Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Β΄ 3:1

ΡΝΒʹ. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΣΥΜΜΑΧΟ. Περί του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Ερωτάς για την τραγωδία σχετικά με τον θεσπέσιο Ιωάννη. Αλλά αδυνατώ να την περιγράψω. Το μέγεθος του πράγματος ξεπερνά τον νου. Μάθε όμως μερικά μικρά: η γειτονική Αίγυπτος παρανόμησε κατά τη συνήθειά της, απορρίπτοντας τον Μωυσή, οικειοποιούμενη τον Φαραώ, μαστιγώνοντας τους ταπεινούς, καταθλίβοντας τους κοπιώντες, χτίζοντας πόλεις και αποστερώντας τους μισθούς, και μέχρι σήμερα συνεχίζει να μελετά αυτά. Διότι, προβάλλοντας τον λιθομανή και χρυσολάτρη Θεόφιλο, ο οποίος οχυρώθηκε με τέσσερις συνεργούς, ή μάλλον συναποστάτες, καταπολέμησε τον θεοφιλή και θεολόγο άνθρωπο, βρίσκοντας την απέχθεια και τη δυσμένεια προς τον συνονόματό μου ως ορμητήριο της δικής της σκαιότητας. Όμως ο οίκος του Δαβίδ κραταιώνεται, ενώ του Σαούλ ασθενεί, όπως βλέπεις, έστω και αν ο άνθρωπος αυτός προσπέρασε τη ζάλη του βίου, και μετατέθηκε στην άνω γαλήνη.

Βασιλειών Β΄. Έρχεται κάποιος και αναγγέλλει στον Δαβίδ ότι ο ίδιος σκότωσε τον Σαούλ· και ο Δαβίδ τον θανάτωσε. Έπειτα θρήνησε τον Σαούλ και τον Ιωνάθαν, και τον χρίουν βασιλιά. Και στέλνει απεσταλμένους στους κατοίκους της Ιαβείς Γαλαάδ, επαινώντας τους επειδή έθαψαν τον Σαούλ. Και ο Αβεννήρ, ο στρατηγός του Σαούλ, αναγόρευσε βασιλιά του Ισραήλ τον γιο του Σαούλ, τον Μεμφιβοσθέ. Στον δε Ιούδα βασίλευσε ο Δαβίδ. Όταν δε συναντήθηκαν ο Ιωάβ, στρατηγός του Δαβίδ, και ο Αβεννήρ, στρατηγός του Σαούλ, και συνάφθηκε μάχη ύστερα από μια ένοπλη αναμέτρηση, ο Ασαήλ, ο αδελφός του Ιωάβ, καταδίωκε τον Αβεννήρ· και, παρόλο που εκείνος τον πρόσταζε πολλές φορές να υποχωρήσει, δεν υπάκουσε. Τότε ο Αβεννήρ τον θανατώνει και, αφού κάλεσε τον Ιωάβ, τον προτρέπει να καταπαύσει τον πόλεμο. Και υπήρχε πόλεμος ανάμεσα στον οίκο του Σαούλ και στον οίκο του Δαβίδ· και ο μεν πρώτος αποδυναμωνόταν, ενώ ο δεύτερος ισχυροποιούνταν. Ο Αβεννήρ παίρνει την παλλακίδα του Σαούλ· και ο Μεμφιβοσθέ τον κατηγόρησε. Εξοργισμένος ο Αβεννήρ στέλνει μήνυμα στον Δαβίδ, υποσχόμενος να του παραδώσει ολόκληρο τον λαό. Και όταν εκείνος πήγε κοντά του, ο Δαβίδ τον φιλοξένησε παραθέτοντας συμπόσιο. Όταν δε ο Ιωάβ επέστρεψε από τον πόλεμο και πληροφορήθηκε τα γεγονότα, κάλεσε πίσω τον Αβεννήρ και τον δολοφόνησε, εκδικούμενος το αίμα του αδελφού του. Μόλις το έμαθε ο Δαβίδ, καταράστηκε τον Ιωάβ, θρήνησε τον Αβεννήρ και τον έθαψε με μεγάλες τιμές.

Καθώς δε μια τέτοια φήμη του διαδόθηκε παντού σε σύντομο χρόνο, όλοι συνέρρεαν καθημερινά προς αυτόν, σαν να παρακινούνταν από κάποια ευωδία μύρου, αποβάλλοντας ταυτόχρονα την πενία των σωμάτων και των ψυχών τους, και το όνομά του βρισκόταν στα στόματα όλων. Διότι δεν προσέλκυε τον λαό ο φόβος και η τυραννία, αλλά ο πόθος και η από καρδιάς αγάπη προς αυτόν, η οποία είχε εμφυτευθεί στις ψυχές όλων από τον Θεό και από τον άριστο βίο του. Τότε ακριβώς, ακόμη και οι υπήκοοι του πατέρα του προσχωρούσαν περισσότερο σε αυτόν, και, αποβάλλοντας κάθε πλάνη, ασπάζονταν την αλήθεια. Και ο μεν οίκος του Ιωάσαφ αυξανόταν και ισχυροποιούνταν, ενώ ο οίκος του Αβεννήρ ελαττωνόταν και εξασθενούσε, ακριβώς όπως αναφέρει το βιβλίο των Βασιλειών για τον Δαβίδ και τον Σαούλ.

Δεν έπαυε λοιπόν ο μέγας Μεθόδιος να απευθύνει διαρκώς κάθε είδους νουθεσία στους άρχοντες, και αφενός μεν να τους καθοδηγεί προς έναν σεμνό βίο, αφετέρου δε να τους παραθέτει το ανόθευτο δόγμα της εκκλησίας σαν ένα γνήσιο και βασιλικό νόμισμα, ενσφραγίζοντάς το στις ψυχές τους ασφαλές και απαραβίαστο. Διότι υπήρχαν, ναι, υπήρχαν και τότε εκείνοι που το παραχάρασσαν αυτό και μετέβαλαν τα όρια, τα οποία οι πατέρες μας έθεσαν στην εκκλησία του Θεού, και πολλοί έβλαπταν τις ψυχές τους από την παραφθορά που εισήγαγαν οι Φράγκοι, οι οποίοι ισχυρίζονταν ότι ο μεν Υιός γεννήθηκε από τον Πατέρα, το δε Πνεύμα εκπορεύεται από τον Υιό. Σε αυτούς ο άγιος αντιστεκόταν, αφενός μεν με τα λόγια του Κυρίου, αφετέρου δε με πατερικές φωνές, και κατέρριπτε τους συλλογισμούς τους και κάθε ύψωμα που υψωνόταν εναντίον της θείας γνώσης, και πολλούς αιχμαλώτιζε στην υπακοή του Χριστού, μεταφέροντάς τους από την πλανεμένη πίστη στην αληθινή και άμωμη, αναδεικνύοντας τίμιους ανθρώπους από ανάξιους, και γι' αυτό γινόταν και αποκαλούνταν στόμα Θεού. Εξαιτίας αυτού, οι πιστοί καθημερινά πληθύνονταν και ο λόγος του Θεού αυξανόταν, πράγμα που έχουμε ακούσει να λέει ο Λουκάς για τη διδαχή των αποστόλων, ή, αν προτιμάς εκείνο το παλαιό ρητό, ο μεν οίκος του Δαβίδ προόδευε, ο δε οίκος του Σαούλ υποχωρούσε, ελαττούμενος καθημερινά.