Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 1:7

Το να γίνει, όμως, κανείς από δούλος ελεύθερος και να ονομαστεί Υιός Θεού και να ζωοποιηθεί από τον θάνατο, από κανέναν άλλον δεν είναι δυνατόν να το λάβει, παρά μόνο από εκείνον που κατέχει την κατά φύση οικειότητα και είναι απαλλαγμένος από τη δουλική ιδιότητα. Διότι πώς θα κάνει κάποιον οικείο με τον Θεό εκείνος που είναι ξένος; Και πώς θα τον ελευθερώσει, όταν ο ίδιος είναι υποταγμένος στον ζυγό της δουλείας; Επομένως, δεν γίνεται με τους ίδιους όρους η μνεία του Πνεύματος και των αγγέλων, αλλά το μεν Πνεύμα παραλαμβάνεται ως κύριος της ζωής, ενώ οι άγγελοι ως βοηθοί των συνδούλων τους και ως πιστοί μάρτυρες της αλήθειας. Διότι είναι συνήθεια στους αγίους να μεταδίδουν τις εντολές του Θεού ενώπιον μαρτύρων· όπως λέει και ο ίδιος στον Τιμόθεο: «Εκείνα που παρέλαβες από εμένα ενώπιον πολλών μαρτύρων, αυτά να τα εμπιστευθείς σε πιστούς ανθρώπους». Και τώρα επικαλείται ως μάρτυρες τους αγγέλους· διότι γνωρίζει ότι οι άγγελοι θα συμπαρίστανται στον Κριτή, όταν έρθει μέσα στη δόξα του Πατρός για να κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη. «Διότι όποιος», λέει, «με ομολογήσει μπροστά στους ανθρώπους, και ο Υιός του ανθρώπου θα τον ομολογήσει μπροστά στους αγγέλους του Θεού· αυτός, όμως, που θα με απαρνηθεί ενώπιον των ανθρώπων, θα απαρνηθεί και αυτός ενώπιον των αγγέλων του Θεού». Και ο Παύλος αλλού λέει: «Κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό μαζί με αγγέλους». Γι' αυτόν τον λόγο από τώρα κιόλας δίνει τη μαρτυρία του ενώπιον των αγγέλων, προετοιμάζοντας για τον εαυτό του ευπρεπείς τις αποδείξεις για το μεγάλο κριτήριο.

Μην απατάσαι λοιπόν, άνθρωπε, αντιλέγοντας στην αλήθεια· διότι είναι φοβερό να πέσει κανείς στα χέρια του ζωντανού Θεού. Άκουε τον Σωτήρα μας που λέει: Τι θα ωφεληθεί ο άνθρωπος, αν κερδίσει ολόκληρο τον κόσμο, αλλά ζημιωθεί την ψυχή του; Ή τι θα δώσει ο άνθρωπος ως αντάλλαγμα για την ψυχή του; Διότι πρόκειται ο Υιός του ανθρώπου να έλθει με τη δόξα του Πατέρα του μαζί με όλους τους Αγγέλους του, και τότε θα αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με την πράξη του. Γι' αυτό και ο Απόστολος λέει: Οφείλουμε να ευχαριστούμε τον Θεό πάντοτε για εσάς, αδελφοί, καθώς είναι άξιο, επειδή αυξάνεται υπερβολικά η πίστη σας και περισσεύει η αγάπη του καθενός από όλους εσάς προς τους άλλους, ώστε εμείς οι ίδιοι να καυχιόμαστε για εσάς στις εκκλησίες του Θεού για την υπομονή και την πίστη σας σε όλους τους διωγμούς και τις θλίψεις σας, τις οποίες ανέχεστε, ως ένδειξη της δίκαιης κρίσης του Θεού, υπέρ της οποίας και πάσχετε, εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε να δώσει άνεση μαζί με εμάς κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό με τους Αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε φλόγα φωτιάς, αποδίδοντας εκδίκηση σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού· οι οποίοι θα τιμωρηθούν με αιώνιο όλεθρο από το πρόσωπο του Κυρίου και από τη δόξα της ισχύος του, όταν έλθει για να ενδοξαστεί στους Αγίους του και να θαυμαστεί από όλους όσοι πίστεψαν.

Διότι λέει, έπειτα από άλλα: «Σύμφωνα με την ενέργεια του κράτους της ισχύος του, την οποία ενήργησε στον Χριστό, ανασταίνοντάς τον από τους νεκρούς και καθίζοντάς τον στα δεξιά του στα επουράνια, υπεράνω κάθε αρχής και εξουσίας και δύναμης και κυριότητας και κάθε ονόματος που ονομάζεται, όχι μόνο σε αυτόν τον αιώνα, αλλά και στον μέλλοντα». Ούτε η φωνή του Ευαγγελίου σε πείθει ότι ο Υιός δεν είναι πρόσκαιρος, αλλά ότι και η κρίση των πάντων στον μέλλοντα αιώνα έχει ανατεθεί στον Υιό; «Διότι ο Πατέρας», λέει, «δεν κρίνει κανέναν, αλλά όλη την κρίση την έχει δώσει στον Υιό, ώστε να τιμούν τον Υιό όπως τιμούν τον Πατέρα»· και κάπου αλλού ο Απόστολος αναφέρει: «Κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού», λέει, «από τον ουρανό μαζί με τους αγγέλους της δύναμής του, μέσα σε φλόγα φωτιάς, αποδίδοντας εκδίκηση σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού».

Γι' αυτό, γνωρίζοντάς τα εκ των προτέρων, ο Κύριος λέγει αυτά: «προσεύχεσθε για να μη γίνει η φυγή σας χειμώνα ή Σάββατο», δηλαδή ούτε να είστε αργοί ως προς τη δικαιοσύνη, ούτε να είστε απασχολημένοι με βιοτικές μέριμνες, όπως τον χειμώνα, μήπως «επέλθει πάνω σας αιφνιδίως η ημέρα εκείνη σαν παγίδα». «Διότι αν δεν συντομεύονταν», λέγει, «οι ημέρες εκείνες, δεν θα σωζόταν καμία σάρκα· αλλά χάρη στους εκλεκτούς θα συντομευθούν οι ημέρες εκείνες». Αλλά «μετά τη θλίψη των ημερών εκείνων, ο ήλιος θα σκοτεινιάσει και η σελήνη δεν θα δώσει το φως της, και τα άστρα θα καίγονται πέφτοντας από τον ουρανό, και οι δυνάμεις των ουρανών θα σαλευθούν, και τότε» «θα δουν τον Υιό του ανθρώπου να έρχεται με πολλή δύναμη και δόξα». Διότι, αν ο διάβολος έλαβε για λίγο εξουσία να ταράξει τη γη, όπως είναι γραμμένο, ότι «του έδωσε» ο Θεός την εξουσία «να πειράξει αυτούς που κατοικούν πάνω στη γη», πόσο μάλλον ο Υιός του Θεού, ο οποίος έλαβε όλη την εξουσία «των επουρανίων, των επιγείων και των καταχθονίων», θα συνταράξει ολόκληρο τον κόσμο και τα στοιχεία του για την «εκδίκηση των» αγίων, όταν θα έλθει με αγγελική δύναμη και πατρική δόξα, «όταν έλθει για να ενδοξαστεί ανάμεσα σε όλους τους αγίους του και να θαυμαστεί από όλους όσοι» τον επικαλούνται, «ώστε να ανταποδώσει θλίψη σε αυτούς που μας θλίβουν, και σε εμάς που θλιβόμαστε, ανακούφιση».

Τίποτα δεν έμεινε ατιμώρητο, λέει, αλλά «έλαβε δίκαιη μισθαποδοσία»· αντί να πει: τιμωρία. Και γιατί άραγε εκφράστηκε έτσι; Διότι έτσι συνηθίζει ο Παύλος, να μη δίνει μεγάλη σημασία στις λέξεις, αλλά να χρησιμοποιεί αδιάκριτα λέξεις με κακή σημασία ακόμη και για καλά πράγματα· όπως και αλλού λέει: «Αιχμαλωτίζοντας κάθε νόημα στην υπακοή του Χριστού». Και πάλι αλλού έθεσε την αντιμισθία αντί της κολάσεως, και εδώ αποκαλεί την κόλαση μισθό. «Εφόσον είναι δίκαιο», λέει, «παρά τω Θεώ να ανταποδώσει θλίψη σε αυτούς που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε άνεση». Δηλαδή, δεν καταπατήθηκε το δίκαιο, αλλά επενέβη ο Θεός και έστρεψε την καταδίκη εναντίον εκείνων που αμάρτησαν· αν και δεν γίνονταν φανερά όλα τα αμαρτήματα, παρά μόνο εάν παραβιάζονταν τα διατεταγμένα. Πώς λοιπόν εμείς, λέει, θα ξεφύγουμε, εάν αμελήσουμε μια τόσο μεγάλη σωτηρία; Με αυτό φανέρωσε ότι εκείνη η σωτηρία (της Παλαιάς Διαθήκης) δεν ήταν και τόσο μεγάλη. Πολύ ορθά μάλιστα πρόσθεσε και τη λέξη «τόσο μεγάλης». Διότι δεν πρόκειται να μας διασώσει τώρα από πολέμους, λέει, ούτε θα μας παράσχει τη γη και τα επίγεια αγαθά, αλλά θα υπάρξει κατάργηση του θανάτου, όλεθρος του διαβόλου, βασιλεία των ουρανών και ζωή αιώνια. Διότι όλα αυτά τα υπέδειξε συνοπτικά, λέγοντας: «εάν αμελήσουμε μια τόσο μεγάλη σωτηρία».

Επομένως, αυτό δεν συμβαίνει επειδή εκείνοι που σας αδικούν είναι πιο ισχυροί, αλλά επειδή με αυτόν τον τρόπο πρέπει να εισέλθουμε στη βασιλεία. Διότι, λέει, μέσα από πολλές θλίψεις πρέπει να εισέλθουμε στη βασιλεία του Θεού. «Εφόσον βέβαια είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε όσους σας θλίβουν, και σε σας που θλίβεστε άνεση μαζί με εμάς, κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό μαζί με τους αγγέλους της δυνάμεώς του». Η λέξη «εφόσον» (εἴπερ) εδώ τίθεται αντί του «επειδή»· πράγμα που και εμείς συνηθίζουμε να κάνουμε για ζητήματα που είναι απολύτως ομολογημένα και αναντίρρητα· αντί, δηλαδή, να πει: «είναι απολύτως δίκαιο». Αν είναι δίκαιο, λέει, ενώπιον του Θεού να τους τιμωρήσει, οπωσδήποτε θα το πράξει· σαν να έλεγε: αν ο Θεός ενδιαφέρεται για τα πράγματα, αν ο Θεός προνοεί. Έτσι και αυτός χρησιμοποιεί το «εφόσον» αναφερόμενος σε κοινώς αποδεκτές αλήθειες· όπως αν έλεγε κάποιος: αν ο Θεός μισεί τους πονηρούς· γι' αυτό ακριβώς εκφράζεται έτσι, προκειμένου να τους αναγκάσει να ομολογήσουν ότι όντως τους μισεί. Διότι τέτοιου είδους αποφάνσεις είναι αναμφισβήτητες· αφού και οι ίδιοι γνωρίζουν ότι είναι δίκαιο. Επειδή, αν για τους ανθρώπους αυτό θεωρείται δίκαιο, πολύ περισσότερο ισχύει για τον Θεό. «Να ανταποδώσει», λέει, «θλίψη σε όσους σας θλίβουν, και σε σας που θλίβεστε άνεση μαζί με εμάς».

γ'. Τι λοιπόν; Είναι ίση η ανταπόδοση; Σε καμία περίπτωση· αλλά δες από τα παρακάτω πώς αποδεικνύει ότι αυτή είναι σφοδρότερη, και η άνεση πολύ μεγαλύτερη. Ιδού και άλλη παρηγοριά· διότι, λέει, αυτούς που συμμετέχουν στις θλίψεις θα τους έχει μετόχους και στην ανταπόδοση (επειδή αυτό ακριβώς σημαίνει το «μαζί μας»), ενώνοντάς τους στα στεφάνια με εκείνους που έχουν κατορθώσει αναρίθμητα και μεγαλύτερα έργα. Έπειτα προσθέτει και τον χρόνο, και μέσω της περιγραφής ανυψώνει τις διάνοιές τους, σχεδόν ανοίγοντας από τώρα τους ουρανούς με τον λόγο του και παρουσιάζοντάς τους μπροστά στα μάτια τους, και τον περιβάλλει με την αγγελική στρατιά, καθιστώντας την εικόνα ευρύτερη και ως προς τον τόπο και ως προς εκείνους που βρίσκονται μαζί του, ώστε να ανακουφιστούν λίγο. «Και σε εσάς που θλίβεστε άνεση μαζί μας», λέει, «κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό μαζί με τους αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε φλόγα πυρός, ο οποίος θα αποδώσει εκδίκηση σε όσους δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε όσους δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού». Εάν αυτοί που δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο τιμωρούνται, εκείνοι που, εκτός από το ότι δεν υπακούουν, σας προκαλούν και θλίψεις, τι δεν πρόκειται να πάθουν; Πρόσεξε όμως τη σύνεσή του· δεν είπε εδώ, «σε εκείνους που σας θλίβουν», αλλά, «σε εκείνους που δεν υπακούουν». Ώστε, ακόμη και αν δεν το κάνει εξαιτίας σας, λέει, είναι ανάγκη να τους τιμωρήσει για τον εαυτό Του. Αυτό λοιπόν ειπώθηκε προς απόλυτη επιβεβαίωση, ότι δηλαδή οπωσδήποτε πρέπει αυτοί να τιμωρηθούν· ενώ το προηγούμενο ειπώθηκε για το ότι πρέπει να τιμηθούν και αυτοί.

Γι' αυτό και είχαν ανάγκη από πολλή παρηγοριά. Αυτό λοιπόν διαβλέποντας και ο Παύλος, και βλέποντας όσους είχαν ταχθεί υπό την καθοδήγησή του να κοπιάζουν και να ιδρώνουν, να βαρύνονται από το μέγεθος των συμφορών και να οδυνώνται από τα αλλεπάλληλα πλήγματα, με πολλούς τρόπους αναπτερώνει το φρόνημά τους, πότε μεν λέγοντας: «Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε, άνεση μαζί με εμάς»· πότε δε λέγοντας: «Ο Κύριος είναι εγγύς, για τίποτα να μη μεριμνάτε»· και πάλι: «Μην αποβάλετε την παρρησία σας· διότι έχετε ανάγκη από υπομονή, ώστε, αφού πράξετε το θέλημα του Θεού, να λάβετε την επαγγελία».

Εκείνη την ημέρα· και όχι μόνο σε εμένα, αλλά και σε όλους όσους έχουν αγαπήσει την επιφάνειά Του. Και πάλι αλλού, δείχνοντας ότι η απόλαυση των αγαθών προσφέρεται από κοινού σε όλους, γράφοντας προς τους Θεσσαλονικείς έλεγε: «Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε να δώσει άνεση μαζί με εμάς». Και πάλι: «Ότι εμείς που ζούμε, που θα έχουμε απομείνει μέχρι την παρουσία του Κυρίου, δεν πρόκειται να προηγηθούμε από εκείνους που έχουν κοιμηθεί»· διακηρύσσοντας με όλα αυτά, ότι πρέπει όλοι από κοινού και μαζί, όταν παρουσιαστούν, να απολαύσουν τις ουράνιες τιμές. Αυτό φέρνει πολλή χαρά και σε εκείνους που έχουν προηγηθεί, όταν απολαύσουν εκείνα τα άρρητα αγαθά μαζί με τα δικά τους μέλη. Διότι και ένας πατέρας, όταν συμμετέχει σε ένα λαμπρό και πολυτελές τραπέζι, τότε θα το απολαύσει με μεγαλύτερη ευφροσύνη, όταν συμμετέχει στην ευωχία και την ευφροσύνη μαζί με τα παιδιά του. Έτσι και ο Παύλος και όλοι όσοι του μοιάζουν θα αισθανθούν μεγαλύτερη χαρά, όταν βρεθούν μαζί με τα δικά τους μέλη και την απολαύσουν. Διότι οι πατέρες δεν επιδεικνύουν τόση φιλοστοργία προς τα παιδιά τους, όση μέριμνα έχουν εκείνοι για όσους έχουν κατορθώσει τα ίδια με αυτούς. Για να βρεθούμε, λοιπόν, και εμείς μεταξύ εκείνων που θα τιμηθούν τότε, ας αγωνιστούμε να φτάσουμε εκείνους τους αγίους. Και πώς θα μπορέσουμε, λέει, να τους φτάσουμε; Ποιος θα μας δείξει τον δρόμο που οδηγεί εκεί;

Αλλά και καταράστηκε κάποτε, λέγει, τον χαλκέα Αλέξανδρο. Και τι σημαίνει αυτό; Διότι ο λόγος αυτός δεν προερχόταν από θυμό, αλλά από τον πόνο υπέρ της αλήθειας· διότι δεν πονούσε για τον εαυτό του, αλλά επειδή εκείνος εναντιωνόταν στο κήρυγμα: «Διότι πάρα πολύ ανθίσταται», λέγει, «όχι σε εμένα, αλλά στους δικούς μας λόγους»· ώστε η κατάρα δεν έδειχνε μόνο τον πόθο του για την αλήθεια, αλλά παρηγορούσε και τους μαθητές. Επειδή, δηλαδή, ήταν επόμενο να σκανδαλίζονται όλοι, όταν έβλεπαν αυτούς που καταπολεμούσαν τον λόγο να μην παθαίνουν τίποτα, γι' αυτό λέγει αυτά τα λόγια. Αλλά κάποτε προσευχήθηκε και εναντίον κάποιων άλλων, λέγοντας: «Εφόσον είναι δίκαιο παρά τω Θεώ να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που μας θλίβουν»· όχι επειδή επιθυμούσε να τιμωρηθούν εκείνοι, μη γένοιτο, αλλά επειδή έσπευδε να παρηγορήσει όσους υφίσταντο τον κατατρεγμό· γι' αυτό και προσθέτει: «Και σε εσάς που θλίβεστε, άνεση». Διότι, όταν ο ίδιος υποφέρει κάτι δυσάρεστο, άκουσε πώς φιλοσοφεί και πώς ανταποδίδει με τα αντίθετα, λέγοντας: «Όταν μας λοιδορούν, ευλογούμε, όταν μας διώκουν, ανεχόμαστε, όταν μας δυσφημούν, παρακαλούμε». Εάν όμως ισχυριστείς ότι όσα λέγονται ή γίνονται υπέρ των άλλων προέρχονται από οργή, τότε έφτασε η ώρα να υποστηρίξεις ότι και τον Ελύμα από οργή τον τύφλωσε και τον ύβρισε, και ότι ο Πέτρος από οργή θανάτωσε τον Ανανία και τη Σάπφειρα. Αλλά κανείς δεν είναι τόσο ανόητος και ηλίθιος, ώστε να πει τέτοια πράγματα. Και τον βρίσκουμε να λέγει και να πράττει και πολλά άλλα, τα οποία φαίνονται μεν να είναι σκληρά, αλλά αυτά ακριβώς είναι που αποδεικνύουν την επιείκειά του.

Και ο μακάριος Παύλος και με τα δύο αυτά βοηθούσε όσους βρίσκονταν σε θλίψεις και πειρασμούς, πότε μεν λέγοντας: «Εάν όμως είστε χωρίς παιδαγωγία, τότε είστε νόθοι και όχι υιοί· διότι ποιος είναι εκείνος ο υιός, τον οποίο δεν παιδαγωγεί ο πατέρας;» και πότε ευχόμενος, διότι λέει: «Πιστός είναι ο Θεός, ο οποίος δεν θα σας αφήσει να δοκιμαστείτε περισσότερο από όσο μπορείτε»· και πάλι: «Εφόσον είναι δίκαιο εκ μέρους του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε ανακούφιση». Εάν λοιπόν και εσύ θελήσεις να χρησιμοποιήσεις αυτά τα όπλα, και περιφράξεις καλά τον εαυτό σου από παντού, αποκρούοντας αφενός με τους λογισμούς την έφοδο της αθυμίας, και καθιστώντας αφετέρου ισχυρό αυτό το τείχος με τις προσευχές, τόσο τις δικές σου όσο και των άλλων, γρήγορα θα αισθανθείς τους καρπούς της παιδαγωγίας. Διότι δεν θα κερδίσεις μόνο αυτό, δηλαδή το να υπομείνεις με γενναιότητα τις παρούσες δυσκολίες, αλλά, αφού εξασκηθείς καλά μέσω αυτών, θα παραμείνεις στο εξής απρόσβλητος απέναντι σε όλα τα λυπηρά της ζωής.

Διότι αυτά πρέπει πρώτα να γίνουν, λέει, και έπειτα με αυτόν τον τρόπο να έλθει εκείνη. Δες πόση είναι η προκοπή των Θεσσαλονικέων, ώστε ο Απόστολος να αναπέμπει ευχαριστίες γι' αυτούς, όχι απλώς επειδή πιστεύουν, αλλά επειδή υπεραυξάνεται η πίστη τους, και επειδή δεν αγαπούν απλώς, αλλά και περισσεύουν σε αυτό το έργο. Και αυτό, λέει, είναι το δικό μας καύχημα: η υπομονή σας, η πίστη, οι διωγμοί, οι θλίψεις. Και όλα αυτά τα ανέχεστε, λέει, γνωρίζοντας ότι ως κατάληξή τους θα λάβετε τη βασιλεία των ουρανών. «Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε». Αντί να πει, επειδή ακριβώς είναι δίκαιο. Και πρόσεξε πώς τους παρηγόρησε και τους ανακούφισε, θέτοντας ενώπιόν τους την εκδίκηση· πράγμα το οποίο προπάντων όσοι πάσχουν άδικα και με ευχαρίστηση το ακούν, και εύχονται να το δουν. «Να δώσει άνεση μαζί με εμάς κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό με τους αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε φλόγα πυρός, ο οποίος θα δώσει εκδίκηση σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό, και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού· οι οποίοι θα τιμωρηθούν με αιώνιο όλεθρο μακριά από το πρόσωπο του Κυρίου και από τη δόξα της ισχύος του, όταν έλθει για να ενδοξαστεί ανάμεσα στους αγίους του και να θαυμαστεί ανάμεσα σε όλους όσοι πίστεψαν.» Και από άλλη πλευρά τους παρηγόρησε, με το να τους καταστήσει κοινωνούς των αποστόλων.

6. Και βέβαια, ο θείος απόστολος στη δεύτερη επιστολή προς τους Κορινθίους λέει τα εξής: Πρέπει όλοι μας να φανερωθούμε μπροστά στο βήμα του Χριστού, ώστε να λάβει ο καθένας την αμοιβή για όσα έπραξε μέσω του σώματος, ανάλογα με το τι έκανε, είτε αγαθό είτε κακό. Βλέπεις ότι, πριν από εκείνο το βήμα και πριν φανερωθούμε όλοι μας συγκεντρωμένοι μαζί, κανείς χωρίς το σώμα δεν λαμβάνει την ανταπόδοση για όσα έπραξε μέσω του σώματος; Αλλά και πάλι στη δεύτερη επιστολή προς τον Τιμόθεο, λέει ότι ο καιρός της δικής του αναχωρήσεως έχει φτάσει, ενώ ο στέφανος της δικαιοσύνης απομένει πλέον φυλαγμένος, δεν έχει φτάσει ακόμη, τον οποίο θα μου αποδώσει, λέει, ο Κύριος εκείνη την ημέρα, ο δίκαιος κριτής, και όχι μόνο σε εμένα, αλλά και σε όλους όσοι έχουν αγαπήσει την επιφάνειά του. Και στη δεύτερη επιστολή προς τους Θεσσαλονικείς: Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε να δώσει άνεση μαζί με εμάς, κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό με τους αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε πύρινη φλόγα, για να αποδώσει δικαιοσύνη σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, οι οποίοι θα υποστούν ως ποινή τον αιώνιο όλεθρο μακριά από το πρόσωπο του Κυρίου και από τη δόξα της ισχύος του, όταν έρθει για να δοξαστεί ανάμεσα στους αγίους του και να θαυμαστεί ανάμεσα σε όλους όσοι πίστεψαν, διότι έγινε πιστευτή η μαρτυρία μας κατά την ημέρα εκείνη.

Οι κωφοί ακούστε και οι τυφλοί αναβλέψτε. Σε ένα μόνο πράγμα συνίσταται η σε σχέση με εμάς καινοτομία ως προς τον Χριστό, στο ότι συνελήφθη χωρίς σπορά στη μήτρα παρθένου και γεννήθηκε χωρίς φθορά, καθώς ούτε αμαρτία έπραξε, σύμφωνα με τις Γραφές, ούτε βρέθηκε δόλος στο στόμα του. Σε όλα τα άλλα υπήρξε όμοιος με εμάς: έφαγε, ήπιε, ανέπνευσε, αυξήθηκε, περπάτησε, ίδρωσε, κοπίασε, σταυρώθηκε, πέθανε (αν και ήταν Θεός) και αναστήθηκε την τρίτη ημέρα, έχοντας και μετά την ανάσταση τη δική μας μορφή, η οποία απεικονίζεται, θεωμένη και άφθαρτη στον εαυτό του, με την οποία και εμφανίστηκε στους αποστόλους και έφαγε και ήπιε μαζί τους αναστημένος και ψηλαφήθηκε από τον Θωμά, λέγοντας σε όλους, που υποπτεύθηκαν ότι ήταν πνεύμα: «Ψηλαφήστε με και δείτε ότι το πνεύμα δεν έχει σάρκα και οστά, όπως βλέπετε εμένα να έχω». Έτσι και ανελήφθη εν δόξη, και με τον ίδιο τρόπο θα έρθει με την ίδια μορφή του δικού μας είδους, τον οποίο θα δει κάθε σάρκα από τον ουρανό με τους αγγέλους της δυνάμεώς του μέσα σε πύρινη φλόγα, αποδίδοντας εκδίκηση σε αυτούς που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε αυτούς που δεν υπάκουσαν στο ευαγγέλιό του, καθώς είναι γεγραμμένο. Μαζί με αυτούς θα θρηνήσουν οι Ιουδαίοι που τον σταύρωσαν και οι εικονομάχοι που δεν ανέχονται να τον εικονίζουν.

Εννοώ την έλευση του νυμφίου Χριστού, που θα γίνει λίγο αργότερα από τον ουρανό μαζί με τους αγγέλους της δυνάμεώς Του, καθώς και την αρπαγή στον αέρα των θεοφιλών ψυχών και τη σύναξη σύμπασας της κτίσεως ενώπιον του φοβερού βήματος, έπειτα την απόφαση για καθεμία από τις παρατάξεις που θα παρίστανται, η οποία τους μεν δικαίους θα καλεί στη βασιλεία των ουρανών, τους δε αμαρτωλούς θα αποπέμπει στο εξώτερο πυρ. Επομένως, η ψυχή που τα αναλογίζεται αυτά με βαθιά συναίσθηση, τρέμει, κατέχεται από δέος, κατανύσσεται, δακρύζει, καθαίρεται, φωτίζεται, αποσπώμενη από τους επίγειους δεσμούς, υφιστάμενη την καλή αλλοίωση και υψούμενη προς τον Θεό με πνευματική χαρά και άρρητη αγαλλίαση, ώστε να αποστρέφεται ακόμη και να βλέπει τον ήλιο, όπως και τις άλλες απολαύσεις του παρόντος βίου, εξαιτίας της θεωρίας του Καλού που υπερνικά τα πάντα.

Ας σου είναι αρκετά αυτά. Το δε αναγκαίο χρέος μας, για το πώς θα ευαρεστήσουμε τον Κύριο και πώς θα ξεφύγουμε από τις παγίδες του διαβόλου, είναι φανερό ότι θα εκπληρωθεί αν γίνουμε πτερωτοί μέσω του Πνεύματος, αναζητώντας τα άνω, φρονώντας τα άνω, όπου είναι ο Χριστός, καθισμένος στα δεξιά του Θεού. Από εκεί και θα έρθει μαζί με τους αγγέλους της δυνάμεώς του μέσα σε φλόγα πυρός, για να αποδώσει εκδίκηση σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο ευαγγέλιό του, δηλαδή στους Ιουδαίους και σε όσους συμφωνούν με τους Ιουδαίους και ως προς τη διαστροφή της πίστης και ως προς τη στρεβλότητα του βίου.

Αλλά εμείς, στεκόμενοι στη σκοπιά μας, ας νήφουμε, ας γρηγορούμε, έχοντας ακοίμητο το μάτι της διάνοιας και την καρδιά να φλέγεται από την αγάπη του Θεού· και έτσι θα παραμείνουμε ακαταγώνιστοι και αμετακίνητοι. Ναι, σας παρακαλώ, ας μην ολιγωρήσουμε στον πόλεμο, ας μην πέσουμε σε ακηδία στη μάχη εναντίον του εχθρού· είναι κοντά το τέλος των αγώνων: «Ακόμη λίγο, πολύ λίγο, και αυτός που έρχεται θα φτάσει και δεν θα καθυστερήσει», είτε με το τέλος του καθενός είτε με τη συντέλεια του κόσμου, κατά την οποία θα αποκαλυφθεί «από τον ουρανό μαζί με τους αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε φλόγα πυρός», και με δόξα ανείπωτη. «Και θα τον δει κάθε μάτι, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, ακόμη και εκείνοι που τον λόγχισαν· και θα θρηνήσουν γι' αυτόν όλες οι φυλές της γης». Πόσο φοβερό θα είναι εκείνο το θέαμα, και εντελώς ανεκδιήγητο λόγω της άκρας εκστάσεως! Τότε θα σκιρτήσουν από χαρά όσοι αγωνίστηκαν τον καλό αγώνα· όσοι υπέμειναν στους πειρασμούς· οι εραστές της οσιότητας· οι εργάτες της υπακοής· οι τέλειοι τηρητές της υποταγής· όσοι ευαρέστησαν σε όλα τον Κύριο.