπτωση του μάννα.

«Διότι δεν γίνεται αυτό για να υπάρξει άνεση σε άλλους και σε εσάς θλίψη, αλλά για λόγους ισότητας κατά τον παρόντα καιρό, το δικό σας περίσσευμα να καλύψει το δικό τους υστέρημα, προκειμένου και το δικό τους περίσσευμα να καλύψει το δικό σας υστέρημα· ώστε να υπάρξει ισότητα, καθώς είναι γραμμένο.» Η προθυμία, λέει, προέρχεται από τη διάθεση· το να πράξει όμως κανείς, από το να έχει τα μέσα. «Σε εκείνον που μάζεψε το πολύ, δεν του περίσσεψε, και σε εκείνον που μάζεψε το λίγο, δεν του έλειψε.» Με αυτόν τον τρόπο καθιστά την προθυμία τους εντονότατη, αποδεικνύοντας ότι, εάν δεν μεταδώσουν και σε άλλους, δεν θα αποκομίσουν τίποτα περισσότερο συγκεντρώνοντας τα πάντα μέσα στα σπίτια τους· και παραθέτει μια παλαιά ιστορία: διότι εκείνοι που συγκέντρωσαν πολλά, δεν βρέθηκε να έχουν τίποτα περισσότερο από εκείνους που συγκέντρωσαν μικρότερο μέτρο, καθώς ο Θεός τιμώρησε με αυτόν τον τρόπο την απληστία τους. Και τα λέει αυτά, αφενός για να τους προκαλέσει φόβο από τα γεγονότα εκείνης της εποχής, και αφετέρου για να τους πείσει να μην επιδιώκουν σε καμία περίπτωση το περισσότερο. «Χάρις δε οφείλεται στον Θεό, ο οποίος δίνει την ίδια προθυμία για εσάς στην καρδιά του Τίτου· διότι αποδέχθηκε μεν την παράκληση, όντας όμως ακόμη πιο πρόθυμος, αναχώρησε για εσάς με δική του πρωτοβουλία.» Επειδή λοιπόν μίλησε για την ελεημοσύνη, αναφέρεται πλέον και σε εκείνους που πρόκειται να παραλάβουν τα χρήματα και να τα μεταφέρουν. Διότι αυτό λειτουργεί ως προτροπή για να αυξηθεί η προθυμία αυτών που συνεισφέρουν.

Διότι για αυτόν τον σκοπό πλαστήκαμε, καθώς έχει ειπωθεί: «Διότι δικό του δημιούργημα είμαστε, κτισθέντες εν Χριστώ για καλά έργα, ώστε να πορευτούμε σε αυτά»· και έτσι ο Θεός χαίρεται για τέτοιες προαιρέσεις, αποδεχόμενος το έργο του καθενός που επιτελείται για Εκείνον. Επειδή, όταν διατηρείτε μεταξύ σας μια τέτοια διάθεση απλότητας, το περίσσευμα εκείνων που προσκαρτερούν στις προσευχές έρχεται να καλύψει το υστέρημα εκείνων που διακονούν και προσφέρουν ανάπαυση, και πάλι το περίσσευμα εκείνων που διακονούν και εργάζονται καλύπτει το υστέρημα εκείνων που αφιερώνονται στις προσευχές. Διότι με αυτόν τον τρόπο, λέγει, επέρχεται ισότητα, σύμφωνα με το γεγραμμένο: «Εκείνος που είχε το πολύ δεν περίσσεψε, και εκείνος που είχε το λίγο δεν υστέρησε». Μόνο, όπως προείπαμε, ας υπάρχει ανάμεσα στους αδελφούς απλότητα, αγάπη, ταπείνωση και απουσία φθόνου, και στο εξής ο καθένας, ανάλογα με τη δύναμή του, ας τρέχει με χαρά τον καλό δρόμο και ας αγωνίζεται τον καλό αγώνα, ώστε, στην αλάνθαστη οδό της θεοσέβειας, ανάλογα με το πόσο πιστεύει, αγαπά και κοπιάζει, γνωρίζοντας καθημερινά προκοπή, να αξιωθεί της βασιλείας.

Θ'. Η απλότητα προ πάντων και η ακακία και η προς αλλήλους αγάπη, και η χαρά, και η ταπείνωση, με κάθε τρόπο ας τεθούν ως θεμέλιο στην αδελφότητα, για να μην καταστήσουμε ανώφελο τον κόπο μας, υπερηφανευόμενοι ο ένας εναντίον του άλλου και γογγύζοντας. Και ούτε αυτός που εγκαρτερεί αδιάλειπτα στις προσευχές ας υπερηφανεύεται έναντι εκείνου που δεν μπορεί να πράξει το ίδιο, ούτε αυτός που αφοσιώνει τον εαυτό του στη διακονία ας γογγύζει έναντι εκείνου που αφιερώνεται στην προσευχή. Ώστε, εφόσον με τέτοια απλότητα και διάθεση συμπεριφέρονται μεταξύ τους, το περίσσευμα εκείνων που παραμένουν στις προσευχές να αναπληρώνει το υστέρημα εκείνων που διακονούν, και αντιστρόφως το περίσσευμα των διακονούντων να καλύπτει το υστέρημα εκείνων που αφιερώνονται στις προσευχές. Και έτσι μάλλον φαίνεται να διασώζεται η ισότητα, σύμφωνα με το ρητό: σε εκείνον που συγκέντρωσε το πολύ δεν περίσσεψε, και σε εκείνον που είχε το λίγο δεν έλειψε.