Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ 1:16

Και πρώτα μεν δηλώνει ότι ενθυμείται τόσο την ευλάβειά του όσο και την πίστη των προγόνων του· έπειτα δε, ότι οι προερχόμενοι από την Ασία, μεταξύ των οποίων είναι ο Φύγελλος και ο Ερμογένης, τον αποστράφηκαν, βλέποντας τα δεσμά του. Αντιθέτως, αποδέχθηκε τον Ονησιφόρο, ο οποίος ήλθε στη Ρώμη και παρέμεινε κοντά του. Του παραγγέλλει δε να αποφεύγει τις ανόητες συζητήσεις, διότι από αυτές γεννώνται έριδες. Επειδή και ο Υμέναιος και ο Φιλητός, έχοντας εκτραπεί κατ' αυτόν τον τρόπο, απομακρύνθηκαν από την αλήθεια, υποστηρίζοντας ότι η ανάσταση έχει ήδη συμβεί, και ανατρέπουν την πίστη ορισμένων. Τον προτρέπει, λοιπόν, να προσέχει περισσότερο τον εαυτό του και τη διδασκαλία, και να γνωρίζει ότι κατά τους έσχατους καιρούς οι άνθρωποι θα είναι φιλήδονοι μάλλον παρά φιλόθεοι· και, προβλέποντας αυτά, να προφυλάσσει τους πιστούς, ώστε να μην εξαπατηθεί κανείς από αυτούς. Και αφού του απηύθυνε πολλές προτροπές σχετικά με τα ήθη και την ακρίβεια της διδασκαλίας, και του επισήμανε ότι ο καιρός πλέον της εκδημίας του έχει φθάσει, και ότι πρόκειται να προσφερθεί ως σπονδή και να μαρτυρήσει, του έδωσε την εντολή να μεταβεί κοντά του ταχέως, φέρνοντας τον φαιλόνη και τα βιβλία. Τον συμβούλευσε δε να φυλάγεται από τον Αλέξανδρο τον χαλκέα, διότι του προξένησε πολλά δεινά· και με τον τρόπο αυτόν ολοκληρώνει την επιστολή.

Κεφάλαιο Αʹ. ΙΩΑΝΝΗΣ. Τους αποκρίθηκε ο Ιησούς: Τώρα πιστεύετε; Ιδού, έρχεται η ώρα, και έχει ήδη έρθει, να σκορπιστείτε ο καθένας στα δικά του και να με αφήσετε μόνο. ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Βʹ. Γνωρίζεις τούτο, ότι με αποστράφηκαν όλοι όσοι βρίσκονται στην Ασία, μεταξύ των οποίων είναι ο Φύγελλος και ο Ερμογένης. Είθε ο Κύριος να δώσει έλεος στον οίκο του Ονησιφόρου, διότι πολλές φορές με ανακούφισε και δεν ντράπηκε για την αλυσίδα μου· αντίθετα, όταν βρέθηκε στη Ρώμη, με αναζήτησε με μεγάλη επιμέλεια και με βρήκε. Είθε ο Κύριος να του δώσει να βρει έλεος από τον Κύριο κατά την ημέρα εκείνη. Και όσα διακόνησε στην Έφεσο, εσύ τα γνωρίζεις καλύτερα. ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Βʹ. Στην πρώτη μου απολογία κανείς δεν μου συμπαραστάθηκε, αλλά όλοι με εγκατέλειψαν· ας μην τους καταλογιστεί.

Το ίδιο ακριβώς μπορεί να βρει κανείς και στον ιερό απόστολο, όταν λέει: «Είθε ο Κύριος να δώσει έλεος στον οίκο του Ονησιφόρου» και «Είθε να του δώσει να βρει έλεος από τον Κύριο εκείνη την ημέρα». Αλλά βέβαια, όταν διατυπώνουν λόγους περί Πατρός και Υιού σε αυτά, αποδίδουν από τη μια πλευρά στον αγένητο και Πατέρα των όλων την κυριότητα και την αυθεντία πάνω στα πάντα, ακόμη και πάνω στον ίδιο τον Υιό, και από την άλλη απονέμουν στον Λόγο, μετά τον Πατέρα, τα δευτερεία στην εξουσία και τη δεσποτεία πάνω σε όλα τα δημιουργήματα. Επειδή δε εδώ ο όρος «Κύριος» αναφέρεται δύο φορές, κατά το «έβρεξε ο Κύριος από τον Κύριο», απαντάται δύο φορές και το Τετραγράμματο στο εβραϊκό κείμενο, ώστε να ομολογείται σαφέστατα ότι στα δύο πρόσωπα, δηλαδή προφανώς στον Θεό και Πατέρα των όλων και στον Λόγο Του, αποδίδεται αυτός ο άρρητος προσδιορισμός. Συνεπώς, δεν υπάρχει πλέον καμία αμφιβολία, αν κάπου απαντάται αυτή η προσηγορία για τον Θεό, ότι δεν χρησιμοποιείται μόνο για την αγένητη φύση, αλλά και για τον Λόγο, ο οποίος εν αρχή ήταν προς τον Θεό.

Και γράφοντας πάλι στους Γαλάτες, έλεγε: «Τόσα πολλά πάθατε μάταια; Αν βέβαια ήταν μάταια». Και διηγούμενος τα δικά του πάθη, έλεγε: «Με πολλή υπομονή, σε στενοχώρια, σε φυλακίσεις, σε κόπους, σε αγρυπνίες, σε πείνα, σε δίψα και γυμνότητα»· και πάλι: «Έλαβα σαράντα παρά μία μαστιγώσεις, τρεις φορές ραβδίστηκα, μία φορά λιθοβολήθηκα, ένα μερόνυχτο πέρασα στον βυθό, σε κινδύνους από ποταμούς, κινδύνους από ληστές, κινδύνους από το γένος μου, κινδύνους στις ερημιές»· και πάλι: «Η καθημερινή μου επιβάρυνση, η μέριμνα για όλες τις Εκκλησίες»· και πάλι: «Ο εθνάρχης του βασιλιά Αρέτα φρουρούσε την πόλη των Δαμασκηνών, θέλοντας να με συλλάβει, και μέσα από ένα παράθυρο του τείχους με κατέβασαν με κοφίνι και ξέφυγα από τα χέρια του»· και πάλι αλλού: «Λογιστήκαμε ως πρόβατα προορισμένα για σφαγή»· και σε άλλο σημείο πάλι: «Είθε να δώσει έλεος ο Κύριος στον οίκο του Ονησιφόρου, διότι δεν ντράπηκε για τα δεσμά μου, αλλά όταν βρέθηκε στη Ρώμη, με αναζήτησε με μεγάλη σπουδή και με βρήκε».

Είθε ο Κύριος να δώσει έλεος στον οίκο του Ονησιφόρου, διότι πολλές φορές με ανακούφισε και δεν ντράπηκε τα δεσμά μου, αλλά, όταν βρέθηκε στη Ρώμη, με αναζήτησε με μεγαλύτερη επιμέλεια και με βρήκε. Είθε να του δώσει ο Κύριος να βρει έλεος από τον Κύριο κατά την ημέρα εκείνη. Και όσα διακόνησε στην Έφεσο, εσύ τα γνωρίζεις καλύτερα.

Μεταξύ αυτών είναι ο Φύγελος και ο Ερμογένης. Είθε ο Κύριος να δείξει έλεος, λέγει, στον οίκο του Ονησιφόρου, διότι πολλές φορές με ανακούφισε, και δεν ντράπηκε για τα δεσμά μου, αλλά όταν βρέθηκε στη Ρώμη, με αναζήτησε με πολλή επιμέλεια και με βρήκε. Παρατήρησε πώς παντού κάνει λόγο για την ντροπή, και όχι για τον κίνδυνο, ώστε να μη φοβηθεί ο Τιμόθεος, μολονότι η κατάσταση ήταν γεμάτη από κινδύνους· διότι τότε είχε συγκρουστεί με τον Νέρωνα, επειδή είχε προσελκύσει στην πίστη κάποιον από τους ανθρώπους του άμεσου περιβάλλοντός του.

Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο μάς επισείει τόσο πολύ τον φόβο, ώστε, έστω και ωθούμενοι από αυτά, να διεγερθούμε κάποτε προς τον πόθο της βασιλείας. Πρόσεξε δε πώς δεν καταθέτει απλώς τη μαρτυρία του για τον Ονησιφόρο, αλλά λέει: «Πολλές φορές με ανέψυξε». Σαν έναν αθλητή που καταπονείται από την ξηρασία, από τις θλίψεις, με συνέφερε, λέει, και με δυνάμωσε. «Και όσα διακόνησε στην Έφεσο, εσύ τα γνωρίζεις καλύτερα». Όχι μόνο στην Έφεσο, λέει, αλλά και εδώ. Διότι έτσι πρέπει να είναι αυτός που νήφει και βρίσκεται σε πνευματική εγρήγορση, να μην εργάζεται το καλό μία φορά, ούτε δεύτερη, ούτε τρίτη, αλλά σε όλη του τη ζωή. Διότι, όπως ακριβώς το σώμα μας, αν τραφεί μία φορά, δεν εξασφαλίζει τη συντήρησή του για όλη τη ζωή, αλλά χρειάζεται και την καθημερινή τροφή, έτσι λοιπόν και εδώ, σε ό,τι αφορά την ευσέβεια, έχουμε καθημερινά ανάγκη από τη βοήθεια των έργων. Διότι έχουμε ανάγκη από πολύ έλεος· επειδή εξαιτίας των αμαρτιών μας και ο φιλάνθρωπος Θεός πράττει όλα εκείνα, χωρίς μεν να έχει ανάγκη κανένα από αυτά, αλλά κάνοντάς τα όλα για εμάς. Γι' αυτόν τον λόγο μάς τα φανέρωσε και μάς τα διηγήθηκε όλα, και δεν τα διηγήθηκε απλώς, αλλά και τα επιβεβαιώνει μέσα από τα έργα.

«Είθε ο Κύριος να δώσει έλεος στον οίκο του Ονησιφόρου, διότι πολλές φορές με ανακούφισε και δεν ντράπηκε για τα δεσμά μου, αλλά όταν βρέθηκε στη Ρώμη με αναζήτησε με μεγάλη επιμέλεια και με βρήκε. Είθε να του δώσει ο Κύριος να βρει έλεος από τον Κύριο κατά την ημέρα εκείνη· και όσα διακόνησε στην Έφεσο, εσύ τα γνωρίζεις καλύτερα.» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βʹ. «Εσύ, λοιπόν, τέκνο μου, ενδυναμώσου στη χάρη που υπάρχει στον Χριστό Ιησού, και όσα άκουσας από εμένα παρουσία πολλών μαρτύρων, αυτά να τα εμπιστευθείς σε πιστούς ανθρώπους, οι οποίοι θα είναι ικανοί να διδάξουν και άλλους.»