Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 1:26

Άλλη ιστ΄. «Κάποιος άνθρωπος βγήκε το πρωί για να μισθώσει εργάτες». Ο άνθρωπος είναι ο Θεός· το αμπέλι είναι ο κόσμος· οι εργάτες είναι οι απόστολοι. Εκείνοι δε που ήλθαν περί την ενδέκατη ώρα είναι ο Ματθίας, ο οποίος και συγκαταλέχθηκε με τους έντεκα αποστόλους.

Παρακαλέστε λοιπόν τον Κύριο του θερισμού να στείλει εργάτες στον θερισμό του. ΠΡΑΞΕΙΣ. Το μεν πρώτο βιβλίο το έγραψα, ω Θεόφιλε, για όλα όσα άρχισε ο Ιησούς να κάνει και να διδάσκει, μέχρι την ημέρα που αναλήφθηκε, αφού προηγουμένως έδωσε εντολές μέσω του Αγίου Πνεύματος στους αποστόλους τους οποίους είχε εκλέξει. ΠΡΑΞΕΙΣ. Και παρουσίασαν δύο: τον Ιωσήφ, τον ονομαζόμενο Βαρσαβά, ο οποίος επονομάστηκε Ιούστος, και τον Ματθία. Έπειτα προσευχήθηκαν και είπαν: «Εσύ, Κύριε, καρδιογνώστη όλων, ανάδειξε ποιον έναν από αυτούς τους δύο εξέλεξες, για να λάβει τον κλήρο της διακονίας αυτής και της αποστολής, από την οποία εξέπεσε ο Ιούδας για να πορευτεί στον δικό του τόπο». Και έριξαν τους κλήρους τους, και ο κλήρος έπεσε στον Ματθία, και έτσι συγκαταλέχθηκε μαζί με τους έντεκα αποστόλους. ΠΡΟΣ ΤΙΜ. Α΄.

να΄. Ο Καίσαρ, τον οποίο επίσης μνημονεύει ο Παύλος, έγινε επίσκοπος Δυρραχίου. νβ΄. Ο Μάρκος, ο ανιψιός του Βαρνάβα, τον οποίο επίσης μνημονεύει ο Παύλος, έγινε επίσκοπος Απολλωνιάδος. νγ΄. Ο Ιωσήφ, που ονομαζόταν και Ιούστος και Βαρσαββάς, τον οποίο μνημονεύει ο Λουκάς στις Πράξεις των Αποστόλων ως εκείνον που συμμετείχε στην κλήρωση μαζί με τον Ματθία, έγινε επίσκοπος Ελευθεροπόλεως.

Και για την αναφορά των προκειμένων λόγων στον προδότη Ιούδα αξιόπιστος μάρτυρας είναι ο απόστολος Πέτρος, ο οποίος, μετά την ανάληψη του Σωτήρος μας, όταν συγκεντρώθηκαν όλοι οι απόστολοι μαζί με πολλούς άλλους αδελφούς, στάθηκε στη μέση και είπε τα εξής: «Άνδρες αδελφοί, έπρεπε να εκπληρωθεί η Γραφή, την οποία προείπε το Άγιο Πνεύμα δια στόματος του Δαβίδ για τον Ιούδα, που έγινε οδηγός σε εκείνους που συνέλαβαν τον Ιησού, διότι ήταν συγκαταλεγμένος ανάμεσά μας και του είχε λαχάνει ο κλήρος αυτής της διακονίας. Αυτός, λοιπόν, απέκτησε ένα χωράφι από τον μισθό της αδικίας του, και πέφτοντας πρηνής έσκασε στη μέση, και ξεχύθηκαν όλα τα σπλάχνα του· και αυτό έγινε γνωστό σε όλους τους κατοίκους της Ιερουσαλήμ, με αποτέλεσμα να ονομαστεί το χωράφι εκείνο στη δική τους διάλεκτο Ακελδαμάχ, που σημαίνει χωράφι αίματος. Διότι είναι γραμμένο στη βίβλο των Ψαλμών: ας γίνει η κατοικία του έρημη και ας μην υπάρχει κανείς που να κατοικεί σε αυτήν, και το αξίωμά του ας το λάβει άλλος.» Λέγοντας αυτά, λοιπόν, ο Πέτρος υποδεικνύει ότι πρέπει να προσληφθεί άλλος αντί του Ιούδα για να συμπληρώσει τον ελλείποντα αριθμό των δώδεκα αποστόλων, ώστε να εκπληρωθεί η προφητεία, οπότε, αφού ρίχτηκε κλήρος, «έπεσε ο κλήρος στον Ματθία, και συναριθμήθηκε μαζί με τους δώδεκα αποστόλους».

Και έβαλαν τους κλήρους τους (διότι δεν είχε δοθεί ακόμη το Πνεύμα), και ο κλήρος έπεσε στον Ματθία, και συναριθμήθηκε με τους έντεκα αποστόλους. Τότε, λέγει, επέστρεψαν στην Ιερουσαλήμ από το όρος που ονομάζεται Ελαιών, το οποίο βρίσκεται κοντά στην Ιερουσαλήμ, σε απόσταση δρόμου ενός Σαββάτου. Αυτό το αναφέρει για να δείξει ότι δεν βαδίζουν μακρύ δρόμο, ώστε να μην προκληθεί κάποιος φόβος σε αυτούς, οι οποίοι ακόμη έτρεμαν και ήταν φοβισμένοι. Και όταν εισήλθαν, ανέβηκαν στο υπερώο. Διότι δεν τόλμησαν να εμφανιστούν ανοιχτά στην πόλη. Και καλώς ανέβηκαν στο υπερώο, ώστε να μην είναι εύκολο να συλληφθούν αμέσως. Και ήσαν, λέγει, αφοσιωμένοι ομοθυμαδόν στην προσευχή. Βλέπεις πώς βρίσκονταν σε εγρήγορση προσκαρτερώντας στην προσευχή, και προσκαρτερώντας ομοθυμαδόν σαν από μία ψυχή;

Γιατί όχι πολλούς; Για να μη γίνει μεγαλύτερη η απογοήτευση, ούτε να επεκταθεί το ζήτημα σε πολλούς. Και δεν προσθέτει εκείνον τυχαία, αλλά για να δείξει ότι, πολλές φορές, αυτός που τιμάται από τους ανθρώπους είναι κατώτερος ενώπιον του Θεού. Και όλοι μαζί προσεύχονται λέγοντας: Εσύ, Κύριε, καρδιογνώστα των πάντων, ανάδειξε. Εσύ, λέει, όχι εμείς. Εύστοχα τον αποκαλούν καρδιογνώστη, διότι με βάση αυτό έπρεπε να γίνει η εκλογή, και όχι από τα εξωτερικά γνωρίσματα. Τέτοια πεποίθηση είχαν ότι οπωσδήποτε έπρεπε να αναδειχθεί ένας. Και δεν είπαν: «Έκλεξε», αλλά: «Ανάδειξε», λέει, τον εκλεγέντα, δηλαδή: «Αυτόν που εξέλεξες»· επειδή γνώριζαν ότι τα πάντα έχουν προοριστεί από τον Θεό. Ώστε από αυτούς τους δύο να λάβει ο ένας τον κλήρο αυτής της διακονίας και της αποστολής. Διότι υπήρχε και άλλη διακονία. Και τους έδωσαν κλήρους.

Ο Πέτρος, λοιπόν, λαμβάνοντας την εξουσία, στήριξε τους αδελφούς και μερίμνησε να αναπληρώσει τον αριθμό των Δώδεκα, και λέει προς τους αδελφούς: «Πρέπει, λοιπόν, από τους άνδρες που συμπορεύτηκαν μαζί μας καθ’ όλο τον χρόνο κατά τον οποίο εισήλθε και εξήλθε ανάμεσά μας ο Κύριος Ιησούς, αρχίζοντας από το βάπτισμα του Ιωάννη μέχρι την ημέρα που αναλήφθηκε από εμάς, ένας από αυτούς να γίνει μαζί μας μάρτυρας της αναστάσεώς του. Έστησαν δε», αναφέρει, «τον Ιωσήφ τον ονομαζόμενο Βαρσαββά, ο οποίος έλαβε το επώνυμο Ιούστος, και τον Ματθία, και προσευχόμενοι είπαν: Κύριε, καρδιογνώστα των πάντων, ανάδειξε εκείνον τον οποίο εξέλεξες, έναν από αυτούς τους δύο, για να λάβει τον κλήρο της διακονίας αυτής και της αποστολής, από την οποία παρέκκλινε ο Ιούδας για να πορευθεί στον δικό του τόπο. Και έριξαν τους κλήρους τους, και ο κλήρος έπεσε στον Ματθία, και συγκαταλέχθηκε μαζί με τους έντεκα αποστόλους».

Κατά τη διάρκεια αυτών πάλι των φρικωδεστάτων μυστηρίων ο ιερέας εύχεται για τον λαό, και ο λαός εύχεται για τον ιερέα· διότι το «Μετά του πνεύματός σου», δεν είναι τίποτε άλλο παρά αυτό. Και τα της Ευχαριστίας πάλι είναι κοινά· διότι δεν αναπέμπει ευχαριστία μόνος εκείνος, αλλά και ολόκληρος ο λαός. Διότι, αφού πρώτα λάβει τη φωνή τους, και έπειτα αυτοί συμφωνήσουν ότι τούτο γίνεται άξια και δίκαια, τότε αρχίζει την Ευχαριστία. Και γιατί απορείς, αν τυχόν ο λαός εκφωνεί μαζί με τον ιερέα, όταν μάλιστα αναπέμπει από κοινού εκείνους τους ιερούς ύμνους μαζί με τα ίδια τα Χερουβείμ και τις άνω δυνάμεις; Όλα αυτά τα έχω πει, ώστε να βρίσκεται σε πνευματική εγρήγορση και ο καθένας από τους ποιμαινομένους, για να μάθουμε ότι όλοι μας είμαστε ένα σώμα, έχοντας μεταξύ μας τόση διαφορά, όση έχουν τα μέλη προς τα μέλη, και να μην επιρρίπτουμε τα πάντα στους ιερείς, αλλά και εμείς οι ίδιοι να φροντίζουμε για ολόκληρη την Εκκλησία, σαν να είναι ένα κοινό σώμα. Διότι αυτό παρέχει και μεγαλύτερη ασφάλεια, και δημιουργεί σε εμάς μεγαλύτερη πρόοδο προς την αρετή. Άκουσε, λοιπόν, κατά την εποχή των αποστόλων, πώς σε άλλες περιπτώσεις καθιστούσαν τους ποιμαινομένους συμμέτοχους στις αποφάσεις. Διότι και όταν χειροτονούσαν τους επτά, προηγουμένως συνεννοήθηκαν με τον λαό· και όταν ο Πέτρος εξέλεγε τον Ματθία, απευθύνθηκε σε όλους τους παρόντες τότε, και στους άνδρες και στις γυναίκες.

Σχετικά με τον θείο κλήρο που έπεσε θεόθεν στον Ματθία, άλλοι μεν έχουν εκφράσει διάφορες απόψεις, όχι με ευλάβεια όπως νομίζω, εγώ όμως θα εκθέσω τη δική μου αντίληψη. Διότι μου φαίνεται ότι τα ιερά λόγια ονόμασαν κλήρο κάποιο θεαρχικό δώρο, το οποίο υποδείκνυε σε εκείνον τον ιεραρχικό χορό αυτόν που είχε αναδειχθεί από τη θεία εκλογή, προκειμένου να φανεί ότι ο θείος ιεράρχης δεν πρέπει να επιτελεί τις ιερατικές τελεσιουργίες κινούμενος από τον εαυτό του, αλλά να τις τελεσιουργεί ιεραρχικά και ουράνια κινούμενος από τον Θεό. Ο δε ασπασμός στο τέλος της ιερατικής τελείωσης έχει ιερό νόημα. Διότι όλοι όσοι παρευρίσκονται και ανήκουν στις ιερατικές τάξεις, αλλά και ο ίδιος ο ιεράρχης που τέλεσε το μυστήριο, ασπάζονται αυτόν που έχει τελειωθεί. Διότι, όταν ένας ιερός νους φθάσει στην ιερατική τελεσιουργία με ιερατικές έξεις και δυνάμεις, με θεία κλήση και αγιασμό, καθίσταται εράσμιος στις ομόταγες και ιερότατες τάξεις, έχοντας αναχθεί στο θεοειδέστατο κάλλος, αγαπώντας τους ομοειδείς νόες και ανταγαπώμενος ιερά από αυτούς. Εξού και ιερουργείται ο μεταξύ τους ιερατικός ασπασμός, υποδηλώνοντας την ιερή κοινωνία των ομοειδών νοών και την εράσμια ευφροσύνη που τρέφουν ο ένας για τον άλλον, καθώς διασώζουν ακέραιο το θεοειδέστατο κάλλος μέσω της ιερατικής τους διαμόρφωσης. Αυτά, λοιπόν, όπως ανέφερα, είναι τα κοινά στοιχεία ολόκληρης της ιερατικής τελείωσης.