Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 3:11

Παραγγέλλει λοιπόν να απομακρυνόμαστε από αυτόν, δηλαδή να τον αποχωριζόμαστε σαν να είναι μολυσματική ασθένεια. Έπειτα τι λέει; «Και όχι σύμφωνα με την παράδοση που παρέλαβαν από εμάς», φανερώνοντας μέσα από αυτήν τη φράση ότι είναι υπερήφανοι, ότι έδειξαν περιφρόνηση και ότι καταλύουν τις αποστολικές παραδόσεις. Και πάλι: «Δεν φάγαμε», λέει, «δωρεάν ψωμί από κανέναν, αλλά με κόπο και μόχθο, εργαζόμενοι νύχτα και μέρα για να μην επιβαρύνουμε κανέναν από εσάς». Ο διδάσκαλος των εθνών, ο κήρυκας του Ευαγγελίου, αυτός που ανυψώθηκε έως τον τρίτο ουρανό, αυτός που λέει ότι ο Κύριος έχει προστάξει όσοι κηρύττουν το Ευαγγέλιο να ζουν από το Ευαγγέλιο, εργαζόταν με κόπο και νύχτα και μέρα για να μην επιβαρύνει. Τι θα κάνουμε λοιπόν εμείς, που ραθυμούμε να εργαστούμε και επιδιώκουμε τη σωματική ανάπαυση, εμείς στους οποίους δεν ανατέθηκε ούτε το κήρυγμα του Ευαγγελίου ούτε η μέριμνα των Εκκλησιών, παρά μόνο η φροντίδα της δικής μας αποκλειστικά ψυχής; Έπειτα, δείχνοντας σαφέστερα τη βλάβη που γεννιέται από την αργία, προσθέτει: «Να μην εργάζονται τίποτα, αλλά να περιεργάζονται»· διότι από την αργία προκύπτει αταξία, και από την αταξία κάθε κακία.

Εξάλλου, και από περισσότερες μαρτυρίες της θείας Γραφής θα μπορούσαμε να στηρίξουμε αυτόν τον λόγο. Διότι η θεία Γραφή προστάζει μεν να εργαζόμαστε και να κινούμαστε με το σώμα μας, και μάλλον να στηρίζουμε την αδυναμία των άλλων παρά να έχουμε ανάγκη τη βοήθεια από τα χέρια των άλλων· σε καμία περίπτωση όμως δεν επιτρέπει να το μαραίνουμε και να το παραλύουμε με τις άμετρες εξαντλήσεις. Και για αυτό θα σου παραθέσω ως τον πιο αξιόπιστο μάρτυρα τον άγιο Παύλο, ο οποίος σε ένα σημείο λέει: «Ακούμε ότι κάποιοι ανάμεσά σας ζουν άτακτα, χωρίς να εργάζονται καθόλου»· αποφαίνεται δηλαδή ότι η αργία είναι αταξία: «Διότι δεν ζήσαμε άτακτα», λέει, «ανάμεσά σας, ούτε φάγαμε δωρεάν ψωμί από κανέναν, αλλά εργαζόμενοι με κόπο και μόχθο νύχτα και μέρα»· και κάτι περισσότερο από αυτό: «Τις ανάγκες μου και όσων ήταν μαζί μου, τις υπηρέτησαν αυτά τα χέρια»· και σε άλλο σημείο πάλι: «Ώστε εργαζόμενοι», λέει, «να τρώνε το δικό τους ψωμί»· και πάλι αλλού: «Να ησυχάζετε, να ασχολείστε με τα δικά σας έργα και να εργάζεστε με τα χέρια σας». Πρέπει ο ασκητής να έχει απαλλαγεί από κάθε έπαρση, και βαδίζοντας την πραγματικά μέση και βασιλική οδό, να μην αποκλίνει καθόλου προς τα άκρα· ούτε να επιδιώκει την άνεση, ούτε να αχρηστεύει το σώμα με την υπερβολή της εγκράτειας.

Επομένως, πρέπει με κάθε τρόπο να προφυλασσόμαστε από αυτούς, ώστε ούτε άλλους να βλάψουν με τη μετάδοση του ψυχικού λοιμού, αλλά και οι ίδιοι, όντας αποκλεισμένοι από παντού, να επιστρέψουν έστω και αργά στο αγαθό, λαμβάνοντας την ντροπή ως παιδαγωγό και την αποστροφή των εναρέτων ανθρώπων ως νουθεσία για την απαλλαγή τους από την κακία. Διότι αυτό δίδαξε και ο Παύλος, λέγοντας για εκείνους που δεν εργάζονται καθόλου, αλλά ασχολούνται με περιττά πράγματα: «Αυτόν», λέει, «να τον επισημαίνετε και να μη συναναστρέφεσθε μαζί του, για να ντραπεί».

Και ότι αυτά δεν είναι δικά μου λόγια, αλλά σαφή λόγια του Πνεύματος, θα παραθέσω τα ίδια τα λόγια του Παύλου, με τα οποία τιμώρησε αυτούς που ζουν χωρίς εγκράτεια, υποβάλλοντας σε επιτίμια, μαζί με τους άλλους, και τους μέθυσους και τους υβριστές. Διότι λέει: «Εάν κάποιος αδελφός είναι πόρνος ή υβριστής ή μέθυσος, με έναν τέτοιον ούτε καν να συντρώγετε». Και πάλι σε άλλο σημείο, για εκείνους που δεν εργάζονται καθόλου αλλά περιεργάζονται, έλεγε: «Αυτόν να τον σημειώνετε και να μη συναναστρέφεστε μαζί του». Και ότι αυτός που αθετεί τις εν Πνεύματι συμφωνίες τολμά να διαπράξει χειρότερα από τους υβριστές, και τους μέθυσους, και αυτούς που ζουν στην αργία, είναι νομίζω σε όλους φανερό. Ώστε, ακολούθως, ο λόγος παραγγέλλει να αποκλείονται και να απομακρύνονται αυτοί που καταλύουν την πνευματική ευταξία από τη συναναστροφή εκείνων που την τηρούν. Και μόνο τότε αρμόζει να παραμένει χωρίς επιτίμιο ο αποχωρισμός από κάποιον αδελφό, όταν αυτός γίνεται με απόφαση του προεστώτος για κάποια οικονομία.

Αυτόν, όμως, που έγινε δεκτός στην αδελφότητα και έπειτα αθέτησε την ομολογία του, πρέπει να τον αντιμετωπίζουμε ως κάποιον που αμάρτησε απέναντι στον Θεό, ενώπιον του οποίου και προς τον οποίο κατέθεσε την ομολογία των υποσχέσεών του. «Εάν δε κάποιος αμαρτήσει προς τον Θεό», λέει η Γραφή, «ποιος θα προσευχηθεί για αυτόν;». Επειδή εκείνος που αφιέρωσε τον εαυτό του στον Θεό και έπειτα αποσκίρτησε σε άλλον βίο, έχει γίνει ιερόσυλος, εφόσον υπεξαίρεσε τον ίδιο του τον εαυτό και αφαίρεσε το ανάθημα του Θεού. Για τους ανθρώπους αυτούς είναι εύλογο να μην ανοίγει πλέον η θύρα των αδελφών, ούτε καν αν βρεθούν εκεί ως απλοί περαστικοί για λόγους στέγασης. Διότι ο αποστολικός κανόνας είναι σαφής και μας προστάζει να απομακρυνόμαστε από κάθε άτακτο αδελφό και να μην συναναστρεφόμαστε μαζί του, ώστε να ντραπεί.

Ερώτηση ΙΔ΄. Περί εκείνων που αφιέρωσαν με ομολογία τον εαυτό τους στον Θεό και έπειτα επιχειρούν να αθετήσουν την ομολογία τους. Απόκριση. Καθέναν από αυτούς, αφού έγινε δεκτός στην αδελφότητα και έπειτα αθέτησε την ομολογία του, πρέπει να τον αντιμετωπίζουμε ως άνθρωπο που αμάρτησε απέναντι στον ίδιο τον Θεό, ενώπιον του οποίου και προς τον οποίο κατέθεσε την ομολογία των υποσχέσεών του. «Εάν όμως κάποιος αμαρτήσει απέναντι στον Θεό», λέγει η Γραφή, «ποιος θα προσευχηθεί για αυτόν;». Διότι εκείνος που αφιέρωσε τον εαυτό του στον Θεό και έπειτα αποσκίρτησε σε άλλη ζωή, έγινε ιερόσυλος, αφού έκλεψε τον ίδιο του τον εαυτό και αφαίρεσε από τον Θεό το αφιέρωμα. Για αυτούς τους ανθρώπους είναι εύλογο να μην ανοίγει πλέον η θύρα των αδελφών, ούτε καν αν βρεθούν εκεί ως απλοί περαστικοί ζητώντας κατάλυμα. Διότι ο αποστολικός κανόνας είναι σαφής, καθώς μας παραγγέλλει να απομακρυνόμαστε από κάθε άτακτο και να μην συναναστρεφόμαστε μαζί του, ώστε να ντραπεί.

Σκοπός, λοιπόν, του καθενός στην εργασία του οφείλει να είναι η εξυπηρέτηση εκείνων που έχουν ανάγκη, και όχι η δική του ατομική ανάγκη. Διότι έτσι και το αμάρτημα της φιλαυτίας θα αποφύγει, και την ευλογία της φιλαδελφίας θα λάβει από τον Κύριο, ο Οποίος λέει: «Εφόσον το κάνατε σε έναν από αυτούς τους ελάχιστους αδελφούς μου, το κάνατε σε εμένα». Και ας μη νομίσει κανείς ότι ο λόγος μας έρχεται σε αντίθεση με τον Απόστολο, ο οποίος λέει: «Να εργάζονται και να τρώνε τον δικό τους άρτο». Διότι αυτό έχει λεχθεί για τους άτακτους και τους οκνηρούς· ότι δηλαδή είναι προτιμότερο, από τη ζωή της αργίας, να υπηρετεί τουλάχιστον ο καθένας τον εαυτό του και να μη γίνεται βάρος στους άλλους. «Διότι ακούμε», λέει, «ότι μερικοί ανάμεσά σας ζουν άτακτα, χωρίς να εργάζονται τίποτα, αλλά περιεργάζονται τα ξένα· σε αυτούς λοιπόν», λέει, «παραγγέλλουμε και τους παρακαλούμε να εργάζονται με ησυχία και να τρώνε τον δικό τους άρτο». Και το, «Εργαζόμενοι νύχτα και ημέρα για να μην επιβαρύνουμε κανέναν», στο ίδιο νόημα καταλήγει· καθότι ο Απόστολος, από φιλαδελφία, για να ανακόψει τους άτακτους, υπέβαλλε τον εαυτό του σε κόπους πέραν από ό,τι του είχε οριστεί.

Περιφέρονται δε και κάποιοι άλλοι, όπως λένε, οι οποίοι προσποιούνται ότι αφιερώνονται αποκλειστικά στην προσευχή και δεν εργάζονται καθόλου, χρησιμοποιώντας την ευσέβεια ως πρόφαση για οκνηρία και πορισμό, μη σκεπτόμενοι ορθά. Διότι ας πουν ότι είναι ανώτεροι και από τους αγίους αποστόλους, οι οποίοι εργάζονταν όταν ο χρόνος τους επέτρεπε να έχουν την ευκαιρία για αυτό, ενώ κοπίαζαν παράλληλα και για τον λόγο του Θεού. Πώς λοιπόν ξέχασαν αυτό που έγραψε ο μακάριος Παύλος προς κάποιους: «Διότι ακούω ότι κάποιοι ανάμεσά σας περιφέρονται χωρίς να εργάζονται καθόλου, αλλά περιεργάζονται τα ξένα πράγματα;». Επομένως, η Εκκλησία δεν αποδέχεται αυτούς που πράττουν τέτοια πράγματα. Διότι, αναμφίβολα, πρέπει να προσεύχονται με ένταση παραμένοντας ήσυχοι στα ασκητήρια· δεν βλάπτει όμως καθόλου, αλλά μάλλον είναι εξαιρετικά ωφέλιμο και το να εργάζεται κανείς, ώστε να μην γίνει βάρος στους άλλους, χρησιμοποιώντας τον δικό τους ιδρώτα για τη δική του ανάγκη, αλλά να μπορέσει, από τους δικούς του κόπους, να παρηγορήσει τη χήρα και το ορφανό, καθώς και κάποιους αδελφούς που ασθενούν. Αν όμως νομίζουν ότι είναι καλό το να μην καταπιάνονται με καμία εργασία, όταν όλοι μιμηθούν το παράδειγμά τους, ποιος θα τους θρέψει; Επομένως, κάποιοι χρησιμοποιούν ως πρόφαση για αργία και γαστριμαργία τη θεωρία ότι πρέπει να αφιερώνονται μόνο στην προσευχή και να μην καταπιάνονται καθόλου με εργασία. Μην επιτρέπεις δε στους ορθοδόξους να συνάγονται μαζί με τους ονομαζόμενους Μελετιανούς, για να μην γίνουν κοινωνοί της αποστασίας τους.

Διότι εκείνοι κάθονται σαν κηφήνες που «δεν εργάζονται καθόλου, αλλά ασχολούνται με μάταια πράγματα» και ούτε καν γνωρίζουν εκείνους προς τους οποίους απευθύνεται ο άγιος απόστολος, ο οποίος λέγει, σαν να γνώριζε προφητικά, ότι δεν προέρχονται από τη διδασκαλία του Θεού, αλλά ως κάποιοι κεραυνοβολημένοι από τον διάβολο, αργόσχολοι και αυθάδεις στα κακά· διότι διακηρύσσει λέγοντας: «όποιος δεν εργάζεται, ούτε να τρώει», ώστε να καταρρίψει το πρόσχημα αυτών των άεργων. Προτρέπουν, λοιπόν, τους κατηχουμένους τους να τους τρέφουν πλουσιοπάροχα. Και εκείνοι προσφέρουν κάθε τι αναγκαίο στους εκλεκτούς τους, ώστε δήθεν να φανεί ευσεβής αυτός που τρέφει τις εκλεγμένες ψυχές. Αυτοί, πάλι, που τα έλαβαν, όσο γελοίο κι αν είναι να το πει κανείς, με την πρόφαση ότι θα προσευχηθούν υπέρ εκείνων που τα προσέφεραν, μάλλον ρίχνουν σχεδόν κατάρα σε αυτούς, επιμαρτυρώντας τους περισσότερο κακία παρά αγαθότητα. Διότι ισχυρίζονται τα εξής: «Εγώ δεν σε έσπειρα, δεν σε θέρισα, δεν σε άλεσα, δεν σε έβαλα στον φούρνο. Άλλος το έφερε, και εγώ το έφαγα. Είμαι αναίτιος». Και με αυτόν τον τρόπο παρουσίασαν μάλλον ως κακοποιούς εκείνους που τους τρέφουν. Και αυτό είναι αληθές. Διότι αυτός που αρνείται τον Θεό, τον δημιουργό των πάντων, δεν θα έπρεπε να τρέφεται από τα δημιουργήματα του Θεού, παρά μόνον κατ' ειρωνείαν. Αυτοί λοιπόν δεν κόβουν το σταφύλι, αλλά το τρώνε, ώστε να αποδειχθεί περίτρανα ότι διακατέχονται μάλλον από μέθη παρά από κατανόηση της αλήθειας. Διότι, ποιο είναι το χειρότερο;

Όταν ακούσουν από εμάς ότι ο Χριστός έλαβε το δικό μας σώμα, αμέσως στρέφονται στους μύθους που προσιδιάζουν στη φιλονεικία τους, λέγοντας ότι Εκείνος είχε νύχια και σάρκα και τρίχες και οτιδήποτε άλλο, όχι όμως τέτοια όπως αυτά που έχουμε εμείς, αλλά ότι είχε άλλα νύχια και άλλες σάρκες και όλα τα άλλα όχι όπως αυτά που έχουμε εμείς, αλλά διαφορετικά από τα δικά μας, θέλοντας δήθεν πάλι με σοφιστικό τρόπο να χαριστούν στον Χριστό, κατά τον Ουαλεντίνο και τις προαναφερθείσες αιρέσεις, * [με] μάταιους λόγους. Διότι λένε: όταν ομολογήσουμε 〈το σώμα〉 του Χριστού απόλυτα στα πάντα * † περιέργως· διότι έχει γραφτεί για τέτοιους ανθρώπους, για εκείνους που «περιεργάζονται και δεν εργάζονται τίποτα». Διότι, ταράζοντας τη διάνοια των πιο απλοϊκών, αμέσως λένε: «επομένως, είχε ανάγκη από τις συνήθειες της σάρκας, είτε από όσα αποβάλλονται είτε από τον αφεδρώνα είτε από τα άλλα;»· πράγματα που φαίνονται δήθεν σοφά, ενώ τυγχάνουν να είναι φοβερά και μάλλον ανοησίες, όπως λέει ο προφήτης: «Ποιος ζήτησε αυτά από τα χέρια σας;». Διότι για ποιον από τους αγίους, αν και οι προφήτες ήταν άνθρωποι και όχι θεοί, και οι ευαγγελιστές και οι υπόλοιποι αποτελούνταν από ψυχή και σάρκα, όντας σαν και εμάς χωρίς καμία αμφιβολία, γράφτηκε ποτέ τίποτα για τέτοια πράγματα; Και πού η Γραφή δεν απέδωσε μάλλον τα πιο σεμνά στους αγίους, πόσο μάλλον στον Κύριο Χριστό. 16.

Διότι, εάν ο Παύλος, παρότι δεν είχε ανάγκη αλλά είχε το δικαίωμα να μην εργάζεται, και έχοντας αναλάβει ένα τόσο μεγάλο έργο, εντούτοις εργαζόταν, και όχι απλώς εργαζόταν, αλλά νύχτα και μέρα, ώστε να μπορεί να βοηθά και άλλους, πολύ περισσότερο θα έπρεπε οι άλλοι να το πράττουν αυτό. Διότι ακούμε ότι μερικοί ανάμεσά σας ζουν άτακτα, χωρίς να εργάζονται καθόλου, αλλά πολυπραγμονούν.

Το να προσεύχεται όμως και να νηστεύει κανείς ενώ αδρανεί, δεν αποτελεί έργο των χεριών· διότι εδώ εννοεί την εργασία που γίνεται με τα χέρια. Και για να μην υποπτευθείς κάτι τέτοιο, πρόσθεσε: «Χωρίς να εργάζονται τίποτα, αλλά να περιεργάζονται». Σε τέτοιου είδους ανθρώπους παραγγέλλουμε και προτρέπουμε διά του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.

Και αν ο ίδιος, αν και κηρύττει το Ευαγγέλιο, εργάζεται, πόσο μάλλον πρέπει να εργάζονται οι άλλοι; «Όχι επειδή δεν έχουμε το δικαίωμα, αλλά για να δώσουμε τους εαυτούς μας ως υπόδειγμα σε εσάς, ώστε να μας μιμείστε. Διότι, όταν ήμασταν κοντά σας, αυτό σας παραγγέλλαμε: ότι αν κάποιος δεν θέλει να εργάζεται, τότε ούτε να τρώει. Διότι ακούμε ότι κάποιοι ζουν ανάμεσά σας με τρόπο άτακτο, χωρίς να εργάζονται καθόλου, αλλά είναι αργόσχολοι και ασχολούνται με περιττά πράγματα. Σε αυτούς, λοιπόν, παραγγέλλουμε και τους παρακαλούμε στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, να εργάζονται με ησυχία και να τρώνε το δικό τους ψωμί.» «Διότι ο Κύριος διέταξε σε εκείνους που κηρύττουν το Ευαγγέλιο, να ζουν από το Ευαγγέλιο.» «Εσείς όμως, αδελφοί, μην αποκάμετε να κάνετε το καλό.» Είτε τους μιλάει εμμέσως περί ελεημοσύνης, είτε εννοεί το εξής: Μην αποκάμνετε να νουθετείτε εκείνους που δεν θέλουν να εργάζονται. Διότι αυτό σημαίνει να κάνει κανείς το καλό: όταν εξαλείφει μια κακή συνήθεια μέσω των προτροπών. «Εάν δε κάποιος δεν υπακούει στα λόγια της επιστολής μας, αυτόν να τον επισημαίνετε και να μη συναναστρέφεστε μαζί του, για να ντραπεί· και να μην τον θεωρείτε εχθρό, αλλά να τον νουθετείτε ως αδελφό. Και ο ίδιος ο Κύριος της ειρήνης.» Φαίνεται πως η τιμωρία για όσους δεν υπακούουν είναι ελαφριά· συγκαταλέγεται, όμως, στις πολύ βαριές. Διότι, από το να ζει κανείς στην απομόνωση, έστω και αν βρίσκεται στο μέσο της πόλης, τι πιο βαρύ υπάρχει;

Εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε πώς πρέπει να μας μιμείστε. Δεν φάγαμε δωρεάν ψωμί από κανέναν, αλλά εργαζόμενοι με κόπο και μόχθο νύχτα και μέρα, για να μην επιβαρύνουμε κανέναν από εσάς. Όχι επειδή δεν έχουμε το δικαίωμα, αλλά για να σας δώσουμε τους εαυτούς μας ως πρότυπο, ώστε να μας μιμείστε. Διότι και όταν ήμουν μαζί σας, σας δίναμε αυτή την παραγγελία, ότι αν κάποιος δεν θέλει να εργάζεται, ούτε και να τρώει. Επειδή ακούμε ότι κάποιοι ανάμεσά σας ζουν άτακτα, χωρίς να εργάζονται καθόλου. Σας παραγγέλνουμε, λοιπόν, εν Κυρίω Ιησού Χριστώ, ώστε, εργαζόμενοι με ησυχία, να τρώνε το δικό τους ψωμί.» Διότι άτακτους ο Απόστολος ονομάζει αυτούς που δεν εργάζονται.

Εκεί θα υπάρχει ο κλαυθμός και ο βρυγμός των οδόντων.» Όταν ήμουν μαζί σας, σας παράγγειλα τούτο: ότι εάν κάποιος δεν θέλει να εργάζεται, ούτε και να τρώει. Διότι ακούμε ότι μερικοί ανάμεσά σας ζουν άτακτα, χωρίς να εργάζονται καθόλου, αλλά καταγίνονται με περιττά πράγματα. Σε αυτούς λοιπόν παραγγέλλουμε και τους προτρέπουμε στο όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού, να εργάζονται με ησυχία και να τρώνε τον δικό τους άρτο.» Η αργία είναι αιτία κακουργίας. —Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό νόσημα της οκνηρής και ράθυμης ψυχής: το να βλέπει όνειρα ενώ το σώμα βρίσκεται σε εγρήγορση.

Ο Λόγος γυμνός (ασώματος) δεν έπαθε· αν ήταν απλή σάρκα —σύμφωνα με τα δικά σου λόγια— που είχε ανάγκη καθαρισμού, από πού λοιπόν θα προερχόταν η σωτηρία μας; Διότι, αν αυτός που έπαθε ήταν μονομερής και απλός άνθρωπος, μόλις και μετά βίας θα έπασχε υπέρ του εαυτού του. Γι' αυτό τον λόγο, όσοι πιστεύουν κατ' αυτόν τον τρόπο βρίσκονται ακόμη μέσα στις αμαρτίες τους, διότι ζουν ακόμη για τον εαυτό τους και όχι για εκείνον που πέθανε και αναστήθηκε γι' αυτούς. Εάν όμως πράγματι πιστεύουν ότι ο Χριστός, σύμφωνα με τις Γραφές, πέθανε όχι υπέρ του εαυτού του, αλλά υπέρ ημών, δεν οφείλουν να αποκαλούν αυτόν που έπαθε απλό άνθρωπο, ούτε να περιεργάζονται το πώς έχει ενωθεί, αλλά να πιστεύουν και να εργάζονται τις εντολές του, σύμφωνα με τον άγιο Παύλο: «Διότι ακούμε», λέει, «ότι μερικοί ανάμεσά σας ζουν άτακτα, χωρίς να εργάζονται τίποτα, αλλά ασχολούμενοι με περιττά πράγματα· σε τέτοιους ανθρώπους παραγγέλλουμε να εργάζονται με ησυχία και να τρώνε τον δικό τους άρτο». Και ως έργο, προφανώς, εννοεί αυτό των εντολών, εφόσον αληθώς αποτελεί και οφειλή, και ως άρτο τη σάρκα του Κυρίου, όπως έχει προαναφερθεί.

«Αλλά και οι άγιοι Πατέρες», λέει, «έκαναν εργόχειρο, και ο θείος απόστολος εξυπηρετούσε τις ανάγκες του και τις ανάγκες αυτών που ήταν μαζί του με τα ίδια του τα χέρια, όπως λέει ο ίδιος, και "αν κάποιος", λέει, "δεν θέλει να εργάζεται, ούτε και να τρώει", και "ακούμε ότι κάποιοι ανάμεσά σας ζουν άτακτα, χωρίς να εργάζονται καθόλου, αλλά περιεργάζονται τα ξένα" και "αυτούς να τους επισημαίνετε και να μη συναναστρέφεστε μαζί τους". Αλλά και στον Αδάμ έδωσε εντολή ο Θεός, ακόμη και πριν από την παράβαση, να εργάζεται και να φυλάει τον θείο παράδεισο. Και αν πριν από την παράβαση έχει επιβληθεί η εργασία, πώς μετά την παράβαση δεν πρέπει να εργάζεται κανείς; Άραγε ο θείος απόστολος και οι Πατέρες μας, επειδή εργάζονταν, παρέβησαν την εντολή που λέει "μη μεριμνάτε τι θα φάτε και τι θα πιείτε και τι θα ντυθείτε";

Ενώ δε ο μακάριος Παύλος κήρυττε το σωτήριο κήρυγμα και δίδασκε τη ζωοποιό διδασκαλία, εμφανίστηκαν ψευδοδιδάσκαλοι, οκνηροί και κοιλιόδουλοι, οι οποίοι, αποφεύγοντας την εργασία, ήθελαν να τρέφονται από τον λαό, δήθεν ως δάσκαλοι. Και για αυτούς, ο θείος απόστολος, γράφοντας στους μαθητές, έδινε την εξής οδηγία: «Ακούμε ότι κάποιοι ανάμεσά σας ζουν άτακτα, χωρίς να εργάζονται καθόλου, αλλά αργοσχολούν» και αυτούς «να τους επισημαίνετε και να μην συναναστρέφεστε μαζί τους» και «εάν κάποιος δεν θέλει να εργάζεται, ούτε και να τρώει».