Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Δ΄ 10:30

Και πράττοντας το ευθές σε αυτό, έλαβε την επαγγελία ότι υιοί έως και τέταρτης γενεάς θα καθίσουν για χάρη του στον θρόνο του Ισραήλ. Πλην όμως δεν τήρησε τον νόμο με όλη του την καρδιά· διότι δεν απομακρύνθηκε από τις αμαρτίες του Ιεροβοάμ εξαιτίας των δαμάλεων.

Επειδή δε είχε ήδη φτάσει ο καιρός που έπρεπε να τιμωρηθεί ο οίκος του Αχαάβ, ο οποίος μέχρι και τους τέταρτους απογόνους δεν είχε παύσει τη δυσσέβεια εναντίον του Θεού, χρίστηκε λοιπόν βασιλιάς στον Ισραήλ ο Ιωσαφάτ, ο γιος του Ναμεσί, ο οποίος σκοτώνει μεν τον Οχοζία, και μαζί με εκείνον την Ιεζάβελ, σκοτώνει δε και άλλους εβδομήκοντα γιους του Αχαάβ, φέρνοντας τρόπον τινά εις πέρας τη θεία οργή, ώστε και τιμής και χάριτος να τύχει για αυτό. Διότι τι του λέει ο Θεός; «Επειδή έπραξες καλά κάνοντας το ευθές ενώπιόν μου, και έκανες στον οίκο του Αχαάβ όλα όσα ήταν στην καρδιά μου, γιοι σου έως τέταρτης γενεάς θα καθίσουν στον θρόνο σου.» Βλέπεις λοιπόν πώς τους μεν πονηρούς από πονηρούς γονείς μόλις στην τέταρτη γενεά τους τιμώρησε, ενώ σε αυτόν που τον τίμησε εκτείνει το έλεός του μέχρι και την τέταρτη γενεά. Πάψε λοιπόν, Ιουδαίε, να κατηγορείς τη δικαιοσύνη του Θεού· διότι ως εγκώμιο θα εκληφθεί από εμάς το ότι ανταποδίδει τις αμαρτίες των πατέρων στα παιδιά έως την τρίτη και τέταρτη γενεά. <Αλλά για να φανερωθούν τα έργα του Θεού σε αυτόν.> Δυσεξήγητο βεβαίως και γεμάτο από πολλή απορία θα είναι το προκείμενο χωρίο, και ίσως δεν θα ήταν ασύνετο να το παρατρέξουμε και να το παραλείψουμε επειδή είναι πάρα πολύ δυσνόητο.

Λένε λοιπόν ότι τότε καταστράφηκε σύρριζα το γένος του Ναβουχοδονόσορα, και βεβαίως και του Βαλτάσαρ, ώστε κανένας απολύτως από το αίμα τους να μην ανεβεί μετά από αυτούς στους βασιλικούς θρόνους τους. Αυτό, νομίζω, αποδεικνύει ο προφητικός λόγος μέσα από τα προκείμενα χωρία. Διότι παρατήρησε πώς η θεία οργή έχει στραφεί εναντίον ολόκληρου του πονηρού σπέρματος. Διότι λέει: Ετοίμασε τα παιδιά σου να σφαγιαστούν για τις αμαρτίες του πατέρα σου. Επειδή δηλαδή οι πατέρες έγιναν ασεβείς, έλαβε τέλος όλο το μελλοντικό τους γένος. Για ποια αιτία; Για να μην αναστηθούν, λέει, και κληρονομήσουν τη γη, και γεμίσουν τη γη με πολέμους· δηλαδή, για να μην ακολουθήσουν την αλαζονεία των πατέρων τους και γίνουν ζηλωτές της προγονικής δυσσέβειας, και γεμίσουν με πόλεμο τη γη, όπως ακριβώς και εκείνοι, και γίνουν και κύριοί της. Και θα ξεσηκωθώ εναντίον τους, λέει ο Κύριος Σαβαώθ, και θα εξολοθρεύσω το όνομα και το υπόλειμμά τους, και το σπέρμα τους. Διότι με τον ίδιο τρόπο που σε εκείνους από τους βασιλείς του Ισραήλ που Τον ευαρέστησαν, ο Θεός υποσχέθηκε ότι μέχρι και τέταρτης γενιάς γιοι θα καθίσουν στους θρόνους τους, επεκτείνοντας την ευλογία και στο γένος που θα προέλθει από αυτούς, έτσι και σε αυτούς που έγιναν υπερβολικά ασεβείς ανακόπτει την αύξηση του γένους τους. Διότι, λέει, οι ασεβείς θα εξολοθρευτούν σύρριζα από τη γη.

Επειδή όμως η δύναμη της προφητείας δεν αφορά μόνο τον Ιούδα, δηλαδή αυτούς που βρίσκονταν στα Ιεροσόλυμα, αλλά επεκτείνεται και στον Ισραήλ, δηλαδή στις δέκα φυλές που βρίσκονταν στη Σαμάρεια, ας αναφέρουμε αναγκαστικά αυτούς που βασίλευσαν σε αυτόν κατά τις ημέρες του Αζαρία, ο οποίος λέγεται και Οζίας, και σε ποιες συμφορές συνέβη να εμπλακούν, έχοντας νοσήσει βαριά από τη βέβηλη ειδωλολατρία. Όταν λοιπόν ο Οζίας, που λέγεται και Αζαρίας, βρισκόταν ήδη στο εικοστό όγδοο έτος της βασιλείας του, ένας άλλος Αζαρίας, γιος του Ιεροβοάμ, βασίλευσε στον Ισραήλ για έξι μήνες. Επειδή όμως και αυτός πορεύθηκε στον δρόμο του πατέρα του και έπραξε το πονηρό ενώπιον του Κυρίου, παραδόθηκε σε κάποιους από τους οικείους του για σφαγή, και πράγματι θανατώθηκε. Με την πάροδο του χρόνου, λοιπόν, στο τριακοστό όγδοο έτος της βασιλείας του Οζία, χρίστηκε πάλι βασιλιάς στον Ισραήλ ο Σελλούμ, και βασίλευσε για έναν μήνα· διότι θανατώθηκε αμέσως από τον Μαναήμ, τον γιο του Γαζή από την Θερσίν. Η ιερή Γραφή επισήμανε ότι έγιναν γιοι, και ήταν και οι δύο από το αίμα του Ιηού, ο οποίος σκότωσε τον Αχαάβ και τους γιους του καθώς και την Ιεζάβελ, στον οποίο και είχε υποσχεθεί ο Θεός, λέγοντας: «Γιοι έως την τέταρτη γενεά θα καθίσουν στον θρόνο σου». Βασίλευσε λοιπόν ο Μαναήμ στον Ισραήλ, αφού σκότωσε τον Σελλούμ.

Πρόσθεσε δε σε αυτά και τον Βάαλ· διότι έκαψε τις στήλες του, κατεδάφισε τα τεμένη του και έσφαξε τους ίδιους τους ιερείς. Για τα έργα του αυτά τον αποδέχεται ο Θεός· και μάλιστα του υπόσχεται, λέγοντας ότι «γιοι έως την τέταρτη γενιά θα καθίσουν στον θρόνο σου». Αλλά ο Ιηού, ενώ είχε γίνει τόσο ευδόκιμος, δυσαρέστησε εξίσου τον Θεό. Διότι δεν αφαίρεσε τις δαμάλεις, αλλά πιάστηκε και ο ίδιος να πορεύεται ανόσια στις αμαρτίες του Ιεροβοάμ. Έπειτα γεννήθηκε από τον Ιηού, πρώτος γιος ο Ιωάχαζ, άνδρας και αυτός ειδωλολάτρης, που προσκυνούσε τις δαμάλεις. Όμως στην εποχή του, λέει η Γραφή, «οργίστηκε με θυμό ο Κύριος εναντίον του Ισραήλ και τους παρέδωσε στο χέρι του Αζαήλ, βασιλιά της Συρίας, και στο χέρι του Άδερ, γιου του Αζαήλ». Δεύτερος από τον Ιωάχαζ βασίλεψε ο Ιωάς· και αυτός ήταν πονηρός άνδρας. Τρίτος ο Ιεροβοάμ, κατά τη βασιλεία του οποίου αρχίζει την προφητεία του ο Ωσηέ. Τέταρτος ο Αζαρίας, γιος του Ιεροβοάμ, και αυτός ειδωλολάτρης· αυτόν τον σκότωσε ο Σελλούμ.

Ορθώς δε ο νόμος του Θεού έχει ονομαστεί διαθήκη, ώστε εμείς που τον τηρούμε να ελπίζουμε ότι θα λάβουμε κληρονομιά από αυτήν. Για το ότι η μεν φύση μας είναι φθαρτή, η δε θεία φιλανθρωπία διατηρεί μέχρι και στους απογόνους την ανταπόδοση της δικαιοσύνης που οφείλεται στους προγόνους, θα μπορούσες να βρεις αμέτρητες μαρτυρίες. Διότι, εξαιτίας της δικαιοσύνης του Αβραάμ, καθώς και του Ισαάκ και του Ιακώβ, αξίωσε τον λαό που προήλθε από αυτούς μετέπειτα, της κλήσεως και της δικής Του επιστασίας· στον Ιηού διατήρησε τη βασιλεία μέχρι την τέταρτη γενεά, αν και δεν είχε αποκτήσει τέλεια ευσέβεια, αλλά επέδειξε ζήλο στην αρχή της βασιλείας του· στον θεσπέσιο Δαβίδ, διατήρησε άσβεστο τον σπινθήρα του γένους, και μάλιστα παρότι είχαν αναβλαστήσει στο μεταξύ πολλοί ασεβείς.

Αυτός εξόντωσε το γένος του Αχαάβ και τους προφήτες του Βάαλ με τέχνασμα, και συνέτριψε τη στήλη του. Και επειδή σε αυτά έπραξε το ευθές, έλαβε την επαγγελία ότι υιοί έως την τέταρτη γενεά θα καθίσουν στον θρόνο σου. Ο Ιωάχαζ, ο υιός του, δεκαεπτά έτη, και έπραξε το πονηρό, και πολέμησε την Ιερουσαλήμ, και έλαβε το χρυσίο και τα σκεύη. Ο Ιεροβοάμ, ο υιός του, σαράντα ένα έτη, και έπραξε το πονηρό. Ο Ζαχαρίας, ο υιός του, έξι μήνες, και έπραξε το πονηρό. Έως αυτόν υπήρξαν τέσσερις γενεές υιών από το γένος του Ιηού. Ο Σελλούμ, από άλλο γένος, υιός του Ιαβίς, τριάντα ημέρες, και έπραξε το πονηρό. Ο Μαναήμ, από άλλο γένος, υιός του Γαδδή, είκοσι έτη, και έπραξε το πονηρό.