Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 8:4

«Παρακαλώντας μας». Ιδού και η πέμπτη. Και ενώ βρίσκονταν σε θλίψη και σε πενία. Αυτή είναι η έκτη. Και η έβδομη, ότι έδωσαν με υπερβολή. γʹ. Έπειτα, επειδή αυτό ακριβώς επιθυμεί κυρίως να επιτύχει στους Κορινθίους, δηλαδή το να δώσουν με ελεύθερη προαίρεση, σε αυτό προπάντων επιμένει, λέγοντας: «Με πολλή παράκληση», και, «παρακαλώντας μας». Δεν τους παρακαλέσαμε εμείς, αλλά αυτοί εμάς. Τι μας ζητούσαν παρακαλώντας μας;

«Τη χάρη και την κοινωνία της διακονίας προς τους αγίους». Είδες πώς εξυψώνει και πάλι το ζήτημα, αποκαλώντας το με σεμνά ονόματα; Διότι, επειδή ήταν ζηλωτές των πνευματικών χαρισμάτων, το ονομάζει χάρη, για να σπεύσουν να συμμετάσχουν· και πάλι το ονομάζει κοινωνία, για να μάθουν ότι λαμβάνουν και δεν δίνουν μόνο. Αυτό, λοιπόν, μας παρακαλούσαν, λέει, ώστε να αναλάβουμε εμείς μια τέτοια διακονία. «Και όχι όπως περιμέναμε». Αυτό το λέει και ως προς την ποσότητα και ως προς τις θλίψεις. Διότι δεν θα περιμέναμε, λέει, ότι, ενώ βρίσκονταν σε τόση θλίψη και φτώχεια, θα μας πίεζαν και θα μας παρακαλούσαν τόσο πολύ. Φανέρωσε δε και την επιμέλειά τους για την υπόλοιπη ζωή τους λέγοντας: «Αλλά έδωσαν τον εαυτό τους πρώτα στον Κύριο, και ύστερα σε εμάς διά του θελήματος του Θεού». Διότι σε όλα υπάκουσαν περισσότερο από όσο προσδοκούσαμε· ούτε, επειδή έκαναν ελεημοσύνη, παραμέλησαν τις άλλες αρετές, αλλά πρώτα παρέδωσαν τον εαυτό τους στον Κύριο.

Ορθώς δε, αφού αναφέρθηκε και μία και δύο και τρεις φορές στην ελεημοσύνη, αποκαλεί την πράξη αυτή «χάρη», λέγοντας τη μια φορά: «Σας κάνω γνωστή, αδελφοί, τη χάρη του Θεού που έχει δοθεί στις Εκκλησίες της Μακεδονίας»· την άλλη φορά: «Οικειοθελώς, με πολλή παράκληση ζητούσαν από εμάς τη χάρη και την κοινωνία»· και πάλι: «Ώστε, όπως ακριβώς έκανε την αρχή, έτσι και να ολοκληρώσει σε εσάς και αυτήν τη χάρη».

Δεν είπε ότι τα έδιναν στα χέρια τους, αλλά ότι τα απέθεταν στα πόδια τους, αποδεικνύοντας με αυτόν τον τρόπο τον σεβασμό, την ευλάβεια και το δέος που έτρεφαν προς τους αποστόλους· διότι θεωρούσαν ότι μάλλον ελάμβαναν παρά έδιναν. Και αυτό ακριβώς σημαίνει κατεξοχήν το να περιφρονεί κανείς τα χρήματα· αυτό σημαίνει να τρέφει κανείς γνησίως τον Χριστό, όταν δεν το πράττεις με αλαζονεία και έπαρση, όταν τα προσφέρεις θεωρώντας ότι ευεργετείς περισσότερο τον εαυτό σου παρά αυτόν που τα λαμβάνει. Διότι, εάν δεν έχεις αυτήν τη διάθεση, να μη δώσεις· εάν δεν θεωρείς ότι μάλλον λαμβάνεις παρά δίνεις, να μην προσφέρεις. Αυτό εξάλλου μαρτύρησε ο Παύλος και για άλλους, λέγοντας τα εξής: «Σας κάνω γνωστή, αδελφοί, τη χάρη του Θεού που έχει δοθεί στις Εκκλησίες της Μακεδονίας, ότι η βαθύτατη φτώχεια τους περίσσευσε στον πλούτο της απλότητας και της γενναιοδωρίας τους, διότι, όπως μαρτυρώ, προσέφεραν σύμφωνα με τη δύναμή τους αλλά και πάνω από τη δύναμή τους, οικειοθελώς, παρακαλώντας μας με πολλές ικεσίες να αποδεχθούμε τη χάρη και τη συμμετοχή στη διακονία υπέρ των αγίων». Βλέπεις πώς τους θαυμάζει περισσότερο για αυτό, ότι δηλαδή νιώθοντας ευγνωμοσύνη, ικετεύοντας και παρακαλώντας, επιδείκνυαν με αυτόν τον τρόπο την πλούσια προσφορά των χρημάτων τους;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ηʹ. «Σας κάνουμε γνωστή, αδελφοί, τη χάρη του Θεού που έχει δοθεί στις Εκκλησίες της Μακεδονίας, ότι δηλαδή μέσα σε μεγάλη δοκιμασία θλίψης η περίσσεια της χαράς τους». Κινεί σε αυτούς τον λόγο περί ελεημοσύνης· και για να μην υπερηφανεύονται, ονομάζει την πράξη χάρη, και διηγούμενος τα έργα των άλλων, τους κάνει πιο πρόθυμους. «Και η βαθιά τους φτώχεια περίσσευσε». Δηλαδή, (η φτώχεια τους, αν και) πολλή και ανείπωτη, ανέδειξε την απλότητά τους. «Στον πλούτο της απλότητάς τους· διότι μαρτυρώ ότι προσέφεραν κατά τη δύναμή τους, και πάνω από τη δύναμή τους, από μόνοι τους, με μεγάλη επιμονή παρακαλώντας μας για τη χάρη αυτή». Όχι μόνο δεν τους εμπόδισε η φτώχεια στην αφθονία, λέει, αλλά έγινε και αφορμή για να περισσεύσει η προσφορά. Διότι όσο περισσότερο ήταν φτωχοί, τόσο περισσότερο φιλοτιμούνταν. «Και για τη συμμετοχή στη διακονία προς τους αγίους, και (το έπραξαν) όχι όπως ελπίζαμε, αλλά έδωσαν τους εαυτούς τους πρώτα στον Κύριο και σε εμάς με το θέλημα του Θεού, ώστε να παρακαλέσουμε τον Τίτο, όπως ακριβώς άρχισε προηγουμένως, έτσι να ολοκληρώσει σε εσάς και αυτήν τη χάρη». Δες πώς πάλι εξυψώνει την πράξη με σεμνές λέξεις. «Αλλά όπως περισσεύετε σε όλα, στην πίστη, στον λόγο, στη γνώση, σε κάθε προθυμία, και στην αγάπη σας προς εμάς, (έτσι) να περισσεύετε και σε αυτήν τη χάρη». Δες δε πάλι ότι η προτροπή γίνεται με εγκώμιο.

Και είδε ότι ούτε ένα από όσα του είπα για εσάς δεν διαψεύστηκε σε τέτοιο βαθμό, ώστε «και τα σπλάχνα του να είναι περισσότερο» στραμμένα σε εσάς από ό,τι στους άλλους, αντί του «περισσότερο από τους άλλους», και τα εξής. «Σε όλα έχω θάρρος για εσάς», είτε χρειαστεί να καυχηθώ ενώπιον του Τίτου, είτε ενώπιον οποιουδήποτε άλλου· ή σε κάθε πράγμα, είτε χρειαστεί να επιτιμήσετε και να αποστραφείτε εκείνον που διέπραξε πορνεία, είτε να προσλάβετε και να ανακαλέσετε εκείνον που μετανοεί, είτε οτιδήποτε άλλο πρέπει να γίνει, «σε όλα έχω θάρρος για εσάς». (Β' Κορ. 8,1-5) «Ότι κατά τη δύναμή τους, μαρτυρώ». Στην περικοπή αυτού του χωρίου μαρτύρησε για έξι κατορθώματα των Μακεδόνων: πρώτον, ότι έδωσαν «κατά τη δύναμή τους». Είναι βέβαια σπουδαίο να κάνει κάποιος ελεημοσύνη όσο μπορεί, αυτός όμως αναφέρει κάτι ακόμη μεγαλύτερο, ότι έδωσαν «και πάνω από τη δύναμή τους», δηλαδή στερούμενοι οι ίδιοι. Και τρίτον, ότι έδωσαν «αυθαίρετοι» (οικειοθελώς), δηλαδή δεν χρειάστηκαν για αυτό ξένη προτροπή, αλλά οι ίδιοι από μόνοι τους επέλεξαν το αγαθό. Τέταρτον, ότι το έπραξαν «με πολλή παράκληση», πράγμα που φανερώνει θερμή και ξεχειλίζουσα προαίρεση για ελεημοσύνη· διότι δεν παρακαλούσαν σαν να έκαναν οι ίδιοι χάρη σε άλλους, αλλά σαν να κέρδιζαν οι ίδιοι μεγάλα οφέλη, παρακαλούσαν, δέονταν και δεν σταματούσαν να παρακαλούν· διότι, λέει, «μας παρακαλούσαν». Πέμπτον, ότι ξεπέρασαν και τις προσδοκίες του Παύλου.