Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 9:1

ΟΜΙΛΙΑ ΙΘʹ. Διότι, σχετικά με τη διακονία προς τους αγίους, είναι περιττό να σας γράφω. αʹ. Αφού είπε τόσα πολλά γι' αυτήν, λέγει εδώ: Είναι περιττό να σας γράφω. Και η σύνεσή του δεν έγκειται μόνο σε αυτό, στο ότι δηλαδή, αφού είπε τόσα πολλά, λέγει «Είναι περιττό να σας γράφω», αλλά στο ότι και πάλι μιλάει γι' αυτήν. Διότι αυτά που είπε λίγο πιο πριν, τα είπε για εκείνους που ανέλαβαν να παραλάβουν τα χρήματα, ώστε να απολαύσουν πολλή τιμή· εκείνα δε που είπε πριν από αυτά, μιλώντας για τους Μακεδόνες, ότι η βαθιά τους φτώχεια περίσσευσε στον πλούτο της απλότητάς τους, και όλα τα άλλα, αφορούσαν τη φιλανθρωπία και την ελεημοσύνη. Αλλά όμως, αν και είπε τόσα πολλά πρωτύτερα και ενώ επρόκειτο να πει κι άλλα στη συνέχεια, λέγει: «Είναι περιττό να σας γράφω». Και το κάνει αυτό, για να τους ελκύσει περισσότερο. Διότι ένας άνθρωπος που έχει τέτοια καλή φήμη, ώστε να μη χρειάζεται καν συμβουλή, ντρέπεται να φανεί κατώτερος από αυτή την υπόληψη και να υστερήσει. Έτσι ενεργεί πολλές φορές και στην περίπτωση της κατηγορίας, μιλώντας με το σχήμα της παράλειψης· διότι αυτό έχει μεγάλη δύναμη. Επειδή ο δικαστής, βλέποντας τη μεγαλοψυχία του κατηγόρου, δεν τρέφει πλέον καμία καχυποψία. Σκέφτεται, δηλαδή, ότι αυτός που, ενώ του ήταν δυνατόν να πει πολλά δεν τα είπε, πώς θα μπορούσε να πλάσει πράγματα που δεν υπάρχουν; Παράλληλα, αφήνει να υπονοηθούν ακόμη περισσότερα από όσα θα μπορούσε να πει, και περιβάλλει τον εαυτό του με την εντύπωση του χρηστού ήθους. Το ίδιο ακριβώς κάνει τόσο στην περίπτωση της συμβουλής όσο και στην περίπτωση των εγκωμίων.

Διότι, λέγει, και αν ακόμη εμένα δεν με υπολογίζετε ως κάτι το σπουδαίο και έχετε το θάρρος ότι θα δείξω συγκατάβαση, αναλογιστείτε τουλάχιστον τους Μακεδόνες: «Μήπως τυχόν, εάν έλθουν και σας βρουν»· και δεν είπε «απρόθυμους», αλλά «απροετοίμαστους», ότι δηλαδή δεν έχετε ακόμη εκπληρώσει τα πάντα. Εάν λοιπόν αποτελεί ντροπή αυτό, το να μην εισφέρετε γρήγορα, αναλογίσου πόσο μεγάλη ντροπή είναι το να μην εισφέρετε καθόλου, ή να εισφέρετε λιγότερα από το πρέπον. Έπειτα, αναφέρει αυτό που πρόκειται να συμβεί εξαιτίας αυτού, με πραότητα αλλά και με τρόπο επικριτικό, λέγοντας τα εξής: «Να ντροπιαστούμε εμείς, για να μην πούμε εσείς». Και πάλι μετριάζει τον λόγο του λέγοντας: «Σε αυτή την πεποίθηση της καυχήσεως»· όχι για να τους κάνει πιο ράθυμους, αλλά για να δείξει ότι εκείνοι που διαπρέπουν στα άλλα, πρέπει και σε τούτο να έχουν πολλή παρρησία. «Θεώρησα, λοιπόν, αναγκαίο να στείλω από πριν τους αδελφούς, για να προετοιμάσουν αυτή την ευλογία σας, ώστε να είναι έτοιμη με τέτοιον τρόπο ως ευλογία, και όχι ως πλεονεξία». Πάλι επανέλαβε το ίδιο με διαφορετικό τρόπο· και, για να μη φανεί ότι τα λέει αυτά χωρίς λόγο, αναφέρει πως η αιτία του ταξιδιού δεν είναι άλλη, παρά το να μην ντροπιαστούν εκείνοι. Βλέπεις ότι το «Είναι περιττό για μένα να σας γράφω», αποτελούσε αρχή συμβουλής; Βλέπεις, λοιπόν, πόσα συζητά περί αυτής της διακονίας; Εκτός δε από αυτό, μπορεί να ειπωθεί και τούτο: ότι, για να μη φανεί πως αντιφάσκει –επειδή ενώ είπε ότι είναι περιττό (το να γράφει), εντούτοις ομιλεί γι' αυτό–, παράλληλα με το να ομιλεί για την ταχύτητα, την αφθονία και την προθυμία, μέσω αυτών τεκμηριώνει και εκείνο.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Θʹ. «Σχετικά, βέβαια, με τη διακονία προς τους αγίους είναι περιττό για μένα να σας γράφω. Διότι γνωρίζω την προθυμία σας, για την οποία καυχώμαι για εσάς στους Μακεδόνες, ότι δηλαδή η Αχαΐα είναι προετοιμασμένη από πέρυσι, και ο δικός σας ζήλος παρακίνησε τους περισσότερους. Έστειλα, όμως, τους αδελφούς, ώστε να μην αποδειχθεί κενό το καύχημά μας για εσάς ως προς το ζήτημα αυτό. Για να είστε προετοιμασμένοι, όπως ακριβώς έλεγα· μήπως τυχόν, εάν έρθουν μαζί μου Μακεδόνες και σας βρουν απροετοίμαστους, ντροπιαστούμε εμείς (για να μην πούμε εσείς) ως προς αυτήν την πεποίθηση της καυχήσεως.

Προς το τέκνο μου Στέφανο. Χάρη σε σένα, αδελφέ Στέφανε, αγαπημένο μου τέκνο, αθλητή του Χριστού· σε επισκέπτομαι μέσω αυτής της επιστολής, σε ασπάζομαι από τα βάθη της καρδιάς μου. Καλός είναι ο αγώνας και η εξορία σου για τον Χριστό· προτίμησες να υπομείνεις πληγές, για να γίνεις σύμμορφος με τα πάθη του Χριστού, στεφανωμένος στο μαρτύριο του Χριστού, επαληθεύοντας το όνομά σου. Χαίρε και ευφραίνου, διότι είναι πολύς ο μισθός σου στους ουρανούς. Αλλά επειδή ο αγώνας βρίσκεται ακόμη στην ακμή του, χρειάζεται υπομονή, ώστε έτσι μέχρι τέλους να λάβεις την υπόσχεση του Θεού. Προετοιμάσου ενδεχομένως να μαστιγωθείς και πάλι, ή ακόμη και να πεθάνεις μαρτυρικά. Και ποιος είναι άξιος να το υπομείνει αυτό; Εγώ γνωρίζω τους αγώνες σου στο μοναστήρι, τους ασκητικούς και τους φιλομαρτυρικούς, την προθυμία και τη ζέση της καρδιάς σου, από τα οποία και οδηγήθηκες να εισέλθεις στο στάδιο της μαρτυρίας του Χριστού. Αρίστευσε ακόμη περισσότερο, δείξε ακόμη μεγαλύτερη ανδρεία μέσω της υπομονής, ώστε να συμμετάσχεις στη χορεία μαζί με τους ομολογητές, μαζί με τους μάρτυρες. Σχετικά με τη διαφύλαξη της ψυχής σου είναι περιττό να σου γράψω, καθώς γνωρίζω την ακρίβειά σου, τη σεμνότητά σου, τη νηφαλιότητα και την πνευματική σου εγρήγορση. Να παραμένεις σταθερός σε αυτά, ώστε η προκοπή σου να γίνεται φανερή σε όλους· να θυμάσαι την ημέρα του θανάτου και έτσι θα είσαι πάντοτε άοκνος.