Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Β΄ 21:8

Έπειτα, αυτός μεν τον ρωτούσε γιατί δεν πορεύθηκε μαζί του. Εκείνος δε αποκρίθηκε ότι είχε ζητήσει από τον Σιβά, τον υπηρέτη του, να τον ανεβάσει σε υποζύγιο (διότι ο Μεμφιβαάλ ήταν χωλός), αλλά εκείνος δεν το δέχθηκε. Τότε τον διατάζει να μοιραστούν τον αγρό, αυτός και ο Σιβά. Τον Βερζελλί, ο οποίος του είχε χορηγήσει πολλά κατά τη διάρκεια του πολέμου, ήθελε να τον πάρει μαζί του. Εκείνος όμως αρνήθηκε λόγω του γήρατος. Και λαμβάνει τον υιό του αντ' αυτού. Τότε διχάζεται το στρατόπεδο, και προσχωρούν στον Σαβεέ. Και αποστέλλει ο Δαβίδ τον Αμεσσά για να τον πολεμήσει· ο δε Ιωάβ φονεύει μεν με δόλο τον Αμεσσά, πολιορκεί δε την πόλη στην οποία είχε καταφύγει ο Σαβεέ. Εκείνοι που βρίσκονταν στην πόλη, κατόπιν συμβουλής μιας γυναίκας, αφού απέκοψαν την κεφαλή του Σαβεέ, την έρριψαν από το τείχος στον Ιωάβ, και έτσι απαλλάχθηκαν από τον πόλεμο. Λιμός πλήττει τη γη· λύση δε του λιμού ήταν να παραδοθούν ορισμένοι από τους ανθρώπους του Σαούλ στους Γαβαωνίτες. Τον Μεμφιβαάλ όμως τον προστατεύει ο Δαβίδ, εξαιτίας του όρκου του προς τον Ιωνάθαν. Παραδίδει ωστόσο τους υιούς και τους εγγονούς του Σαούλ, και ενταφιάζει τον Σαούλ και τον Ιωνάθαν στον τάφο του Κις. Εν συνεχεία γίνονται πόλεμοι.

Και έπραξε όλα όσα πρόσταξε ο βασιλιάς. Και εισάκουσε ο Θεός τη γη μετά από αυτά. Γιατί μετά τον θάνατο του Σαούλ ζητήθηκε από τον Δαβίδ η απόδοση δικαιοσύνης, ενώ λιμός είχε επικρατήσει στη γη, μέχρι που παρέδωσε επτά άνδρες από τους απογόνους του Σαούλ για να θανατωθούν από τους Γαβαωνίτες; Ποια είναι η βαθύτερη έννοια αυτών των λόγων και πώς θα τους προσεγγίσουμε πνευματικά;

Το πρόσωπο δε του Κυρίου συνιστά η αληθής θεωρία και γνώση των θείων σύμφωνα με την αρετή. Αναζητώντας την κανείς, διδάσκεται την αιτία της σχετικής στέρησης και απορίας, και προστάζεται να παραδώσει σε θάνατο τους δύο γιους του Σαούλ από την παλλακίδα Ρεσφά, και τους πέντε γιους της κόρης του Μερόβ. Ο Σαούλ είναι, όπως ανέφερα, «αιτούμενος άδης», δηλαδή «ποθητή άγνοια». Και ποθητή άγνοια είναι σαφώς το νομικό γράμμα, δηλαδή η σωματική ισχύς της λατρείας σύμφωνα με τον νόμο, το οποίο αποτελεί το σωματικό στοιχείο του νόμου ή τον νου που προσκολλάται σωματικώς μόνο μέσω των αισθήσεων στην ύλη του γράμματος. Η δε Ρεσφά είναι, σύμφωνα με την ερμηνεία της, «δρόμος στόματος», το οποίο είναι η εκμάθηση του νόμου μόνο ως προς την προφορική έκφραση. Και αληθινά, δρόμο στόματος και όχι διάνοιας έχει εκείνος που είναι ξένος προς την πνευματική θεωρία του νόμου. Γιοι δε της Ρεσφά είναι ο Ερμονθί και ο Μεμφιβοσθέ.

Αυτούς τους δύο γιους του Σαούλ, δηλαδή την ύλη και το είδος, και τους πέντε εγγονούς του Σαούλ, δηλαδή τους πέντε τρόπους των πέντε αισθήσεων που σχετίζονται με την ύλη και το είδος κατά την παράχρησή τους, εννοώ δηλαδή την εμπαθή και παρά φύση σύμπλεξη των αισθήσεων προς τα αισθητά (τα οποία υπόκεινται στον χρόνο και τη ρευστότητα), μετά τον θάνατο του Σαούλ, δηλαδή μετά την παρέλευση της κατά το γράμμα σωματικής λατρείας του νόμου και την απομάκρυνση της άγνοιας, τους παραδίδει ο θαυμαστός Δαβίδ, σύμφωνα με τον θείο χρηματισμό, στους Γαβαωνίτες για να θανατωθούν· τουτέστιν, ο πνευματικός νόμος ή νους τους παραδίδει στους ανώτερους λόγους και λογισμούς της φυσικής θεωρίας, για να αφανίσουν και να θανατώσουν την πλέον καθολική σχέση των υποκείμενων στον χρόνο πραγμάτων προς την αίσθηση και το σώμα μέσα στα σύμβολα, φτάνοντας στο ύψος του βουνού του Σαούλ, εννοώ του νόμου της πνευματικής θεωρίας.

Διότι πρέπει μέσω της πρακτικής αρετής, με τους κατά φύσιν λογισμούς, να καταπολεμούμε την εμπαθή και σωματική κατανόηση του νόμου, όπως καθοδηγεί ο λόγος της Γραφής, λέγοντας: «Και έλαβε ο βασιλιάς τους δύο γιους της Ρεσφά, κόρης του Έα, παλλακίδας του Σαούλ, τον Ερμονθί και τον Μεμφιβοσθέ, και τους πέντε γιους της Μερόβ, κόρης του Σαούλ, τους οποίους γέννησε στον Εσδριήλ, και τους παρέδωσε στα χέρια των Γαβαωνιτών». Χέρι των Γαβαωνιτών είναι η ενάρετη πράξη των φυσικών λογισμών, μέσω της οποίας οι γιοι της Ρεσφά, ο Ερμονθί και ο Μεμφιβοσθέ, δηλαδή η ενέργεια των παθών που γεννιέται από τη σωματική διδασκαλία του νόμου (η οποία περιορίζεται μόνο στην προφορική έκφραση) και η ακόλαστη κίνηση των λογισμών, θανατώνονται. Μαζί με αυτούς θανατώνονται και οι πέντε γιοι της Μερόβ, δηλαδή οι πέντε ακόλαστοι τρόποι των πέντε αισθήσεων που γεννιούνται από την ηδυπάθεια, εξαιτίας της παρά φύσιν χρήσης της ενέργειάς τους. Όλους αυτούς έχει τη φυσική ιδιότητα να τους θανατώνει μαζί, σαν επάνω σε όρος, δηλαδή στο ύψος της πνευματικής θεωρίας, κατά την «αρχή του θερισμού των κριθών», πράγμα που σημαίνει στα προοίμια της ενάρετης πράξης ή της κατά φύσιν ευσεβούς θεωρίας, κάθε νους που είναι κατά Θεόν ανυψωμένος και μετέωρος, κατασφάζοντας ταυτόχρονα και την ενέργεια των παθών και την άσχημη κίνηση των λογισμών, και επιπλέον τους ακόλαστους τρόπους που προέρχονται από την παράχρηση της ενέργειας των αισθήσεων.

Αλλά και εμείς, σύμφωνα με τον μέγα Δαβίδ, ας εξαφανίσουμε τον Σαούλ από κάθε όριο του Ισραήλ, δηλαδή τον γεώδη και σωματικό θεσμό του νόμου, ήγουν τον ιουδαϊκό τρόπο λατρείας ή τον πρόχειρο και πιο σωματικό νου ολόκληρης της Γραφής που περιορίζεται μόνο στο ρητό (το γράμμα), μακριά από κάθε τρόπο θεωρητικής μυσταγωγίας. Και ας μεταβούμε στην πνευματική εκθέωση των νοουμένων, και ας περιποιηθούμε τους Γαβαωνίτες, δηλαδή τους κατά φύση λόγους των όντων, τους οποίους διατήρησε απαθείς ο αληθινός κληροδότης των θείων επαγγελιών, ο Ιησούς, εξαιτίας των οποίων, όταν αναιρούνταν από τον Σαούλ, ο Θεός ανέστειλε τον θείο υετό της μυστικής γνώσης. Και ας θανατώσουμε μέσω των ίδιων των Γαβαωνιτών, δηλαδή της φυσικής θεωρίας, όπως ακριβώς επτά άνδρες από τους γιους του Σαούλ, την εμπαθή, υλική (πρόσυλη) και χρονική εκδοχή του νόμου, την οποία από τη φύση της γεννά η Ρεσφά, που σημαίνει «δρόμος στόματος», όπερ εστί η σωματική εκμάθηση του νόμου, και η Μερόβ, που ερμηνεύεται «πλησμονή φάρυγγος», δηλαδή η τρυφή της κοιλιάς. Η πρώτη (η Ρεσφά) γεννά τον Μεμφιβοσθέ και τον Ερμονθί, όπου ο πρώτος ερμηνεύεται «αισχύνη στόματος» και ο δεύτερος «ανάθεμά τους», ήγουν την έξη και την ενέργεια των παθών, ενώ η δεύτερη (η Μερόβ) γεννά τους πέντε γιους στον Εσδριήλ, δηλαδή στο θεωρητικό μέρος της ψυχής, που είναι οι πέντε εμπαθείς τρόποι των αισθήσεών μας κατά παράχρηση. Αναιρώντας αυτούς μέσω της φυσικής θεωρίας, εξιλεώνουμε τον οργισμένο Θεό, μεταφερόμενοι από το γράμμα στο πνεύμα, και προκαλούμε τους θείους όμβρους της γνώσης, απολαμβάνοντας άφθονα τους καρπούς της δικαιοσύνης που προέρχονται από αυτήν.

ξαʹ Περί του δρεπανιού που είδε να πετάει ο Ζαχαρίας. ξβʹ Περί της χρυσής λυχνίας την οποία είδε ο ίδιος προφήτης. ξγʹ Τι σημαίνει «στην οποία κατοικούν περισσότερες από δώδεκα μυριάδες ανδρών, οι οποίοι δεν γνώρισαν το δεξί τους ή το αριστερό»· ποιοι είναι οι άνδρες και τι είναι το δεξί και το αριστερό. ξδʹ Γιατί, μετά τον θάνατο του Σαούλ, ο οποίος αδίκησε τους Γαβαωνίτες, ζητήθηκε ευθύνη από τον Δαβίδ που δεν είχε αδικήσει σε τίποτα, με τη χώρα του να μαστίζεται από λιμό, μέχρις ότου παρέδωσε στους Γαβαωνίτες επτά άνδρες από τους απογόνους του Σαούλ;