Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Β΄ 24:10

Εμείς όμως ας προσηλώσουμε τον νου μας στην αλήθεια, καθοδηγούμενοι από τη θεόπνευστη Γραφή· διότι όσοι δεν καταυγάζονται στον νου από τη θεία διδασκαλία, έχουν τον νου τους μακριά από την αλήθεια. Εμείς, όμως, ας ακούσουμε τη θεία Γραφή που αναφωνεί ρητά στο δεύτερο βιβλίο των Βασιλειών: Και η οργή του Κυρίου άναψε πάλι εναντίον του Ισραήλ, και υποκίνησε τον Δαβίδ εναντίον τους, λέγοντας: πήγαινε και απαρίθμησε τον Ισραήλ και τον Ιούδα. Και είπε ο βασιλιάς στον Ιωάβ, τον αρχηγό του στρατού που ήταν μαζί του: πέρνα μέσα από όλες τις φυλές του Ισραήλ και του Ιούδα, από τη Δαν έως τη Βηρσαβεέ, και κατάγραψε τον λαό, για να μάθω τον αριθμό του λαού. Και λίγο πιο κάτω: Και έδωσε ο Ιωάβ τον αριθμό της απογραφής του λαού στον βασιλιά, και υπήρχαν στον Ισραήλ οκτακόσιες χιλιάδες άνδρες που έσυραν σπαθί και οι άνδρες του Ιούδα ήταν πεντακόσιες χιλιάδες πολεμιστές. Και η καρδιά του Δαβίδ τον έλεγξε μετά την απαρίθμηση του λαού, και είπε ο Δαβίδ προς τον Κύριο: αμάρτησα πάρα πολύ κάνοντας αυτό το πράγμα· και τώρα, Κύριε, αφαίρεσε την ανομία του δούλου σου, διότι ενήργησα με μεγάλη αφροσύνη.

Σε όχι μικρό βαθμό κλονίζεται η βεβαιότητα όσων ειπώθηκαν και συγκεντρώθηκαν από εσένα, και απορρίπτεται η συγκατάθεση σε αυτά, εάν κάποιος εξετάσει όχι επιφανειακά, αλλά με προσοχή, όχι μόνο όσα περιέχονται στις θείες Γραφές, αλλά και δεν αποφύγει να αναλογιστεί τις μαζικές καταστροφές και πανωλεθρίες· όπως, για παράδειγμα, τις σφαγές στους πολέμους, τους φόνους κατά τις αλώσεις από τους εχθρούς, οι οποίοι δεν προκαλούνται με διάκριση ηλικίας ή φύλου, αλλά πλήττουν ομοιόμορφα όλους όσους βρεθούν απέναντι στο εχθρικό χέρι· τους πολύνεκρους θανάτους σε περιόδους λοιμών, τους ξαφνικούς καταχωσμούς από σεισμούς ή χάσματα της γης, ή τους καταποντισμούς σε ναυάγια. Αυτά ακριβώς ο Βασίλειος τα προσδιορίζει ως κοινές πληγές εθνών ή πόλεων, οι οποίες τιμωρούν την αμετρία του κακού και γίνονται για τον σωφρονισμό όσων επιζούν. Πώς, λοιπόν, θα μπορούσαν να εναρμονιστούν με τις δογματικές σου θέσεις τα γεγονότα της ιστορίας του Δαβίδ, όταν μετά την απογραφή του λαού ακολούθησε η οργή του Θεού, και, ενώ απειλούνταν με τρεις οδυνηρές ποινές, επιτράπηκε στον τιμωρούμενο να επιλέξει εκείνη που φαινόταν ηπιότερη, και προτιμήθηκε, αντί για τριετή λιμό και τρίμηνη καταδίωξη από τους εχθρούς, ο τριήμερος θάνατος που επιφερόταν από αόρατο χέρι;

Παρόμοιο κάπως φαίνεται να είναι και το χωρίο: «προστέθηκε η οργή του Κυρίου στο να θυμώσει εναντίον του Ισραήλ, και υποκίνησε τον Δαβίδ εναντίον τους, λέγοντας: καταμέτρησε τον Ισραήλ». Διότι υποκινεί τον Δαβίδ στο να καταμετρήσει τον Ισραήλ, επειδή οφειλόταν στον Ισραήλ η οργή και η τιμωρία του δίκαιου Κριτή για όσα είχαν αμαρτήσει· και δεν είναι κάποιος άλλος αυτός που παρακινεί τον Δαβίδ, παρά Εκείνος που είχε οργιστεί με τον Ισραήλ και επρόκειτο να τους επιβάλει την ποινή. Διότι, βέβαια, για μεν την αμαρτία γνωρίζουμε ότι είμαστε εμείς οι ίδιοι αίτιοι, και τα θεία λόγια το επιβεβαιώνουν, για δε τα θλιβερά που μας συμβαίνουν εξαιτίας των αμαρτημάτων μας δημιουργός είναι η θεία απόφαση· διότι αποτελεί γνώρισμα του δίκαιου κριτή να προσαρμόζει την τιμωρία τους ανάλογα με τη βαρύτητα των έργων. Και τούτο διότι, από τη μια, αίτιοι της οργής είναι εκείνοι που αμάρτησαν, η δε οργή επέφερε σε αυτούς την τιμωρία, χρησιμοποιώντας ως μέσο τον Δαβίδ, στον οποίο εκείνοι προσέκρουσαν, επειδή και ο ίδιος είχε αμαρτήσει στον Θεό (καθώς έκανε την καταμέτρηση), αν και γρήγορα καταδίκασε τον εαυτό του πριν από τους άλλους· διότι λέει: «τον έτυψε τον Δαβίδ η καρδιά του, επειδή καταμέτρησε τον λαό». Αλλά για ποια παρανομία ήταν δίκαιο να υποστεί τότε ο λαός την τιμωρία;