Πᾶσα δὲ ἡ πραγματεία ἐν τρισὶ βίβλοις ἀναγέγραπται· καὶ τούτων ἡ μὲν πρώτη σύγκειται ἀφ᾽ ὧν μάλιστα προσήκοι Χριστιανοῖς τὴν ἀρχὴν ἀεὶ ποιεῖσθαι, ἀπὸ Θεοῦ, τὴν τριαδικὴν μονάδα φωτίζουσαν ἐκ προοιμίων ἡμᾶς. Ἡ δὲ δευτέρα, περὶ συστάσεως καὶ καταστάσεως τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων φησίν· ἡ δὲ τρίτη, ἰδίως τὰ περὶ ἀρετῆς καὶ κακίας περιείληφεν. Διὰ τὸ εὔληπτον δὲ, καὶ ῥᾳδίως εὑρίσκειν τὰ ζητούμενα, ὁ πίναξ τῶν κεφαλαίων, ἤγουν οἱ τίτλοι, κατὰ στοιχεῖον σύγκειται· καὶ ἕκαστον ζητούμενον κεφάλαιον εὑρεθήσεται κείμενον ἐν τῷ γράμματι ἀφ᾽ οὗ καὶ ἄρχεται· οἷον, τὸ ἀπὸ τοῦ ἄλφα. εἰς τὸ ἄλφα στοιχεῖον· καὶ τὸ ἀπὸ τοῦ βῆτα, εἰς τὸ βῆτα· ὁμοίως καὶ τὰ ἑξῆς ἅπαντα στοιχεῖα. Ἐν τέλει δὲ ἑκάστου γράμματός εἰσι τίτλοι παραπεμπόμενοι, περὶ ὧν μικρὸν ὕστερον ἐν τοῖς τόποις γενόμενος βραχέα ἐρῶ, σαφῶς τὸ ἐξ αὐτῶν χρήσιμον παριστῶν. Ὃν δὲ τρόπον οἶνος ὕδατι συγκραθεὶς, ἡδύς ἐστι καὶ ἐπιτερπῆ τὴν χάριν ἀποτελεῖ· οὕτως καὶ ἡ κατασκευὴ ὅλου τοῦ συγγράμματος, σύμμικτος οὖσα ἀπὸ τῆς θείας Γραφῆς, καὶ τῶν ὁσίων καὶ θεοφόρων ἀνδρῶν, πολλὴν ἔχει, τοῖς μὲν βουλομένοις ἀναγινώσκειν ψυχαγωγίαν, τοῖς δὲ φιλοπονοῦσιν, εἰς τὸ διὰ μνήμης ἀναλαβεῖν εὐμάρειαν· πᾶσι δὲ τοῖς ἐντυγχάνουσιν, ὠφέλειαν. Καὶ εἰ μὲν καλῶς καὶ προσηκόντως συντέτακται, τοῦτο τῆς ἄνωθεν ὑπάρχει ῥοπῆς.
Μετάφραση
Όλη δε η πραγματεία είναι καταχωρισμένη σε τρεις βίβλους· και από αυτές, η μεν πρώτη αποτελείται από εκείνα με τα οποία αρμόζει κατεξοχήν στους Χριστιανούς να κάνουν πάντοτε την αρχή, δηλαδή από τον Θεό, καθώς η τριαδική μονάδα μάς φωτίζει από το προοίμιο. Η δε δεύτερη ομιλεί περί της συστάσεως και της καταστάσεως των ανθρωπίνων πραγμάτων· ενώ η τρίτη περιέλαβε ιδιαιτέρως τα περί αρετής και κακίας. Προς διευκόλυνση δε της κατανόησης και για να βρίσκονται εύκολα τα ζητούμενα, ο πίνακας των κεφαλαίων, δηλαδή οι τίτλοι, έχει συνταχθεί με αλφαβητική σειρά· και κάθε ζητούμενο κεφάλαιο θα βρίσκεται τοποθετημένο στο γράμμα από το οποίο και αρχίζει· για παράδειγμα, αυτό που αρχίζει από το άλφα, στο γράμμα άλφα· και αυτό από το βήτα, στο βήτα· ομοίως και σε όλα τα επόμενα γράμματα. Στο τέλος δε κάθε γράμματος υπάρχουν τίτλοι με παραπομπές, περί των οποίων λίγο αργότερα, όταν φθάσω στα οικεία χωρία, θα αναφέρω εν συντομία λίγα λόγια, παρουσιάζοντας σαφώς τη χρησιμότητά τους. Και όπως ακριβώς το κρασί, όταν αναμειχθεί με το νερό, είναι γευστικό και δημιουργεί μια ευχάριστη αίσθηση· έτσι και η συγκρότηση ολόκληρου του συγγράμματος, ούσα ανάμικτη από τη θεία Γραφή και από κείμενα των οσίων και θεοφόρων ανδρών, προσφέρει πολλή πνευματική τέρψη σε όσους επιθυμούν να αναγιγνώσκουν, ευκολία σε όσους αγαπούν τον κόπο της μελέτης ώστε να τα απομνημονεύουν· και σε όλους όσους το διαβάζουν, ωφέλεια. Και αν μεν έχει συνταχθεί καλά και όπως αρμόζει, αυτό οφείλεται στην άνωθεν βοήθεια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες