Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΙΩΑΝΝΟΥ 1:8

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΜΑΚΡΟΒΙΟ 1415. Μην επαναπαυθείς επειδή νίκησες μία ή δύο φορές τον θυμό και την επιθυμία, που είναι τυραννικότερα από τα άλλα πάθη, και μη νομίσεις ότι τα έχεις νικήσει ολοκληρωτικά και ότι έχεις απαλλαγεί από κάθε αγώνα· αντίθετα, ακριβώς επειδή τα νίκησες σε μεγάλο βαθμό, να αγρυπνείς και να φροντίζεις μήπως αμαυρωθούν και τα προηγούμενα τρόπαιά σου. Διότι πολλοί, αφού νίκησαν όχι, όπως θα έλεγα, τρεις φορές, αλλά μυριάδες, τελικά αιχμαλωτίστηκαν και έγιναν αξιοθρήνητο θέαμα, καθώς, ύστερα από πολλά τρόπαια, οδηγήθηκαν αιχμάλωτοι. Αυτό ακριβώς έχοντας κατά νου κάποιος από τον αποστολικό χορό αναφωνούσε: «Προσέχετε μήπως χάσετε όσα εργαστήκατε, αλλά να λάβετε πλήρη τον μισθό σας». Και ο Παύλος, ο οποίος έστησε μυριάδες τρόπαια κατά της έμφυτης επιθυμίας, αναφωνούσε: «Καταπονώ το σώμα μου και το υποδουλώνω, μήπως, ενώ κήρυξα στους άλλους, εγώ ο ίδιος αποδειχθώ ανάξιος».

Τʹ. ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ. Από την Επιστολή του Ιωάννη, στο γραμμένο χωρίο: «Προσέχετε να μην χάσετε αυτά που εργαστήκατε.» Κάθε έργο βεβαίως λάμπει όταν καλλιεργείται με τη μελέτη (διότι αυτό που δεν συγκρατείται από τη μελέτη, εύκολα σβήνει)· μάλιστα δε η αρετή οφείλει να καλλιεργείται με καθημερινή άσκηση. Διότι, αν δεν καλλιεργείται, χάνει τα φύλλα της και καταστρέφει τον καρπό της. Και αυτό είναι, λοιπόν, εκείνο που θέλησες να μάθεις: «Προσέχετε να μην χάσετε αυτά που εργαστήκατε». Διότι η μεν ραθυμία θα σβήσει τους προηγούμενους κόπους, ακόμη και αν είναι λαμπροί· ενώ ο ζήλος θα αφανίσει ακόμη και την προηγούμενη ραθυμία.

Ο Ιωάννης ο Θεολόγος στην καθολική του Επιστολή λέει: «Προσέχετε τους εαυτούς σας». Ο δε Παύλος τι λέει; «Προσέχετε πώς πορεύεστε». Και ο Κύριος: «Εγώ μίλησα με παρρησία στον κόσμο, και στα κρυφά δεν μίλησα καθόλου». Και αλλού ο Ευαγγελιστής αναφέρει γι' αυτόν, ότι στάθηκε και αναφώνησε λέγοντας: «Εάν κάποιος διψά, ας έλθει σε εμένα και ας πιει». Βλέπεις πόσος αγώνας, πόση σπουδή, πώς κράζει με παρρησία, και κανείς δεν κατανοεί; Και πάλι ο μακάριος Παύλος λέει: «Προσέχετε τους σκύλους, προσέχετε τους κακούς εργάτες, προσέχετε την κατατομή».

Προσέχετε πώς πορεύεστε, διότι οι ημέρες είναι πονηρές. Και ο Ιωάννης λέγει: Προσέχετε τον εαυτό σας, για να μη χάσετε εκείνα για τα οποία κοπιάσατε, διότι πολλοί πλάνοι βγήκαν στον κόσμο. Και υπάρχουν πολλά τέτοια παραγγέλματα στις θείες Γραφές, τόσο της Παλαιάς όσο και της Καινής Διαθήκης, τα οποία φωνάζουν και μας αφυπνίζουν από τη ραθυμία μας. Εμείς όμως πράττουμε το αντίθετο, όπως ακριβώς είπε ο προφήτης Ησαΐας, ότι άκουσαν βαριά με τα αυτιά τους και έκλεισαν τα μάτια τους. Ω, πόσα και πόσο σπουδαία λόγια ακούμε και δεν τα κατανοούμε! Γι' αυτό και θα είμαστε αναπολόγητοι κατά την ημέρα της κρίσεως, όταν έλθει Εκείνος που φωτίζει τα κρυπτά του σκότους και φανερώνει τις βουλές των καρδιών· όταν στηθεί το κριτήριο και ανοιχθούν τα βιβλία, τα οποία τώρα, όταν τα ακούμε, τα χλευάζουμε και δεν τα αποδεχόμαστε.

Επειδή, λοιπόν, σε εμάς έφτασαν τα τέλη των αιώνων, όπως λέει ο Απόστολος, και ανέκυψαν οι δύσκολοι καιροί, και πληθύνθηκε η ανομία, και ψυχράνθηκε η αγάπη των πολλών, και εκείνοι που πλανούν είναι πολλοί, και εκείνοι που πλανώνται περισσότεροι· ας ανοίξουμε, λοιπόν, τα ιερά βιβλία, στα οποία, αφού βρούμε την οδό της αλήθειας, ας βαδίσουμε, ανεβαίνοντας στα άγια όρη, εννοώ τους προφήτες και τους αποστόλους, ώστε να μην πλανηθούμε, και παρασυρόμαστε από κάθε άνεμο της διδασκαλίας, μέσα από την απάτη των ανθρώπων, με πανουργία που αποσκοπεί στις μεθοδεύσεις της πλάνης. Ας μην μείνουμε κάτω, αλλά ας ανεβούμε μαζί με τους αγίους μαθητές στο μακάριο όρος, και ας ακούσουμε τον δικό μας ποιμένα να λέει: Προσέχετε να μην πλανηθείτε· Προσέχετε μήπως σας πλανήσει κάποιος· παντού προσέχετε. Και ο Ιωάννης τα ίδια λέει: Για να μην χάσετε αυτά που εργαστήκατε· και ο Παύλος: Προσέχετε τους σκύλους· Προσέχετε πώς συμπεριφέρεστε. Αυτό δε το «Προσέχετε» και «Προσέχετε», δεν είναι τίποτε άλλο, παρά λόγος που έχει ειπωθεί για τη δική σας ασφάλεια απέναντι σε εκείνους που πλανούν φορώντας προβιά, ενώ υποκρύπτουν τον λύκο και εξαπατούν τους πιο αμελείς.

δʹ. Αλλά ας επανέλθουμε στο προκείμενο. Ο Ιωάννης λέει: Και τώρα έχουν εμφανιστεί πολλοί αντίχριστοι· και πάλι: Προσέχετε τους εαυτούς σας, για να μη χάσετε αυτά που εργαστήκατε, διότι πολλοί πλάνοι εξήλθαν στον κόσμο. Αγαπητοί, μην πιστεύετε σε κάθε πνεύμα, αλλά να δοκιμάζετε τα πνεύματα εάν προέρχονται από τον Θεό· διότι πολλοί ψευδοπροφήτες έχουν εισέλθει στον κόσμο.

Σταθείτε, λοιπόν, έχοντας περιζωστεί την οσφύ σας με την αλήθεια, και έχοντας ενδυθεί τον θώρακα της δικαιοσύνης, και έχοντας υποδηθεί στα πόδια σας την ετοιμασία του Ευαγγελίου της ειρήνης. Πάνω από όλα, αναλάβετε την ασπίδα της πίστεως, με την οποία θα μπορέσετε να σβήσετε όλα τα πυρωμένα βέλη του πονηρού· και δεχθείτε την περικεφαλαία της σωτηρίας, και τη μάχαιρα του Πνεύματος, η οποία είναι ο λόγος του Θεού.» «Κανένας στρατευόμενος δεν εμπλέκεται στις βιοτικές μέριμνες, προκειμένου να αρέσει σε εκείνον που τον στρατολόγησε. Και αν κάποιος συμμετέχει σε αγώνες, δεν στεφανώνεται, εάν δεν αγωνιστεί σύμφωνα με τους κανόνες.» «Προσέχετε τους εαυτούς σας, ώστε να μην χάσετε αυτά για τα οποία κοπιάσατε, αλλά να λάβετε πλήρη μισθό.» Ο καλός αγωνιστής, εφόσον αποδυθεί μία φορά στο στάδιο της ευσέβειας, πρέπει να υπομένει γενναία τα πλήγματα των αντιπάλων, με την ελπίδα της δόξας των στεφάνων.