Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ 1:8

Δημιουργώντας μας, λοιπόν, διά του ιδίου Του Λόγου ο Θεός των όλων, και γνωρίζοντας τα δικά μας καλύτερα από εμάς, και προγνωρίζοντας ότι, αν και πλαστήκαμε καλοί, αργότερα θα γίνουμε παραβάτες της εντολής και θα εκδιωχθούμε από τον παράδεισο εξαιτίας της παρακοής, επειδή είναι φιλάνθρωπος και αγαθός, προετοιμάζει στον ίδιο Του τον Λόγο, διά του οποίου και μας έκτισε, την οικονομία για τη σωτηρία μας. Και τούτο, ώστε, έστω κι αν εξαπατηθούμε από τον όφι και εκπέσουμε, να μην παραμείνουμε εντελώς νεκροί, αλλά έχοντας στο πρόσωπο του Λόγου την προετοιμασμένη για εμάς λύτρωση και σωτηρία, αφού αναστηθούμε πάλι, να παραμείνουμε αθάνατοι, όταν ο Ίδιος, για χάρη μας, κτιστεί ως αρχή των οδών, και ο πρωτότοκος της κτίσεως γίνει πρωτότοκος ανάμεσα σε αδελφούς, και ο Ίδιος αναστηθεί ως απαρχή των νεκρών. Αυτό διδάσκει ο μακάριος απόστολος Παύλος στα γραφόμενά του· διότι, ερμηνεύοντας τα χωρία των Παροιμιών «Πριν από τον αιώνα» και «Πριν δημιουργηθεί η γη», αναφέρει τα εξής προς τον Τιμόθεο: «Κακοπάθησε μαζί μου για το Ευαγγέλιο, με τη δύναμη του Θεού, ο Οποίος μας έσωσε και μας κάλεσε με κλήση άγια, όχι σύμφωνα με τα έργα μας, αλλά σύμφωνα με τη δική Του πρόθεση και χάρη, η οποία μας δόθηκε εν Χριστώ Ιησού προ των αιώνιων χρόνων, και φανερώθηκε τώρα διά της επιφανείας του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, ο Οποίος κατήργησε μεν τον θάνατο, έφερε δε στο φως τη ζωή».

Αυτό διδάσκει ο μακάριος απόστολος Παύλος μέσα από τα γραφόμενά του· διότι, ερμηνεύοντας τα χωρία των Παροιμιών «προ του αιώνος» και «προτού δημιουργηθεί η γη», αναφέρει τα εξής προς μεν τον Τιμόθεο: «Συγκακοπάθησε για το ευαγγέλιο σύμφωνα με τη δύναμη του Θεού, ο οποίος μας έσωσε και μας κάλεσε με κλήση άγια, όχι σύμφωνα με τα έργα μας, αλλά σύμφωνα με τη δική του πρόθεση και χάρη, η οποία μας δόθηκε εν Χριστώ Ιησού προ των αιωνίων χρόνων, και η οποία φανερώθηκε τώρα διά της επιφανείας του σωτήρα μας Ιησού Χριστού, ο οποίος κατήργησε τον θάνατο και έφερε στο φως τη ζωή»· προς δε τους Εφεσίους γράφει: «Ευλογητός ο Θεός και πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ Ιησού, καθώς μας εξέλεξε στο πρόσωπό του προ καταβολής κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του με αγάπη, προορίζοντάς μας σε υιοθεσία διά του Ιησού Χριστού προς τον εαυτό του».

Όποιος, λοιπόν, με ομολογήσει ενώπιον των ανθρώπων, θα τον ομολογήσω κι εγώ ενώπιον του Πατρός μου, που βρίσκεται στους ουρανούς. ΛΟΥΚΑΣ. Διότι όποιος ντραπεί εμένα και τους λόγους μου, αυτόν θα ντραπεί ο Υιός του ανθρώπου, όταν έλθει μέσα στη δόξα του, και στη δόξα του Πατρός και των αγίων αγγέλων. ΠΡΟΣ ΤΙΜ. Β΄. Μην ντραπείς, λοιπόν, τη μαρτυρία του Κυρίου μας, ούτε εμένα τον δέσμιό του· αλλά συγκακοπάθησε για το Ευαγγέλιο, ως καλός στρατιώτης του Ιησού Χριστού.

Και πώς λοιπόν δεν είναι εντελώς παράλογο να θεωρεί κανείς ότι αυτά είναι σωστά; Ε'. Επομένως, άδικα θα κατηγορούσαμε τον Δημιουργό που μας έφερε στην ύπαρξη, αλλά μάλλον τον εαυτό μας θα έπρεπε να κατηγορούμε που υποστήκαμε την εκούσια βλάβη, εάν διαθέτουμε σωστό νου και φρένες. Διότι, όταν έφερνε αμέσως στην ύπαρξη τον άνθρωπο, γνώριζε μεν ότι θα έπεφτε στη φθορά· δεν αγνοούσε όμως ούτε τους τρόπους της θεραπείας, όπως μας πείθει σαφώς ο θεσπέσιος Παύλος, μαρτυρώντας την αρχαιότητα της σωτηρίας μέσω του Χριστού, η οποία βρισκόταν στην πρόγνωση του Πνεύματος. Γράφει λοιπόν σχετικά στον δικό του μαθητή, τον Τιμόθεο: «Μην ντραπείς λοιπόν τη μαρτυρία του Κυρίου μας, ούτε εμένα τον δέσμιό του· αλλά κακοπάθησε κι εσύ για το Ευαγγέλιο σύμφωνα με τη δύναμη του Θεού, ο οποίος μας έσωσε και μας κάλεσε με κλήση άγια, όχι σύμφωνα με τα έργα μας, αλλά σύμφωνα με τη δική του πρόθεση και χάρη, η οποία μας δόθηκε εν Χριστώ Ιησού προ αιωνίων χρόνων, και φανερώθηκε κατά τους έσχατους χρόνους με την επιφάνεια του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού.» Και σε άλλους πάλι αναφέρει: «Γνωρίζουμε ότι σε αυτούς που αγαπούν τον Θεό, τα πάντα συνεργούν προς το αγαθό, σε αυτούς που είναι κλητοί σύμφωνα με την πρόθεσή του. Διότι εκείνους που προγνώρισε, εκείνους και προόρισε να γίνουν σύμμορφοι με την εικόνα του Υιού του, ώστε να είναι αυτός πρωτότοκος ανάμεσα σε πολλούς αδελφούς. Και εκείνους που προόρισε, αυτούς και κάλεσε· και εκείνους που κάλεσε, αυτούς και δικαίωσε.

Διότι αυτό που λέει ο πάνσοφος Σολομών στις Παροιμίες: «Προ του αιώνος με εθεμελίωσε», και τα όσα ακολουθούν· αυτό το αποσαφηνίζει και ο Παύλος στέλνοντας επιστολή στον μαθητή του, τον Τιμόθεο, ως εξής: «Να κακοπαθήσεις μαζί μου για το Ευαγγέλιο με τη δύναμη του Θεού, ο οποίος μας έσωσε και μας κάλεσε με κλήση άγια, όχι σύμφωνα με τα έργα μας, αλλά σύμφωνα με τη δική του πρόθεση και χάρη, η οποία μας δόθηκε εν Χριστώ Ιησού προ των αιωνίων χρόνων, και η οποία φανερώθηκε τώρα διά της επιφανείας του Σωτήρος μας Ιησού Χριστού, ο οποίος κατήργησε μεν τον θάνατο, έφερε δε στο φως τη ζωή και την αφθαρσία». Εάν λοιπόν και προ του αιώνος, ενώ δηλαδή δεν είχαμε ακόμη υπάρξει, κληθήκαμε με άγια κλήση κατά τη χάρη και την πρόθεση του Θεού που προγνωρίζει τα πάντα, και έχουμε κληθεί εν Χριστώ Ιησού, θα ήταν ολοφάνερο και σαφές στον καθένα, ότι ο Λόγος του Θεού δεν λαμβάνει την αρχή της υπάρξεώς του τότε που θεμελιώνεται· αλλά με τα λόγια αυτά ερμηνεύει την ένσαρκη παρουσία του, και λέει ότι έχει εδραιωθεί προ του αιώνος και προ πάντων των κτισμάτων, όσον αφορά την πρόγνωση του Πατρός.

Από τη Β' προς Τιμόθεον επιστολή. «Μην ντραπείς, λοιπόν, τη μαρτυρία του Κυρίου μας ούτε εμένα, τον δέσμιό του, αλλά κακοπάθησε κι εσύ για το Ευαγγέλιο, σύμφωνα με τη δύναμη του Θεού, ο οποίος μας έσωσε και μας κάλεσε με άγια κλήση». Ιδού που πάλι ονομάζει φανερά τον Υιό και Θεό και Σωτήρα.

ΟΜΙΛΙΑ Β΄. Μην ντραπείς, λοιπόν, τη μαρτυρία του Κυρίου μας, ούτε εμένα τον δέσμιό του· αλλά να συγκακοπαθήσεις για το Ευαγγέλιο με τη δύναμη του Θεού, ο οποίος μας έσωσε και μας κάλεσε με κλήση άγια, όχι σύμφωνα με τα έργα μας, αλλά σύμφωνα με τη δική του πρόθεση και τη χάρη που μας δόθηκε εν Χριστώ Ιησού πριν από τους αιώνιους χρόνους, και η οποία φανερώθηκε τώρα διά της επιφανείας του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού.

Γι' αυτό και ο Παύλος καυχάται γι' αυτόν, λέγοντας: «Σε μένα ας μη συμβεί ποτέ να καυχηθώ για τίποτε άλλο, παρά μόνο για τον σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού». Αλλά οι ψυχικοί άνθρωποι, και όσοι δεν αποδίδουν στον Θεό τίποτε περισσότερο από ό,τι στους ανθρώπους, αποθαρρύνονται και ντρέπονται. Γι' αυτόν τον λόγο, εξαρχής προέτρεπε τον μαθητή του λέγοντας, και μέσω αυτού προς όλους: «Μην ντραπείς, λοιπόν, για το μαρτύριο του Κυρίου μας». Δηλαδή, μην ντρέπεσαι επειδή κηρύττεις τον Εσταυρωμένο, αλλά αντίθετα να σεμνύνεσαι. Διότι από μόνα τους αυτά, ο θάνατος, οι φυλακές και τα δεσμά, είναι άξια ντροπής και ονειδισμού· αν όμως κάποιος αναλογιστεί την αιτία τους και κατανοήσει σωστά το μυστήριο, θα διαπιστώσει ότι το καθένα από αυτά συνιστά αφορμή για μεγάλη καύχηση και πολλή σεμνότητα. Διότι εκείνος ο θάνατος έσωσε την οικουμένη που χανόταν· εκείνος ο θάνατος ένωσε τον ουρανό με τη γη· εκείνος ο θάνατος κατέλυσε την τυραννία του διαβόλου, και έκανε τους ανθρώπους αγγέλους και υιούς του Θεού. Εκείνος ο θάνατος ανύψωσε τη δική μας φύση στον βασιλικό θρόνο· και αυτά τα δεσμά πολλούς μετέστρεψαν.

Μην ντραπείς λοιπόν, λέει, τη μαρτυρία του Κυρίου μας, ούτε εμένα τον δέσμιό του, αλλά κακοπάθησε μαζί μου για το Ευαγγέλιο. Δηλαδή, ακόμη κι αν εσύ ο ίδιος τα πάθεις αυτά, μην ντραπείς. Διότι το ότι υπονόησε αυτό είναι φανερό και από όσα ανέφερε προηγουμένως, με το να πει: «Μας έδωσε ο Θεός πνεύμα δυνάμεως και αγάπης και σωφρονισμού»· και πάλι από όσα αναφέρει στη συνέχεια. Αλλά κακοπάθησε μαζί μου, λέει· δηλαδή, όχι απλώς μην ντραπείς, αλλά μην ντραπείς στην πράξη μέσα στη δοκιμασία. Και δεν είπε, μη φοβηθείς ούτε να δειλιάσεις, αλλά μάλλον, για να τον ενθαρρύνει, λέει: Μην ντραπείς, σαν να μην υπάρχει πλέον κανένας κίνδυνος, εφόσον κάποιος καταφέρει να νικήσει την ντροπή. Διότι το μόνο βαρύ που έχει η ντροπή είναι το να νικηθεί κανείς από αυτήν. Μην ντραπείς, λοιπόν, εάν εγώ που ανασταίνω νεκρούς, που κάνω αμέτρητα θαύματα, που διέτρεξα την οικουμένη, είμαι τώρα δεμένος· διότι δεν είμαι δέσμιος ως κακούργος, αλλά εξαιτίας του Σταυρωθέντος. Εάν ο Δεσπότης μου δεν ντράπηκε τον σταυρό, ούτε κι εγώ ντρέπομαι τα δεσμά. Και πολύ σωστά, προτρέποντάς τον να μην ντραπεί, του υπενθύμισε προηγουμένως τον σταυρό. Εάν δεν ντρέπεσαι τον σταυρό, λέει, τότε ούτε τα δεσμά· εάν ο Δεσπότης και διδάσκαλός μας υπέμεινε τον σταυρό, πολύ περισσότερο εμείς τα δεσμά. Διότι εκείνος που ντρέπεται για όσα υπέμεινε αυτός, ντρέπεται και τον ίδιο τον Σταυρωθέντα. Διότι δεν υπομένω αυτά τα δεσμά για τον εαυτό μου, λέει.

Μην κυριευθείς λοιπόν από τίποτα το ανθρώπινο, αλλά να γίνεις κοινωνός στα ίδια. Αλλά συγκακοπάθησε, λέει, με το Ευαγγέλιο, όχι επειδή το Ευαγγέλιο κακοπαθεί, αλλά παρακινώντας τον μαθητή να πάσχει υπέρ του Ευαγγελίου. Σύμφωνα με τη δύναμη του Θεού, λέει, ο οποίος μας έσωσε και μας κάλεσε με άγια κλήση, όχι σύμφωνα με τα έργα μας, αλλά σύμφωνα με τη δική του πρόθεση και τη χάρη που μας δόθηκε εν Χριστώ Ιησού προ των αιώνιων χρόνων.

Πρώτος έπαινος για τον μαθητή είναι ότι προέρχεται από παλιά από οικογένεια που υπηρετεί τον Χριστό. «Μην ντραπείς, λοιπόν, για τη μαρτυρία του Κυρίου μας, ούτε για εμένα τον φυλακισμένο του, αλλά κακοπάθησε μαζί μου για το Ευαγγέλιο, με τη δύναμη του Θεού, ο οποίος μας έσωσε και μας κάλεσε με άγια κλήση, όχι σύμφωνα με τα έργα μας, αλλά σύμφωνα με τη δική του πρόθεση και χάρη, η οποία μας δόθηκε εν Χριστώ Ιησού προ αιώνιων χρόνων». Ακόμη κι αν ο ίδιος πάθεις αυτά, λέει, μην ντραπείς. «Η οποία φανερώθηκε τώρα με την εμφάνιση του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος κατήργησε μεν τον θάνατο, έφερε δε στο φως τη ζωή και την αφθαρσία μέσω του Ευαγγελίου, για το οποίο εγώ ορίστηκα κήρυκας, απόστολος και δάσκαλος των εθνών. Γι' αυτή την αιτία πάσχω και αυτά, αλλά δεν ντρέπομαι. Διότι γνωρίζω σε ποιον έχω πιστέψει, και είμαι πεπεισμένος ότι είναι δυνατός να φυλάξει την παρακαταθήκη μέχρι εκείνη την ημέρα. Να έχεις ως υπόδειγμα τους υγιείς λόγους, τους οποίους άκουσες από εμένα, με την πίστη και την αγάπη εν Χριστώ Ιησού. Την καλή παρακαταθήκη φύλαξέ την διά του Αγίου Πνεύματος που κατοικεί μέσα μας. Γνωρίζω τούτο, ότι με αποστράφηκαν όλοι όσοι βρίσκονται στην Ασία, μεταξύ των οποίων είναι ο Φύγελος και ο Ερμογένης».

Προς τον Ιωάννη Σάρδεων. Εδώ και καιρό ακούσαμε ότι η πατρική σου αγιοσύνη ασθενεί, και τώρα πως βρίσκεται σχεδόν σε απελπιστική κατάσταση, και τόσο ταραχθήκαμε εμείς οι ταπεινοί και συγκινηθήκαμε με λύπη, ώστε θελήσαμε να ορμήσουμε για να βρεθούμε εκεί και να δούμε με τα μάτια μας την απευκταία είδηση. Αυτό όμως δεν κατέστη δυνατό εξαιτίας των περιστάσεων. Γι' αυτό αναγκαστήκαμε να πετάξουμε μέσω αυτής της επιστολής, σαν να ήμασταν σωματικά παρόντες, και να σε δούμε, τον καλό πατέρα, τον γνήσιο φίλο, τον γενναίο μάρτυρα της αλήθειας. Αφού για χάρη της εσύ βρίσκεσαι και εξόριστος και δεσμώτης στη φυλακή, και μάλιστα πριν από αυτά έγινες θέαμα, για να μιλήσω αποστολικά, και σε αγγέλους και σε ανθρώπους, την ημέρα που η ιερή σου κεφαλή ρίχτηκε στο έδαφος από τους ασεβείς μπροστά στο συνέδριο του Καϊάφα. Ω, τι συμβαίνει σε εμάς; Γιατί βιάζεσαι να αναχωρήσεις από τα εγκόσμια, εσύ ο στύλος της Εκκλησίας; Μείνε μαζί μας ακόμα, μείνε, κακοπάθησε μαζί μας για το Ευαγγέλιο ως καλός στρατιώτης. Βλέπεις πώς μαίνεται ο πόλεμος, πώς δεχόμαστε επιθέσεις και πώς πολεμάμε για τον Λόγο;