Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Β΄ 23:2

Ότι συνηθίζουν οι αιρετικοί να λένε πως όσα λέγονται μέσω των προφητών έχουν ειπωθεί ως εκ προσώπου του Αγίου Πνεύματος· γι' αυτό νομίζουν ότι το Άγιο Πνεύμα είναι κατώτερο του Θεού, κακώς, επειδή ο ψαλμός λέει: «Ελάτε, ας τον προσκυνήσουμε», ωσάν να προσκυνούσε το Πνεύμα μαζί με τους ανθρώπους. Απαντούμε σε αυτούς τα ακόλουθα. Τι σημαίνει λοιπόν το ότι λέει επίσης: «Ας κλάψουμε ενώπιον του Κυρίου;» Μήπως λοιπόν κλαίει και το Πνεύμα, όπως εσύ ισχυρίζεσαι; Και αλλού, για να δειχθεί η κυριότητα του Πνεύματος, λέει: «Διότι εγώ είμαι Κύριος ο Θεός». Και σε άλλο σημείο λέει: «Γνωρίστε ότι ο Κύριος, αυτός είναι ο Θεός»· και πάλι: «Θα ακούσω τι θα λαλήσει μέσα μου Κύριος ο Θεός». Ελέγχοντας δε στα βιβλία των Βασιλειών λέει: «Το Πνεύμα μίλησε μέσα μου», όχι μέσω εμού. Και για να μαρτυρήσει ο Παύλος ποιος ήταν αυτός που μιλούσε μέσω των προφητών, διάβασε τα όσα γράφτηκαν από αυτόν στην προς Εβραίους επιστολή: «Πολυμερώς και πολυτρόπως τον παλαιό καιρό ο Θεός, αφού μίλησε στους πατέρες μέσω των προφητών, στις έσχατες αυτές ημέρες μίλησε σε εμάς μέσω του Υιού». Επομένως έχει φανερωθεί ότι το Άγιο Πνεύμα είναι Θεός. Ας δούμε πάλι πώς έχει ο θείος χρηματισμός, τον οποίο απηύθυνε ο Θεός προς τον Ηλία. Διότι τότε ο Ηλίας απευθυνόταν παραπονούμενος στον Θεό, λέγοντας: «Τα θυσιαστήριά σου τα κατέσκαψαν, και τους προφήτες σου τους απέκτειναν· και εγώ απέμεινα μόνος· και ζητούν να πάρουν την ψυχή μου».

Με τη δύναμη αυτού του Πνεύματος, όπως αναφέρεται στο βιβλίο των Κριτών, ο Γοθονιήλ έκρινε, ο Γεδεών ενδυναμώθηκε, ο Ιεφθάε νίκησε, η γυναίκα Δεββώρα πολεμούσε και ο Σαμψών, όσο καιρό έπραττε το δίκαιο και δεν το στενοχωρούσε, επιτέλεσε υπεράνθρωπα έργα. Διότι για τον Σαμουήλ και τον Δαβίδ σαφώς έχουμε μαρτυρίες στα βιβλία των Βασιλειών, πώς προφήτευαν εν Αγίω Πνεύματι και ότι ήταν αρχηγοί των προφητών. Και ο μεν Σαμουήλ ονομαζόταν «ο βλέπων», ενώ ο Δαβίδ λέει σαφώς: «Πνεύμα Κυρίου μίλησε μέσα μου». Και στους Ψαλμούς: «Και το Πνεύμα σου το Άγιο μην το αφαιρέσεις από εμένα». Και πάλι: «Το Πνεύμα σου το αγαθό θα με οδηγήσει σε γη ευθεία».

ή «να θυμάστε τα λόγια του Κυρίου, ότι ο ίδιος είπε, καλό είναι να δίνει κανείς μάλλον παρά να λαμβάνει»· «και τώρα ιδού, εγώ δεδεμένος από το Πνεύμα πορεύομαι», σαν να έλεγε: «Ο Παύλος, δέσμιος του Ιησού Χριστού»· «μόνο που το Πνεύμα μού διαμαρτύρεται από πόλη σε πόλη λέγοντας», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «ο Κύριος μαρτυρεί στην ψυχή μου ότι δεν ψεύδομαι»· «εν δυνάμει κατά το Πνεύμα της αγιωσύνης», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «Άγιος είναι ο αναπαυόμενος εν αγίοις»· και «περιτομή της καρδιάς εν πνεύματι», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «και περιτμηθήκατε με περιτομή αχειροποίητη, με την απέκδυση του σώματος των αμαρτιών, κατά την περιτομή του Χριστού»· «εάν βέβαια το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «όπως ακριβώς παραλάβατε τον Χριστό, μέσα σε αυτόν να περιπατείτε» και «το Πνεύμα του Κυρίου μίλησε μέσα μου και ο λόγος του είναι στο στόμα μου»· και «έχοντας την απαρχή του Πνεύματος», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «η απαρχή είναι ο Χριστός»· «αλλά το ίδιο το Πνεύμα υπερεντυγχάνει υπέρ ημών», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «ο οποίος είναι στα δεξιά του Θεού, ο οποίος και μεσιτεύει υπέρ ημών»· «για να γίνει η προσφορά των εθνών ευπρόσδεκτη, αγιασμένη εν Αγίω Πνεύματι», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «και είθε ο Κύριος να σας αγιάσει, ώστε να είστε ειλικρινείς και απρόσκοπτοι κατά την ημέρα του Χριστού»· «σε εμάς όμως τα αποκάλυψε ο Θεός δια του Πνεύματός του», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «όταν ευδόκησε αυτός που με ξεχώρισε από την κοιλιά της μητέρας μου δια της χάριτός του να αποκαλύψει τον Υιό του μέσα μου»· «εμείς όμως δεν λάβαμε το πνεύμα του κόσμου, αλλά το Πνεύμα το εκ του Θεού», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «δοκιμάζετε τους εαυτούς σας εάν ο Χριστός είναι μέσα σας»· «είστε ναός του Θεού και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «θα κατοικήσω ανάμεσά τους και θα περιπατήσω μαζί τους, και θα είμαι Θεός τους και αυτοί θα είναι λαός μου».

«καὶ ὅταν ἦλθαν στὴν Μυσία, δοκίμαζαν νὰ πορευθοῦν πρὸς τὴν Βιθυνία καὶ δὲν τοὺς ἄφησε τὸ Πνεῦμα», ὅπως θὰ ἔλεγε ὁ Χριστὸς «πορευθέντες βαπτίσατε ὅλα τὰ ἔθνη» ἢ «μὴ βαστάζετε σακίδιο, μήτε ράβδο, μήτε ὑποδήματα»· «οἱ ὁποῖοι (λέγει) ἔλεγαν στὸν Παῦλο μέσῳ τοῦ Πνεύματος νὰ μὴν ἀνεβαίνει στὰ Ἱεροσόλυμα», ἢ ὁ Ἄγαβος «αὐτὰ λέγει τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιο, τὸν ἄνδρα στὸν ὁποῖο ἀνήκει ἡ ζώνη αὐτή», ὅμοιο μὲ αὐτὸ ποὺ εἶπε ὁ Παῦλος «ἐὰν ζητεῖτε ἀπόδειξη τοῦ Χριστοῦ ποὺ λαλεῖ μέσα μου» ἢ «νὰ θυμᾶστε τοὺς λόγους τοῦ Κυρίου, ὅτι ὁ ἴδιος εἶπε πὼς εἶναι καλὸ νὰ δίνει κανεὶς μᾶλλον παρὰ νὰ λαμβάνει»· «καὶ τώρα ἰδού, ἐγὼ δεμένος μὲ τὸ Πνεῦμα πορεύομαι», ὅπως θὰ ἔλεγε «ὁ Παῦλος, δέσμιος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ»· «ἐκτὸς τοῦ ὅτι τὸ Πνεῦμα διαμαρτύρεται σὲ ἐμένα σὲ κάθε πόλη λέγοντας», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «ὁ Κύριος μαρτυρεῖ στὴν ψυχή μου ὅτι δὲν ψεύδομαι»· «ἐν δυνάμει κατὰ τὸ πνεῦμα τῆς ἁγιωσύνης», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «ἅγιος εἶναι αὐτὸς ποὺ ἀναπαύεται ἐν ἁγίοις»· «καὶ ἡ περιτομὴ τῆς καρδιᾶς ἐν πνεύματι» ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «καὶ περιτμηθήκατε μὲ περιτομὴ ἀχειροποίητη, μὲ τὴν ἀπέκδυση τοῦ σώματος τῶν ἁμαρτιῶν διὰ τῆς περιτομῆς τοῦ Χριστοῦ»· «ἐὰν βέβαια τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ κατοικεῖ μέσα σας», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «καθὼς λάβατε τὸν Χριστό, νὰ περιπατεῖτε ἐν αὐτῷ»· καὶ «τὸ Πνεῦμα τοῦ Κυρίου ἐλάλησε μέσα μου καὶ ὁ λόγος του εἶναι στὸ στόμα μου» καὶ «ἔχοντας τὴν ἀπαρχὴ τοῦ Πνεύματος», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «ἀπαρχὴ εἶναι ὁ Χριστός»· «ἀλλὰ τὸ ἴδιο τὸ Πνεῦμα ὑπερμεσιτεύει ὑπὲρ ἡμῶν», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «ὁ ὁποῖος εἶναι στὰ δεξιὰ τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος καὶ μεσιτεύει ὑπὲρ ἡμῶν»· «ὥστε νὰ γίνει ἡ προσφορὰ τῶν ἐθνῶν εὐπρόσδεκτη, ἁγιασμένη ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «καὶ ὁ Κύριος νὰ σᾶς ἁγιάσει, ὥστε νὰ εἶστε εἰλικρινεῖς καὶ ἀπρόσκοπτοι κατὰ τὴν ἡμέρα τοῦ Χριστοῦ»· «σὲ ἐμᾶς δὲ τὸ ἀπεκάλυψε ὁ Θεὸς διὰ τοῦ Πνεύματός του», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «ὅταν εὐδόκησε αὐτὸς ποὺ μὲ ξεχώρισε ἀπὸ τὴν κοιλιὰ τῆς μητέρας μου, διὰ τῆς χάριτός του νὰ ἀποκαλύψει τὸν Υἱό του σὲ ἐμένα»· «ἐμεῖς δὲ δὲν λάβαμε τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου, ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἐκ τοῦ Θεοῦ», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «δοκιμάζετε τὸν ἑαυτό σας ἂν ὁ Χριστὸς εἶναι μέσα σας»· «ναὸς τοῦ Θεοῦ εἶστε καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ κατοικεῖ μέσα σας», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «θὰ κατοικήσω ἀνάμεσά τους καὶ θὰ περπατήσω μαζί τους, καὶ θὰ εἶμαι Θεός τους καὶ αὐτοὶ θὰ εἶναι λαός μου». 6.

Άκουσε δε και τον προφήτη που λέει πάλι: «Πνεύμα Κυρίου ελάλησε εντός μου, και ο λόγος του βρίσκεται στο στόμα μου». Έχει ήδη αποδειχθεί ότι ο Λόγος ήταν Θεός· διότι, ονομάζοντας Πνεύμα Κυρίου και Λόγο και Κύριο, κηρύττει την αδιαίρετη Τριάδα. Παρατήρησε δε και τους τρεις παίδες μέσα στην κάμινο, οι οποίοι καλούν όλα τα κτίσματα και τα δημιουργήματα σε δοξολογία του Θεού: τον ήλιο, τη σελήνη, τα άστρα, τους ουρανούς, τους αγγέλους, τις δυνάμεις, τους ανθρώπους, τα πνεύματα, όλη την ορατή, την αόρατη και τη νοητή κτίση· και πουθενά δεν συγκατέλεξαν τον Υιό ή το Άγιο Πνεύμα μεταξύ των δημιουργημάτων. Αλλά βεβαίως θα ισχυριστείς: Δεν γνώριζαν το Πνεύμα ή τον Υιό, διότι ήταν Ιουδαίοι· ελέγχεσαι όμως αμέσως από την ίδια τη Γραφή: «Διότι ο τέταρτος», λέει, «ήταν ως ομοίωμα του Υιού του Θεού».