Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 1:3

Μην απατάσαι λοιπόν, άνθρωπε, αντιλέγοντας στην αλήθεια· διότι είναι φοβερό να πέσει κανείς στα χέρια του ζωντανού Θεού. Άκουε τον Σωτήρα μας που λέει: Τι θα ωφεληθεί ο άνθρωπος, αν κερδίσει ολόκληρο τον κόσμο, αλλά ζημιωθεί την ψυχή του; Ή τι θα δώσει ο άνθρωπος ως αντάλλαγμα για την ψυχή του; Διότι πρόκειται ο Υιός του ανθρώπου να έλθει με τη δόξα του Πατέρα του μαζί με όλους τους Αγγέλους του, και τότε θα αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με την πράξη του. Γι' αυτό και ο Απόστολος λέει: Οφείλουμε να ευχαριστούμε τον Θεό πάντοτε για εσάς, αδελφοί, καθώς είναι άξιο, επειδή αυξάνεται υπερβολικά η πίστη σας και περισσεύει η αγάπη του καθενός από όλους εσάς προς τους άλλους, ώστε εμείς οι ίδιοι να καυχιόμαστε για εσάς στις εκκλησίες του Θεού για την υπομονή και την πίστη σας σε όλους τους διωγμούς και τις θλίψεις σας, τις οποίες ανέχεστε, ως ένδειξη της δίκαιης κρίσης του Θεού, υπέρ της οποίας και πάσχετε, εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε να δώσει άνεση μαζί με εμάς κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό με τους Αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε φλόγα φωτιάς, αποδίδοντας εκδίκηση σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού· οι οποίοι θα τιμωρηθούν με αιώνιο όλεθρο από το πρόσωπο του Κυρίου και από τη δόξα της ισχύος του, όταν έλθει για να ενδοξαστεί στους Αγίους του και να θαυμαστεί από όλους όσοι πίστεψαν.

Και κάτι άλλο ακόμη προετοιμάζει· επειδή, δηλαδή, επιθυμεί να τους καταστήσει καλοπροαίρετους απέναντι στα επόμενα μέρη της επιστολής, ώστε, ακόμη κι αν τους επιτιμά, ακόμη κι αν τους επιπλήττει, να μην αποσκιρτήσουν· για τον λόγο αυτόν τους υπενθυμίζει προπάντων τη χάρη του Θεού, απαλύνοντας την καρδιά τους, ώστε, ακόμη κι αν υπάρχει θλίψη, αναλογιζόμενοι τη χάρη χάρη στην οποία σώθηκαν από τα μεγαλύτερα δεινά, να μην απελπίζονται στα μικρότερα, αλλά να αντλούν από εκεί την παρηγοριά. Όπως ακριβώς έλεγε γράφοντας και κάπου αλλού: «Διότι, αν, ενώ ήμασταν εχθροί, συμφιλιωθήκαμε με τον Θεό μέσω του θανάτου του Υιού του, πολύ περισσότερο, αφού συμφιλιωθήκαμε, θα σωθούμε μέσω της ζωής του». «Χάρη σε σας», λέει, «και ειρήνη από τον Θεό τον Πατέρα μας και τον Κύριο Ιησού Χριστό». «Οφείλουμε να ευχαριστούμε τον Θεό πάντοτε για σας, αδελφοί, όπως είναι δίκαιο». Δες την υπερβολή της ταπεινοφροσύνης· λέγοντας, «Οφείλουμε να ευχαριστούμε», τους δίνει την αφορμή να συλλογιστούν και να κατανοήσουν, ότι αν άλλοι για τα δικά σας κατορθώματα δεν θαυμάζουν πρώτα εσάς, αλλά τον Θεό, πολύ περισσότερο κι εμείς. Εξάλλου, ανυψώνει και το φρόνημά τους, διότι υποφέρουν τέτοια δεινά, τα οποία δεν είναι άξια δακρύων ούτε θρήνων, αλλά ευχαριστίας προς τον Θεό. Αν όμως ο Παύλος ευχαριστεί για τα αγαθά των άλλων, τι θα πάθουν εκείνοι που όχι μόνο δεν ευχαριστούν, αλλά και λιώνουν από τον φθόνο; «Επειδή υπεραυξάνει η πίστη σας, και περισσεύει η αγάπη του καθενός από όλους σας προς αλλήλους». Και πώς είναι δυνατόν, λέει, να αυξηθεί η πίστη; Πώς;

Διότι, όπως ακριβώς κατά τον κατακλυσμό όλα τα πετρώδη και χαμηλά εδάφη γρήγορα σκεπάστηκαν, ενώ όσα βρίσκονταν ψηλότερα δεν τα έφτασαν τα νερά· έτσι και η πίστη, όταν γίνει υψηλή, δεν καταρρίπτεται πλέον. Γι' αυτόν τον λόγο δεν είπε «αυξάνεται», αλλά «Υπεραυξάνει η πίστη σας, και πλεονάζει η αγάπη του καθενός από όλους σας προς αλλήλους». Βλέπεις ότι και αυτό συμβάλλει στην αντιμετώπιση των θλίψεων, το να είστε στενά ενωμένοι, το να στηρίζει ο ένας τον άλλον; Από αυτό προέκυπτε και πολλή παρηγοριά. Την μεν αδύναμη αγάπη και πίστη οι θλίψεις τις κλονίζουν, ενώ τις ισχυρές τις κάνουν ισχυρότερες. Διότι η ψυχή που βρίσκεται σε οδύνη, όταν είναι αδύναμη, δεν μπορεί να προοδεύσει καθόλου, ενώ η ισχυρή προοδεύει κυρίως τότε. Και παρατήρησε την αγάπη· δεν αγαπούσαν τον έναν και τον άλλον όχι, αλλά η αγάπη ήταν ίση από όλους. Διότι αυτό υπονόησε λέγοντας: «Του καθενός από όλους σας προς αλλήλους»· ότι υπάρχει δηλαδή μια ισορροπία, σαν να πρόκειται για ένα σώμα. Επειδή και τώρα βρίσκουμε να υπάρχει αγάπη σε πολλούς, αλλά αυτή η αγάπη να γίνεται αιτία διχασμού. Διότι, όταν συνδεόμαστε ανά δύο και ανά τρεις, και οι δύο είναι υπερβολικά δεμένοι μεταξύ τους, ή οι τρεις ή οι τέσσερις, αλλά απομακρύνονται από τους υπόλοιπους, με το να βρίσκουν καταφύγιο μόνο σε εκείνους και σε εκείνους να εμπιστεύονται τα πάντα, αυτό αποτελεί διάσπαση της αγάπης και όχι αγάπη.

Επειδή, ακόμη και αν αποσπάσω και λάβω ένα μέρος από ολόκληρο τον άνθρωπο, αυτό καθαυτό το αποκομμένο μέρος είναι μεν ενωμένο με τον εαυτό του, αποτελεί συνέχεια και είναι συγκολλημένο· εντούτοις, ακόμη και έτσι αποτελεί σχίσμα, επειδή δεν είναι ενωμένο με το υπόλοιπο σώμα. βʹ. Διότι ποιο είναι το όφελος, εάν αγαπάς τον τάδε με σφοδρότητα; Ανθρώπινη είναι αυτή η αγάπη· εάν όμως δεν είναι ανθρώπινη, αλλά αγαπάς για τον Θεό, τότε να τους αγαπάς όλους· διότι ο Θεός πρόσταξε έτσι, να αγαπάμε και τους εχθρούς. Και αν πρόσταξε να αγαπάμε τους εχθρούς, πόσο μάλλον εκείνους που δεν μας έχουν λυπήσει καθόλου; «Μα τον αγαπώ», λέει. Αλλά δεν τον αγαπάς έτσι· μάλλον δεν τον αγαπάς καν· διότι, όταν κακολογείς, όταν φθονείς, όταν επιβουλεύεσαι, πώς αγαπάς; «Αλλά δεν κάνω τίποτε από αυτά», λέει. Όταν όμως ακούς να τον κακολογούν, και δεν φράζεις το στόμα εκείνου που τα λέει, δεν δυσπιστείς στα λεγόμενα και δεν τον αναχαιτίζεις, ποιας φιλίας τεκμήριο είναι αυτό; «Και περισσεύει», λέει, «η αγάπη ενός εκάστου από όλους εσάς προς αλλήλους, ώστε εμείς οι ίδιοι να καυχόμαστε για εσάς στις Εκκλησίες του Θεού». Στην προηγούμενη βέβαια επιστολή λέει ότι όλες οι Εκκλησίες της Μακεδονίας και της Αχαΐας αντηχούσαν μαθαίνοντας τα σχετικά με την πίστη τους· «Ώστε», λέει, «δεν έχουμε ανάγκη να λέμε εμείς τίποτε· διότι οι ίδιοι αναγγέλλουν για εσάς τι είδους υποδοχή βρήκαμε ανάμεσά σας»· εδώ όμως λέει: «Ώστε να καυχόμαστε για εσάς». Τι ακριβώς σημαίνει λοιπόν αυτό που ειπώθηκε;

ΣΤΗ Β΄ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ. «Ο Παύλος, ο Σιλουανός και ο Τιμόθεος προς την Εκκλησία των Θεσσαλονικέων εν Θεώ, τον Πατέρα μας, και Κυρίω Ιησού Χριστώ· οφείλουμε να ευχαριστούμε τον Θεό πάντοτε για εσάς, αδελφοί, όπως είναι πρέπον, επειδή αυξάνεται υπερβολικά η πίστη σας και περισσεύει η αγάπη του καθενός από όλους σας του ενός προς τον άλλον, ώστε εμείς οι ίδιοι να καυχόμαστε για εσάς στις εκκλησίες του Θεού για την υπομονή και την πίστη σας σε όλους τους διωγμούς σας και στις θλίψεις τις οποίες υπομένετε, γεγονός που αποτελεί απόδειξη της δίκαιης κρίσης του Θεού, ώστε να αξιωθείτε της βασιλείας του Θεού, υπέρ της οποίας και πάσχετε». Χρειάστηκε, λοιπόν, και δεύτερη Επιστολή από τον Απόστολο προς τους Θεσσαλονικείς, όχι για να τους προτρέψει σε κάτι από όσα συντελούν είτε στην πίστη (διότι λέει: «αυξάνεται υπερβολικά η πίστη σας») είτε στον ενάρετο βίο· αφού άλλωστε και στην πρώτη Επιστολή ανέφερε ότι δεν έχουν ανάγκη διδασκαλίας, εφόσον είναι θεοδίδακτοι. Ποια είναι, λοιπόν, η αιτία της Επιστολής; Για να μην ταράζονται ακούγοντας ότι δήθεν έφτασε ήδη η ημέρα της δεύτερης παρουσίας του Κυρίου.

Διότι αυτά πρέπει πρώτα να γίνουν, λέει, και έπειτα με αυτόν τον τρόπο να έλθει εκείνη. Δες πόση είναι η προκοπή των Θεσσαλονικέων, ώστε ο Απόστολος να αναπέμπει ευχαριστίες γι' αυτούς, όχι απλώς επειδή πιστεύουν, αλλά επειδή υπεραυξάνεται η πίστη τους, και επειδή δεν αγαπούν απλώς, αλλά και περισσεύουν σε αυτό το έργο. Και αυτό, λέει, είναι το δικό μας καύχημα: η υπομονή σας, η πίστη, οι διωγμοί, οι θλίψεις. Και όλα αυτά τα ανέχεστε, λέει, γνωρίζοντας ότι ως κατάληξή τους θα λάβετε τη βασιλεία των ουρανών. «Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε». Αντί να πει, επειδή ακριβώς είναι δίκαιο. Και πρόσεξε πώς τους παρηγόρησε και τους ανακούφισε, θέτοντας ενώπιόν τους την εκδίκηση· πράγμα το οποίο προπάντων όσοι πάσχουν άδικα και με ευχαρίστηση το ακούν, και εύχονται να το δουν. «Να δώσει άνεση μαζί με εμάς κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό με τους αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε φλόγα πυρός, ο οποίος θα δώσει εκδίκηση σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό, και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού· οι οποίοι θα τιμωρηθούν με αιώνιο όλεθρο μακριά από το πρόσωπο του Κυρίου και από τη δόξα της ισχύος του, όταν έλθει για να ενδοξαστεί ανάμεσα στους αγίους του και να θαυμαστεί ανάμεσα σε όλους όσοι πίστεψαν.» Και από άλλη πλευρά τους παρηγόρησε, με το να τους καταστήσει κοινωνούς των αποστόλων.

2 Θεσ 1,3 Εάν πρέπει να «ευχαριστούμε» για τα κατορθώματα των άλλων, τι θα πάθουν όσοι φθονούν εκείνους που κατορθώνουν το αγαθό; 2 Θεσ 1,8 Με το «εν πυρί φλογός» υπονοεί το είδος της τιμωρίας, λέει, την οποία θα υποστούν όσοι δεν γνωρίζουν τον Θεό και δεν υπακούουν στο ευαγγέλιο του Χριστού. Ή με το «εν πυρί φλογός» υποδηλώνει την ίδια τη Δεσποτική παρουσία, ότι δηλαδή θα λάβει χώρα με φλεγόμενη φωτιά. Διότι έτσι το έχουν εκλάβει και οι προγενέστεροί μας. 2 Θεσ 2,6 «Και τώρα γνωρίζετε αυτό που τον εμποδίζει», λέει, «ώστε» να μην «αποκαλυφθεί αυτός» τώρα, λέει, αλλά «στον δικό του καιρό», δηλαδή: όταν φτάσει ο χρόνος που του έχει οριστεί και παραχωρηθεί από τον Θεό. Αν όμως δεν εμποδιζόταν, θα είχε εμφανιστεί και τώρα. Έτσι πάντοτε οργίζεται εναντίον των πιστών, και ο πονηρός επιθυμεί την κακοποίησή τους, αλλά συγκρατείται και εμποδίζεται. 2 Θεσ 3,11 Και πάλι ο λόγος είναι για τους αργόσχολους· αρμόζει όμως να λέγεται και για εκείνους που αμαρτάνουν.