Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 1:6

Μην απατάσαι λοιπόν, άνθρωπε, αντιλέγοντας στην αλήθεια· διότι είναι φοβερό να πέσει κανείς στα χέρια του ζωντανού Θεού. Άκουε τον Σωτήρα μας που λέει: Τι θα ωφεληθεί ο άνθρωπος, αν κερδίσει ολόκληρο τον κόσμο, αλλά ζημιωθεί την ψυχή του; Ή τι θα δώσει ο άνθρωπος ως αντάλλαγμα για την ψυχή του; Διότι πρόκειται ο Υιός του ανθρώπου να έλθει με τη δόξα του Πατέρα του μαζί με όλους τους Αγγέλους του, και τότε θα αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με την πράξη του. Γι' αυτό και ο Απόστολος λέει: Οφείλουμε να ευχαριστούμε τον Θεό πάντοτε για εσάς, αδελφοί, καθώς είναι άξιο, επειδή αυξάνεται υπερβολικά η πίστη σας και περισσεύει η αγάπη του καθενός από όλους εσάς προς τους άλλους, ώστε εμείς οι ίδιοι να καυχιόμαστε για εσάς στις εκκλησίες του Θεού για την υπομονή και την πίστη σας σε όλους τους διωγμούς και τις θλίψεις σας, τις οποίες ανέχεστε, ως ένδειξη της δίκαιης κρίσης του Θεού, υπέρ της οποίας και πάσχετε, εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε να δώσει άνεση μαζί με εμάς κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό με τους Αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε φλόγα φωτιάς, αποδίδοντας εκδίκηση σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού· οι οποίοι θα τιμωρηθούν με αιώνιο όλεθρο από το πρόσωπο του Κυρίου και από τη δόξα της ισχύος του, όταν έλθει για να ενδοξαστεί στους Αγίους του και να θαυμαστεί από όλους όσοι πίστεψαν.

Γι' αυτό, γνωρίζοντάς τα εκ των προτέρων, ο Κύριος λέγει αυτά: «προσεύχεσθε για να μη γίνει η φυγή σας χειμώνα ή Σάββατο», δηλαδή ούτε να είστε αργοί ως προς τη δικαιοσύνη, ούτε να είστε απασχολημένοι με βιοτικές μέριμνες, όπως τον χειμώνα, μήπως «επέλθει πάνω σας αιφνιδίως η ημέρα εκείνη σαν παγίδα». «Διότι αν δεν συντομεύονταν», λέγει, «οι ημέρες εκείνες, δεν θα σωζόταν καμία σάρκα· αλλά χάρη στους εκλεκτούς θα συντομευθούν οι ημέρες εκείνες». Αλλά «μετά τη θλίψη των ημερών εκείνων, ο ήλιος θα σκοτεινιάσει και η σελήνη δεν θα δώσει το φως της, και τα άστρα θα καίγονται πέφτοντας από τον ουρανό, και οι δυνάμεις των ουρανών θα σαλευθούν, και τότε» «θα δουν τον Υιό του ανθρώπου να έρχεται με πολλή δύναμη και δόξα». Διότι, αν ο διάβολος έλαβε για λίγο εξουσία να ταράξει τη γη, όπως είναι γραμμένο, ότι «του έδωσε» ο Θεός την εξουσία «να πειράξει αυτούς που κατοικούν πάνω στη γη», πόσο μάλλον ο Υιός του Θεού, ο οποίος έλαβε όλη την εξουσία «των επουρανίων, των επιγείων και των καταχθονίων», θα συνταράξει ολόκληρο τον κόσμο και τα στοιχεία του για την «εκδίκηση των» αγίων, όταν θα έλθει με αγγελική δύναμη και πατρική δόξα, «όταν έλθει για να ενδοξαστεί ανάμεσα σε όλους τους αγίους του και να θαυμαστεί από όλους όσοι» τον επικαλούνται, «ώστε να ανταποδώσει θλίψη σε αυτούς που μας θλίβουν, και σε εμάς που θλιβόμαστε, ανακούφιση».

Δεν αμάρτησαν, λέει, από ένα απλό παραστράτημα, αλλά διέπρατταν τα ίδια τα δεινά με πρόθεση, και είχαν κάνει την πράξη αυτή συστηματική τους συνήθεια. «Με κάθε ακαθαρσία». Ακαθαρσία είναι κάθε μοιχεία, πορνεία, παιδεραστία, φθόνος, κάθε ακολασία και ασέλγεια. Εσείς όμως δεν μάθατε έτσι τον Χριστό, λέει, εάν βέβαια τον ακούσατε και διδαχθήκατε από αυτόν, καθώς η αλήθεια βρίσκεται στον Ιησού. Η φράση «εάν βέβαια τον ακούσατε» δεν φανερώνει άνθρωπο που αμφιβάλλει, αλλά άνθρωπο που το επιβεβαιώνει κατηγορηματικά, όπως ακριβώς λέει και αλλού: «Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν». Δηλαδή, δεν μάθατε τον Χριστό για τέτοια έργα. Εάν βέβαια τον ακούσατε και διδαχθήκατε από αυτόν, όπως είναι η αλήθεια στον Χριστό Ιησού, να αποβάλετε τον παλαιό άνθρωπο, ως προς την προηγούμενη διαγωγή σας.

Τίποτα δεν έμεινε ατιμώρητο, λέει, αλλά «έλαβε δίκαιη μισθαποδοσία»· αντί να πει: τιμωρία. Και γιατί άραγε εκφράστηκε έτσι; Διότι έτσι συνηθίζει ο Παύλος, να μη δίνει μεγάλη σημασία στις λέξεις, αλλά να χρησιμοποιεί αδιάκριτα λέξεις με κακή σημασία ακόμη και για καλά πράγματα· όπως και αλλού λέει: «Αιχμαλωτίζοντας κάθε νόημα στην υπακοή του Χριστού». Και πάλι αλλού έθεσε την αντιμισθία αντί της κολάσεως, και εδώ αποκαλεί την κόλαση μισθό. «Εφόσον είναι δίκαιο», λέει, «παρά τω Θεώ να ανταποδώσει θλίψη σε αυτούς που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε άνεση». Δηλαδή, δεν καταπατήθηκε το δίκαιο, αλλά επενέβη ο Θεός και έστρεψε την καταδίκη εναντίον εκείνων που αμάρτησαν· αν και δεν γίνονταν φανερά όλα τα αμαρτήματα, παρά μόνο εάν παραβιάζονταν τα διατεταγμένα. Πώς λοιπόν εμείς, λέει, θα ξεφύγουμε, εάν αμελήσουμε μια τόσο μεγάλη σωτηρία; Με αυτό φανέρωσε ότι εκείνη η σωτηρία (της Παλαιάς Διαθήκης) δεν ήταν και τόσο μεγάλη. Πολύ ορθά μάλιστα πρόσθεσε και τη λέξη «τόσο μεγάλης». Διότι δεν πρόκειται να μας διασώσει τώρα από πολέμους, λέει, ούτε θα μας παράσχει τη γη και τα επίγεια αγαθά, αλλά θα υπάρξει κατάργηση του θανάτου, όλεθρος του διαβόλου, βασιλεία των ουρανών και ζωή αιώνια. Διότι όλα αυτά τα υπέδειξε συνοπτικά, λέγοντας: «εάν αμελήσουμε μια τόσο μεγάλη σωτηρία».

Και δηλώνοντας αυτό έλεγε: «Διότι η παρούσα ελαφρά θλίψη μας»· τόσο καλά είχε εκπαιδεύσει και τη σάρκα να συμπορεύεται με το πνεύμα. «Εάν πράγματι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας». Αυτό το «εάν πράγματι», σε πολλά σημεία δεν το θέτει επειδή αμφιβάλλει, αλλά επειδή το πιστεύει ακράδαντα, και αντί του «επειδή ακριβώς», όπως όταν λέει: «Εάν πράγματι είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν»· και πάλι: «Τόσα πολλά πάθατε μάταια; Εάν βέβαια είναι και μάταια».

Επομένως, αυτό δεν συμβαίνει επειδή εκείνοι που σας αδικούν είναι πιο ισχυροί, αλλά επειδή με αυτόν τον τρόπο πρέπει να εισέλθουμε στη βασιλεία. Διότι, λέει, μέσα από πολλές θλίψεις πρέπει να εισέλθουμε στη βασιλεία του Θεού. «Εφόσον βέβαια είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε όσους σας θλίβουν, και σε σας που θλίβεστε άνεση μαζί με εμάς, κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό μαζί με τους αγγέλους της δυνάμεώς του». Η λέξη «εφόσον» (εἴπερ) εδώ τίθεται αντί του «επειδή»· πράγμα που και εμείς συνηθίζουμε να κάνουμε για ζητήματα που είναι απολύτως ομολογημένα και αναντίρρητα· αντί, δηλαδή, να πει: «είναι απολύτως δίκαιο». Αν είναι δίκαιο, λέει, ενώπιον του Θεού να τους τιμωρήσει, οπωσδήποτε θα το πράξει· σαν να έλεγε: αν ο Θεός ενδιαφέρεται για τα πράγματα, αν ο Θεός προνοεί. Έτσι και αυτός χρησιμοποιεί το «εφόσον» αναφερόμενος σε κοινώς αποδεκτές αλήθειες· όπως αν έλεγε κάποιος: αν ο Θεός μισεί τους πονηρούς· γι' αυτό ακριβώς εκφράζεται έτσι, προκειμένου να τους αναγκάσει να ομολογήσουν ότι όντως τους μισεί. Διότι τέτοιου είδους αποφάνσεις είναι αναμφισβήτητες· αφού και οι ίδιοι γνωρίζουν ότι είναι δίκαιο. Επειδή, αν για τους ανθρώπους αυτό θεωρείται δίκαιο, πολύ περισσότερο ισχύει για τον Θεό. «Να ανταποδώσει», λέει, «θλίψη σε όσους σας θλίβουν, και σε σας που θλίβεστε άνεση μαζί με εμάς».

Γι' αυτό και είχαν ανάγκη από πολλή παρηγοριά. Αυτό λοιπόν διαβλέποντας και ο Παύλος, και βλέποντας όσους είχαν ταχθεί υπό την καθοδήγησή του να κοπιάζουν και να ιδρώνουν, να βαρύνονται από το μέγεθος των συμφορών και να οδυνώνται από τα αλλεπάλληλα πλήγματα, με πολλούς τρόπους αναπτερώνει το φρόνημά τους, πότε μεν λέγοντας: «Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε, άνεση μαζί με εμάς»· πότε δε λέγοντας: «Ο Κύριος είναι εγγύς, για τίποτα να μη μεριμνάτε»· και πάλι: «Μην αποβάλετε την παρρησία σας· διότι έχετε ανάγκη από υπομονή, ώστε, αφού πράξετε το θέλημα του Θεού, να λάβετε την επαγγελία».

Εκείνη την ημέρα· και όχι μόνο σε εμένα, αλλά και σε όλους όσους έχουν αγαπήσει την επιφάνειά Του. Και πάλι αλλού, δείχνοντας ότι η απόλαυση των αγαθών προσφέρεται από κοινού σε όλους, γράφοντας προς τους Θεσσαλονικείς έλεγε: «Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε να δώσει άνεση μαζί με εμάς». Και πάλι: «Ότι εμείς που ζούμε, που θα έχουμε απομείνει μέχρι την παρουσία του Κυρίου, δεν πρόκειται να προηγηθούμε από εκείνους που έχουν κοιμηθεί»· διακηρύσσοντας με όλα αυτά, ότι πρέπει όλοι από κοινού και μαζί, όταν παρουσιαστούν, να απολαύσουν τις ουράνιες τιμές. Αυτό φέρνει πολλή χαρά και σε εκείνους που έχουν προηγηθεί, όταν απολαύσουν εκείνα τα άρρητα αγαθά μαζί με τα δικά τους μέλη. Διότι και ένας πατέρας, όταν συμμετέχει σε ένα λαμπρό και πολυτελές τραπέζι, τότε θα το απολαύσει με μεγαλύτερη ευφροσύνη, όταν συμμετέχει στην ευωχία και την ευφροσύνη μαζί με τα παιδιά του. Έτσι και ο Παύλος και όλοι όσοι του μοιάζουν θα αισθανθούν μεγαλύτερη χαρά, όταν βρεθούν μαζί με τα δικά τους μέλη και την απολαύσουν. Διότι οι πατέρες δεν επιδεικνύουν τόση φιλοστοργία προς τα παιδιά τους, όση μέριμνα έχουν εκείνοι για όσους έχουν κατορθώσει τα ίδια με αυτούς. Για να βρεθούμε, λοιπόν, και εμείς μεταξύ εκείνων που θα τιμηθούν τότε, ας αγωνιστούμε να φτάσουμε εκείνους τους αγίους. Και πώς θα μπορέσουμε, λέει, να τους φτάσουμε; Ποιος θα μας δείξει τον δρόμο που οδηγεί εκεί;

Αλλά και καταράστηκε κάποτε, λέγει, τον χαλκέα Αλέξανδρο. Και τι σημαίνει αυτό; Διότι ο λόγος αυτός δεν προερχόταν από θυμό, αλλά από τον πόνο υπέρ της αλήθειας· διότι δεν πονούσε για τον εαυτό του, αλλά επειδή εκείνος εναντιωνόταν στο κήρυγμα: «Διότι πάρα πολύ ανθίσταται», λέγει, «όχι σε εμένα, αλλά στους δικούς μας λόγους»· ώστε η κατάρα δεν έδειχνε μόνο τον πόθο του για την αλήθεια, αλλά παρηγορούσε και τους μαθητές. Επειδή, δηλαδή, ήταν επόμενο να σκανδαλίζονται όλοι, όταν έβλεπαν αυτούς που καταπολεμούσαν τον λόγο να μην παθαίνουν τίποτα, γι' αυτό λέγει αυτά τα λόγια. Αλλά κάποτε προσευχήθηκε και εναντίον κάποιων άλλων, λέγοντας: «Εφόσον είναι δίκαιο παρά τω Θεώ να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που μας θλίβουν»· όχι επειδή επιθυμούσε να τιμωρηθούν εκείνοι, μη γένοιτο, αλλά επειδή έσπευδε να παρηγορήσει όσους υφίσταντο τον κατατρεγμό· γι' αυτό και προσθέτει: «Και σε εσάς που θλίβεστε, άνεση». Διότι, όταν ο ίδιος υποφέρει κάτι δυσάρεστο, άκουσε πώς φιλοσοφεί και πώς ανταποδίδει με τα αντίθετα, λέγοντας: «Όταν μας λοιδορούν, ευλογούμε, όταν μας διώκουν, ανεχόμαστε, όταν μας δυσφημούν, παρακαλούμε». Εάν όμως ισχυριστείς ότι όσα λέγονται ή γίνονται υπέρ των άλλων προέρχονται από οργή, τότε έφτασε η ώρα να υποστηρίξεις ότι και τον Ελύμα από οργή τον τύφλωσε και τον ύβρισε, και ότι ο Πέτρος από οργή θανάτωσε τον Ανανία και τη Σάπφειρα. Αλλά κανείς δεν είναι τόσο ανόητος και ηλίθιος, ώστε να πει τέτοια πράγματα. Και τον βρίσκουμε να λέγει και να πράττει και πολλά άλλα, τα οποία φαίνονται μεν να είναι σκληρά, αλλά αυτά ακριβώς είναι που αποδεικνύουν την επιείκειά του.

Και ο μακάριος Παύλος και με τα δύο αυτά βοηθούσε όσους βρίσκονταν σε θλίψεις και πειρασμούς, πότε μεν λέγοντας: «Εάν όμως είστε χωρίς παιδαγωγία, τότε είστε νόθοι και όχι υιοί· διότι ποιος είναι εκείνος ο υιός, τον οποίο δεν παιδαγωγεί ο πατέρας;» και πότε ευχόμενος, διότι λέει: «Πιστός είναι ο Θεός, ο οποίος δεν θα σας αφήσει να δοκιμαστείτε περισσότερο από όσο μπορείτε»· και πάλι: «Εφόσον είναι δίκαιο εκ μέρους του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε ανακούφιση». Εάν λοιπόν και εσύ θελήσεις να χρησιμοποιήσεις αυτά τα όπλα, και περιφράξεις καλά τον εαυτό σου από παντού, αποκρούοντας αφενός με τους λογισμούς την έφοδο της αθυμίας, και καθιστώντας αφετέρου ισχυρό αυτό το τείχος με τις προσευχές, τόσο τις δικές σου όσο και των άλλων, γρήγορα θα αισθανθείς τους καρπούς της παιδαγωγίας. Διότι δεν θα κερδίσεις μόνο αυτό, δηλαδή το να υπομείνεις με γενναιότητα τις παρούσες δυσκολίες, αλλά, αφού εξασκηθείς καλά μέσω αυτών, θα παραμείνεις στο εξής απρόσβλητος απέναντι σε όλα τα λυπηρά της ζωής.

Δεν λέγει όμως αυτό, ότι δηλαδή είναι αδύνατον ο πονηρός να γίνει καλός· αλλά ότι είναι αδύνατον, εφόσον παραμένει πονηρός, να υποταχθεί στον Θεό. Εάν όμως μεταστραφεί, είναι εύκολο να γίνει καλός και να υποταχθεί, και, για να επιβεβαιωθεί η αλήθεια του λόγου αυτού, η ιστορία είναι γεμάτη από παραδείγματα. Ο Παύλος από διώκτης έγινε κήρυκας της αλήθειας, ο ληστής βρέθηκε στα δέντρα του παραδείσου· ο Μανασσής, οι Νινευίτες και άλλοι αναρίθμητοι. «Όσοι όμως βρίσκονται στη σάρκα δεν μπορούν να αρέσουν στον Θεό.» Με τον όρο σάρκα πάλι εννοεί τον σαρκικό και κοσμικό βίο, ο οποίος είναι γεμάτος από τρυφή και ασωτία και καθιστά ολόκληρο τον άνθρωπο σάρκα. «Εσείς όμως δεν βρίσκεστε στη σάρκα, αλλά στο Πνεύμα.» Δείχνει ότι αυτός που ζει ορθά δεν βρίσκεται καν στο σώμα, αλλά, σαν να περπατά ακόμη στη γη, πολιτεύεται στον ουρανό. «Εφόσον το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας.» Τη λέξη «εφόσον» (εἴπερ) τη χρησιμοποιεί σε πολλά σημεία, όχι για να εκφράσει αμφιβολία, αλλά με πολλή βεβαιότητα, και αντί της λέξης «επειδή ακριβώς» (ἐπείπερ), όπως όταν λέγει: «Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που μας θλίβουν». Αντί να πει δηλαδή, «επειδή ακριβώς αυτό είναι δίκαιο». «Εάν όμως κάποιος δεν έχει το Πνεύμα του Χριστού, αυτός δεν ανήκει σε Αυτόν.» Δεν είπε, «εάν όμως εσείς δεν το έχετε», αλλά μετέφερε αυτό το δυσάρεστο σε άλλους. «Εάν όμως ο Χριστός είναι μέσα σας.» Πάλι (αναφέρει) τον Χριστό για εκείνους, αυξάνοντας σε αυτούς την πνευματική ευφροσύνη και τον πόθο για Αυτόν. «Το μεν σώμα είναι νεκρό εξαιτίας της αμαρτίας.»

Διότι αυτά πρέπει πρώτα να γίνουν, λέει, και έπειτα με αυτόν τον τρόπο να έλθει εκείνη. Δες πόση είναι η προκοπή των Θεσσαλονικέων, ώστε ο Απόστολος να αναπέμπει ευχαριστίες γι' αυτούς, όχι απλώς επειδή πιστεύουν, αλλά επειδή υπεραυξάνεται η πίστη τους, και επειδή δεν αγαπούν απλώς, αλλά και περισσεύουν σε αυτό το έργο. Και αυτό, λέει, είναι το δικό μας καύχημα: η υπομονή σας, η πίστη, οι διωγμοί, οι θλίψεις. Και όλα αυτά τα ανέχεστε, λέει, γνωρίζοντας ότι ως κατάληξή τους θα λάβετε τη βασιλεία των ουρανών. «Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε». Αντί να πει, επειδή ακριβώς είναι δίκαιο. Και πρόσεξε πώς τους παρηγόρησε και τους ανακούφισε, θέτοντας ενώπιόν τους την εκδίκηση· πράγμα το οποίο προπάντων όσοι πάσχουν άδικα και με ευχαρίστηση το ακούν, και εύχονται να το δουν. «Να δώσει άνεση μαζί με εμάς κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό με τους αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε φλόγα πυρός, ο οποίος θα δώσει εκδίκηση σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό, και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού· οι οποίοι θα τιμωρηθούν με αιώνιο όλεθρο μακριά από το πρόσωπο του Κυρίου και από τη δόξα της ισχύος του, όταν έλθει για να ενδοξαστεί ανάμεσα στους αγίους του και να θαυμαστεί ανάμεσα σε όλους όσοι πίστεψαν.» Και από άλλη πλευρά τους παρηγόρησε, με το να τους καταστήσει κοινωνούς των αποστόλων.

6. Και βέβαια, ο θείος απόστολος στη δεύτερη επιστολή προς τους Κορινθίους λέει τα εξής: Πρέπει όλοι μας να φανερωθούμε μπροστά στο βήμα του Χριστού, ώστε να λάβει ο καθένας την αμοιβή για όσα έπραξε μέσω του σώματος, ανάλογα με το τι έκανε, είτε αγαθό είτε κακό. Βλέπεις ότι, πριν από εκείνο το βήμα και πριν φανερωθούμε όλοι μας συγκεντρωμένοι μαζί, κανείς χωρίς το σώμα δεν λαμβάνει την ανταπόδοση για όσα έπραξε μέσω του σώματος; Αλλά και πάλι στη δεύτερη επιστολή προς τον Τιμόθεο, λέει ότι ο καιρός της δικής του αναχωρήσεως έχει φτάσει, ενώ ο στέφανος της δικαιοσύνης απομένει πλέον φυλαγμένος, δεν έχει φτάσει ακόμη, τον οποίο θα μου αποδώσει, λέει, ο Κύριος εκείνη την ημέρα, ο δίκαιος κριτής, και όχι μόνο σε εμένα, αλλά και σε όλους όσοι έχουν αγαπήσει την επιφάνειά του. Και στη δεύτερη επιστολή προς τους Θεσσαλονικείς: Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε να δώσει άνεση μαζί με εμάς, κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό με τους αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε πύρινη φλόγα, για να αποδώσει δικαιοσύνη σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, οι οποίοι θα υποστούν ως ποινή τον αιώνιο όλεθρο μακριά από το πρόσωπο του Κυρίου και από τη δόξα της ισχύος του, όταν έρθει για να δοξαστεί ανάμεσα στους αγίους του και να θαυμαστεί ανάμεσα σε όλους όσοι πίστεψαν, διότι έγινε πιστευτή η μαρτυρία μας κατά την ημέρα εκείνη.