Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 1:25

Παρακαλέστε λοιπόν τον Κύριο του θερισμού να στείλει εργάτες στον θερισμό του. ΠΡΑΞΕΙΣ. Το μεν πρώτο βιβλίο το έγραψα, ω Θεόφιλε, για όλα όσα άρχισε ο Ιησούς να κάνει και να διδάσκει, μέχρι την ημέρα που αναλήφθηκε, αφού προηγουμένως έδωσε εντολές μέσω του Αγίου Πνεύματος στους αποστόλους τους οποίους είχε εκλέξει. ΠΡΑΞΕΙΣ. Και παρουσίασαν δύο: τον Ιωσήφ, τον ονομαζόμενο Βαρσαβά, ο οποίος επονομάστηκε Ιούστος, και τον Ματθία. Έπειτα προσευχήθηκαν και είπαν: «Εσύ, Κύριε, καρδιογνώστη όλων, ανάδειξε ποιον έναν από αυτούς τους δύο εξέλεξες, για να λάβει τον κλήρο της διακονίας αυτής και της αποστολής, από την οποία εξέπεσε ο Ιούδας για να πορευτεί στον δικό του τόπο». Και έριξαν τους κλήρους τους, και ο κλήρος έπεσε στον Ματθία, και έτσι συγκαταλέχθηκε μαζί με τους έντεκα αποστόλους. ΠΡΟΣ ΤΙΜ. Α΄.

Διότι εκείνος που τρέφει έχθρα κατά του αδελφού του και νομίζει ότι προσφέρει κάτι στον Θεό, θα θεωρηθεί σαν αυτόν που θυσιάζει σκύλο και σαν μίσθωμα πόρνης. Μην θελήσεις, λοιπόν, να κάνεις τίποτα χωρίς αγάπη, διότι η αγάπη καλύπτει πλήθος αμαρτιών. Ω, ποιο αγαθό περιφρονούμε! Ω, πόσα αγαθά και πόση χαρά στερούμαστε, επειδή δεν αποκτήσαμε την αγάπη! Αυτήν δεν θέλησε να την αποκτήσει ο Ιούδας, και βγήκε μέσα από τον χορό των Αποστόλων, εγκαταλείποντας το αληθινό φως, τον ίδιο του τον διδάσκαλο, και μισώντας τους ίδιους του τους αδελφούς πορεύτηκε στο σκοτάδι. Γι' αυτό και ο κορυφαίος Πέτρος έλεγε: ο Ιούδας παρέβη το καθήκον του για να πορευτεί στον δικό του τόπο. Και πάλι ο Ιωάννης ο Θεολόγος αναφέρει: εκείνος που μισεί τον αδελφό του βρίσκεται στο σκοτάδι, και περπατά στο σκοτάδι, και δεν ξέρει πού πηγαίνει, διότι το σκοτάδι τύφλωσε τα μάτια του.

Γνωρίζω δε ότι προσθέτω μεγάλο όγκο μαρτυριών, όπως λέγει πάλι ένας άλλος προφήτης: «ας γίνει η έπαυλή του έρημη και την επισκοπή του ας την λάβει άλλος», ο οποίος «αφού έπεσε με το πρόσωπο σχίστηκε στη μέση και χύθηκαν όλα τα σπλάχνα του» και στο τέλος, επειδή κατέφυγε στην αγχόνη, έδειξε ότι απώλεσε ολοκληρωτικά τη σωτηρία του, με το να εκπέσει της ελπίδας εξαιτίας της άτακτης και προπετούς επιβουλής του κατά του Δεσπότη του και εξαιτίας της φιλαργυρίας του που τον οδήγησε στην αρνησιθεΐα· όπως άλλωστε και οι απόστολοι, αντί γι' αυτόν, κατέστησαν στον αριθμό τους τον Ματθία, λέγοντας: «από την οποία παρεξέκλινε ο Ιούδας για να απέλθει στον δικό του τόπο». Και ποιος είναι αυτός παρά εκείνος που του αποφάνθηκε ο Σωτήρας, λέγοντας ότι είναι υιός απωλείας; Διότι αυτός ο τόπος της απωλείας ορίστηκε για εκείνον, όπου έλαβε μερίδα αντί μερίδας και, αντί για την αποστολική επισκοπή, τον τόπο της απωλείας.

να΄. Ο Καίσαρ, τον οποίο επίσης μνημονεύει ο Παύλος, έγινε επίσκοπος Δυρραχίου. νβ΄. Ο Μάρκος, ο ανιψιός του Βαρνάβα, τον οποίο επίσης μνημονεύει ο Παύλος, έγινε επίσκοπος Απολλωνιάδος. νγ΄. Ο Ιωσήφ, που ονομαζόταν και Ιούστος και Βαρσαββάς, τον οποίο μνημονεύει ο Λουκάς στις Πράξεις των Αποστόλων ως εκείνον που συμμετείχε στην κλήρωση μαζί με τον Ματθία, έγινε επίσκοπος Ελευθεροπόλεως.

Τι λοιπόν; Δεν ήταν δυνατόν να τους επιλέξει ο ίδιος ο Πέτρος; Και βέβαια ήταν· αλλά για να μη φανεί ότι μεροληπτεί, δεν το κάνει. Εξάλλου, στερούνταν ακόμη το Άγιο Πνεύμα. «Και έστησαν», λέει, «δύο, τον Ιωσήφ τον ονομαζόμενο Βαρσαβά, ο οποίος επονομάστηκε Ιούστος, και τον Ματθία». Δεν τους έστησε αυτός, αλλά όλοι μαζί. Την πρόταση όμως την εισηγήθηκε ο ίδιος, δείχνοντας ότι ούτε αυτή ήταν δική του, αλλά προερχόταν άνωθεν, σύμφωνα με την προφητεία· ώστε έγινε ερμηνευτής, όχι δάσκαλος. «Τον Ιωσήφ τον ονομαζόμενο Βαρσαβά, ο οποίος επονομάστηκε Ιούστος». Ίσως λόγω των συνωνυμιών παρέθεσε και τα δύο ονόματα· επειδή και μεταξύ των αποστόλων υπήρχαν πολλές συνωνυμίες: ο Ιάκωβος του Ζεβεδαίου και ο Ιάκωβος του Αλφαίου, ο Σίμων ο Πέτρος και ο Σίμων ο Ζηλωτής· ο Ιούδας του Ιακώβου και ο Ιούδας ο Ισκαριώτης. Άλλωστε, η ονομασία αυτή ίσως αποτελούσε ένδειξη αλλαγής τρόπου ζωής, ίσως όμως και της ελεύθερης προαίρεσης. «Έστησαν», λέει, «τον Ιωσήφ τον ονομαζόμενο Βαρσαβά, ο οποίος επονομάστηκε Ιούστος, και τον Ματθία». Και αφού προσευχήθηκαν είπαν: «Εσύ, Κύριε, καρδιογνώστα όλων, δείξε ποιον έναν από αυτούς τους δύο εξέλεξες για να λάβει τον κλήρο αυτής της διακονίας και της αποστολής, από την οποία παρέκκλινε ο Ιούδας για να πορευθεί στον δικό του τόπο». Ορθότατα αναφέρουν το αμάρτημα εκείνου, αποδεικνύοντας ότι ζητούν μάρτυρα, όχι με σκοπό να πλεονάσει ο αριθμός, αλλά μην επιτρέποντας να ελαττωθεί.

Γιατί όχι πολλούς; Για να μη γίνει μεγαλύτερη η απογοήτευση, ούτε να επεκταθεί το ζήτημα σε πολλούς. Και δεν προσθέτει εκείνον τυχαία, αλλά για να δείξει ότι, πολλές φορές, αυτός που τιμάται από τους ανθρώπους είναι κατώτερος ενώπιον του Θεού. Και όλοι μαζί προσεύχονται λέγοντας: Εσύ, Κύριε, καρδιογνώστα των πάντων, ανάδειξε. Εσύ, λέει, όχι εμείς. Εύστοχα τον αποκαλούν καρδιογνώστη, διότι με βάση αυτό έπρεπε να γίνει η εκλογή, και όχι από τα εξωτερικά γνωρίσματα. Τέτοια πεποίθηση είχαν ότι οπωσδήποτε έπρεπε να αναδειχθεί ένας. Και δεν είπαν: «Έκλεξε», αλλά: «Ανάδειξε», λέει, τον εκλεγέντα, δηλαδή: «Αυτόν που εξέλεξες»· επειδή γνώριζαν ότι τα πάντα έχουν προοριστεί από τον Θεό. Ώστε από αυτούς τους δύο να λάβει ο ένας τον κλήρο αυτής της διακονίας και της αποστολής. Διότι υπήρχε και άλλη διακονία. Και τους έδωσαν κλήρους.

Ο Πέτρος, λοιπόν, λαμβάνοντας την εξουσία, στήριξε τους αδελφούς και μερίμνησε να αναπληρώσει τον αριθμό των Δώδεκα, και λέει προς τους αδελφούς: «Πρέπει, λοιπόν, από τους άνδρες που συμπορεύτηκαν μαζί μας καθ’ όλο τον χρόνο κατά τον οποίο εισήλθε και εξήλθε ανάμεσά μας ο Κύριος Ιησούς, αρχίζοντας από το βάπτισμα του Ιωάννη μέχρι την ημέρα που αναλήφθηκε από εμάς, ένας από αυτούς να γίνει μαζί μας μάρτυρας της αναστάσεώς του. Έστησαν δε», αναφέρει, «τον Ιωσήφ τον ονομαζόμενο Βαρσαββά, ο οποίος έλαβε το επώνυμο Ιούστος, και τον Ματθία, και προσευχόμενοι είπαν: Κύριε, καρδιογνώστα των πάντων, ανάδειξε εκείνον τον οποίο εξέλεξες, έναν από αυτούς τους δύο, για να λάβει τον κλήρο της διακονίας αυτής και της αποστολής, από την οποία παρέκκλινε ο Ιούδας για να πορευθεί στον δικό του τόπο. Και έριξαν τους κλήρους τους, και ο κλήρος έπεσε στον Ματθία, και συγκαταλέχθηκε μαζί με τους έντεκα αποστόλους».

Κατά τη διάρκεια αυτών πάλι των φρικωδεστάτων μυστηρίων ο ιερέας εύχεται για τον λαό, και ο λαός εύχεται για τον ιερέα· διότι το «Μετά του πνεύματός σου», δεν είναι τίποτε άλλο παρά αυτό. Και τα της Ευχαριστίας πάλι είναι κοινά· διότι δεν αναπέμπει ευχαριστία μόνος εκείνος, αλλά και ολόκληρος ο λαός. Διότι, αφού πρώτα λάβει τη φωνή τους, και έπειτα αυτοί συμφωνήσουν ότι τούτο γίνεται άξια και δίκαια, τότε αρχίζει την Ευχαριστία. Και γιατί απορείς, αν τυχόν ο λαός εκφωνεί μαζί με τον ιερέα, όταν μάλιστα αναπέμπει από κοινού εκείνους τους ιερούς ύμνους μαζί με τα ίδια τα Χερουβείμ και τις άνω δυνάμεις; Όλα αυτά τα έχω πει, ώστε να βρίσκεται σε πνευματική εγρήγορση και ο καθένας από τους ποιμαινομένους, για να μάθουμε ότι όλοι μας είμαστε ένα σώμα, έχοντας μεταξύ μας τόση διαφορά, όση έχουν τα μέλη προς τα μέλη, και να μην επιρρίπτουμε τα πάντα στους ιερείς, αλλά και εμείς οι ίδιοι να φροντίζουμε για ολόκληρη την Εκκλησία, σαν να είναι ένα κοινό σώμα. Διότι αυτό παρέχει και μεγαλύτερη ασφάλεια, και δημιουργεί σε εμάς μεγαλύτερη πρόοδο προς την αρετή. Άκουσε, λοιπόν, κατά την εποχή των αποστόλων, πώς σε άλλες περιπτώσεις καθιστούσαν τους ποιμαινομένους συμμέτοχους στις αποφάσεις. Διότι και όταν χειροτονούσαν τους επτά, προηγουμένως συνεννοήθηκαν με τον λαό· και όταν ο Πέτρος εξέλεγε τον Ματθία, απευθύνθηκε σε όλους τους παρόντες τότε, και στους άνδρες και στις γυναίκες.

Γι' αυτό και ο κορυφαίος Πέτρος έλεγε: Παρέκλινε ο Ιούδας για να πορευθεί στον δικό του τόπο.