Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 9:8

Και μετά τη σύναξη της ενάτης να τρως τον άρτο σου, αφού ευχαριστήσεις τον Θεό στο τραπέζι σου ως εξής: Ευλογητός είναι ο Θεός που με τρέφει από τη νεότητά μου, «ο οποίος δίνει τροφή σε κάθε σάρκα»· γέμισε με χαρά και ευφροσύνη την καρδιά μου, ώστε έχοντας πάντοτε κάθε αυτάρκεια να περισσεύουμε σε κάθε αγαθό έργο εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, μαζί με τον οποίο ανήκει σε εσένα η δόξα, η τιμή, το κράτος, συν τω Αγίω Πνεύματι, στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Διότι δώσε αφορμή στον σοφό και θα γίνει σοφότερος, λέει η Γραφή. Είναι δε δυνατός ο Θεός να περισσεύσει σε εσάς κάθε χάρη, ώστε, έχοντας πάντοτε σε όλα κάθε αυτάρκεια, να περισσεύετε σε κάθε αγαθό έργο. Αλλά βέβαια, ενώ ο λόγος μας είχε ήδη καταπλεύσει στο λιμάνι, όπως βλέπετε, κάποιοι αδελφοί τον επαναφέρουν και πάλι στον δρόμο της συμβουλής, προτρέποντας να μην προσπεράσουμε τα όσα θαυμαστά επιτέλεσε χθες ο Δεσπότης, ούτε να αποσιωπήσουμε το τρόπαιο που έστησε ο Σωτήρας εναντίον της μανίας του διαβόλου· αλλά να σας δώσουμε αφορμή για τα σκιρτήματα της υμνωδίας.

Πράξε σε εμάς σύμφωνα με την αγαθότητά σου, εσύ που δίνεις τροφή σε κάθε σάρκα. Γέμισε με χαρά και ευφροσύνη τις καρδιές μας, ώστε, έχοντας πάντοτε σε όλα κάθε αυτάρκεια, να περισσεύουμε σε κάθε αγαθό έργο, πράττοντας το άγιο θέλημά σου.

Αφού λοιπόν επαινέσει τη δική του βουλή και κρίση, και θεωρώντας άξια όχι μικρού θαυμασμού την ανάπαυση σε αυτά, δηλαδή την αιώνια τιμή, τη ζωή που εμπεριέχει τέλειο αγιασμό, την ατελεύτητη δόξα, την αναφαίρετη βασιλεία, και όσα ξεπερνούν τον νου και τη γλώσσα, θα γίνει λοιπόν καρτερικός. Διότι, βλέποντας ότι η γη είναι εύφορη, «θα βάλει κάτω τον ώμο», λέει, και θα αγαπήσει τον κόπο. Και λαμβάνει το παράδειγμα από εκείνους που συνηθίζουν να καλλιεργούν άριστα τη γη, οι οποίοι είναι φιλεργότατοι και φίλοι της σκαπάνης, και μάλιστα σπεύδουν να ιδρώσουν με τα άροτρα, αν βρουν εύφορη γη, έχοντας στον νου τους, νομίζω, τον άφθονο καρπό και όσα θα προέλθουν από αυτήν. Σε αυτό άλλωστε μας παροτρύνει και ο σοφός Ωσηέ, λέγοντας: «Σπείρετε για τους εαυτούς σας με δικαιοσύνη, τρυγήστε καρπό ζωής· φωτίστε τους εαυτούς σας με το φως της γνώσης. Εκζητήστε τον Κύριο, έως ότου έλθουν σε σας γεννήματα δικαιοσύνης». Αυτό ευχήθηκε και ο μακάριος Παύλος λέγοντας: «Εκείνος δε που χορηγεί σπόρο στον σπορέα και άρτο για βρώση, είθε να χορηγήσει και να πληθύνει τον σπόρο σας, και να αυξήσει τα γεννήματα της δικαιοσύνης σας, ώστε, έχοντας πάντοτε κάθε αυτάρκεια, να περισσεύετε σε κάθε αγαθό έργο».

Εύφρανε πάλι και ανακαίνισε το πρόσωπο της γης. Πότισε άφθονα τα αυλάκια της, πλήθυνε τα γεννήματά της· χορήγησέ τα σε εμάς για σπορά και για θερισμό, και τώρα με άφθονη ευλογία ευλόγησέ τα. Οικονόμησε τη ζωή μας. Ευλόγησε τον στέφανο του έτους της αγαθότητάς σου, για χάρη των φτωχών του λαού σου, για τη χήρα και το ορφανό, για τον ξένο και τον προσήλυτο, και για όλους εμάς που ελπίζουμε σε εσένα και επικαλούμαστε το άγιο όνομά σου. Διότι τα μάτια όλων ελπίζουν σε εσένα, και εσύ τους δίνεις την τροφή τους στον κατάλληλο καιρό. Ενέργησε προς εμάς σύμφωνα με την αγαθότητά σου, εσύ που δίνεις τροφή σε κάθε σάρκα. Γέμισε με χαρά και ευφροσύνη τις καρδιές μας, ώστε, έχοντας πάντοτε σε όλα πλήρη αυτάρκεια, να αφθονούμε σε κάθε αγαθό έργο, για να πράττουμε το άγιο θέλημά σου.

γ΄. Μέσω της ευχής αναιρεί έναν λογισμό που ελλοχεύει ενάντια σε αυτήν τη φιλοτιμία, ο οποίος ακόμη και σήμερα εμποδίζει πολλούς. Διότι, πράγματι, πολλοί φοβούνται να δώσουν ελεημοσύνη, λέγοντας: «Μήπως γίνω φτωχός, μήπως έχω την ανάγκη άλλων». Καταλύοντας λοιπόν αυτόν τον φόβο, προσθέτει την ευχή, λέγοντας: «Να περισσέψει σε εσάς κάθε χάρη». Όχι απλώς να καλύψει πλήρως τις ανάγκες σας, αλλά να περισσέψει.

Τι σημαίνει άραγε το «να περισσέψει η Χάρη»; Να σας γεμίσει, λέει, με τόσα πολλά, ώστε να μπορείτε να έχετε περίσσευμα σε αυτή τη γενναιοδωρία. «Ώστε, έχοντας σε καθετί πάντοτε κάθε αυτάρκεια, να περισσεύετε σε κάθε αγαθό έργο». Πρόσεξε και στην προσευχή του τη βαθιά φιλοσοφία. Δεν εύχεται πλούτο ούτε περίσσευμα, αλλά κάθε αυτάρκεια. Και δεν είναι μόνο αυτό το θαυμαστό σε αυτόν, αλλά το ότι, όπως ακριβώς δεν ευχήθηκε το περίσσιο, έτσι ούτε τους θλίβει ούτε τους αναγκάζει να δώσουν από το υστέρημά τους, συγκαταβαίνοντας στην αδυναμία τους, παρά ζητά αυτάρκεια, και συγχρόνως δείχνει ότι δεν πρέπει να γίνεται κατάχρηση των δώρων του Θεού. «Για να περισσεύετε», λέει, «σε κάθε αγαθό έργο». Γι' αυτό, λέει, ζητώ αυτά, για να παρέχετε και σε άλλους. Και δεν είπε, «να παρέχετε», αλλά, «να περισσεύετε». Διότι ως προς τα σαρκικά ζητά για αυτούς αυτάρκεια, ενώ ως προς τα πνευματικά ζητά και περίσσευμα, όχι μόνο στην ελεημοσύνη, αλλά και σε όλα τα υπόλοιπα· διότι αυτό σημαίνει το «σε κάθε αγαθό έργο». Έπειτα φέρνει τον προφήτη ως σύμβουλό τους, αναζητώντας τη μαρτυρία που τους προτρέπει προς την αφθονία, και λέει: «Καθώς είναι γραμμένο: Σκόρπισε, έδωσε στους φτωχούς· η δικαιοσύνη του μένει εις τον αιώνα». Αυτό σημαίνει, «Να περισσεύετε». Διότι το «σκόρπισε» δεν δηλώνει τίποτε άλλο, παρά το να δίνει κανείς με αφθονία. Διότι, κι αν αυτά καθαυτά δεν μένουν, μένουν όμως όσα προέρχονται από αυτά.

Δεν είπαν: «Για να κάνουμε μόνο το οφειλόμενο», αλλά «για να κάνουμε και περισσότερα από όσα έχουν προσταχθεί»· διότι αυτό σημαίνει το: «Για να περισσεύουμε». Και από τον Θεό, αφενός, ζητούν την αυτάρκεια στα αναγκαία· οι ίδιοι, αφετέρου, δεν θέλουν να υπακούουν έχοντας ως μέτρο μόνο την αυτάρκεια, αλλά με μεγάλη αφθονία, και στα πάντα. Αυτό είναι γνώρισμα των ευγνωμόνων δούλων, αυτό είναι γνώρισμα των φιλόσοφων ανδρών: το να περισσεύουν πάντοτε και στα πάντα. Έπειτα πάλι, υπενθυμίζοντας στους εαυτούς τους τη δική τους αδυναμία, και ότι τίποτε το σπουδαίο δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την άνωθεν συνδρομή, αφού πρώτα είπαν: «Για να περισσεύουμε σε κάθε αγαθό έργο», προσθέτουν: «Εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, μετά του οποίου ανήκει σε Σένα η δόξα, η τιμή και το κράτος στους αιώνες· αμήν», συνυφαίνοντας έτσι, μέσω της ευχαριστίας, ένα τέλος όμοιο με την αρχή.

«Ο καθένας ας δίνει σύμφωνα με την προαίρεση της καρδιάς του, όχι με λύπη ή από ανάγκη. Διότι ο Θεός αγαπά τον ιλαρό δότη· και είναι ικανός ο Θεός να περισσεύσει σε εσάς κάθε χάρη, ώστε, έχοντας πάντοτε σε κάθε τι πλήρη αυτάρκεια, να περισσεύετε σε κάθε αγαθό έργο, καθώς είναι γραμμένο: "Σκόρπισε, έδωσε στους φτωχούς, η δικαιοσύνη του μένει στον αιώνα".» Όχι ακούσια, λέει, ούτε από εξαναγκασμό, αλλά εκούσια και με ελεύθερη προαίρεση. «Εκείνος δε που χορηγεί σπόρο στον σπορέα και άρτο για τροφή, είθε να χορηγήσει και να πληθύνει τον σπόρο σας, και να αυξήσει τα γεννήματα της δικαιοσύνης σας· ώστε να πλουτίζεστε σε κάθε τι προς κάθε απλότητα, η οποία κατεργάζεται μέσω εσάς ευχαριστία προς τον Θεό.» Δείχνει ότι και αυτά τα ίδια που δίνονται προέρχονται από τον Θεό, ώστε να μην υψηλοφρονεί κανείς, σαν να δίνει δικά του αγαθά.

Ο καθένας ας προσφέρει όπως προαιρείται η καρδιά του, όχι με λύπη ή από ανάγκη. Διότι ο Θεός αγαπά αυτόν που δίνει με χαρά. Έχοντας πάντοτε κάθε αυτάρκεια, να περισσεύετε σε κάθε αγαθό έργο, καθώς είναι γραμμένο: «Σκόρπισε, έδωσε στους φτωχούς.» «Να θυμόμαστε τους φτωχούς.» «Στους πλουσίους του παρόντος αιώνα παραγγέλλω να μην υπερηφανεύονται, ούτε να στηρίζουν την ελπίδα τους στην αβεβαιότητα του πλούτου, αλλά στον Θεό, ο οποίος παρέχει τα πάντα πλουσιοπάροχα προς απόλαυση· να αγαθοεργούν, να πλουτίζουν σε καλά έργα, να είναι πρόθυμοι να μεταδίδουν στους άλλους, να είναι αλληλέγγυοι, αποθησαυρίζοντας για τον εαυτό τους ένα καλό θεμέλιο για το μέλλον.» «Εσείς, αδελφοί, μην αποκάμνετε να πράττετε το καλό.» «Την ευποιία και την αλληλεγγύη μην τις λησμονείτε.»