Πατερικές αναφορές στο Β΄ ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ 4:5

Κεφάλαιο ΝΖ'. Αγαπητέ, εάν ζεις υπό κανόνα, ας μην σε νικήσει η ακηδία ώστε να αδρανήσεις τη Δευτέρα ή την Τρίτη της εβδομάδας, για να μην σε θλίβουν οι λογισμοί ολόκληρη την εβδομάδα. Διότι έτσι συμβαίνει σε κάποιους στα κοινόβια. Το πνεύμα της ακηδίας υποβάλλει στον λογισμό του μοναχού να παραμείνει σε αδράνεια τη Δευτέρα και την Τρίτη της εβδομάδας, και τον αφήνει τις υπόλοιπες ημέρες της εβδομάδας να καταπονείται από τους λογισμούς, μέχρι να παραδώσει το έργο του. Εσύ όμως να νήφεις σε όλα, αγαπητέ, ώστε να μην βρει ο αντίπαλος καμία αφορμή για να σε κυριεύσει. Αγωνίζου, λοιπόν, να διεκπεραιώνεις το έργο της κάθε ημέρας μέσα στην ίδια ημέρα, ώστε ο νους σου, μη δεσμευόμενος από τη μέριμνα και τη λύπη, να αφοσιωθεί στην προσευχή.

Διότι μόνο αυτοί είναι άγιοι, ενώ εκείνοι πλέον είναι βέβηλοι. «Μαζί με τους επισκόπους και τους διακόνους». Τι σημαίνει αυτό; Μήπως σε μία πόλη υπήρχαν πολλοί επίσκοποι; Σε καμία περίπτωση· αλλά έτσι ονόμασε τους πρεσβυτέρους. Διότι τότε ακόμα είχαν κοινές τις ονομασίες, και ο επίσκοπος ονομαζόταν διάκονος. Γι' αυτόν τον λόγο, γράφοντας και στον Τιμόθεο, του έλεγε: «Εκπλήρωσε στο ακέραιο τη διακονία σου», παρόλο που εκείνος ήταν επίσκοπος.

Αυτά δε τα έλεγε, προκειμένου να βρίσκονται σε πνευματική εγρήγορση και να αξιοποιούν τον παρόντα καιρό όπως αρμόζει. «Εσύ όμως», λέει, «να αγρυπνείς σε όλα, κακοπάθησε». Βλέπεις ότι γι' αυτόν τον λόγο τα προλέγει αυτά; Διότι και ο Χριστός έλεγε προς το τέλος ότι θα υπάρξουν ψευδόχριστοι και ψευδοπροφήτες· έτσι και αυτός, όταν επρόκειτο να αναχωρήσει, αυτά έλεγε.

Εσύ όμως να αγρυπνείς στα πάντα. Κακοπάθησε, δηλαδή, κοπίασε, πρόλαβε, πριν να επέλθει εκείνη η φθορά, θέσε τα πρόβατα σε ασφάλεια, έως ότου εμφανιστούν οι λύκοι, παντού κακοπάθησε. Επιτέλεσε έργο ευαγγελιστή, εκπλήρωσε πλήρως τη διακονία σου.

Άρα, αυτό είναι το έργο του ευαγγελιστή: το να υφίσταται κακουχίες και από τον ίδιο του τον εαυτό και από τους εξωτερικούς. «Τη διακονία σου πληροφόρησον»· δηλαδή, εκπλήρωσέ την. Ιδού και άλλη μια ανάγκη για κακοπάθεια: «Διότι εγώ ήδη προσφέρομαι ως σπονδή», λέει, «και ο καιρός της αναλύσεώς μου έχει φθάσει». Δεν είπε, «της θυσίας μου», αλλά χρησιμοποίησε κάτι που είναι ανώτερο. Διότι από τη θυσία δεν προσφέρεται το παν στον Θεό, ενώ από τη σπονδή προσφέρεται το όλον. «Τον αγώνα τον καλό έχω αγωνιστεί, τον δρόμο έχω τελειώσει, την πίστη έχω τηρήσει». Πολλές φορές, παίρνοντας εγώ στα χέρια μου τον Απόστολο και εξετάζοντας προσεκτικά αυτό το χωρίο, βρισκόμουν σε συνεχή απορία, για ποιον λόγο ο Παύλος μεγαλορρημονεί κατ' αυτόν τον τρόπο λέγοντας: «Τον αγώνα τον καλό έχω αγωνιστεί».

Περίσφιξε το κτήμα σου με αγκάθια. Με ποια; Με τη νηστεία, με την προσευχή, με τη διδασκαλία. Εάν έχεις αυτόν τον φραγμό, δεν θα εισέλθει το θηρίο, εννοώ τον διάβολο. Σαν καλό αμπέλι να καλλιεργείς την ψυχή σου. Και όπως εκείνοι που φυλάνε τα αμπέλια χτυπούν τα χέρια τους, φωνάζουν δυνατά και με τους κρότους αναχαιτίζουν αυτούς που τα επιβουλεύονται, έτσι και εσύ φώναξε δυνατά με την προσευχή, αλάλαξε με την ψαλμωδία, και θα αποδιώξεις το δόλιο θηρίο, την αλεπού, που είναι ο διάβολος, για τον οποίο έλεγε η Γραφή: «Πιάστε μας τις μικρές αλεπούδες», και τα εξής. Να επιτηρείς πάντοτε τον Εχθρό· εάν έλθει να κατατοξεύσει την καρδιά σου παρασύροντάς την σε κάποια άτοπη επιθυμία, και εάν έλθει να κατασφενδονίσει την ψυχή σου, προσβάλλοντάς την με ρυπαρούς λογισμούς, αντιπαράταξε τον θυρεό της πίστεως, φόρεσε την περικεφαλαία της ελπίδας, σύρε τη μάχαιρα του Πνεύματος, που είναι ο λόγος του Θεού· και έτσι οπλισμένος κατά του Εχθρού, δείξε υπομονή και μην ολιγωρείς στον πόλεμο, αλλά να νήφεις σε όλα.

Εσύ όμως να είσαι νηφάλιος σε όλα, να κακοπαθήσεις, να επιτελέσεις έργο ευαγγελιστή, να εκπληρώσεις στο ακέραιο τη διακονία σου. Διότι εγώ ήδη προσφέρομαι ως σπονδή, και ο καιρός της αναχωρήσεώς μου έχει φθάσει.» Δηλαδή, αναζητώντας τέρψη στην ακοή. «Τον καλό αγώνα τον έχω αγωνιστεί, τον δρόμο τον έχω ολοκληρώσει, την πίστη την έχω τηρήσει. Από εδώ και πέρα φυλάσσεται για εμένα ο στέφανος της δικαιοσύνης, τον οποίο θα μου αποδώσει ο Κύριος κατά την ημέρα εκείνη, ο δίκαιος κριτής. Και όχι μόνο σε εμένα, αλλά και σε όλους όσοι έχουν αγαπήσει την επιφάνειά του. Φρόντισε να έλθεις γρήγορα σε εμένα.

ΤΙΤΛΟΣ Γ΄. — Περί της νήψεως και της φροντίδας για τη δική μας σωτηρία. «Μην επιτρέψεις ύπνο στα μάτια σου, ούτε να νυστάξουν τα βλέφαρά σου, για να σωθείς σαν το ζαρκάδι από τα δίχτυα, και σαν το πουλί από την παγίδα.» «Όπως τα ψάρια που πιάνονται στα δίχτυα και όπως τα πουλιά που πιάνονται στην παγίδα, έτσι παγιδεύονται και οι γιοι των ανθρώπων σε καιρό πονηρό, όταν πέσει πάνω τους ξαφνικά.» «Να τηρείς τον κατάλληλο καιρό, και πρόσεχε πάρα πολύ διότι περπατάς μαζί με τον κίνδυνο της πτώσης σου. Πρόσεχε να μην παραπλανηθείς στη διάνοιά σου. Να γρηγορείς σε όλη σου τη ζωή. Να αγαπάς τον Κύριο και να τον επικαλείσαι για τη σωτηρία σου.» «Πρόσεχε τον εαυτό σου, να μην πέσεις.» «Εκείνος που νομίζει ότι στέκεται σταθερά, ας προσέχει μήπως πέσει.» «Εγώ, λοιπόν, έτσι τρέχω, όχι προς άδηλη κατεύθυνση, έτσι πυγμαχώ, όχι σαν να χτυπώ τον αέρα· αλλά καταπονώ το σώμα μου και το υποδουλώνω, μήπως τυχόν, ενώ κήρυξα σε άλλους, εγώ ο ίδιος αποδειχθώ αδόκιμος.» «Να είστε νηφάλιοι, να γρηγορείτε· διότι ο αντίδικός σας, ο διάβολος, περιφέρεται σαν λιοντάρι που ωρύεται, ζητώντας ποιον να καταβροχθίσει· στον οποίο να αντισταθείτε παραμένοντας στερεοί στην πίστη.» «Εσύ όμως να έχεις νήψη σε όλα, να κακοπαθήσεις· να κάνεις έργο ευαγγελιστή· να εκπληρώσεις πλήρως τη διακονία σου.» Πάντοτε να βαδίζεις υπεράνω των κρυφών παγίδων, μήπως, ενώ εσύ νυστάζεις, ο σπορέας των κακών και φθονερός εχθρός αναμείξει τον πικρό σπόρο των ζιζανίων.

Εσύ όμως, καλό μου τέκνο, να είσαι νηφάλιος σε όλα, επιτελώντας έργο ευαγγελιστή μέσω της άριστης διακονίας σου. Διότι γνωρίζω ότι αγωνίζεσαι εδώ κι εκεί και φροντίζεις για πολλά ως οικονόμος του Θεού. Ακόμη κι αν ο άρχοντας βρυχάται με απειλές, μην πτοείσαι· διότι ο Θεός δεν μας έδωσε πνεύμα δειλίας, αλλά δυνάμεως και αγάπης και σωφρονισμού. Ακόμη κι αν οι αντίπαλοι δεν υποχωρούν στα σημεία, μην απορείς, αλλά δείξε μακροθυμία· διότι ούτε εκείνοι υποχωρούν αλλιώς, ώστε να ολοκληρώσουν το μέτρο των αμαρτιών τους, ούτε οι άνθρωποι του Θεού για να λάβουν την ανταμοιβή. Διότι μέσω της ελπίδας, της πίστης και της υπομονής όλοι οι άγιοι έλαβαν τις επαγγελίες· ώστε, μην αναζητάς καιρούς και προθεσμίες για το τέλος των δεινών· τότε θα κοπάσουν, όταν θα είναι συμφέρον για εμάς. Γι' αυτό, ας τρέχουμε τον αγώνα που βρίσκεται μπροστά μας, ατενίζοντας τον αρχηγό και τελειωτή της πίστης, τον Χριστό· ο Οποίος, έχω την πεποίθηση, είθε να ολοκληρώσει τον δρόμο μας, δείχνοντας έλεος με τις πατρικές ικεσίες μαζί με όλων των αγίων.

Αλλά συνέχισε να είσαι δυνατός, τέκνο μου, και να ανδρίζεσαι· εκπλήρωσε τη διακονία σου, πολλαπλασίασε το τάλαντο, για να έχεις καλό και να μακαρίζεσαι στους αιώνες. Τέλος, να προσεύχεσαι και για εμένα, τον ταπεινό σου πατέρα.

Στάσου λοιπόν, γενναίε στρατιώτη του Χριστού, αρίστευσε τελείως, κακοπάθησε, επιτέλεσε έργο ευαγγελιστή, εκπλήρωσε την ομολογία σου, έχοντας αόρατα τον Θεό ως βοηθό, και τον άγγελο φύλακα της ζωής σου να σε περιστοιχίζει, να σε φροντίζει, να χαίρεται υπερβολικά για σένα και να αναφέρει τις προσευχές σου στον Θεό ως οσμή ευωδίας. Σε αυτές να θυμάσαι και εμάς τους αμαρτωλούς, που όμως σε ποθούμε πάρα πολύ.