Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 1:8

Μην απατάσαι λοιπόν, άνθρωπε, αντιλέγοντας στην αλήθεια· διότι είναι φοβερό να πέσει κανείς στα χέρια του ζωντανού Θεού. Άκουε τον Σωτήρα μας που λέει: Τι θα ωφεληθεί ο άνθρωπος, αν κερδίσει ολόκληρο τον κόσμο, αλλά ζημιωθεί την ψυχή του; Ή τι θα δώσει ο άνθρωπος ως αντάλλαγμα για την ψυχή του; Διότι πρόκειται ο Υιός του ανθρώπου να έλθει με τη δόξα του Πατέρα του μαζί με όλους τους Αγγέλους του, και τότε θα αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με την πράξη του. Γι' αυτό και ο Απόστολος λέει: Οφείλουμε να ευχαριστούμε τον Θεό πάντοτε για εσάς, αδελφοί, καθώς είναι άξιο, επειδή αυξάνεται υπερβολικά η πίστη σας και περισσεύει η αγάπη του καθενός από όλους εσάς προς τους άλλους, ώστε εμείς οι ίδιοι να καυχιόμαστε για εσάς στις εκκλησίες του Θεού για την υπομονή και την πίστη σας σε όλους τους διωγμούς και τις θλίψεις σας, τις οποίες ανέχεστε, ως ένδειξη της δίκαιης κρίσης του Θεού, υπέρ της οποίας και πάσχετε, εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε να δώσει άνεση μαζί με εμάς κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό με τους Αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε φλόγα φωτιάς, αποδίδοντας εκδίκηση σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού· οι οποίοι θα τιμωρηθούν με αιώνιο όλεθρο από το πρόσωπο του Κυρίου και από τη δόξα της ισχύος του, όταν έλθει για να ενδοξαστεί στους Αγίους του και να θαυμαστεί από όλους όσοι πίστεψαν.

Διότι λέει, έπειτα από άλλα: «Σύμφωνα με την ενέργεια του κράτους της ισχύος του, την οποία ενήργησε στον Χριστό, ανασταίνοντάς τον από τους νεκρούς και καθίζοντάς τον στα δεξιά του στα επουράνια, υπεράνω κάθε αρχής και εξουσίας και δύναμης και κυριότητας και κάθε ονόματος που ονομάζεται, όχι μόνο σε αυτόν τον αιώνα, αλλά και στον μέλλοντα». Ούτε η φωνή του Ευαγγελίου σε πείθει ότι ο Υιός δεν είναι πρόσκαιρος, αλλά ότι και η κρίση των πάντων στον μέλλοντα αιώνα έχει ανατεθεί στον Υιό; «Διότι ο Πατέρας», λέει, «δεν κρίνει κανέναν, αλλά όλη την κρίση την έχει δώσει στον Υιό, ώστε να τιμούν τον Υιό όπως τιμούν τον Πατέρα»· και κάπου αλλού ο Απόστολος αναφέρει: «Κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού», λέει, «από τον ουρανό μαζί με τους αγγέλους της δύναμής του, μέσα σε φλόγα φωτιάς, αποδίδοντας εκδίκηση σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού».

Δες πώς όσοι δεν υπακούουν θα υποστούν ως τιμωρία, λέει, αιώνιο όλεθρο, όταν έλθει για να δοξαστεί ανάμεσα στους αγίους του. Και θα τιμωρηθούν από τον Υιό, για τον οποίο εσύ υπέθεσες ότι δεν υπάρχει πλέον. Εάν δε επιθυμείς να γνωρίσεις τι ακριβώς σημαίνει το «Όταν παραδώσει τη βασιλεία στον Θεό και Πατέρα», δεν πρέπει να σου το αποκρύψω, έστω και αν τυγχάνεις ανεπίδεκτος της αλήθειας. Και μου φαίνεται μεν ότι αντιβαίνω στο πρόσταγμα του Χριστού «Μη βάλετε τους μαργαρίτες σας μπροστά στους χοίρους», αλλά, μιμούμενος τον Θεό, θα τρέφω αγαθές ελπίδες και δεν θα αποκρύψω την αλήθεια ούτε στους δυσσεβείς· διότι Εκείνος στέλνει τη βροχή ομοίως και το φως της ημέρας απλώνεται εξίσου σε δικαίους και αδίκους. Έπειτα, αφού απολαμβάνεις τέτοια φιλανθρωπία, δεν θα αναζητήσεις την αλήθεια; Δεν θα ανοίξεις τα αυτιά του νου σου, ώστε να πειστείς ότι δεν υπάρχει απολύτως καμία αντίφαση προς οτιδήποτε άλλο έχει ειπωθεί στις Γραφές, αλλά ότι τα πάντα τυγχάνουν απόλυτα σύμφωνα και εναρμονισμένα μεταξύ τους; Επομένως, δεν πρέπει να κατανοηθεί σύμφωνα με τη δική σου αντίληψη το «Τότε θα υποταγεί και ο ίδιος σε εκείνον που του υπέταξε τα πάντα» και το «Όταν παραδώσει τη βασιλεία στον Θεό και Πατέρα».

γ'. Τι λοιπόν; Είναι ίση η ανταπόδοση; Σε καμία περίπτωση· αλλά δες από τα παρακάτω πώς αποδεικνύει ότι αυτή είναι σφοδρότερη, και η άνεση πολύ μεγαλύτερη. Ιδού και άλλη παρηγοριά· διότι, λέει, αυτούς που συμμετέχουν στις θλίψεις θα τους έχει μετόχους και στην ανταπόδοση (επειδή αυτό ακριβώς σημαίνει το «μαζί μας»), ενώνοντάς τους στα στεφάνια με εκείνους που έχουν κατορθώσει αναρίθμητα και μεγαλύτερα έργα. Έπειτα προσθέτει και τον χρόνο, και μέσω της περιγραφής ανυψώνει τις διάνοιές τους, σχεδόν ανοίγοντας από τώρα τους ουρανούς με τον λόγο του και παρουσιάζοντάς τους μπροστά στα μάτια τους, και τον περιβάλλει με την αγγελική στρατιά, καθιστώντας την εικόνα ευρύτερη και ως προς τον τόπο και ως προς εκείνους που βρίσκονται μαζί του, ώστε να ανακουφιστούν λίγο. «Και σε εσάς που θλίβεστε άνεση μαζί μας», λέει, «κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό μαζί με τους αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε φλόγα πυρός, ο οποίος θα αποδώσει εκδίκηση σε όσους δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε όσους δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού». Εάν αυτοί που δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο τιμωρούνται, εκείνοι που, εκτός από το ότι δεν υπακούουν, σας προκαλούν και θλίψεις, τι δεν πρόκειται να πάθουν; Πρόσεξε όμως τη σύνεσή του· δεν είπε εδώ, «σε εκείνους που σας θλίβουν», αλλά, «σε εκείνους που δεν υπακούουν». Ώστε, ακόμη και αν δεν το κάνει εξαιτίας σας, λέει, είναι ανάγκη να τους τιμωρήσει για τον εαυτό Του. Αυτό λοιπόν ειπώθηκε προς απόλυτη επιβεβαίωση, ότι δηλαδή οπωσδήποτε πρέπει αυτοί να τιμωρηθούν· ενώ το προηγούμενο ειπώθηκε για το ότι πρέπει να τιμηθούν και αυτοί.

Πλην όμως δεν κάνω κανέναν λόγο περί αυτών τώρα· διότι αρκεί ο φόβος που προκαλείται έστω και από τα γυμνά λόγια, ακόμη και αν δεν αναπτύξουμε το νόημά τους. Και για το ότι δεν είναι πρόσκαιρη, άκουσε τον Παύλο που λέει τώρα για εκείνους οι οποίοι δεν γνωρίζουν τον Θεό και δεν πιστεύουν στο Ευαγγέλιο, ότι θα υποστούν ως τιμωρία τον αιώνιο όλεθρο. Πώς λοιπόν το αιώνιο είναι πρόσκαιρο; «Από το πρόσωπο», λέει, «του Κυρίου».

Διότι αυτά πρέπει πρώτα να γίνουν, λέει, και έπειτα με αυτόν τον τρόπο να έλθει εκείνη. Δες πόση είναι η προκοπή των Θεσσαλονικέων, ώστε ο Απόστολος να αναπέμπει ευχαριστίες γι' αυτούς, όχι απλώς επειδή πιστεύουν, αλλά επειδή υπεραυξάνεται η πίστη τους, και επειδή δεν αγαπούν απλώς, αλλά και περισσεύουν σε αυτό το έργο. Και αυτό, λέει, είναι το δικό μας καύχημα: η υπομονή σας, η πίστη, οι διωγμοί, οι θλίψεις. Και όλα αυτά τα ανέχεστε, λέει, γνωρίζοντας ότι ως κατάληξή τους θα λάβετε τη βασιλεία των ουρανών. «Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε». Αντί να πει, επειδή ακριβώς είναι δίκαιο. Και πρόσεξε πώς τους παρηγόρησε και τους ανακούφισε, θέτοντας ενώπιόν τους την εκδίκηση· πράγμα το οποίο προπάντων όσοι πάσχουν άδικα και με ευχαρίστηση το ακούν, και εύχονται να το δουν. «Να δώσει άνεση μαζί με εμάς κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό με τους αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε φλόγα πυρός, ο οποίος θα δώσει εκδίκηση σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό, και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού· οι οποίοι θα τιμωρηθούν με αιώνιο όλεθρο μακριά από το πρόσωπο του Κυρίου και από τη δόξα της ισχύος του, όταν έλθει για να ενδοξαστεί ανάμεσα στους αγίους του και να θαυμαστεί ανάμεσα σε όλους όσοι πίστεψαν.» Και από άλλη πλευρά τους παρηγόρησε, με το να τους καταστήσει κοινωνούς των αποστόλων.

6. Και βέβαια, ο θείος απόστολος στη δεύτερη επιστολή προς τους Κορινθίους λέει τα εξής: Πρέπει όλοι μας να φανερωθούμε μπροστά στο βήμα του Χριστού, ώστε να λάβει ο καθένας την αμοιβή για όσα έπραξε μέσω του σώματος, ανάλογα με το τι έκανε, είτε αγαθό είτε κακό. Βλέπεις ότι, πριν από εκείνο το βήμα και πριν φανερωθούμε όλοι μας συγκεντρωμένοι μαζί, κανείς χωρίς το σώμα δεν λαμβάνει την ανταπόδοση για όσα έπραξε μέσω του σώματος; Αλλά και πάλι στη δεύτερη επιστολή προς τον Τιμόθεο, λέει ότι ο καιρός της δικής του αναχωρήσεως έχει φτάσει, ενώ ο στέφανος της δικαιοσύνης απομένει πλέον φυλαγμένος, δεν έχει φτάσει ακόμη, τον οποίο θα μου αποδώσει, λέει, ο Κύριος εκείνη την ημέρα, ο δίκαιος κριτής, και όχι μόνο σε εμένα, αλλά και σε όλους όσοι έχουν αγαπήσει την επιφάνειά του. Και στη δεύτερη επιστολή προς τους Θεσσαλονικείς: Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν, και σε εσάς που θλίβεστε να δώσει άνεση μαζί με εμάς, κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού από τον ουρανό με τους αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε πύρινη φλόγα, για να αποδώσει δικαιοσύνη σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, οι οποίοι θα υποστούν ως ποινή τον αιώνιο όλεθρο μακριά από το πρόσωπο του Κυρίου και από τη δόξα της ισχύος του, όταν έρθει για να δοξαστεί ανάμεσα στους αγίους του και να θαυμαστεί ανάμεσα σε όλους όσοι πίστεψαν, διότι έγινε πιστευτή η μαρτυρία μας κατά την ημέρα εκείνη.

2 Θεσ 1,3 Εάν πρέπει να «ευχαριστούμε» για τα κατορθώματα των άλλων, τι θα πάθουν όσοι φθονούν εκείνους που κατορθώνουν το αγαθό; 2 Θεσ 1,8 Με το «εν πυρί φλογός» υπονοεί το είδος της τιμωρίας, λέει, την οποία θα υποστούν όσοι δεν γνωρίζουν τον Θεό και δεν υπακούουν στο ευαγγέλιο του Χριστού. Ή με το «εν πυρί φλογός» υποδηλώνει την ίδια τη Δεσποτική παρουσία, ότι δηλαδή θα λάβει χώρα με φλεγόμενη φωτιά. Διότι έτσι το έχουν εκλάβει και οι προγενέστεροί μας. 2 Θεσ 2,6 «Και τώρα γνωρίζετε αυτό που τον εμποδίζει», λέει, «ώστε» να μην «αποκαλυφθεί αυτός» τώρα, λέει, αλλά «στον δικό του καιρό», δηλαδή: όταν φτάσει ο χρόνος που του έχει οριστεί και παραχωρηθεί από τον Θεό. Αν όμως δεν εμποδιζόταν, θα είχε εμφανιστεί και τώρα. Έτσι πάντοτε οργίζεται εναντίον των πιστών, και ο πονηρός επιθυμεί την κακοποίησή τους, αλλά συγκρατείται και εμποδίζεται. 2 Θεσ 3,11 Και πάλι ο λόγος είναι για τους αργόσχολους· αρμόζει όμως να λέγεται και για εκείνους που αμαρτάνουν.

Μιμήσου την ως τέκνο, μιμήσου την χωρίς να αποβλέπεις σε τίποτε άλλο, παρά μόνο σε Εκείνον που είπε: «ήλθα να βάλω φωτιά στη γη, και πόσο θα ήθελα να είχε ήδη ανάψει». Διότι αυτή είναι η πύρωση του Πνεύματος που αναζωπυρώνει τις καρδιές. Επειδή το άυλο και θείο πυρ συνηθίζει αφενός να φωτίζει τις ψυχές και να τις δοκιμάζει όπως τον καθαρό χρυσό στο καμίνι, και αφετέρου να καταναλώνει την κακία σαν αγκάθια και άχυρα. Διότι «ο Θεός μας είναι πυρ καταναλίσκον», που δίνει «εκδίκηση μέσα σε φλόγα πυρός σε όσους δεν τον γνωρίζουν και σε όσους δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιό του». Αυτό το πυρ ενήργησε στους Αποστόλους, όταν μιλούσαν με πύρινες γλώσσες. Αυτό το πυρ, που περιέλαμψε τον Παύλο μέσω της φωνής, φώτισε μεν τη διάνοιά του, αλλά σκοτείνιασε την αίσθηση της όρασής του· διότι δεν είδε τη δύναμη εκείνου του φωτός όντας δίχως σάρκα. Αυτό το πυρ εμφανίστηκε στον Μωυσή στη βάτο. Αυτό το πυρ, με μορφή άρματος, άρπαξε τον Ηλία από τη γη. Την ενέργεια αυτού του πυρός αποζητώντας ο μακάριος Δαβίδ έλεγε: «Δοκίμασέ με, Κύριε, και πείρασέ με, πύρωσε τους νεφρούς μου και την καρδιά μου». Αυτό το πυρ θέρμανε την καρδιά του Κλεόπα και των συνοδών του, όταν τους μιλούσε ο Σωτήρας μετά την Ανάσταση, εξού και οι άγγελοι και τα λειτουργικά πνεύματα μετέχουν στη λαμπρότητα αυτού του πυρός, σύμφωνα με το γραμμένο: «αυτός που κάνει τους αγγέλους του πνεύματα και τους λειτουργούς του πυρ φλέγον».

Οι κωφοί ακούστε και οι τυφλοί αναβλέψτε. Σε ένα μόνο πράγμα συνίσταται η σε σχέση με εμάς καινοτομία ως προς τον Χριστό, στο ότι συνελήφθη χωρίς σπορά στη μήτρα παρθένου και γεννήθηκε χωρίς φθορά, καθώς ούτε αμαρτία έπραξε, σύμφωνα με τις Γραφές, ούτε βρέθηκε δόλος στο στόμα του. Σε όλα τα άλλα υπήρξε όμοιος με εμάς: έφαγε, ήπιε, ανέπνευσε, αυξήθηκε, περπάτησε, ίδρωσε, κοπίασε, σταυρώθηκε, πέθανε (αν και ήταν Θεός) και αναστήθηκε την τρίτη ημέρα, έχοντας και μετά την ανάσταση τη δική μας μορφή, η οποία απεικονίζεται, θεωμένη και άφθαρτη στον εαυτό του, με την οποία και εμφανίστηκε στους αποστόλους και έφαγε και ήπιε μαζί τους αναστημένος και ψηλαφήθηκε από τον Θωμά, λέγοντας σε όλους, που υποπτεύθηκαν ότι ήταν πνεύμα: «Ψηλαφήστε με και δείτε ότι το πνεύμα δεν έχει σάρκα και οστά, όπως βλέπετε εμένα να έχω». Έτσι και ανελήφθη εν δόξη, και με τον ίδιο τρόπο θα έρθει με την ίδια μορφή του δικού μας είδους, τον οποίο θα δει κάθε σάρκα από τον ουρανό με τους αγγέλους της δυνάμεώς του μέσα σε πύρινη φλόγα, αποδίδοντας εκδίκηση σε αυτούς που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε αυτούς που δεν υπάκουσαν στο ευαγγέλιό του, καθώς είναι γεγραμμένο. Μαζί με αυτούς θα θρηνήσουν οι Ιουδαίοι που τον σταύρωσαν και οι εικονομάχοι που δεν ανέχονται να τον εικονίζουν.

Ας σου είναι αρκετά αυτά. Το δε αναγκαίο χρέος μας, για το πώς θα ευαρεστήσουμε τον Κύριο και πώς θα ξεφύγουμε από τις παγίδες του διαβόλου, είναι φανερό ότι θα εκπληρωθεί αν γίνουμε πτερωτοί μέσω του Πνεύματος, αναζητώντας τα άνω, φρονώντας τα άνω, όπου είναι ο Χριστός, καθισμένος στα δεξιά του Θεού. Από εκεί και θα έρθει μαζί με τους αγγέλους της δυνάμεώς του μέσα σε φλόγα πυρός, για να αποδώσει εκδίκηση σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο ευαγγέλιό του, δηλαδή στους Ιουδαίους και σε όσους συμφωνούν με τους Ιουδαίους και ως προς τη διαστροφή της πίστης και ως προς τη στρεβλότητα του βίου.

Αλλά εμείς, στεκόμενοι στη σκοπιά μας, ας νήφουμε, ας γρηγορούμε, έχοντας ακοίμητο το μάτι της διάνοιας και την καρδιά να φλέγεται από την αγάπη του Θεού· και έτσι θα παραμείνουμε ακαταγώνιστοι και αμετακίνητοι. Ναι, σας παρακαλώ, ας μην ολιγωρήσουμε στον πόλεμο, ας μην πέσουμε σε ακηδία στη μάχη εναντίον του εχθρού· είναι κοντά το τέλος των αγώνων: «Ακόμη λίγο, πολύ λίγο, και αυτός που έρχεται θα φτάσει και δεν θα καθυστερήσει», είτε με το τέλος του καθενός είτε με τη συντέλεια του κόσμου, κατά την οποία θα αποκαλυφθεί «από τον ουρανό μαζί με τους αγγέλους της δυνάμεώς του, μέσα σε φλόγα πυρός», και με δόξα ανείπωτη. «Και θα τον δει κάθε μάτι, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, ακόμη και εκείνοι που τον λόγχισαν· και θα θρηνήσουν γι' αυτόν όλες οι φυλές της γης». Πόσο φοβερό θα είναι εκείνο το θέαμα, και εντελώς ανεκδιήγητο λόγω της άκρας εκστάσεως! Τότε θα σκιρτήσουν από χαρά όσοι αγωνίστηκαν τον καλό αγώνα· όσοι υπέμειναν στους πειρασμούς· οι εραστές της οσιότητας· οι εργάτες της υπακοής· οι τέλειοι τηρητές της υποταγής· όσοι ευαρέστησαν σε όλα τον Κύριο.