Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 1:10

Διότι οι κήρυκες της ευσέβειας, ευαγγελιζόμενοι σε όλους την έλευση του Κυρίου κατά τους έσχατους χρόνους, έλεγαν: Έτσι ακριβώς θα έλθει, με τον τρόπο που τον είδατε να αναλαμβάνεται. Διότι εμφανίστηκαν δύο άνδρες με λευκά ενδύματα. Δύο, για να γίνει πιστευτή η αλήθεια· άνδρες, για να στηρίξουν τους μαθητές στην ανδρεία· ντυμένοι στα λευκά, για να καταλαμπρύνουν τις διάνοιες όσων τους άκουγαν. Τι, λοιπόν, κήρυτταν αυτοί που εμφανίστηκαν; Άνδρες Ισραηλίτες, γιατί στέκεστε βλέποντας προς τον ουρανό; Γιατί ατενίζετε τον ουρανό; Μάλλον, βλέποντας τον ποιητή του ουρανού, δοξάστε το μεγαλείο αυτού που αναλαμβάνεται, και θαυμάστε τη συγκατάβαση της φιλανθρωπίας του, διότι, αφού ένωσε με τον εαυτό του τον γήινο άνθρωπο, τον ανέδειξε ουρανοπολίτη και τον κατέστησε κάτοικο του ουρανού· ω! πού ανύψωσε αυτόν που βρισκόταν κάτω. Γιατί στέκεστε βλέποντας προς τον ουρανό;

Πώς λοιπόν δεν θα ελεγχθείς, εφόσον ο ίδιος ο Σωτήρας δηλώνει ότι «έχω εξουσία να παραδώσω την ψυχή μου και να την λάβω πάλι», αποδεικνύοντας ότι ο ίδιος έλαβε ψυχή, την παρέδωσε και πάλι την έλαβε, ώστε να φανεί ότι η ψυχή δεν είναι κάτι ξένο ούτε έργο άλλου δημιουργού; Εξάλλου, θα βρεθεί να φέρει αγαθό σώμα. Διότι κανένας αγαθός δεν θα μπορούσε να πειστεί να χρησιμοποιήσει ένα πονηρό κατασκεύασμα, προκειμένου να μη μιανθεί και ο ίδιος από την κακία της προσμείξεως, συμμετέχοντας σε κάτι πονηρό. Εάν όμως ανέστησε αυτό [το σώμα], πες μου, για ποιον λόγο το έκανε μετά την ανάσταση αν επρόκειτο να το εγκαταλείψει πάλι, διαμερίζοντάς το στα τέσσερα στοιχεία, το θερμό στο θερμό, το ψυχρό στο ψυχρό, το ξηρό στο ξηρό και το υγρό στο υγρό; Διότι, εάν το ανέστησε για να το διαλύσει ξανά, τότε αυτό το έργο θα αποτελούσε δραματουργία και όχι αλήθεια. Το ανέστησε όμως ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός και προσέλαβε μαζί του ό,τι έπλασε για τον εαυτό του, σώμα μαζί με ψυχή, με απόλυτη τελειότητα σε όλη την ενανθρώπηση· διότι συνεκάθισε, σύμφωνα με τον αποστολικό λόγο ότι «ο Θεός τον ανέστησε και τον συνεκάθισε στα επουράνια», όπως μαρτυρούν και οι δύο που εμφανίστηκαν στους αποστόλους με λαμπρή ενδυμασία, λέγοντας: «Άνδρες Γαλιλαίοι, γιατί στέκεστε ατενίζοντας τον ουρανό; Αυτός ο Ιησούς, ο οποίος αναλήφθηκε από εσάς στον ουρανό, θα έλθει έτσι, με τον ίδιο τρόπο που τον είδατε να αναλαμβάνεται». 6.

Και βλέπεις ότι μπορεί κανείς να διαπιστώσει πως όλα έχουν ειπωθεί από τους προφήτες με αλήθεια, με υγιή διάνοια και σώφρονα λογισμό, και όχι σε κατάσταση παράκρουσης. 8. Εάν δε θελήσουν πάλι να πουν ότι «δεν είναι όμοια τα πρώτα χαρίσματα με τα τελευταία», από πού μπορούν να το αποδείξουν αυτό; Διότι με όμοιο τρόπο προφήτευσαν οι άγιοι προφήτες και οι άγιοι απόστολοι. Πρώτα λοιπόν, κατά την άνοδο του Σωτήρος στον ουρανό, εκείνοι που είδαν τους δύο άνδρες με τις λευκές ενδυμασίες δεν τους είδαν σε κατάσταση παράκρουσης, αλλά άκουγαν έχοντας υγιή διάνοια το: «Άνδρες Γαλιλαίοι, γιατί στέκεστε ατενίζοντας τον ουρανό; Αυτός ο Ιησούς, ο οποίος αναλήφθηκε από εσάς στον ουρανό, έτσι ακριβώς θα έλθει» και τα εξής. Έπειτα δε και ο Πέτρος, όπως ανέφερα, βλέποντας και ακούγοντας και αποκρινόμενος και λέγοντας «σε καμία περίπτωση, Κύριε», διατηρούσε απόλυτα τη σταθερότητα της διάνοιάς του. Διότι και ο Άγαβος, προφητεύοντας και υποδηλώνοντας το μέλλον με μια θαυμαστή συμβολική πράξη, αφού πήρε τη ζώνη του Παύλου και έδεσε τα δικά του πόδια, είπε: «Αυτόν στον οποίο ανήκει αυτή η ζώνη, θα τον δέσουν και θα τον μεταφέρουν στην Ιερουσαλήμ». Αλλά και πάλι στην Αντιόχεια κατήλθαν προφήτες και ανήγγειλαν ότι πρόκειται να πέσει λιμός σε ολόκληρη την οικουμένη. Και δεν διαψεύστηκε ο λόγος τους· αλλά για να αποδείξει ότι αυτοί ήταν αληθινοί προφήτες, η Γραφή αμέσως προσθέτει λέγοντας: «ο οποίος συνέβη επί Κλαυδίου Καίσαρος».

Δεν είναι καθόλου παράδοξο, ούτε μπορεί κανείς να καταδείξει κάποια διαφορά σε τούτο, στο να ειπωθεί δηλαδή ότι ο Κύριος «ανέλαβε» σάρκα ή ότι «έλαβε» τέλεια ενανθρώπηση, ή όπως συμβαίνει πολλές φορές σε εμάς πολλές λέξεις να χρησιμοποιούνται ομώνυμα. Διότι, λέει: «ο Κύριος αναλαμβάνει τους πράους» και «με ανέλαβε από τα ποίμνια των προβάτων», καθώς και «ανελήφθη» και «είπαν δύο άνδρες: γιατί στέκεστε, άνδρες Γαλιλαίοι; αυτός που ανελήφθη από εσάς». Και γενικά το «αναλαμβάνω» δεν εμπεριέχει κάποια διαφορά όταν λέμε ότι «ανέλαβε» ή «έλαβε» ή «ανέπλασε» στον εαυτό Του τη δική Του ενανθρώπηση, ούτε μας θορυβούν με αφορμή αυτή τη λέξη εκείνοι που θέλουν να εγείρονται εναντίον των ακεραίων και που λέγουν ότι δεν πρέπει να εκφραζόμαστε κατ' αυτόν τον τρόπο. Και ας μη νομίσει κανείς ότι συκοφαντούμε ή ότι εκφέρουμε χλευαστικά τα λόγια αυτά σχετικά με τη συγκεκριμένη υπόθεση. Διότι πολλές φορές σκέφτηκα περί της συγγραφής αυτών, ώστε να μη νομίσει κανείς ότι εγειρόμαστε εναντίον του από έχθρα. Διότι κανείς δεν μας έβλαψε σε τίποτε, για να μιλήσω με ανθρώπινα κριτήρια, ούτε μας άρπαξε τα υπάρχοντά μας στον κόσμο. Ενώ όμως σκεφτόμουν να μη γράψω, εξαναγκάστηκα από αυτήν τούτη την αλήθεια, για να μην παραλείψω κανέναν από εκείνους που φρονούν οτιδήποτε το ενάντιο προς την πίστη, έτσι ώστε, όταν αργότερα οι θεοσεβείς τα διαβάσουν, να επιγνώσουν ότι ο λόγος μας δεν εκφέρεται ένεκα κοσμικού ζήλου.

Και επειδή οι θείες δυνάμεις τον έβλεπαν να αναβαίνει με αυτόν τον τρόπο, συγκεντρώθηκαν γύρω του και δορυφορούσαν την άνοδό του, αναφωνώντας και λέγοντας: «Σηκώστε τις πύλες σας, άρχοντες, και υψωθείτε, πύλες αιώνιες, και θα εισέλθει ο βασιλεύς της δόξης». Αυτά δε εκπληρώνονταν την εποχή για την οποία αναφέρει η Γραφή των Πράξεων των Αποστόλων: «Και αφού είπε αυτά, ενώ εκείνοι έβλεπαν, υψώθηκε, και μια νεφέλη τον παρέλαβε από τα μάτια τους. Και καθώς είχαν προσηλωμένο το βλέμμα τους στον ουρανό, ενώ αυτός πορευόταν».

Ψ. Του ιδίου. ΜΔ΄. Στα οράματά του ο Δανιήλ λέει: «Έβλεπα σε όραμα της νύχτας, και ιδού, ερχόταν πάνω στις νεφέλες του ουρανού κάποιος όμοιος με Υιό ανθρώπου, και έφτασε έως τον Παλαιό των Ημερών, και οδηγήθηκε ενώπιόν του. Και του δόθηκε η εξουσία και η τιμή και η βασιλεία· και όλοι οι λαοί, οι φυλές, οι γλώσσες θα τον υπηρετούν. Η εξουσία του είναι εξουσία αιώνια, η οποία δεν θα παρέλθει, και η βασιλεία του δεν θα καταστραφεί». Αυτά συμφωνούν με την προφητεία του ίδιου του Δανιήλ, η οποία προαναγγέλλει τα περί της βασιλείας του Χριστού μέσω του λίθου που αποκόπηκε από το όρος χωρίς ανθρώπινα χέρια· διότι, ποιος άλλος θα μπορούσε να είναι αυτός που έρχεται ως υιός ανθρώπου πάνω στις νεφέλες και φτάνει έως τον Παλαιό των Ημερών, παρά ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, ο οποίος για εμάς έλαβε μορφή δούλου, έγινε υιός ανθρώπου, και είπε: «Εξήλθα από τον Πατέρα και πηγαίνω προς τον Θεό»; Αυτός, ενώ ήταν παρόντες οι μαθητές του και τον έβλεπαν, αναλήφθηκε, και τον δέχθηκε μια νεφέλη, όταν, καθώς εκείνοι ατένιζαν προς τον ουρανό, ιδού εμφανίστηκαν δύο άνδρες με λαμπρά ενδύματα, οι οποίοι τους δίδασκαν τα σχετικά με τη δεύτερη παρουσία του, προλέγοντας ότι θα έρθει ξανά μέσα σε νεφέλη. Επομένως, μόνο στον Χριστό δόθηκε από τον Πατέρα και η εξουσία και η τιμή και η βασιλεία, ώστε όλα τα έθνη να τον λατρεύουν και κάθε γλώσσα να ομολογεί ότι Κύριος είναι ο Ιησούς Χριστός, εις δόξαν του Θεού Πατέρα.

«Στάθηκαν», λοιπόν, αληθινά και σύμφωνα με την άμεση και ρητή διήγηση «τα πόδια» του Κυρίου και Σωτήρος ημών, του ίδιου του Θεού Λόγου, μέσω του ανθρώπινου σκηνώματος που ανέλαβε, πάνω στο όρος των Ελαιών, κοντά στο σπήλαιο που υποδεικνύεται εκεί, αφού προσευχήθηκε και παρέδωσε στους μαθητές του, στην κορυφή του όρους των Ελαιών, τα μυστήρια σχετικά με τη συντέλεια, και από εκεί πραγματοποίησε την άνοδό του στους ουρανούς, όπως διδάσκει ο Λουκάς στις Πράξεις των Αποστόλων, αναφέροντας ότι, ενώ βρισκόταν στο όρος των Ελαιών και ήταν παρόντες μαζί του οι απόστολοι, «ενώ αυτοί έβλεπαν αναλήφθηκε, και μια νεφέλη τον έκρυψε από τα μάτια τους, και καθώς είχαν προσηλωμένο το βλέμμα τους στον ουρανό ενώ αυτός πορευόταν, ιδού, δύο άνδρες στάθηκαν δίπλα τους με λευκά ενδύματα, οι οποίοι και είπαν: άνδρες Γαλιλαίοι, γιατί στέκεστε κοιτάζοντας προς τον ουρανό; Αυτός ο Ιησούς που αναλήφθηκε από εσάς στον ουρανό έτσι ακριβώς θα έλθει, με τον ίδιο τρόπο που τον είδατε να πορεύεται στον ουρανό». Σε αυτά προσθέτει λέγοντας: «Τότε επέστρεψαν στην Ιερουσαλήμ από το όρος που ονομάζεται Ελαιών, το οποίο βρίσκεται απέναντι από την Ιερουσαλήμ». Είναι, λοιπόν, και κατά λέξη «απέναντι από την Ιερουσαλήμ» και «ανατολικά» της το εν λόγω όρος των Ελαιών.

Ω, τι θεάματος καταξιώθηκαν! Και ενώ ατένιζαν, λέγει, προς τον ουρανό καθώς εκείνος πορευόταν, ιδού, δύο άνδρες στάθηκαν δίπλα τους με λευκά ενδύματα, οι οποίοι και είπαν: Άνδρες Γαλιλαίοι, γιατί στέκεστε κοιτάζοντας προς τον ουρανό;

Διότι η φράση «Έτσι θα έλθει» αυτό ακριβώς φανερώνει: μαζί με το σώμα του, λέει, πράγμα που επιθυμούσαν πολύ να ακούσουν· και ότι πάλι θα έλθει για κρίση με τον ίδιο τρόπο, πάνω σε νεφέλη. Και ιδού, λέει, δύο άνδρες στάθηκαν δίπλα τους. Γιατί είπε, Άνδρες; Διότι πήραν ακριβώς τη μορφή ανδρών, για να μην τους τρομάξουν. Οι οποίοι και είπαν: «Τι στέκεστε και κοιτάζετε προς τον ουρανό;» Τα λόγια αυτά ήταν ταυτόχρονα παρηγορητικά, αλλά και δεν τους επέτρεπαν να περιμένουν ότι θα επιστρέψει πάλι αμέσως. Αυτοί λοιπόν αναφέρουν το μείζον, το δε έλασσον όχι πλέον. Διότι λένε μεν ότι θα έλθει με τον ίδιο τρόπο, και ότι πρέπει να τον προσδοκούν από τον ουρανό· ως προς το πότε, όμως, σιωπούν. Στη συνέχεια, τους απέστρεψαν από εκείνο το θέαμα στρέφοντάς τους στα δικά τους λόγια, ώστε να μη νομίσουν, επειδή δεν μπορούσαν πλέον να τον βλέπουν, ότι δεν αναλήφθηκε, αλλά ότι θα εμφανιστεί ξανά την ώρα που συνομιλούν.

«Νεφέλη και γνόφος υπάρχουν κάτω από τα πόδια του», λέγει· διότι αυτό δηλώνει το: «νεφέλη τον υπέλαβε»· εννοεί δηλαδή τον Δεσπότη του ουρανού. Διότι, όπως ακριβώς το βασιλικό όχημα φανερώνει τον βασιλιά, έτσι και για αυτόν εστάλη το βασιλικό όχημα, ώστε να μην πουν τίποτα λυπηρό, ούτε να πάθουν το ίδιο πράγμα που έπαθε ο Ελισσαίος, ο οποίος έσκισε το ένδυμά του όταν αναλήφθηκε ο δάσκαλός του. Και τι λέγουν; «Αυτός ο Ιησούς, ο οποίος αναλήφθηκε από εσάς στον ουρανό, με αυτόν τον τρόπο θα έλθει»· και, «Ιδού, δύο άνδρες στέκονταν δίπλα τους». Δικαιολογημένα. Διότι «από το στόμα δύο μαρτύρων θα βεβαιωθεί κάθε λόγος». Και αυτοί ακριβώς τα ίδια λέγουν.

Διότι, λέει, ιδού δύο με λαμπρά ενδύματα, οι οποίοι διά της εμφανίσεώς τους φανέρωναν την αγαλλίαση· και είπαν προς τους μαθητές: Άνδρες Γαλιλαίοι, γιατί στέκεστε; Αυτός ο Ιησούς, ο οποίος αναλήφθηκε από κοντά σας στον ουρανό, έτσι θα έλθει, με τον ίδιο τρόπο που τον είδατε να πορεύεται προς τον ουρανό.

Ο Λουκάς, ο συγγραφέας των Πράξεων των Αποστόλων, είπε: «αφού εμφανιζόταν σε αυτούς επί σαράντα ημέρες και τους μιλούσε για τα σχετικά με τη βασιλεία του Θεού· και ενώ βρισκόταν μαζί τους, τους παρήγγειλε να μην απομακρυνθούν από τα Ιεροσόλυμα, αλλά να περιμένουν την υπόσχεση του Πατρός, την οποία ακούσατε από εμένα· διότι ο μεν Ιωάννης βάπτισε με νερό, εσείς όμως θα βαπτιστείτε με Άγιο Πνεύμα, όχι ύστερα από πολλές ημέρες», και τα εξής: «Και αφού είπε αυτά, ενώ εκείνοι τον έβλεπαν, αναλήφθηκε, και μια νεφέλη τον πήρε και τον έκρυψε από τα μάτια τους. Και καθώς είχαν προσηλωμένο το βλέμμα τους στον ουρανό ενώ αυτός πορευόταν, ιδού, στάθηκαν δίπλα τους δύο άνδρες με λευκά ενδύματα, οι οποίοι και είπαν: Άνδρες Γαλιλαίοι, γιατί στέκεστε και κοιτάζετε προς τον ουρανό; Αυτός ο Ιησούς, ο οποίος αναλήφθηκε από εσάς στον ουρανό, έτσι θα έλθει πάλι, με τον ίδιο τρόπο που τον είδατε να πορεύεται προς τον ουρανό». Και πότε θα έλθει; Όταν πολλοί ψευδόχριστοι και ψευδοπροφήτες «θα έλθουν στο όνομά του, λέγοντας ότι εγώ είμαι ο Χριστός, και θα πλανήσουν πολλούς»· όταν «θα εγερθεί έθνος εναντίον έθνους και βασιλεία εναντίον βασιλείας· όταν θα γίνουν λιμοί και λοιμοί και σεισμοί κατά τόπους».

Αναλαμβανόμενος, δε, ο Κύριός μας δεν είπε μόνο ότι «πορεύομαι», αλλά λέει ότι «στέλνω σε εσάς και το Πνεύμα, τον Παράκλητο». Για να γνωρίσεις, λοιπόν, ότι ανήλθε στον ουρανό, άκουσε τη μαρτυρία των θεατών: «και καθώς είχαν προσηλωμένο το βλέμμα τους στον ουρανό», λέει, «όσο αυτός πορευόταν, ιδού, στάθηκαν δίπλα τους δύο άνδρες με λευκά ενδύματα, οι οποίοι και είπαν: άνδρες Γαλιλαίοι, γιατί στέκεστε κοιτάζοντας προς τον ουρανό; Αυτός ο Ιησούς, που αναλήφθηκε από εμάς, θα έλθει έτσι, με τον ίδιο τρόπο που τον είδατε να πορεύεται προς τον ουρανό». Διότι άκουσες σαφώς τη μαρτυρία —ω του θαύματος!—, ποιών αγαθών αξιώθηκαν. Χρησιμοποίησαν τη φράση δεικτικά, λέγοντας ότι «αυτός που αναλήφθηκε από εσάς στον ουρανό». Και πάλι η μορφή εκείνων που εμφανίστηκαν ήταν λαμπρή, όπως ακριβώς και διά της επαγγελίας του Πνεύματος, ήταν κάποιοι άγγελοι που φάνηκαν με μορφή ανθρώπων και λέει: «άνδρες Γαλιλαίοι».

Ανυψώθηκε λοιπόν η διάνοια εκείνων που έβλεπαν, και τους χάρισε ένα όχι μικρό αίνιγμα της φοβερής και δεύτερης παρουσίας, διότι το «έτσι θα έλθει», σημαίνει δηλαδή με το σώμα· πράγμα που προπαντός ποθούσαν να ακούσουν, ότι θα έλθει πάλι με τη σάρκα. «Και ιδού», λέει, «δύο άνδρες».

«Αιχμαλώτευσε αιχμαλωσία». Αυτό δηλώνει ότι δεν τον οδηγούσε κάποιος άλλος, αλλά ότι ο ίδιος εκουσίως πραγματοποιούσε την ανάβασή του. Διότι ο μεν Ηλίας οδηγούνταν από άλλη δύναμη προς τον ουρανό, ο δε Χριστός υπεράνω των ουρανών. Επειδή δεν ήταν γνώρισμα της ανθρώπινης φύσης να μπορεί να πορεύεται σε μια ξένη και αθέατη οδό. Ο δε μονογενής Υιός του Θεού ανέβηκε με τη δική του εξουσία, γι' αυτό και ο Λουκάς έλεγε ότι «ατένιζαν καθώς αυτός πορευόταν στον ουρανό», και όχι καθώς αναλαμβανόταν, ούτε καθώς βασταζόταν από άλλον. Διότι αυτό που συνέβαινε ήταν η δική του προσωπική πορεία.

Διότι φανερώνει ότι η νεφέλη δεν περιέκλεισε τον Αχώρητο, αλλά το νέφος υποστρώθηκε κάτω από τα πόδια του Ακατάληπτου, πράγμα που συνιστά και το κατεξοχήν θαύμα. Προσήλωνε τις μορφές των αποστόλων προς τα άνω, προς τον αιθέρα· «διότι ατένιζαν», λέει, «στον ουρανό καθώς αυτός πορευόταν· ατένιζαν προς τον ουρανό»· όχι κοιτάζοντας απλώς, αλλά ατενίζοντας, στήριζαν προσηλωμένο το βλέμμα τους για να βλέπουν προς Εκείνον που βαστάζει τα σύμπαντα. Έτσι νομίζω πως δεν κατέτειναν τόσο το βλέμμα, όσο κατηύθυναν το φρόνημά τους στην αναζήτηση· συλλογιζόμενοι άραγε τι; Παράδοξο θα ήταν αυτό το θέαμα: «Αιθεροβάτης ο Διδάσκαλός μας μαζί με το σώμα του, σχίζει τον αέρα με άπτερη φύση, διότι φτερό του για την άνοδο είναι η ίδια του η βούληση, έχει απλώσει λαμπρή νεφέλη κάτω από τα πόδια του, και ενώ φέρεται προς τα άνω, φέρει ο ίδιος εκείνη που τάχα τον φέρει, και αυτήν που πατά, την ανασύρει προς τα ύψη με το πόδι του». Μιμήθηκε και πάλι τον περίπατό του πάνω στη θάλασσα, έτσι ώστε να βαδίζει πάνω στα νέφη όπως στα ύδατα, και τώρα μάλιστα πάνω σε μια υδροτόκο νεφέλη.

Διότι όμοια θα είναι και η δεύτερη έλευσή του με την πρότερη ανάληψή του, όπως ακριβώς επισήμανε και το βιβλίο των Πράξεων λέγοντας: «Καθώς οι απόστολοι ατένιζαν ενώ ο Κύριος πορευόταν στον ουρανό.

Και ιδού, δύο άνδρες στάθηκαν δίπλα τους με λευκά ενδύματα, οι οποίοι και είπαν: «Άνδρες Γαλιλαίοι, γιατί στέκεστε και κοιτάζετε προς τον ουρανό; Αυτός ο Ιησούς, ο οποίος αναλήφθηκε από εσάς στον ουρανό, έτσι θα έλθει, με τον ίδιο τρόπο που τον είδατε να πορεύεται προς τον ουρανό».

Η σημερινή ημέρα έγινε για εμάς αιτία τόσων πολλών αγαθών. Διότι σήμερα οι άγγελοι απέλαβαν αυτό που από παλιά επιθυμούσαν, βλέποντας τη δική μας φύση να αστράφτει από τον βασιλικό θρόνο. Και για να κατανοήσεις τη διαφορά μεταξύ δούλου και Δεσπότου, όταν μεν ο Ηλίας αναλαμβανόταν, δέχθηκε αυτή την ανάληψη μέσα σε πύρινο άρμα· όταν όμως ο δικός μας Δεσπότης αναλαμβανόταν με τη σάρκα Του, μια νεφέλη υπηρετούσε την άνοδό Του. Διότι, όπως λέει η Γραφή, ενώ αυτοί έβλεπαν, ανυψώθηκε, και η νεφέλη τον ανέλαβε κρύβοντάς τον από τα μάτια τους. Και εκείνος μεν ανέβαινε σαν προς τον ουρανό, επειδή ήταν δούλος· Αυτός όμως ανέβηκε στον ίδιο τον ουρανό, επειδή ήταν Δεσπότης. Ιδού δύο άνδρες με λευκά ενδύματα, οι οποίοι τους λένε: Αυτός ο Ιησούς, που αναλήφθηκε από εσάς στον ουρανό, θα έρθει με τον ίδιο τρόπο που τον είδατε. Και όταν μεν έπρεπε να προσκληθεί ο δούλος, καταπεμπόταν άρμα· όταν όμως επρόκειτο για τον Υιό, βασιλικός θρόνος, και όχι απλώς θρόνος, αλλά ο ίδιος ο πατρικός. Διότι, άκουσε τον μεγαλόφωνο Ησαΐα να λέει για τον Πατέρα: Ιδού, ο Κύριος κάθεται πάνω σε ελαφριά νεφέλη. Γι' αυτόν τον λόγο καταπέμφθηκε η νεφέλη και για τον Υιό. Και ο μεν Ηλίας, ανεβαίνοντας, άφησε τη μηλωτή του στον Ελισσαίο, ενώ ο Ιησούς, ανεβαίνοντας, άφησε χαρίσματα στους μαθητές Του, δημιουργώντας όχι έναν προφήτη, αλλά μυριάδες Ελισσαίους, και μάλιστα κατά πολύ ανώτερους και λαμπρότερους από εκείνον.

Η δική μας διήγηση αναφέρεται στην παρούσα εορτή στους ουρανούς, εννοώ βέβαια την Ανάληψη του Χριστού. Διότι ο Δαβίδ έχει πει: «Και έκλινε τους ουρανούς και κατέβηκε, και γνόφος υπήρχε κάτω από τα πόδια του»· σήμανε δηλαδή την από τους ουρανούς παρουσία του Λόγου πάνω στη γη. Ανέφερε δε τον γνόφο κάτω από τα πόδια του, κάνοντας γνωστό το σαρκικό ένδυμα της θεότητας· ώστε η παρουσία του να παραμένει άγνωστη στους πολλούς εξαιτίας της ταπεινότητας και της πραότητάς του. Διότι πάλι ο ίδιος προφήτης λέγει: «Κύριε, μέσα στη θάλασσα είναι η οδός σου, και τα μονοπάτια σου μέσα σε πολλά ύδατα, και τα ίχνη σου δεν θα γίνουν γνωστά». Επειδή, αν τον γνώριζαν, λέγει ο απόστολος, δεν θα σταύρωναν τον Κύριο της δόξης. Και πάλι είπε: «Επέβη στα Χερουβίμ και πέταξε πάνω στις φτερούγες των ανέμων». Είπε «στα Χερουβίμ», διότι και ο ίδιος, όταν βρισκόταν στους ουρανούς μαζί με τον Πατέρα, επιβιβαζόταν πάνω στα Χερουβίμ· αλλά και όταν συναναστρεφόταν με τους ανθρώπους στη γη, δεν αποχωρίστηκε διόλου τον χερουβικό και επουράνιο θρόνο· με τη φράση δε «φτερούγες των ανέμων» υπονοεί τις νεφέλες, μέσα στις οποίες και αναλήφθηκε, όπως ακριβώς είναι γραμμένο και στις Πράξεις των Αποστόλων: «Και μία νεφέλη τον πήρε μακριά από τα μάτια τους». Έπειτα στη συνέχεια λέγει: «Και ενώ είχαν προσηλωμένο το βλέμμα τους στον ουρανό καθώς αυτός πορευόταν», προκλήθηκε στους αποστόλους έκπληξη και έκσταση και ταραχή· διότι, όντας θνητοί κατά τη φύση και μη έχοντας συνηθίσει σε τέτοιου είδους θεάματα, άρχισαν να διερωτώνται με τη διάνοιά τους.

Προσθέτει δε στη συνέχεια η Γραφή λέγοντας: «Και ιδού, δύο άνδρες στάθηκαν δίπλα τους με λευκά ενδύματα, οι οποίοι και είπαν». Ούτε αυτό είναι χωρίς σημασία· διότι το να φορούν λευκά ενδύματα οι άνδρες, είναι ενδεικτικό μεγίστης εορτής. Τι δε είπαν; «Άνδρες Γαλιλαίοι, γιατί στέκεστε κοιτάζοντας προς τον ουρανό;». Το υπερβολικό θαύμα σας κατέπληξε· ξεχάσατε εκείνον που είπε: «Πηγαίνω προς τον Πατέρα μου και Πατέρα σας, και Θεό μου και Θεό σας»; Ή μήπως εξαιτίας αυτού δεν σας έλεγε: «Δεν θα σας αφήσω ορφανούς»· και πάλι: «Την ειρήνη τη δική μου σας δίνω, την ειρήνη τη δική μου σας αφήνω»; Δεν σας έδωσε την υπόσχεση για τον Παράκλητο, δηλαδή το Άγιο Πνεύμα; «Αυτός ο Ιησούς, ο οποίος αναλήφθηκε από εσάς στον ουρανό, έτσι θα έλθει, με τον τρόπο που τον είδατε να πορεύεται προς τον ουρανό». Έτσι θα έλθει με τις νεφέλες του ουρανού, με πολλή δόξα και δύναμη· έτσι θα έλθει στον κατάλληλο καιρό, όταν θα πρόκειται να κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη. Διότι σε Αυτόν έχει δώσει ο Πατέρας όλη την κρίση. Δεν θυμάστε ότι, όταν ήταν μαζί σας, έλεγε: «Μου δόθηκε κάθε εξουσία στον ουρανό και στη γη»; Τότε οι απόστολοι, αφού συνήλθαν, επέστρεφαν αινώντας και ευλογώντας τον Κύριο, και αναμένοντας τη θεία δωρεά, δηλαδή την επιφοίτηση του Παναγίου Πνεύματος. Και πράγματι εκπληρώθηκε αυτό που έχει ειπωθεί στους Ψαλμούς: «Ανέβηκε ο Θεός με αλαλαγμό, ο Κύριος με φωνή σάλπιγγας».

Διότι ο μεν Ηλίας μετέβη από έναν τόπο σε άλλον, ο δε Σωτήρας ανήλθε εκεί από όπου κατήλθε, ενώ τον παρακολουθούσαν πολλοί άνδρες και γυναίκες, μέχρις ότου το βλέμμα τους, ατενίζοντας προς τα ύψη, ατόνησε, με τους αγγέλους να επιμαρτυρούν το θέαμα και να προαναγγέλλουν τη δεύτερη έλευση. «Και ιδού», λέγει, «δύο άνδρες με λευκά ενδύματα στάθηκαν δίπλα τους, οι οποίοι και είπαν: Άνδρες Γαλιλαίοι, γιατί στέκεστε κοιτάζοντας προς τον ουρανό;» και τα εξής.

Υφίσταται το πάθος του θανάτου, το οποίο και καταλύει· και πάλι άγγελοι μαρτυρούν την έγερση εκ νεκρών, αποτρέποντας από το να αναζητούν τον ζώντα ανάμεσα στους νεκρούς. Αναλαμβάνεται στους ουρανούς· και τη δεύτερη παρουσία του άγγελοι πάλι την προαναγγέλλουν· «Διότι ιδού», λέγει, «δύο άνδρες στάθηκαν δίπλα τους με λευκά ενδύματα» και τα εξής. Αυτόν προσμένοντας και εμείς, ας αναζωπυρώσουμε τους λύχνους των ψυχών μας ενσταλάζοντας το πνευματικό έλαιο, διημερεύοντας τον βίο με άγρυπνες καρδιές και δοξάζοντας με ακατάπαυστα στόματα το κράτος της Τριάδος· διότι στον Θεό ανήκει το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων, αμήν.

Διότι δεν ήταν δυνατό στην ανθρώπινη φύση να βαδίσει έναν πρωτόγνωρο δρόμο. Ο Μονογενής, όμως, ανέβηκε με τη δική του εξουσία. Γι' αυτό ακριβώς και ο Λουκάς έλεγε τα εξής: «Και τον ατένιζαν, καθώς πορευόταν προς τον ουρανό». Δεν είπε «καθώς αναλαμβανόταν», ούτε «καθώς υποβασταζόταν»· διότι αυτό που συνέβαινε αποτελούσε δική του πορεία. Αν, λοιπόν, πριν από τον σταυρό βάδιζε πάνω στα ύδατα, ενώ περιβαλλόταν από σώμα που ήταν ακόμη παθητό και βαρύ, τι το θαυμαστό υπάρχει αν διέσχιζε τον αέρα, αφού πλέον το είχε λάβει άφθαρτο; Αλλά πού βρίσκεται το «Εν αλαλαγμώ»; Ποιος αλάλαξε όταν ανέβηκε; Καίτοι αυτό έγινε σιωπηλά, και με την παρουσία μόνο έντεκα μαθητών. Βλέπεις ότι δεν πρέπει να εκλαμβάνουμε τις λέξεις επιφανειακά, αλλά να γνωρίζουμε το νόημα που σημαίνεται από αυτές;

Διότι μετά την ανάσταση, όταν επρόκειτο να αναληφθεί στους ουρανούς, ενώ αυτοί ήταν παρόντες, λέγει: «Υψώθηκε, και μία νεφέλη τον ανέλαβε κρύβοντάς τον από τα μάτια τους· και καθώς είχαν προσηλωμένο το βλέμμα τους, ενώ εκείνος πορευόταν». Έτσι λοιπόν και το δικό μας σώμα θα είναι ομοούσιο με εκείνο το σώμα, εφόσον προέρχεται από το ίδιο φύραμα· διότι, όπως είναι η κεφαλή, έτσι θα είναι και το σώμα· όπως είναι η αρχή, έτσι θα είναι και το τέλος. Και αυτό το δήλωνε σαφέστερα ο Παύλος, λέγοντας: «Ο οποίος θα μετασχηματίσει το σώμα της ταπεινώσεώς μας, ώστε να γίνει σύμμορφο προς το σώμα της δόξης του». Εάν λοιπόν γίνεται σύμμορφο, θα βαδίσει και την ίδια οδό, και ομοίως θα αναληφθεί επάνω σε νεφέλες. Αυτά να προσδοκάς και εσύ κατά την ανάσταση. Επειδή, δηλαδή, έως τότε ο λόγος περί της βασιλείας ήταν ασαφής σε όσους τον άκουγαν, για τον λόγο αυτόν, αφού ανέβηκε στο όρος, μεταμορφώθηκε μπροστά στους μαθητές του, αποκαλύπτοντάς τους λίγο από τη δόξα των μελλόντων, και δείχνοντάς τους σαν σε αίνιγμα και αμυδρά πώς θα είναι το δικό μας σώμα. Αλλά τότε μεν εμφανίστηκε με ιμάτια, ενώ κατά την ανάσταση δεν θα είναι έτσι.

Γιατί είπε «καθώς πορευόταν» και όχι «καθώς αναλαμβανόταν»; Και γιατί οι άγγελοι αποκαλούν τους αποστόλους Γαλιλαίους; «Και ατένιζαν προς τον ουρανό καθώς αυτός πορευόταν»· δεν λέει πλέον, σημειώνει, «καθώς αναλαμβανόταν», αλλά «καθώς πορευόταν», διότι ως προς τη σάρκα μεν αναλήφθηκε, αλλά ως προς την αυθεντία του πορευόταν.

Όταν λοιπόν είδαν οι πιστοί τα γεγονότα, αμέσως, ψάλλοντας κατά τον Δαβίδ, είπαν: «Όντως ανέβηκε ο Θεός με αλαλαγμό, ο Κύριος με φωνή σάλπιγγας». Καθώς λοιπόν αυτοί έψαλλαν μαζί και κοιτούσαν ψηλά, ένα ζεύγος αγγέλων ήλθε προς αυτούς, όπως ακριβώς διδάσκει και το βιβλίο των Πράξεων, ότι δηλαδή, αφού ανελήφθη ο Πλάστης και ενώ οι άγιοι ατένιζαν, παρουσιάστηκαν ως άνθρωποι δύο με λαμπρή μορφή, φωνάζοντας: «Γιατί στέκεστε; Και πού ατενίζετε;».

Λευκοφορεμένοι άγγελοι παρουσιάστηκαν στους αποστόλους, που απορούσαν με το πρωτοφανές θέαμα της Αναλήψεώς σου, λέγοντας: «Εσείς, γιατί ατενίζετε έτσι εκθαμβωμένοι προς το ύψος; Αυτός ο Ιησούς θα έλθει και πάλι, με τον τρόπο που τον βλέπετε, για να κρίνει τον κόσμο».