Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ 4:13

Και πρώτα μεν δηλώνει ότι ενθυμείται τόσο την ευλάβειά του όσο και την πίστη των προγόνων του· έπειτα δε, ότι οι προερχόμενοι από την Ασία, μεταξύ των οποίων είναι ο Φύγελλος και ο Ερμογένης, τον αποστράφηκαν, βλέποντας τα δεσμά του. Αντιθέτως, αποδέχθηκε τον Ονησιφόρο, ο οποίος ήλθε στη Ρώμη και παρέμεινε κοντά του. Του παραγγέλλει δε να αποφεύγει τις ανόητες συζητήσεις, διότι από αυτές γεννώνται έριδες. Επειδή και ο Υμέναιος και ο Φιλητός, έχοντας εκτραπεί κατ' αυτόν τον τρόπο, απομακρύνθηκαν από την αλήθεια, υποστηρίζοντας ότι η ανάσταση έχει ήδη συμβεί, και ανατρέπουν την πίστη ορισμένων. Τον προτρέπει, λοιπόν, να προσέχει περισσότερο τον εαυτό του και τη διδασκαλία, και να γνωρίζει ότι κατά τους έσχατους καιρούς οι άνθρωποι θα είναι φιλήδονοι μάλλον παρά φιλόθεοι· και, προβλέποντας αυτά, να προφυλάσσει τους πιστούς, ώστε να μην εξαπατηθεί κανείς από αυτούς. Και αφού του απηύθυνε πολλές προτροπές σχετικά με τα ήθη και την ακρίβεια της διδασκαλίας, και του επισήμανε ότι ο καιρός πλέον της εκδημίας του έχει φθάσει, και ότι πρόκειται να προσφερθεί ως σπονδή και να μαρτυρήσει, του έδωσε την εντολή να μεταβεί κοντά του ταχέως, φέρνοντας τον φαιλόνη και τα βιβλία. Τον συμβούλευσε δε να φυλάγεται από τον Αλέξανδρο τον χαλκέα, διότι του προξένησε πολλά δεινά· και με τον τρόπο αυτόν ολοκληρώνει την επιστολή.

Όταν λέει γράφοντας στον Τιμόθεο, «Φρόντισε να έρθεις πριν από τον χειμώνα»· έπειτα δίνει παραγγελία και λέει: «Τον φελώνη, που άφησα στην Τρωάδα στον Κάρπο, φέρε τον ερχόμενος, και τα βιβλία, προπάντων τις περγαμηνές». Ιδού, ανέφερε τον φελώνη· και κανείς δεν θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι δεν είχε και άλλον τον οποίο φορούσε. Διότι, αν μεν δεν φορούσε απολύτως τίποτα, άσκοπα θα παρήγγελλε να του φέρουν αυτόν· αν πάλι δεν ήταν δυνατόν να μη φοράει, είναι προφανές ότι είχε άλλον. Τι να πούμε όμως για το ότι έμεινε δύο ολόκληρα χρόνια σε δικό του ενοικιασμένο οίκημα; Άραγε παρήκουσε τον Χριστό το σκεύος της εκλογής, εκείνος που λέει: «Δεν ζω πλέον εγώ, αλλά μέσα μου ζει ο Χριστός»· για τον οποίο ο Χριστός μαρτύρησε λέγοντας ότι: «Αυτός είναι για εμένα σκεύος εκλογής»; Θα έπρεπε να αφήσω αυτή την αμφιβολία σε εσάς, και να μη δώσω καμία λύση στο ζήτημα, αλλά να σας επιβάλω αυτή την ποινή εξαιτίας της αμέλειάς σας απέναντι στις Γραφές· διότι όλα αυτά από εκεί προέρχονται. Γι' αυτόν τον λόγο, για τα αμαρτήματα των άλλων είμαστε αυστηροί εξεταστές, ενώ για τα δικά μας δεν κάνουμε κανέναν λόγο, επειδή δεν γνωρίζουμε τις Γραφές, επειδή δεν εκπαιδευόμαστε στους θείους νόμους. Έπρεπε, λοιπόν, να εισπράξω από εσάς αυτή την ποινή· αλλά τι να κάνω;

Δεν τον παρηγορεί όμως μόνο με επιστολές, αλλά και τον προσκαλεί κοντά του: «Φρόντισε να έρθεις γρήγορα σε μένα», λέει· και, «Ερχόμενος φέρε τα βιβλία, μάλιστα τις περγαμηνές». Μου φαίνεται δε ότι αυτή η επιστολή βρίσκεται προς το τέλος της ζωής του: «Διότι εγώ», λέει, «ήδη προσφέρομαι ως σπονδή»· και πάλι, «Στην πρώτη μου απολογία κανείς δεν μου συμπαραστάθηκε». Διευθετώντας λοιπόν όλα αυτά, αντλεί την παρηγοριά από τους δικούς του πειρασμούς και λέει: «Παύλος, απόστολος του Ιησού Χριστού διά θελήματος Θεού, σύμφωνα με την υπόσχεση της ζωής εν Χριστώ Ιησού». Αμέσως, από το προοίμιο κιόλας, ανόρθωσε την ψυχή του. «Μη μου αναφέρεις τους κινδύνους της παρούσας ζωής», λέει· «αυτοί γεννούν για εμάς την αιώνια ζωή, εκεί όπου δεν υπάρχει τίποτα τέτοιο, εκεί από όπου έφυγε κάθε οδύνη, λύπη και στεναγμός».

ΟΜΙΛΙΑ Ι'. Φρόντισε να έλθεις σε μένα γρήγορα. Διότι ο Δημάς με εγκατέλειψε, επειδή αγάπησε τον παρόντα αιώνα, και πορεύθηκε στη Θεσσαλονίκη, ο Κρήσκης στη Γαλατία, ο Τίτος στη Δαλματία· μόνον ο Λουκάς είναι μαζί μου. Παράλαβε τον Μάρκο και φέρε τον μαζί σου, διότι μου είναι χρήσιμος για τη διακονία. Τον δε Τυχικό τον απέστειλα στην Έφεσο. Τον φαινόλη, τον οποίο άφησα στην Τρωάδα κοντά στον Κάρπο, φέρε τον όταν έρχεσαι, καθώς και τα βιβλία, προπαντός δε τις μεμβράνες.

Αφού παραλάβεις τον Μάρκο, φέρε τον μαζί σου. Για ποιον λόγο; Διότι μου είναι χρήσιμος για τη διακονία. Δεν το λέει για τη δική του ανάπαυση, αλλά για τη διακονία του Ευαγγελίου· διότι, αν και βρισκόταν σε δεσμά, δεν σταματούσε να κηρύττει. Άρα και τον Τιμόθεο για αυτόν τον λόγο τον καλούσε, όχι για δική του εξυπηρέτηση, αλλά χάριν του Ευαγγελίου, ώστε να μη δημιουργηθεί καμία ταραχή στους πιστούς κατά τον θάνατό του, αφού θα ήταν παρόντες πολλοί από τους μαθητές του, οι οποίοι θα εμπόδιζαν τους θορύβους και θα παρηγορούσαν όσους θα έφεραν αφόρητα τον θάνατό του. Διότι, βεβαίως, ήταν φυσικό να είναι αξιόλογοι άνδρες αυτοί που είχαν πιστέψει στη Ρώμη. Τον Τυχικό, εξάλλου, τον έστειλα στην Έφεσο. Τον φελώνη, τον οποίο άφησα στην Τρωάδα κοντά στον Κάρπο, όταν έρθεις φέρε τον, καθώς και τα βιβλία, και προπαντός τις μεμβράνες. Φελώνη εδώ ονομάζει το ιμάτιο· μερικοί όμως λένε ότι εννοεί τη θήκη, όπου τοποθετούνταν τα βιβλία.

Όταν λοιπόν ο άγγελος τον ξύπνησε ενώ κοιμόταν και τον έβγαλε από το δεσμωτήριο, λέει: «Φόρεσε τα σανδάλια σου, φόρεσε το ιμάτιό σου και ακολούθησέ με». Αλλά και ο Παύλος, γράφοντας στον Τιμόθεο, λέει: «Τον φελόνη, τον οποίο άφησα στην Τρωάδα στον Κάρπο, φέρε τον όταν έρθεις, καθώς και τα βιβλία, προπάντων τις περγαμηνές».

«Διότι ο Δημάς με εγκατέλειψε». Θέλει να παρηγορήσει τη στενοχώρια του μαθητή, προτρέποντάς τον να έχει θάρρος, αφού ο ίδιος οδεύει προς τον στέφανο, έχοντας ολοκληρώσει τα πάντα. Πρέπει, λέει, να χαίρεσαι, όχι να λυπάσαι. «Επειδή αγάπησε τον παρόντα αιώνα και πήγε στη Θεσσαλονίκη». Δηλαδή, την άνεση και την τρυφή. «Ο Κρίσκης στη Γαλατία, ο Τίτος στη Δαλματία· ο Λουκάς είναι μόνος μαζί μου. Πάρε τον Μάρκο και φέρε τον μαζί σου· διότι μου είναι πολύ χρήσιμος για τη διακονία. Τον δε Τυχικό απέστειλα στην Έφεσο». Αυτούς δεν τους μέμφεται· διότι είχαν αποσταλεί για το κήρυγμα. «Τον φελόνη, τον οποίο άφησα στην Τρωάδα στον Κάρπο, φέρε τον ερχόμενος, καθώς και τα βιβλία, κυρίως τις μεμβράνες. Ο Αλέξανδρος ο χαλκουργός μού προξένησε πολλά κακά. Είθε ο Κύριος να του ανταποδώσει σύμφωνα με τα έργα του· από αυτόν να φυλάγεσαι και εσύ. Διότι αντιστάθηκε πάρα πολύ στα λόγια μας». Ήταν γλωσσόκομο (θήκη) όπου φύλασσε τα βιβλία και τα έγγραφα.