Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 1:6

Γι' αυτό λέει: «Εσείς όμως θα βαπτισθείτε εν Αγίω Πνεύματι και θα λάβετε δύναμη, όταν το Άγιο Πνεύμα έλθει επάνω σας». Διότι πριν από το Πάθος οι απόστολοι δεν επιτελούσαν τις ιάσεις εν Αγίω Πνεύματι, αλλά με την εξουσία και την προσταγή του Χριστού. «Διότι δεν υπήρχε ακόμη Πνεύμα Άγιο, επειδή ο Ιησούς δεν είχε ακόμη δοξασθεί». Και δοξάσθηκε όταν αναστήθηκε από τους νεκρούς. Ονομάζοντας δε «Άγιο Πνεύμα» δεν εννοεί την υπόσταση του Αγίου Πνεύματος· διότι αυτή πάντοτε και υπήρχε και υπάρχει και θα υπάρχει, αλλά εννοεί το χάρισμα του Αγίου Πνεύματος, το οποίο κατά τη δέκατη ημέρα από την Ανάληψη, και πεντηκοστή από την Ανάσταση, κατήλθε στους μαθητές του Χριστού.

Σύμφωνα με αυτήν την έννοια, θεωρώ ότι έχει λεχθεί και το «Ο Πατέρας μου είναι μεγαλύτερός μου», και το «Δεν ανήκει σε μένα να το δώσω, αλλά σε αυτούς για τους οποίους έχει ετοιμαστεί από τον Πατέρα». Διότι αυτό σημαίνει και το να παραδώσει ο Χριστός τη βασιλεία στον Θεό και Πατέρα, όντας απαρχή και όχι τέλος, σύμφωνα με την υλικότερη, όπως ανέφερα, διδασκαλία, η οποία νοείται ως προς εμάς και όχι ως προς τον ίδιο τον Υιό. Το ότι αυτά έχουν έτσι, φαίνεται πάλι όταν οι μαθητές τον ρώτησαν στις Πράξεις των Αποστόλων: «Πότε θα αποκαταστήσεις τη βασιλεία στον Ισραήλ;», και εκείνος απαντά: «Δεν είναι δικό σας θέμα να γνωρίζετε χρόνους ή καιρούς, τους οποίους ο Πατέρας έθεσε στη δική του εξουσία». Δηλαδή, η γνώση μιας τέτοιας βασιλείας δεν ανήκει σε αυτούς που είναι δεμένοι με σάρκα και αίμα. Διότι αυτή τη θεωρία ο Πατέρας την εναπόθεσε στη δική του εξουσία, ονομάζοντας «εξουσία» εκείνους που εξουσιάζονται, και «δικούς του» (ιδίους) εκείνους στους οποίους δεν ενυπάρχει η άγνοια των κατώτερων πραγμάτων. Τους χρόνους και τους καιρούς να μην τους εννοείς ως αισθητούς, αλλά ως κάποια διαστήματα γνώσης που προκαλούνται από τον νοητό ήλιο. Πρέπει, δηλαδή, να εκπληρωθεί εκείνη η προσευχή του Δεσπότη μας. Διότι ο Ιησούς είναι εκείνος που προσευχήθηκε: «Δώσε τους να είναι και αυτοί ένα μέσα σε εμάς, όπως εγώ και εσύ, Πατέρα, είμαστε ένα». Διότι ο Θεός, όντας ένας, καθώς εισέρχεται στον καθένα ενώνει τους πάντες, και ο αριθμός καταργείται με την παρουσία της μονάδας. Και εγώ, λοιπόν, με αυτόν τον τρόπο προσέγγισα το ρητό κατά τη δεύτερη Επιχείρηση.

Κεφάλαιο Β΄. ΙΩΑΝΝΗΣ. Και μετά το κομμάτι του άρτου, τότε εισήλθε σε εκείνον ο Σατανάς. Του λέει ο Ιησούς: Ό,τι κάνεις, κάνε το γρηγορότερα. Αυτό όμως κανείς από τους συνδαιτυμόνες δεν κατάλαβε για ποιον λόγο του το είπε. ΠΡΑΞΕΙΣ. Αυτοί, λοιπόν, αφού συγκεντρώθηκαν, τον ρωτούσαν λέγοντας: Κύριε, μήπως σε αυτόν τον χρόνο αποκαθιστάς τη βασιλεία στον Ισραήλ; Είπε δε προς αυτούς: Δεν ανήκει σε εσάς να γνωρίζετε χρόνους ή καιρούς, τους οποίους ο Πατέρας έθεσε στη δική του εξουσία.

Μετά δε την εκ νεκρών ανάσταση, αφού αναληφθεί στον ουρανό και συγκαθίσει με τον Θεό και Πατέρα, θα κατέβει πάλι όχι με μειωμένη δόξα, ούτε βέβαια με ανθρώπινη μικροπρέπεια, αλλά με την υπεροχή του Πατέρα, με πλήθος αγγέλων να τον δορυφορούν και να παρίστανται ενώπιόν του ως Θεό και Κύριο των πάντων. Θα έρθει λοιπόν σαν την αστραπή, και όχι στα κρυφά. Και δεν πρέπει να δοθεί πίστη σε κανέναν που θα λέει: «Ιδού εδώ, ιδού εκεί.» Αποκόπτει όμως και μια άλλη εσφαλμένη υποψία από την καρδιά των μαθητών. Διότι νόμιζαν ότι, αφού περιέλθει την Ιουδαία και έπειτα βρεθεί στα Ιεροσόλυμα, θα αναδείξει αμέσως τη βασιλεία του Θεού. Γι' αυτό μάλιστα τον πλησίαζαν και του έλεγαν: «Κύριε, άραγε σε αυτόν τον χρόνο θα αποκαταστήσεις τη βασιλεία στο Ισραήλ;» Αλλά και η μητέρα των υιών του Ζεβεδαίου, προσδοκώντας ότι αυτό επρόκειτο να συμβεί, τον πλησίασε ζητώντας πρωτοκαθεδρία. Προκειμένου λοιπόν να γνωρίσουν ότι πρέπει πρώτα να υποστεί το σωτήριο πάθος, και να καταργήσει τον θάνατο με τον θάνατο της δικής του σάρκας, και να απομακρύνει την αμαρτία από τον κόσμο, να καταργήσει δε και τον άρχοντα αυτού του αιώνα, και έπειτα με αυτόν τον τρόπο να αναβεί προς τον Πατέρα και να εμφανιστεί ολόλαμπρος στον καθορισμένο καιρό, για να κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη, λέει ότι πρέπει πρώτα να πάθει πολλά.

Ομοίως δε και μετά την ανάστασή του, οι μαθητές τον πλησίασαν για το ίδιο θέμα και τον ρωτούσαν λέγοντας: «Κύριε, άραγε κατά τον χρόνο αυτόν θα αποκαταστήσεις τη βασιλεία στον Ισραήλ;» Εκείνος δε τους είπε: «Δεν ανήκει σε εσάς να γνωρίζετε χρόνους ή καιρούς τους οποίους ο Πατέρας έθεσε στη δική του εξουσία, αλλά θα λάβετε δύναμη όταν έλθει το Άγιο Πνεύμα επάνω σας και θα είστε μάρτυρές μου και στην Ιερουσαλήμ και στη Γαλιλαία και σε όλη τη χώρα της Σαμάρειας και έως τα πέρατα της γης».

Ομιλία Β'. Εκείνοι, λοιπόν, αφού συγκεντρώθηκαν, τον ρωτούσαν λέγοντας: «Κύριε, άραγε σε αυτόν τον χρόνο θα αποκαταστήσεις τη βασιλεία στον Ισραήλ;» α'. Όταν πρόκειται να ρωτήσουν κάτι οι μαθητές, προσέρχονται όλοι μαζί. Αυτό δε το κάνουν, για να τον κάμψουν με το πλήθος τους. Διότι γνώριζαν ότι εκείνο που είχε λεχθεί προηγουμένως από αυτόν, ότι «Κανείς δεν γνωρίζει την ημέρα», ήταν λόγος υπεκφυγής, όχι επειδή το αγνοούσε, αλλά επειδή ανέβαλλε την απάντηση· γι' αυτό προσέρχονται πάλι και τον ρωτούν. Δεν θα ρωτούσαν, εξάλλου, εάν ήταν όντως πεπεισμένοι. Επειδή, δηλαδή, άκουσαν ότι πρόκειται να λάβουν το Πνεύμα, θεωρώντας ότι είναι πλέον άξιοι, ήθελαν να μάθουν, και ήταν έτοιμοι για την απαλλαγή τους. Διότι δεν ήθελαν να υποβάλλουν τον εαυτό τους σε κινδύνους, αλλά να ανασάνουν· επειδή δεν ήταν μικρά όσα τους είχαν συμβεί, αλλά ο κίνδυνος που επικρεμόταν αφορούσε την ίδια τους τη ζωή. Χωρίς, λοιπόν, να του πουν τίποτα για το Πνεύμα, τον ρωτούν λέγοντας: «Κύριε, άραγε σε αυτόν τον χρόνο θα αποκαταστήσεις τη βασιλεία στον Ισραήλ;» Και δεν είπαν, «Πότε;» αλλά «Άραγε τώρα;», λέει· τόσο πολύ επιθυμούσαν να μάθουν την ημέρα. Γι' αυτό και τον πλησιάζουν με μεγαλύτερο σεβασμό. Σε εμένα δε φαίνεται ότι δεν τους είχε καν αποσαφηνιστεί πλήρως, ποια ακριβώς ήταν η βασιλεία· διότι δεν τους είχε διδάξει ακόμη το Πνεύμα. Και δεν είπαν, «Πότε θα γίνουν αυτά;» αλλά τι; «Άραγε σε αυτόν τον χρόνο θα αποκαταστήσεις τη βασιλεία στον Ισραήλ;», θεωρώντας την ως ήδη εκπεσούσα.

Ο Παύλος έμαθε αυτά που δεν επιτρέπεται σε άνθρωπο να πει· έμαθε τα πάντα πριν από τη δημιουργία του κόσμου. Τι είναι πιο δύσκολο να μάθει κανείς, την αρχή ή το τέλος; Είναι ολοφάνερο ότι είναι το πρώτο. Επομένως, αυτό το έμαθε ο Μωυσής, και το πότε, και πριν από πόσα χρόνια, το αποδεικνύει μέσω αυτών με τα οποία αριθμεί τα έτη. Αυτό το έμαθε και ο Σολομών, γι' αυτό και έλεγε: «Θα θυμηθώ τα από αιώνων». Ότι, λοιπόν, είναι κοντά, το γνώρισαν έπειτα και αυτοί· όπως ακριβώς και ο Παύλος, λέγοντας: «Ο Κύριος είναι κοντά, μην μεριμνάτε για τίποτα». Αλλά τότε δεν το γνώριζαν, παρόλο που είχαν λάβει αποδείξεις. Ο δε Χριστός, όπως ακριβώς είπε το «όχι μετά από πολλές ημέρες», θέλοντας να τους κρατά σε εγρήγορση, και δεν το φανέρωσε ξεκάθαρα, έτσι κάνει και τώρα. Εξάλλου, και εκείνοι εδώ δεν ρωτούν για τη συντέλεια, αλλά για τη βασιλεία· γι' αυτό και έλεγαν: «Άραγε, σε αυτόν τον χρόνο θα αποκαταστήσεις τη βασιλεία στον Ισραήλ;». Αυτός όμως ούτε και αυτό τους το αποκάλυψε. Για το τέλος, βέβαια, τον είχαν ρωτήσει και πριν από αυτό· αλλά δεν απάντησε όπως εκεί, με μεγαλύτερη αυστηρότητα, αποτρέποντάς τους από το να νομίζουν ότι η απαλλαγή είναι κοντά, αφήνοντάς τους να πέσουν στους κινδύνους· έτσι έπραξε και εδώ, αλλά πιο ήπια. Διότι, για να μη νομίσουν ότι προσβάλλονται ούτε ότι αυτά αποτελούν προφάσεις, άκουσε πώς αμέσως υπόσχεται να τους δώσει αυτό για το οποίο θα χαίρονταν. Πρόσθεσε, λοιπόν: «Αλλά θα λάβετε δύναμη, όταν θα έλθει το Άγιο Πνεύμα επάνω σας, και θα γίνετε μάρτυρές μου και στην Ιερουσαλήμ και σε όλη την Ιουδαία και τη Σαμάρεια και έως τα πέρατα της γης».

Και τους παρήγγειλε, λέγει, να μην απομακρυνθούν από τα Ιεροσόλυμα, αλλά να περιμένουν την επαγγελία του Πατρός, για την οποία, λέγει, ακούσατε από εμένα· ότι δηλαδή ο μεν Ιωάννης βάπτισε με νερό, εσείς όμως θα βαπτισθείτε εν Αγίω Πνεύματι ύστερα από όχι πολλές ημέρες. Αυτά δε τα έλεγε ο Σωτήρας κατά τη διάρκεια των σαράντα ημερών. Εκείνοι λοιπόν, αφού συγκεντρώθηκαν, τον ρωτούσαν λέγοντας: Κύριε, άραγε σε αυτόν τον χρόνο θα αποκαταστήσεις τη βασιλεία στο Ισραήλ;

ΟΜΙΛΙΑ Θ΄. Σχετικά δε με τους χρόνους και τους καιρούς, αδελφοί, δεν έχετε ανάγκη να σας γράφουμε. Διότι οι ίδιοι γνωρίζετε με ακρίβεια ότι η ημέρα του Κυρίου, όπως ακριβώς ο κλέφτης τη νύχτα, έτσι έρχεται. Α΄. Τίποτα, καθώς φαίνεται, δεν είναι τόσο περίεργο και άπληστο για τη γνώση των αόρατων και των κρυμμένων, όσο η φύση των ανθρώπων. Αυτό δε συνηθίζει να της συμβαίνει, όταν έχει τη διάνοια ατελή και όχι ακόμη καταρτισμένη. Διότι και τα πιο ανώριμα από τα παιδιά δεν σταματούν να εξαντλούν και τους τροφούς και τους παιδαγωγούς και τους πατέρες με την πληθώρα των ερωτήσεων, στις οποίες δεν υπάρχει τίποτα άλλο παρά: «Πότε θα γίνει αυτό;» και «Πότε εκείνο;». Αυτό βέβαια συμβαίνει και από την καλομάθηση, και από το ότι δεν έχουν τίποτα να κάνουν. Πολλά λοιπόν βιάζεται από τώρα να μάθει και να κατανοήσει η διάνοιά μας, και μάλιστα τον καιρό της συντελείας. Και τι το θαυμαστό, αν εμείς παθαίνουμε κάτι τέτοιο; Αφού και οι ίδιοι εκείνοι οι άγιοι απόστολοι, περισσότερο από όλους, το έπαθαν αυτό, και πριν από το πάθος πλησίασαν τον Χριστό και του είπαν: «Πες μας, πότε θα γίνουν αυτά και ποιο θα είναι το σημείο της δικής σου παρουσίας και της συντελείας του αιώνος;». Μετά δε το πάθος και την εκ νεκρών ανάσταση τού έλεγαν: «Πες μας, μήπως σε τούτο τον χρόνο θα αποκαταστήσεις τη βασιλεία στον Ισραήλ;»· και για τίποτα άλλο πριν από αυτό δεν τον ρωτούσαν.