Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Β΄ 6:7

Γ'. Ακούω για τον Ναδάβ και τον Αβιούδ ότι, επειδή θυμίασαν μόνο με «ξένο» πυρ, εξολοθρεύτηκαν από «ξένο» πυρ, τιμωρούμενοι ακριβώς από εκείνα με τα οποία ασέβησαν, και βρήκαν τον ίδιο χρόνο και τόπο για την καταστροφή τους που είχαν για την ασέβειά τους· και ούτε ο πατέρας τους, ο Ααρών, ο δεύτερος μετά τον Μωυσή ενώπιον του Θεού, δεν στάθηκε αρκετός για τη σωτηρία τους. Γνωρίζω, επίσης, και τον ιερέα Ηλί, καθώς και λίγο αργότερα τον Οζά· τον πρώτο, που κλήθηκε να λογοδοτήσει για την παρανομία των παιδιών του, τα οποία τολμούσαν να παίρνουν τις απαρχές από τις θυσίες πριν από τον χρόνο των λεβήτων, παρόλο που ο ίδιος δεν αποδεχόταν την ασέβειά τους, αλλά τους είχε επιτιμήσει πολλές φορές· τον δε δεύτερο, ο οποίος, επειδή άγγιξε την Κιβωτό την ώρα που κλονίστηκε από το βόδι, την έσωσε μεν, ο ίδιος όμως χάθηκε, καθώς ο Θεός προστάτευε τον σεβασμό που άρμοζε στην Κιβωτό.

Μία πηγή δεν θα αναβλύσει ρεύμα γλυκό και συνάμα πικρό, και στο πορφυρό ένδυμα ο βόρβορος είναι κάτι το ξένο. Και το αλλότριο πυρ εξολόθρευσε παλαιότερα τους γιους του ιερέα, επειδή άγγιξαν τη θυσία χωρίς καθαρότητα. Και για την ιερή κιβωτό του μεγάλου Θεού άκουσα κάποτε, πως, ακόμη και όταν έγερνε, θανάτωσε εκείνον που την άγγιξε.

Ο Μωυσής όμως ανεβαίνει, και προχωρά μέσα στη νεφέλη, και συνδιαλέγεται με τον Θεό, και λαμβάνει τον νόμο, για τους πολλούς τον νόμο του γράμματος, ενώ για εκείνους που υπέρκεινται των πολλών τον νόμο του πνεύματος. Γ΄. Γνωρίζω εξάλλου τον ιερέα Ηλί, και λίγο αργότερα κάποιον Οζά· τον μεν πρώτο, επειδή τιμωρήθηκε για την παρανομία των γιων του, την οποία τολμούσαν να διαπράττουν σχετικά με τις θυσίες, και μάλιστα παρόλο που δεν αποδεχόταν την ασέβειά τους, αλλά τους είχε επιπλήξει επανειλημμένα· τον δε δεύτερο, επειδή τόλμησε μόνο να αγγίξει την κιβωτό, όταν αυτή κινδύνευσε να ανατραπεί από το μοσχάρι, με αποτέλεσμα να τη διασώσει μεν, ο ίδιος όμως να χάσει τη ζωή του, προφανώς επειδή ο Θεός διαφύλαττε τον οφειλόμενο σεβασμό προς την κιβωτό. Επίσης, γνωρίζω ότι δεν ήταν ασφαλές για τους πολλούς ούτε καν να αγγίζουν τους τοίχους του ιερού, και γι' αυτόν τον λόγο υπήρξε ανάγκη για άλλους, εξωτερικούς τοίχους· ούτε ήταν επιτρεπτό να καταναλώνονται οι ίδιες οι θυσίες από πρόσωπα, σε χρόνο και σε τόπο που δεν επιτρεπόταν· πόσο μάλλον να έχει κανείς το θάρρος να πλησιάζει στα Άγια των Αγίων, ή στο καταπέτασμα, ή στο ιλαστήριο, ή στην κιβωτό, ή να θεωρείται πως είναι δικαίωμα του καθενός να τα ατενίζει ή να τα αγγίζει.

Γνωρίζω δε ότι δίκαια υπέστην τις επικρίσεις από εκείνους, όχι επειδή δεν έγραφα σύμφωνα με τους Πατέρες, διότι αυτό με τη χάρη του Χριστού διατηρήθηκε στα γραπτά μου, αλλά επειδή συνέγραψα για θέματα για τα οποία δεν ήμουν άξιος, επιχειρώντας ίσως σαν κάποιος άλλος Οζά να βοηθήσω το όχημα της αλήθειας όταν ο λόγος κινδύνευε να ανατραπεί. Μόνο που σε εμάς δεν επιβλήθηκε οργή, αλλά σύμμετρη παιδαγωγία, γι' αυτό και δεν μπόρεσαν να υπερισχύσουν εναντίον μας εκείνοι που μας επιτέθηκαν. Ίσως βέβαια και αυτό να ήταν αποτέλεσμα της αναξιότητάς μου, διότι δεν ήμουν άξιος ούτε ικανός, όπως φαίνεται, να υποστώ κάποιο πάθημα υπέρ της αλήθειας και με αυτόν τον τρόπο να γίνω κοινωνός με χαρά στα παθήματα των αγίων.

Πού είναι λοιπόν αυτοί που μας κατακρίνουν για φιλονικία εξαιτίας της διάστασής μας προς τους αιρετικούς; Πού είναι τώρα αυτοί που λένε ότι δεν υπάρχει καμία ουσιαστική διαφορά ανάμεσα σε εμάς και σε εκείνους, αλλά ότι η διαφωνία μας προέρχεται από φιλαρχία; Ας ακούσουν τι λέει ο Παύλος, ότι το Ευαγγέλιο το ανέτρεψαν εκείνοι που καινοτομούν έστω και σε κάτι μικρό. Και αυτοί δεν καινοτομούν σε κάτι μικρό· πώς θα μπορούσε άλλωστε, αφού είναι αυτοί που αποκαλούν τον Υιό του Θεού κτίσμα; Δεν άκουσες ότι και στην Παλαιά Διαθήκη κάποιος που μάζεψε ξύλα το Σάββατο και παρέβη μία εντολή, και μάλιστα όχι τη μεγαλύτερη, υπέστη την έσχατη τιμωρία; Και ότι ο Οζά, επειδή στήριξε την κιβωτό που κόντευε να ανατραπεί, πέθανε αμέσως, διότι επιλήφθηκε μιας διακονίας που δεν του άρμοζε; Έπειτα, ενώ η παράβαση του Σαββάτου και το να αγγίξει κανείς την κιβωτό που έπεφτε, προκάλεσαν τόση αγανάκτηση στον Θεό, ώστε να μην τύχουν ούτε της παραμικρής συγγνώμης όσοι τα τόλμησαν· εκείνος που παραφθείρει τα φρικτά και απόρρητα δόγματα, αυτός θα βρει απολογία και συγγνώμη;

Αν και βεβαίως δεν έπραξαν τίποτα το άτοπο· διότι δεν ανέτρεπαν την κιβωτό, αλλά τη συγκρατούσαν όταν αυτή κόντευε να ανατραπεί και να πέσει. Αλλά για να κατανοήσεις με απόλυτη σαφήνεια το αξίωμα των ιερέων, και το ότι δεν είναι θεμιτό εκείνος που υποτάσσεται και ανήκει στην τάξη των λαϊκών να διορθώνει τέτοια ζητήματα, τους θανάτωσε ενώπιον του πλήθους, προκαλώντας μεγάλο φόβο σε όλους τους άλλους με την υπερβολική αυτή αυστηρότητα, και πείθοντάς τους να μην πλησιάζουν ποτέ στα άδυτα της ιεροσύνης. Διότι εάν ο καθένας, με την πρόφαση της διόρθωσης των κακώς κειμένων, επρόκειτο να εισάγει τον εαυτό του στο αξίωμα της ιεροσύνης, ούτε η πρόφαση της διόρθωσης θα έλειπε ποτέ, ούτε θα μπορούσαμε να διακρίνουμε τον άρχοντα από τον αρχόμενο, εφόσον όλοι θα είχαν αναμειχθεί μεταξύ τους.

Έχοντας αυτήν ο Μωυσής, άπλωσε τα χέρια του προς τον Θεό και κατέφερε στον Αμαλήκ ανίατο πλήγμα· αφού ζώστηκε με αυτήν ο Αβραάμ, κατατρόπωσε τους βασιλείς· αφού ανέλαβε αυτήν ο Μελχισεδέκ, ευλόγησε τον Αβραάμ με εξαίρετη ευλογία. Αξιώθηκες, λοιπόν, αδελφέ, να λάβεις τον βαθμό της ιερωσύνης; Φρόντισε με προθυμία να ευαρεστείς Εκείνον που σε στρατολόγησε, με αγνεία, με δικαιοσύνη, με πνευματική σοφία και με λαμπρή παρθενία. Γίνε θερμός ζηλωτής σαν τον Ηλία, προστάτης σαν τον Ιερεμία, σώφρων σαν τον Ιωσήφ και αγνός σαν τον Ιησού, φιλόξενος σαν τον Αβραάμ, φιλόστοργος σαν τον Δαβίδ και πράος σαν τον Μωυσή· περιμάζεψε αυτόν που πλανήθηκε, δέσε τις πληγές του χωλού, ανόρθωσε αυτόν που έπεσε, βοήθησε τους ασθενείς και πράττε όλα τα παρόμοια. Εγώ όμως εκπλήσσομαι, αγαπητοί, με τα όσα συνηθίζουν να τολμούν ορισμένοι άφρονες, οι οποίοι επιχειρούν με αναίδεια και προπέτεια να λάβουν την ιερωσύνη, χωρίς να έχουν κληθεί από τη χάρη του Χριστού, αγνοώντας οι άθλιοι ότι σωρεύουν για τον εαυτό τους φωτιά και θάνατο. Δεν σου λέω, άνθρωπε, να μη λάβεις μόνο την ιερωσύνη με προπέτεια, αλλά ούτε καν να αγγίξεις κάποιο από τα ιερά σκεύη της πάνσεπτης λατρείας, εάν βεβαίως έχεις διαβάσει τι έπαθε ο Οζά, επειδή άγγιξε την κιβωτό του Θεού. Να θυμάσαι πάντοτε, αγαπητέ αδελφέ, αυτόν τον θείο λόγο του Υψίστου, που ειπώθηκε μέσω του προφήτη Ησαΐα: «Σε ποιον θα αναπαυθώ, παρά στον πράο και ταπεινό και σε αυτόν που τρέμει τους λόγους μου;»

Τι συνέβη δε μετά από αυτό; Δολοφονείται μεν ο Μεμφιβοσθέ, και στη λύπη που του προκλήθηκε εξαιτίας του (διότι και για το γεγονός αυτό πάλι πόνεσε βαθιά, σε σημείο να θανατώσει τους φονιάδες), προστέθηκε η αντίσταση των χωλών και των αναπήρων, η οποία τον συντάραξε σφόδρα. Αφού δε επικράτησε και αυτών και άλλων εχθρών, μεταφέρει την κιβωτό με πολλή ευφροσύνη· ενώ όμως αυτή ακόμη μεταφερόταν και όλοι χαίρονταν, μέσα στην ευθυμία συνέβη ένα γεγονός που αμαύρωσε τη χαρά όλων και γέμισε την ψυχή του βασιλιά με αθυμία και πολύ φόβο. Διότι τον Οζά, ο οποίος θέλησε να κρατήσει όρθια την κιβωτό που κινδύνευε να ανατραπεί, τον πάταξε αμέσως και τον άφησε νεκρό η οργή του Θεού. Και αυτός ο φόβος συγκλόνισε τόσο πολύ την ψυχή του Δαβίδ, ώστε δεν τόλμησε προηγουμένως να φέρει την κιβωτό κοντά του, προτού μάθει τι συνέβη στον Αβεδδαρά, ο οποίος την είχε υποδεχθεί τότε. Μετά δε από αυτά, όταν πέθανε ο βασιλιάς των Αμμανιτών, πράττοντας έργο ανθρώπου χρηστού και φιλάνθρωπου, έστειλε απεσταλμένους για να παρηγορήσουν τον γιο εκείνου, και να τον πείσουν να υπομείνει με πραότητα τον θάνατο του πατέρα του· εκείνος όμως, αντί για αυτή την τιμή, αφού εξύβρισε αισχρά αυτούς που είχαν πάει, έτσι τους έδιωξε πίσω στον βασιλιά. Άραγε, σου φαίνεται μικρό αυτό για να πλήξει και να καταβάλει μια ψυχή; Άραγε δεν το αποδεικνύει αυτό εκείνος ο πόλεμος, ο οποίος δεν είχε από πουθενά αλλού την αφορμή του, και επεκτάθηκε με τόση σφοδρότητα, ώστε να τον περιβάλει με μύρια κακά;

Είπε δε ο Παύλος: «Σήκω όρθιος στα πόδια σου», και εκείνος αναπήδησε και περπατούσε.» «Μία νεαρή δούλη που είχε μαντικό πνεύμα (πύθωνα), καθώς αυτοί περνούσαν, φώναζε λέγοντας: "Αυτοί οι άνθρωποι είναι δούλοι του Ύψιστου Θεού". Είπε δε ο Παύλος: "Σε προστάζω στο όνομα του Ιησού Χριστού, βγες από αυτήν".» «Συνέβη δε ο πατέρας του Πουπλίου να είναι κατακλιμένος, υποφέροντας από πυρετούς και δυσεντερία. Προς αυτόν μπήκε ο Παύλος και, αφού προσευχήθηκε, έθεσε πάνω του τα χέρια και τον θεράπευσε.» ΤΙΤΛΟΣ Βʹ. — Περί των ιερατικών· και ότι δεν επιτρέπεται σε λαϊκό να αγγίζει ιερατικό σκεύος. «Άπλωσε ο Οζά το χέρι του στην κιβωτό του Θεού, για να την κρατήσει, επειδή την ταρακούνησαν τα μοσχάρια· και οργίστηκε ο Κύριος με τον Οζά, και τον χτύπησε ο Θεός, και πέθανε εκεί, κοντά στην κιβωτό του Κυρίου.» «Είπε ο Δαβίδ: Δεν επιτρέπεται να σηκώνει την κιβωτό του Θεού κανείς άλλος, παρά μόνο οι Λευίτες, διότι αυτούς εξέλεξε ο Κύριος για να τον υπηρετούν εις τον αιώνα.» «Στάθηκαν οι ιερείς απέναντι στον βασιλιά Οζία και του είπαν: Δεν ανήκει σε σένα, Οζία, να προσφέρεις θυμίαμα. Βγες από το αγιαστήριο, διότι αποστάτησες από τον Κύριο, και αυτό δεν θα σου αποβεί προς δόξαν από τον Κύριο και Θεό.»

Ενώ αυτοί ξεστόμιζαν αυτές και άλλες παρόμοιες βλασφημίες, ένας από αυτούς σκλήρυνε την καρδιά του και έτρεξε γρήγορα με πολλή αυθάδεια, θέλοντας να αρπάξει εκείνο το άγιο νεκροκρέβατο, πάνω στο οποίο βρισκόταν εκείνο το πανάγιο λείψανο που είναι σεβαστό ακόμη και στους αγγέλους, με σκοπό να το ρίξει κάτω μαζί με το λείψανο ο παράφρονας, μαινόμενος. Και αν εκείνος ο Οζά, όταν προσπάθησε από ευλάβεια να αγγίξει την κιβωτό κατακάηκε, επειδή ήταν βέβηλος, τι δεν θα πάθαινε ετούτος ο αυθάδης και αλαζόνας; Διότι, όταν άρπαξε το άγιο νεκροκρέβατο, όπως αναφέρθηκε, εκείνο μεν στάθηκε ακλόνητο, αυτού δε τα βέβηλα και υβριστικά χέρια τα απέκοψε αμέσως η θεία δίκη. Αυτό το θαυμαστό σημείο, αφού κατέπληξε ακόμη και τους απίστους, τους συνετίσε και έγινε πρόξενος πίστης για πολλούς, ενώ στους πιστούς άναψε ακόμη περισσότερο τον θείο πόθο.

Λέει λοιπόν στον Μωυσή ο Θεός των όλων δίνοντας τις θείες εντολές, όταν διέταζε να ετοιμαστεί το άγιο χρίσμα: «Και θα χρίσεις με αυτό τη σκηνή του μαρτυρίου και την κιβωτό του μαρτυρίου και την τράπεζα και τη λυχνία και το θυσιαστήριο του θυμιάματος και το θυσιαστήριο των ολοκαυτωμάτων και όλα τα σκεύη τους και τον λουτήρα και τη βάση του· και θα τα αγιάσεις και θα είναι άγια των αγίων· και καθένας που τα αγγίζει θα αγιάζεται. Και τον Ααρών και τους γιους του θα τους χρίσεις και θα τους αγιάσεις για να είναι ιερείς μου». Έτσι λοιπόν εκείνα ήταν άγια και όσοι τα πλησίαζαν με ευλάβεια ήταν αγιασμένοι και ιεροί. Το τι όμως συνέβη σε όσους συμπεριφέρθηκαν με αυθάδεια και περιφρόνηση προς τα άγια, θα το μάθουμε πάλι από τις ίδιες τις Γραφές: πώς ο Ναδάβ και ο Αβιούδ, επειδή θυμίασαν με ξένη φωτιά, από ξένη φωτιά και καταναλώθηκαν, τιμωρούμενοι με τα ίδια τα μέσα της ασέβειάς τους και βρίσκοντας τον ίδιο χρόνο και τόπο της απώλειάς τους με εκείνον της ασέβειάς τους. Αλλά και ο ιερέας Ηλί αργότερα υφίσταται την τιμωρία για την παρανομία των γιων του, εξαιτίας των όσων αποτολμούσαν εις βάρος των θυσιών, μολονότι ο ίδιος δεν αποδεχόταν την ασέβειά τους, αλλά πολλές φορές τους είχε επιπλήξει και τους είχε νουθετήσει. Και ο Οζά, εκείνος ο τολμητίας, επειδή άγγιξε μόνο την κιβωτό, όταν αυτή κλυδωνίστηκε από το μοσχάρι, ενώ αυτή διασώθηκε, ο ίδιος αμέσως εξολοθρεύτηκε, καθώς ο Θεός διαφύλαξε το σεβάσμιο της κιβωτού.