Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 9:10

Διότι τότε πλέον, σαν σε σπίτι ασφαλές και θεμελιωμένο, θα κατοικήσουμε στην πολυειδή και ποικιλόμορφη αρετή, και θα πληθύνουμε από σιτάρι όπως οι κοιλάδες· ο Θεός των όλων θα ευλογήσει τον σπόρο μας, και θα αυξήσει τα γεννήματα της δικαιοσύνης μας, όπως λέει ο θεσπέσιος Παύλος. «Αλίμονο σε εκείνους που σηκώνονται το πρωί και αναζητούν μεθυστικά ποτά, οι οποίοι παραμένουν ως αργά το βράδυ· διότι το κρασί θα τους καταφλέξει. Διότι με κιθάρα και ψαλτήρι και τύμπανα και αυλούς πίνουν το κρασί, τα δε έργα του Κυρίου δεν τα βλέπουν, και τα έργα των χειρών του δεν τα κατανοούν.» Συνδέει με τα πρώτα και άλλα πολύ βαριά εγκλήματα των πλουσίων. Διότι υπάρχει σε αυτούς, εκτός από το να θέλουν να πλεονεκτούν και να καταδυναστεύουν αχόρταγα τους πιο αδύναμους, και το να αγαπούν να βρίσκονται στα ποτά, και να χαίρονται στις απολαύσεις, σε ξέφρενα συμπόσια και σε ατέλειωτες μέθες, και να μολύνονται με τα κακά που προέρχονται από τη φιλοσαρκία· και μάλιστα νομίζουν ότι πρέπει να τα κάνουν αυτά συνεχώς, σε κάθε απολύτως καιρό. Διότι ο πλούτος είναι ικανός να παρακινήσει προς τις απολαύσεις και να εξαφανίσει τον κορεσμό από αυτές. Αλλά «εκείνος που σπέρνει στη σάρκα», όπως λέει ο Παύλος, «από τη σάρκα θα θερίσει φθορά». Διότι το τέλος της πρόσκαιρης απόλαυσης θα είναι ένα μακρύ και διηνεκές δάκρυ, και ο καρπός της σαρκικής ηδονής είναι ο όλεθρος. Περιγράφει λοιπόν σε εμάς ο προφήτης τις αλαζονείες των Ιουδαίων, και τον ξεπεσμό στις απολαύσεις, και την παράδοση στις ασωτίες.

Είπε δε κάπου και ο προφήτης Ησαΐας, ως εκ προσώπου του Θεού, για τους Ισραηλίτες, που ήταν αμπελώνας: «Και στα σύννεφα θα δώσω εντολή να μη ρίξουν βροχή σε αυτόν». Θα υπάρξει λοιπόν βροχή, λέει, για τον σπόρο της γης σου. Αλλά και ο άρτος του γεννήματος της γης σου θα είναι άφθονος και παχύς, δηλαδή, ο καρπός των έργων σου θα είναι προς ωφέλεια. Διότι θα καρποφορήσει, και θα είναι παχύς και πολύς. Ο μεν προφήτης Μαλαχίας απευθυνόταν σε αυτούς από τον Ισραήλ που είχαν αποστατήσει, λέγοντας: «Διότι πλανερός ήταν ο μόσχος σου, Σαμάρεια, επειδή έσπειραν ανεμόφθορα, και η καταστροφή τους θα τα υποδεχθεί». Δεμάτι που δεν έχει τη δύναμη να παραγάγει αλεύρι. Κάποιος άλλος πάλι από τους αγίους επιπλήττει κάποιους και λέει: «Και τον Κύριο τον βοηθό σου δεν θυμήθηκες· γι' αυτό θα φυτέψεις φύτευμα άπιστο». Διότι ατελεσφόρητος είναι ο καρπός των ασεβών, ανώφελοι και οι κόποι τους, και η έκβαση των εγχειρημάτων τους δεν έχει τίποτα το ωφέλιμο. Ωστόσο, υπάρχουν και οι καρποί των θεοφιλών, για τους οποίους πολύ ορθά ο θεσπέσιος Παύλος εύχεται λέγοντας: «Ο δε Θεός της δικαιοσύνης είθε να αυξήσει τον σπόρο σας και να πληθύνει τα γεννήματα της δικαιοσύνης σας».

Αφού λοιπόν επαινέσει τη δική του βουλή και κρίση, και θεωρώντας άξια όχι μικρού θαυμασμού την ανάπαυση σε αυτά, δηλαδή την αιώνια τιμή, τη ζωή που εμπεριέχει τέλειο αγιασμό, την ατελεύτητη δόξα, την αναφαίρετη βασιλεία, και όσα ξεπερνούν τον νου και τη γλώσσα, θα γίνει λοιπόν καρτερικός. Διότι, βλέποντας ότι η γη είναι εύφορη, «θα βάλει κάτω τον ώμο», λέει, και θα αγαπήσει τον κόπο. Και λαμβάνει το παράδειγμα από εκείνους που συνηθίζουν να καλλιεργούν άριστα τη γη, οι οποίοι είναι φιλεργότατοι και φίλοι της σκαπάνης, και μάλιστα σπεύδουν να ιδρώσουν με τα άροτρα, αν βρουν εύφορη γη, έχοντας στον νου τους, νομίζω, τον άφθονο καρπό και όσα θα προέλθουν από αυτήν. Σε αυτό άλλωστε μας παροτρύνει και ο σοφός Ωσηέ, λέγοντας: «Σπείρετε για τους εαυτούς σας με δικαιοσύνη, τρυγήστε καρπό ζωής· φωτίστε τους εαυτούς σας με το φως της γνώσης. Εκζητήστε τον Κύριο, έως ότου έλθουν σε σας γεννήματα δικαιοσύνης». Αυτό ευχήθηκε και ο μακάριος Παύλος λέγοντας: «Εκείνος δε που χορηγεί σπόρο στον σπορέα και άρτο για βρώση, είθε να χορηγήσει και να πληθύνει τον σπόρο σας, και να αυξήσει τα γεννήματα της δικαιοσύνης σας, ώστε, έχοντας πάντοτε κάθε αυτάρκεια, να περισσεύετε σε κάθε αγαθό έργο».

Ο δε Θεός της ειρήνης, αυτός που χορηγεί άρτο για τροφή και σπόρο στον σπορέα, είθε να πληθύνει τον σπόρο σας και να αυξήσει τα γεννήματα της δικαιοσύνης σε όλους σας, δίδοντας τη δική του χάρη, και είθε να σας καταξιώσει της βασιλείας των ουρανών. Την οποία είθε όλοι μας να επιτύχουμε, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, διά του οποίου και μαζί με τον οποίο ανήκει η δόξα στον Πατέρα και στο Άγιο Πνεύμα, νυν και αεί και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Διότι Εκείνος είναι που έχει πει: Πεινασμένο με είδατε, και με θρέψατε. Όταν λοιπόν ακούσεις κάποιον φτωχό να φωνάζει δυνατά από κάτω, και έπειτα από τα εδέσματα που παρατίθενται στο τραπέζι δώσεις κάτι σε αυτόν που έχει ανάγκη, έχεις προσκαλέσει στο τραπέζι σου τον Δεσπότη μέσω του δούλου Του, το έχεις γεμίσει ολόκληρο με ευλογίες, και μέσω αυτής της απαρχής προετοίμασας τη μεγαλύτερη αφορμή για να πληθύνουν τα ταμεία σου με πολλά αγαθά. Είθε δε ο Θεός της ειρήνης και της αγάπης, ο οποίος δίνει άρτο για βρώση και σπόρο σε αυτόν που σπέρνει, να πληθύνει τον σπόρο σας και να αυξήσει τους καρπούς της δικαιοσύνης σε όλους σας, χορηγώντας τη δική Του χάρη, και είθε να σας καταξιώσει της βασιλείας των ουρανών, την οποία μακάρι όλοι μας να επιτύχουμε με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, με τον οποίο ανήκει στον Πατέρα δόξα, τιμή και κράτος, μαζί με το Άγιο Πνεύμα, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Αλλ’ εάν μεν εννοεί τη φράση «κάθε χάρη», δεν αναφέρεται, λέγει, μόνο σε τούτη εδώ, την επίγεια ελεημοσύνη, αλλά σε κάθε ενάρετο κατόρθωμα. Εάν, όμως, εννοεί «κάθε ανάγκη» –πράγμα που θεωρώ και ως το πιθανότερο να ισχύει–, αυτό είναι που θέλει να δηλώσει: επειδή προηγουμένως είπε «δεν είχατε την ευκαιρία», προσθέτει εδώ το ίδιο που κάνει και στην Προς Κορινθίους επιστολή λέγοντας: «Αυτός που χορηγεί σπόρο στον σπορέα, είθε να σας χορηγήσει και ψωμί για τροφή, να πληθύνει τον σπόρο σας και να αυξήσει τους καρπούς της δικαιοσύνης σας». Διότι προσεύχεται για αυτούς, ώστε να έχουν αφθονία και να μπορούν να σπείρουν· και δεν εύχεται απλώς να ζουν με αφθονία, αλλά «σύμφωνα με τον πλούτο Του». Ώστε και αυτό αναφέρεται με το ανάλογο μέτρο.

Ομιλία Κʹ. «Εκείνος δε που χορηγεί σπόρο στον σπορέα, είθε να χορηγήσει και άρτο για τροφή, και να πληθύνει τον σπόρο σας, και να αυξήσει τους καρπούς της δικαιοσύνης σας». αʹ. Ιδιαίτερα θα μπορούσε κανείς εξαιτίας αυτού να θαυμάσει τη σύνεση του Παύλου, διότι, αφού προέτρεψε με βάση τα πνευματικά και τα σαρκικά, πράττει πάλι το ίδιο και στο θέμα της ανταπόδοσης, παραθέτοντας αμοιβές και από τα δύο είδη. Έτσι, το μεν «σκόρπισε, έδωσε στους φτωχούς, η δικαιοσύνη του παραμένει στον αιώνα», αφορά πνευματική αμοιβή· ενώ το «να πληθύνει τον σπόρο σας», αφορά σαρκική ανταπόδοση.

Αλλά όμως δεν σταματά εδώ, αλλά και πάλι μεταβαίνει στα πνευματικά, θέτοντάς τα συνεχώς παράλληλα· διότι και το, «να αυξήσει τα γεννήματα της δικαιοσύνης σας», είναι πνευματικό. Αυτά δε τα πράττει και ποικίλλει τον λόγο του, ανασπώντας πρόρριζα τον άνανδρο και βλακώδη λογισμό τους, και διαλύοντας τον φόβο της πενίας από πολλές πλευρές, αλλά και από το παρόν παράδειγμα. Διότι, εάν ο Θεός δίνει σε αυτούς που σπέρνουν τη γη, εάν παρέχει την αφθονία σε όσους τρέφουν το σώμα, πολύ περισσότερο θα δώσει σε αυτούς που γεωργούν τον ουρανό, σε όσους επιμελούνται την ψυχή· διότι βεβαίως επιθυμεί αυτά να απολαμβάνουν μεγαλύτερης πρόνοιας. Αλλά δεν το διατυπώνει αυτό υπό μορφή συλλογισμού, ούτε με τον τρόπο που ανέφερα, αλλά υπό μορφή ευχής, καθιστώντας ταυτόχρονα φανερό τον συλλογισμό και οδηγώντας τους περισσότερο προς την ελπίδα, όχι μόνο από τα όσα συμβαίνουν, αλλά και από αυτήν την ευχή: «Είθε να χορηγήσει», λέει, «και να πληθύνει τον σπόρο σας, και να αυξήσει τα γεννήματα της δικαιοσύνης σας». Και πάλι εδώ υπαινίσσεται την αφθονία με τρόπο ανύποπτο· διότι το, «να πληθύνει και να αυξήσει», αυτό ακριβώς υποδεικνύει· και ταυτόχρονα δεν τους επιτρέπει να επιζητούν τίποτε περισσότερο από τα αναγκαία, έχοντας πει, «Άρτον προς βρώσιν».

«Ο καθένας ας δίνει σύμφωνα με την προαίρεση της καρδιάς του, όχι με λύπη ή από ανάγκη. Διότι ο Θεός αγαπά τον ιλαρό δότη· και είναι ικανός ο Θεός να περισσεύσει σε εσάς κάθε χάρη, ώστε, έχοντας πάντοτε σε κάθε τι πλήρη αυτάρκεια, να περισσεύετε σε κάθε αγαθό έργο, καθώς είναι γραμμένο: "Σκόρπισε, έδωσε στους φτωχούς, η δικαιοσύνη του μένει στον αιώνα".» Όχι ακούσια, λέει, ούτε από εξαναγκασμό, αλλά εκούσια και με ελεύθερη προαίρεση. «Εκείνος δε που χορηγεί σπόρο στον σπορέα και άρτο για τροφή, είθε να χορηγήσει και να πληθύνει τον σπόρο σας, και να αυξήσει τα γεννήματα της δικαιοσύνης σας· ώστε να πλουτίζεστε σε κάθε τι προς κάθε απλότητα, η οποία κατεργάζεται μέσω εσάς ευχαριστία προς τον Θεό.» Δείχνει ότι και αυτά τα ίδια που δίνονται προέρχονται από τον Θεό, ώστε να μην υψηλοφρονεί κανείς, σαν να δίνει δικά του αγαθά.

Σε άλλη πατρικία. Η αφορμή για να γράψω τώρα στην κυρία μου δόθηκε από το πνευματικό μας τέκνο, τον αββά Πέτρο, ο οποίος είναι και συγγενής της θεοσέβειάς σου. Και τι δεν έκανες ευεργετώντας και αυτόν, όπως ακριβώς και εκείνους γύρω από τον αββά Ευόδιο και τους άλλους που βρέθηκαν να ανήκουν στην ελάχιστη μονή μας; Για όλα αυτά αξίζει να σε ευχαριστούμε, να εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας και να προσευχόμαστε να αφθονούν σε εσένα τα αγαθά. Είθε λοιπόν Εκείνος που χορηγεί τον σπόρο στον σπορέα και τον άρτο για βρώση, να χορηγήσει και να πληθύνει τον πνευματικό σπόρο και να αυξήσει τους καρπούς της δικαιοσύνης σου σε όλα, καθώς πλουτίζεις με θεία έργα. Διότι αυτό αποτελεί για εσένα έπαινο στην παρούσα ζωή και εφόδιο αιώνιας ζωής στη βασιλεία των ουρανών.