Πατερικές αναφορές στο ΜΑΚΚΑΒΑΙΩΝ Β 7:28

Άλλην μία μυθώδη θεωρία, πάλι, εισήγαγε αυτός ο Ωριγένης, τον οποίο είθε να συγχωρήσει ο Θεός που παρουσιάζει αλληγορικά στους ανθρώπους τέτοιες φαντασίες, ισχυριζόμενος ότι οι δερμάτινοι χιτώνες, τους οποίους η θεία Γραφή αναφέρει ότι έφτιαξε ο Θεός για τον Αδάμ και την Εύα, δεν είναι πραγματικοί δερμάτινοι χιτώνες. Αντιθέτως, υποστηρίζει ότι «δερμάτινος χιτώνας» είναι το σαρκώδες μέρος του σώματος ή το ίδιο το σώμα· διότι μετά την παρακοή, λέει, και μετά τη βρώση από το δέντρο, ενέδυσε τις ψυχές με αυτά τα σώματα, δηλαδή με αυτή τη σάρκα. Και είναι εντελώς ανόητο να λέγεται κάτι τέτοιο. Διότι ο ίδιος ο Ωριγένης σοφίζεται δήθεν επιχειρήματα και λέει: «Μήπως ήταν βυρσοδέψης ο Θεός, ώστε να κατεργαστεί δέρματα και να φτιάξει χιτώνες για τον Αδάμ και την Εύα;». Κάτι τέτοιο όμως είναι πολύ πιο παράλογο. Τι ήταν ευκολότερο για τον Θεό, να δημιουργήσει τον ουρανό και τη γη εκ του μηδενός ή δερμάτινους χιτώνες; Διότι πότε δεν ενήργησε τα θαυμάσιά Του, όταν το θέλησε, και πότε δεν μπόρεσε να μεταβάλει τα άψυχα σε έμψυχα; Τη ράβδο του Μωυσή, αν και ήταν ξερή και ξύλινη, την έκανε ζωντανό φίδι που καταδίωκε τον Μωυσή, από το οποίο ο Μωυσής τράπηκε σε φυγή, για να αποδείξει ότι δεν ήταν οφθαλμαπάτη, αλλά ότι αυτό που συνέβη ήταν αληθινό. Πώς εξάλλου επί σαράντα χρόνια τα ενδύματα του λαού δεν φθάρθηκαν, τα μαλλιά τους δεν μάκρυναν και τα υποδήματά τους δεν πάλιωσαν;

Διότι, εάν δημιούργησε τα όντα από το μηδέν για να υπάρξουν, πόσο μάλλον πιο εύκολα θα αποκαταστήσει αυτό που ήδη υπάρχει στη δική του κατάσταση; Ώστε να ορίσει δίκαιη κρίση, για να μην κρίνει άλλον αντί άλλου, για να μην αποστερήσει από τον μισθό του εκείνον που κόπιασε. Διότι, εάν η απόλαυση και η κληρονομία της βασιλείας των ουρανών ανήκει μόνο στην ψυχή, τότε ας κάνει το σώμα ό,τι επιθυμεί· ας ζουν μέσα στην τρυφή οι περί τον Γεδεών και ας μην κακουχούνται «με προβιές και κατσικίσια δέρματα», ας μην κοπιάζει μάταια ο Ιωάννης έχοντας το ένδυμά του από τρίχες καμήλας, ας μην ταλαιπωρούμε τη σάρκα μας στην αναχώρηση, ας μην υποτάσσουμε τα σώματά μας στην αγνεία. Εάν όμως το σώμα κοινωνεί με την ψυχή στον πνευματικό βίο, στην αγνεία, στη νηστεία και στις άλλες αρετές, «δεν είναι άδικος ο Θεός» ώστε να αποστερήσει τον κόπο αυτού που μόχθησε και να μην αποδώσει την ανταμοιβή στο σώμα που κόπιασε μαζί με την ψυχή. Διαφορετικά, η κρίση θα αποδεικνυόταν αμέσως μάταιη· διότι εάν η ψυχή κρινόταν ολομόναχη, θα μπορούσε να φέρει αντίρρηση, λέγοντας ότι η αιτία της αμαρτίας δεν προέρχεται από εμένα, αλλά από εκείνο το φθαρτό και γήινο σώμα προέρχεται η πορνεία, η μοιχεία, η ασέλγεια· διότι, αφότου αυτό αποχωρίστηκε από εμένα, τίποτα από αυτά δεν έπραξα. Έτσι, θα μπορούσε εύκολα να απολογηθεί, ακυρώνοντας την κρίση του Θεού.

1.... θα προκύψει για εμάς όφελος από αυτά. Ας φανούμε ευγνώμονες προς τους ευεργέτες μας και ας μην ανταποδίδουμε τις δωρεές με αποτρόπαια έργα. Ας διαχειριστούμε συνετά και ευσεβώς αυτά που μας δόθηκαν, ώστε να ακούσουμε: «Εύγε, δούλε αγαθέ και πιστέ». Ο παρών καιρός δεν είναι καιρός ανέσεως και τρυφής, αλλά εργασίας και προσοχής. Καλή είναι βέβαια η ευημερία και η εύνοια του βίου, αλλά μόνο όταν δοξάζεται το θείο· όταν όμως η ζημία καθίσταται μεγαλύτερη και αυτό που κινδυνεύει είναι τα του Θεού, τότε ας χαθούν όλα, ας οδηγηθούν στην ανυπαρξία και ας τα πάρουν οι άνεμοι. 2. Πες μου, λοιπόν, εμένα που επιθυμώ να μάθω: γι' αυτό έγινες πατέρας, για να στερήσεις από το τέκνο σου την άφθαρτη δόξα χάριν της εφήμερης φήμης; Πόσο μικρόψυχος γονέας είσαι πραγματικά. Κάποια γυναίκα, αντίθετα, προτίμησε να παραδώσει ολόκληρη χορεία παιδιών στον ίδιο τον θάνατο παρά να τα προτρέψει να πράξουν κάτι αντίθετο προς τα προστάγματα του Θεού. Και εκείνη μεν, αν και Εβραία, προσέφερε ως καρπό στον Θεό επτά παιδιά, και μάλιστα αρσενικά, εσύ όμως ούτε ένα κορίτσι δεν θέλεις να αναθρέψεις με ευσέβεια και χρηστά ήθη, ώστε να μπορέσεις τότε, ευφραινόμενος, να πεις με φωνή γεμάτη παρρησία: «Ιδού εγώ και τα παιδιά που μου έδωσε ο Θεός». 3. Και όμως, λέει, το έθνος των Λατίνων δεν είναι ασεβές. Διότι, ποια σύνοδος τους αναθεμάτισε και μας απαγόρευσε να συναναστρεφόμαστε μαζί τους; Όχι μόνο μία σύνοδος, ω άνθρωπε, αλλά όλες μαζί.

Για ποιο λόγο άραγε; Για να καταβάλει εκ των προτέρων το φρόνημά της με τα βασανιστήρια των επτά παιδιών, και αφού κάμψει τη σταθερότητα της διάνοιάς της, εξαιτίας της απώλειας των δυνάμεών της από το θέαμα των όσων συνέβαιναν κατά τις τιμωρίες των τέκνων της, να της επιτεθεί έπειτα εύκολα, καθώς θα είχε πλέον καταστεί πιο αδύναμη. Διότι μην σταθείς στο γεγονός ότι εκείνοι υφίσταντο τα βασανιστήρια, αλλά αναλογίσου το εξής: ότι αυτή υπέμενε χειρότερους πόνους για τον καθέναν από αυτούς, και για τον καθέναν από αυτούς σφαγιαζόταν. Και τον λόγο αυτόν τον κατανοούν καλά όσες γυναίκες δοκίμασαν τους πόνους της γέννας και έγιναν μητέρες. Πολλές φορές, πράγματι, όταν μια μητέρα βλέπει το παιδί της να φλέγεται από τον πυρετό, θα προτιμούσε να τα υποστεί όλα η ίδια, προκειμένου να μεταφέρει τη φωτιά της αρρώστιας από το σώμα εκείνου στον εαυτό της· τόσο πολύ θεωρούν οι μητέρες ότι οι συμφορές των παιδιών τους είναι πιο αβάσταχτες από τα δικά τους δεινά. Αν, λοιπόν, αυτό είναι αλήθεια, όπως ακριβώς είναι, τότε η μητέρα βασανιζόταν πιο σκληρά από τα παιδιά μέσα από τα βασανιστήρια των παιδιών, και το μαρτύριο ήταν μεγαλύτερο για τη μητέρα παρά για τα παιδιά. Διότι, αν η είδηση και μόνο της ασθένειας ενός παιδιού ταράζει τα σπλάχνα εκείνης που το γέννησε, όταν δεν θανατώνεται ένα μόνο παιδί, αλλά ένας τόσο μεγάλος χορός παιδιών, και όταν δεν πληροφορείται τα παθήματά τους από άλλους, αλλά παρακολουθεί με τα ίδια της τα μάτια τα όσα γίνονται, τι δεν θα πάθαινε; Πώς να μη βγει εκτός εαυτού βλέποντας τον καθένα από αυτούς να θανατώνεται σιγά-σιγά με διάφορες και φρικτές τιμωρίες;

Γι' αυτόν τον λόγο, ο Θεός ούτε απαιτεί την απόδοση δικαιοσύνης από όλους εδώ, για να μην απορρίψεις την ανάσταση και πάψεις να προσδοκάς την κρίση, θεωρώντας ότι όλοι λογοδοτούν εδώ· ούτε όμως αφήνει τους πάντες να απέλθουν από αυτή τη ζωή ατιμώρητοι, για να μη νομίσεις, πάλι, ότι τα πάντα στερούνται θείας πρόνοιας. Εάν κάποιος δεν πιστεύει στην ανάσταση, ας αναλογιστεί πόσα δημιούργησε ο Θεός εκ του μηδενός, και ας δεχθεί αυτό ως απόδειξη και για εκείνη. Διότι, αφού έλαβε χώμα, το ζύμωσε και δημιούργησε τον άνθρωπο, από χώμα που δεν υπήρχε προηγουμένως.

Πες μου, λοιπόν, εσύ, που δεν διστάζεις να ερευνάς τα της θείας φύσεως: πιστεύεις ότι υπάρχει Θεός τρισυπόστατος, άναρχος, άκτιστος, ακατάληπτος, ανεξιχνίαστος, αόρατος, που ούτε με τον νου μπορεί να κατανοηθεί, ούτε με τον λόγο να εκφραστεί, και ότι ήταν πάντοτε ο ίδιος, χωρίς να έχει ποτέ αρχή ημερών, ούτε χρόνων ή αιώνων, αλλά ότι υπάρχει πάντοτε; Ναι, λέει. Εάν λοιπόν πιστεύεις αυτό, ότι δηλαδή υπήρχε, όπως και πράγματι υπήρχε, μόνος Θεός η Αγία Τριάδα, και ότι όταν το θέλησε, έφερε τον ουρανό και τη γη και όλα όσα υπάρχουν σε αυτά από την ανυπαρξία στην ύπαρξη και δημιούργησε όλες τις ουράνιες δυνάμεις, και έπειτα δημιούργησε και τον άνθρωπο ως το τελευταίο από όλα αυτά, και ότι δεν υπάρχει τίποτε, ούτε από όσα βρίσκονται στον ουρανό, ούτε στη γη, ούτε στα καταχθόνια, που να μην έχει παραχθεί και δημιουργηθεί από το μηδέν, και ότι μόνος ο ποιητής και κτίστης αυτών Θεός είναι άκτιστος, άναρχος, και πάντοτε υπάρχων και προϋπάρχων των πάντων, τότε γιατί και εσύ δεν προσκυνάς τον δημιουργό με σιωπή και φόβο, όπως ακριβώς όλες οι ουράνιες δυνάμεις, αλλά εγκαταλείποντας την εξέταση του εαυτού σου, περιεργάζεσαι την ακατάληπτη φύση Του με τολμηρή και αυθάδη ψυχή; Δεν φρίττεις μήπως κατέβει κεραυνός από ψηλά και σε κάνει παρανάλωμα του πυρός;