Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 3:7

Εξάλλου, και από περισσότερες μαρτυρίες της θείας Γραφής θα μπορούσαμε να στηρίξουμε αυτόν τον λόγο. Διότι η θεία Γραφή προστάζει μεν να εργαζόμαστε και να κινούμαστε με το σώμα μας, και μάλλον να στηρίζουμε την αδυναμία των άλλων παρά να έχουμε ανάγκη τη βοήθεια από τα χέρια των άλλων· σε καμία περίπτωση όμως δεν επιτρέπει να το μαραίνουμε και να το παραλύουμε με τις άμετρες εξαντλήσεις. Και για αυτό θα σου παραθέσω ως τον πιο αξιόπιστο μάρτυρα τον άγιο Παύλο, ο οποίος σε ένα σημείο λέει: «Ακούμε ότι κάποιοι ανάμεσά σας ζουν άτακτα, χωρίς να εργάζονται καθόλου»· αποφαίνεται δηλαδή ότι η αργία είναι αταξία: «Διότι δεν ζήσαμε άτακτα», λέει, «ανάμεσά σας, ούτε φάγαμε δωρεάν ψωμί από κανέναν, αλλά εργαζόμενοι με κόπο και μόχθο νύχτα και μέρα»· και κάτι περισσότερο από αυτό: «Τις ανάγκες μου και όσων ήταν μαζί μου, τις υπηρέτησαν αυτά τα χέρια»· και σε άλλο σημείο πάλι: «Ώστε εργαζόμενοι», λέει, «να τρώνε το δικό τους ψωμί»· και πάλι αλλού: «Να ησυχάζετε, να ασχολείστε με τα δικά σας έργα και να εργάζεστε με τα χέρια σας». Πρέπει ο ασκητής να έχει απαλλαγεί από κάθε έπαρση, και βαδίζοντας την πραγματικά μέση και βασιλική οδό, να μην αποκλίνει καθόλου προς τα άκρα· ούτε να επιδιώκει την άνεση, ούτε να αχρηστεύει το σώμα με την υπερβολή της εγκράτειας.

Αυτόν, όμως, που έγινε δεκτός στην αδελφότητα και έπειτα αθέτησε την ομολογία του, πρέπει να τον αντιμετωπίζουμε ως κάποιον που αμάρτησε απέναντι στον Θεό, ενώπιον του οποίου και προς τον οποίο κατέθεσε την ομολογία των υποσχέσεών του. «Εάν δε κάποιος αμαρτήσει προς τον Θεό», λέει η Γραφή, «ποιος θα προσευχηθεί για αυτόν;». Επειδή εκείνος που αφιέρωσε τον εαυτό του στον Θεό και έπειτα αποσκίρτησε σε άλλον βίο, έχει γίνει ιερόσυλος, εφόσον υπεξαίρεσε τον ίδιο του τον εαυτό και αφαίρεσε το ανάθημα του Θεού. Για τους ανθρώπους αυτούς είναι εύλογο να μην ανοίγει πλέον η θύρα των αδελφών, ούτε καν αν βρεθούν εκεί ως απλοί περαστικοί για λόγους στέγασης. Διότι ο αποστολικός κανόνας είναι σαφής και μας προστάζει να απομακρυνόμαστε από κάθε άτακτο αδελφό και να μην συναναστρεφόμαστε μαζί του, ώστε να ντραπεί.

Ερώτηση ΙΔ΄. Περί εκείνων που αφιέρωσαν με ομολογία τον εαυτό τους στον Θεό και έπειτα επιχειρούν να αθετήσουν την ομολογία τους. Απόκριση. Καθέναν από αυτούς, αφού έγινε δεκτός στην αδελφότητα και έπειτα αθέτησε την ομολογία του, πρέπει να τον αντιμετωπίζουμε ως άνθρωπο που αμάρτησε απέναντι στον ίδιο τον Θεό, ενώπιον του οποίου και προς τον οποίο κατέθεσε την ομολογία των υποσχέσεών του. «Εάν όμως κάποιος αμαρτήσει απέναντι στον Θεό», λέγει η Γραφή, «ποιος θα προσευχηθεί για αυτόν;». Διότι εκείνος που αφιέρωσε τον εαυτό του στον Θεό και έπειτα αποσκίρτησε σε άλλη ζωή, έγινε ιερόσυλος, αφού έκλεψε τον ίδιο του τον εαυτό και αφαίρεσε από τον Θεό το αφιέρωμα. Για αυτούς τους ανθρώπους είναι εύλογο να μην ανοίγει πλέον η θύρα των αδελφών, ούτε καν αν βρεθούν εκεί ως απλοί περαστικοί ζητώντας κατάλυμα. Διότι ο αποστολικός κανόνας είναι σαφής, καθώς μας παραγγέλλει να απομακρυνόμαστε από κάθε άτακτο και να μην συναναστρεφόμαστε μαζί του, ώστε να ντραπεί.

Και όχι σύμφωνα με την παράδοση την οποία παρέλαβαν από εμάς. Παράδοση εννοεί αυτήν που μεταδίδεται διά των έργων· και κυρίως αυτήν αποκαλεί πάντοτε παράδοση. Διότι εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε πώς πρέπει να μας μιμείστε, επειδή δεν ζήσαμε άτακτα ανάμεσά σας, ούτε φάγαμε δωρεάν ψωμί από κανέναν. Αν και, ακόμη κι αν έτρωγα, δεν θα ήταν δωρεάν· διότι, λέει, είναι άξιος ο εργάτης του μισθού του.

Διότι η αιτία όλων των κακών είναι η απουσία της αγάπης· αυτό τα διέλυσε όλα και εξαφάνισε τα σεμνά και λαμπρά στοιχεία της Εκκλησίας, για τα οποία θα έπρεπε να αγαλλιώμεθα. Μεγάλη είναι η παρρησία του διδασκάλου, όταν με βάση τα δικά του κατορθώματα έχει το δικαίωμα να ελέγχει τους μαθητές του. Γι' αυτό και ο Παύλος έλεγε: «Διότι εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε πώς πρέπει να μας μιμείστε»· και οφείλει να είναι κανείς διδάσκαλος περισσότερο με τον βίο του, παρά με τον λόγο του. Και ας μην νομίσει κανείς ότι αυτό αποτελεί καυχησιολογία· διότι, ευρισκόμενος σε ανάγκη το εξέφρασε αυτό, και μάλιστα για το κοινό όφελος. «Διότι δεν ατακτήσαμε», λέει, «όσο ήμασταν ανάμεσά σας». Από αυτό δεν διακρίνεις την ταπεινοφροσύνη του, την οποία ονομάζει δωρεά και ευταξία;

«Δεν ατακτήσαμε», λέγει, «μεταξύ σας, ούτε φάγαμε δωρεάν ψωμί». Εδώ δείχνει ότι ίσως και αυτοί ήταν φτωχοί. Και μη μου πεις, «Μα δεν ήταν όλοι φτωχοί»· διότι αναφέρεται στους φτωχούς και σε εκείνους που δεν μπορούν να εξασφαλίσουν την αναγκαία τροφή τους με άλλον τρόπο, παρά μόνο από την εργασία των χεριών τους. Διότι δεν είπε, «Για να έχουν (πόρους) από τους πατέρες τους», αλλά, «Για να τρώνε το δικό τους ψωμί εργαζόμενοι». «Διότι, εάν εγώ», λέγει, «ο κήρυκας του λόγου της διδασκαλίας, φοβήθηκα να σας επιβαρύνω, πολύ περισσότερο εκείνος που δεν σας ωφελεί σε τίποτα».

«Διότι εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε πώς πρέπει να μας μιμείστε, ότι δεν ζήσαμε με αταξία ανάμεσά σας, ούτε λάβαμε δωρεάν άρτο από κανέναν, αλλά εργαζόμασταν με κόπο και μόχθο νύχτα και ημέρα, ώστε να μην επιβαρύνουμε κανέναν από εσάς». Και αυτό τους συμβουλεύει, το να αποφεύγουν τους αργόσχολους. Διότι αυτοί είναι και φλύαροι και περίεργοι.

Εσείς οι ίδιοι γνωρίζετε πώς πρέπει να μας μιμείστε. Δεν φάγαμε δωρεάν ψωμί από κανέναν, αλλά εργαζόμενοι με κόπο και μόχθο νύχτα και μέρα, για να μην επιβαρύνουμε κανέναν από εσάς. Όχι επειδή δεν έχουμε το δικαίωμα, αλλά για να σας δώσουμε τους εαυτούς μας ως πρότυπο, ώστε να μας μιμείστε. Διότι και όταν ήμουν μαζί σας, σας δίναμε αυτή την παραγγελία, ότι αν κάποιος δεν θέλει να εργάζεται, ούτε και να τρώει. Επειδή ακούμε ότι κάποιοι ανάμεσά σας ζουν άτακτα, χωρίς να εργάζονται καθόλου. Σας παραγγέλνουμε, λοιπόν, εν Κυρίω Ιησού Χριστώ, ώστε, εργαζόμενοι με ησυχία, να τρώνε το δικό τους ψωμί.» Διότι άτακτους ο Απόστολος ονομάζει αυτούς που δεν εργάζονται.