Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΙΩΑΝΝΟΥ 1:11

Το γνωστοποιήσαμε και στη δική σας θεοσέβεια, αγαπητοί και τιμιότατοι συλλειτουργοί, ώστε να μη δεχθείτε κανέναν από αυτούς, εάν ενεργώντας προπετώς έλθουν σε εσάς, ούτε να πεισθείτε από τον Ευσέβιο ή από οποιονδήποτε άλλον γράφει για αυτούς. Διότι οφείλετε, όντας Χριστιανοί, να αποστρέφεστε όλους εκείνους που μιλούν και φρονούν κατά του Χριστού ως θεομάχους και φθορείς των ψυχών, και ούτε καν να τους απευθύνετε χαιρετισμό, ώστε να μη γίνουμε ποτέ κοινωνοί στις αμαρτίες τους, όπως παρήγγειλε ο μακάριος Ιωάννης. Χαιρετήστε τους αδελφούς που βρίσκονται μαζί σας. Σας χαιρετούν όσοι είναι μαζί μου.

Ερώτηση. Πώς είναι γραμμένο για τους αιρετικούς, ότι «αυτούς που σε μισούν, Κύριε, τους μίσησα»; Και αλλού έχει ειπωθεί, ότι «ως εχθρούς του Θεού μισήστε τους». Και πάλι αλλού, ότι «δεν πρέπει να μισήσεις κανέναν άνθρωπο». Απόκριση. Τους αιρετικούς, ως βλάσφημους και εχθρούς του Θεού, η Γραφή δεν τους ονόμασε ανθρώπους, αλλά σκύλους και λύκους και χοίρους και αντίχριστους, καθώς λέει ο Κύριος: «μην δώσετε το άγιο στους σκύλους». Και ο Ιωάννης λέει, ότι πολλοί έχουν γίνει αντίχριστοι. Αυτούς λοιπόν δεν πρέπει να τους αγαπάμε, ούτε να συνδεόμαστε μαζί τους, ούτε να προσευχόμαστε μαζί, ούτε να συντρώγουμε, ούτε να τους δεχόμαστε στο σπίτι, ούτε να τους λέμε χαίρε, για να μην γίνουμε συμμέτοχοι στα πονηρά τους έργα.

Άξιοι δε πένθους είναι εκείνοι οι οποίοι διασύρουν τόσο ψυχρά και βεβιασμένα μια τόσο μεγάλη θεοσέβεια, το μέγεθος της αληθινά άρρητης δύναμης, και τις τόσες οικονομίες του Θεού, μέσα από το άλφα και το βήτα και μέσω αριθμών. Όσοι δε απομακρύνονται από την Εκκλησία και πείθονται σε αυτούς τους γραώδεις μύθους, είναι αληθινά αυτοκατάκριτοι, τους οποίους ο Παύλος μάς παραγγέλλει να αποφεύγουμε έπειτα από μία και δεύτερη νουθεσία. Ο Ιωάννης, εξάλλου, ο μαθητής του Κυρίου, ενέτεινε την καταδίκη τους, μη επιθυμώντας ούτε καν να τους απευθύνουμε χαιρετισμό· «διότι όποιος τους λέει χαίρε», αναφέρει, «γίνεται κοινωνός των πονηρών τους έργων». Και ευλόγως· «διότι δεν υπάρχει χαρά για τους ασεβείς», λέει ο Κύριος. Ασεβείς δε, πέρα από κάθε ασέβεια, είναι αυτοί που ισχυρίζονται ότι ο Ποιητής του ουρανού και της γης, ο μόνος Παντοκράτορας Θεός, πάνω από τον οποίο δεν υπάρχει άλλος Θεός, έχει προβληθεί από ένα Υστέρημα, το οποίο με τη σειρά του έχει προέλθει από άλλο Υστέρημα· έτσι ώστε, σύμφωνα με αυτούς, να αποτελεί αυτός προβολή τρίτου Υστερήματος.

Ο Ιωάννης, ο μαθητής του Κυρίου, επέτεινε την καταδίκη τους, μη θέλοντας ούτε καν να τους απευθύνουμε χαιρετισμό. Διότι «εκείνος που τους απευθύνει χαιρετισμό», λέει, «γίνεται κοινωνός στα πονηρά τους έργα». Και δικαιολογημένα, διότι δεν υπάρχει χαρά για τους ασεβείς, λέει ο Κύριος. Και αυτοί είναι ασεβείς πέρα από κάθε ασέβεια, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι ο Δημιουργός του ουρανού και της γης, ο μόνος παντοκράτορας Θεός, πάνω από τον οποίο δεν υπάρχει άλλος Θεός, έχει προέλθει από κάποιο υστέρημα, το οποίο και αυτό προέκυψε από άλλο υστέρημα, έτσι ώστε, σύμφωνα με αυτούς, αυτός να αποτελεί προβολή ενός τρίτου υστερήματος. Αυτήν την άποψη πρέπει πραγματικά να την αποδοκιμάσουμε πλήρως και να την αναθεματίσουμε, και πρέπει να φύγουμε κάπου πολύ μακριά τους. Και όσο περισσότερο επιμένουν και χαίρονται για τις εφευρέσεις τους, τόσο περισσότερο πρέπει να γνωρίζουμε ότι ενεργούνται σε μεγαλύτερο βαθμό από την ογδοάδα των πονηρών πνευμάτων. Όπως ακριβώς εκείνοι που έχουν περιπέσει σε κατάσταση φρενίτιδας, όσο περισσότερο γελούν και φαίνονται να έχουν δύναμη και κάνουν τα πάντα σαν να είναι υγιείς, και μερικές φορές μάλιστα ξεπερνώντας και τη φυσιολογική υγεία, τόσο χειρότερα είναι στην υγεία τους. Παρομοίως και αυτοί, όσο περισσότερο φαίνονται να υπερηφανεύονται και καταπονούν τους εαυτούς τους, τεντώνοντας το τόξο υπερβολικά, τόσο περισσότερο στερούνται σωφροσύνης.

Και πάλι λέγει: Εάν κάποιος έρχεται προς εσάς και δεν φέρνει μαζί του αυτή τη διδαχή, να μην τον δέχεστε στην οικία σας και να μην του λέτε το «χαίρε». Διότι εκείνος που του λέει το «χαίρε» γίνεται κοινωνός στα πονηρά του έργα. Και πάλι, καθένας που παραβαίνει και δεν παραμένει στη διδαχή του Χριστού, δεν έχει τον Θεό.

Δεν είναι λοιπόν παράξενο, αν και οι δικοί του διάκονοι μετασχηματίζονται σε διακόνους δικαιοσύνης, των οποίων το τέλος θα είναι σύμφωνα με τα έργα τους. Και πάλι αλλού, για τους ίδιους αναφέρει ο ίδιος απόστολος: Τέτοιου είδους άνθρωποι δεν υπηρετούν τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, αλλά τη δική τους κοιλιά, και με τα ωραία λόγια και τις κολακείες εξαπατούν τις καρδιές των άκακων· όμως το στερεό θεμέλιο της πίστεως παραμένει σταθερό έχοντας αυτή τη σφραγίδα. Και αλλού: Προσέχετε τους σκύλους, προσέχετε τους κακούς εργάτες, προσέχετε την κατατομή. Και πάλι αλλού: Αν κάποιος σας ευαγγελίζεται κάτι διαφορετικό από αυτό που παραλάβατε, ακόμη κι αν είναι άγγελος από τον ουρανό, ας είναι ανάθεμα. Παρατηρήστε προφητικά το «ακόμη κι αν είναι άγγελος από τον ουρανό», ώστε να μην μπορεί κανείς να προβάλει την υπεροχή του πάπα. Και ο αγαπημένος μαθητής λέει: Αν κάποιος έρχεται σε εσάς και δεν φέρνει αυτή τη διδαχή, μην τον δέχεστε στο σπίτι σας και μην τον χαιρετάτε· διότι αυτός που τον χαιρετά, γίνεται κοινωνός στα πονηρά του έργα.