Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 10:3

Επειδή, λοιπόν, ο άνθρωπος είναι διπλός, αποτελούμενος από ψυχή και σώμα, διπλό είναι και το μέσο καθαρισμού: το μεν ασώματο για το ασώματο, το δε σωματικό για το σωματικό. Και το μεν ύδωρ καθαρίζει το σώμα, το δε Πνεύμα σφραγίζει την ψυχή, ώστε, έχοντας ραντιστεί [με το Πνεύμα] στην καρδιά, και έχοντας λουστεί στο σώμα με καθαρό νερό, να πλησιάσουμε τον Θεό. Όταν, λοιπόν, πρόκειται να καταβείς στο ύδωρ, μην προσέχεις απλώς και μόνο το νερό, αλλά να δέχεσαι τη σωτηρία με την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος. Διότι χωρίς και τα δύο, είναι αδύνατον να φτάσεις στην τελείωση. Δεν είμαι εγώ που το λέω αυτό, αλλά ο Κύριος Ιησούς [Χριστός], ο οποίος έχει την εξουσία αυτού του πράγματος, λέει: Εάν κάποιος δεν γεννηθεί [άνωθεν, και προσθέτει λέγοντας] από ύδωρ και Πνεύμα, δεν μπορεί να εισέλθει στη βασιλεία του Θεού. Ούτε εκείνος που έχει βαπτιστεί στο νερό, αλλά δεν έχει αξιωθεί του Πνεύματος, έχει τέλεια τη χάρη, ούτε και αν κάποιος είναι ενάρετος στα έργα του, αλλά δεν λάβει τη σφραγίδα μέσω του ύδατος, θα εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών. Τολμηρός είναι ο λόγος, αλλά δεν είναι δικός μου, διότι ο Ιησούς είναι εκείνος που αποφάνθηκε. Και πάρε την απόδειξη αυτών των λόγων από τη Θεία Γραφή. Ο Κορνήλιος ήταν άνδρας δίκαιος, που αξιώθηκε να δει οπτασίες αγγέλων, έχοντας υψώσει στους ουρανούς ενώπιον του Θεού ως αγαθή στήλη τις προσευχές και τις ελεημοσύνες του.

Είδε φανερά σε όραμα, περίπου την ένατη ώρα της ημέρας, άγγελο του Θεού να εισέρχεται προς αυτόν και να του λέει: Κορνήλιε. Γιατί βλέπει τον άγγελο; Και αυτό έγινε προς βεβαίωση του Πέτρου· ή μάλλον όχι εκείνου, αλλά των άλλων που ήταν πιο αδύναμοι. Και συνέβη την ένατη ώρα, όταν είχε απαλλαγεί από τις φροντίδες και βρισκόταν σε ησυχία, όταν βρισκόταν σε προσευχές και σε κατάνυξη. Εκείνος δε, αφού τον ατένισε και κυριεύθηκε από φόβο, μίλησε. Πρόσεξε πώς ο άγγελος δεν λέει αμέσως αυτά που έχει να πει, αλλά πρώτα διαλύει τον φόβο και ανυψώνει τη διάνοιά του. Διότι βέβαια από την όψη του προκλήθηκε φόβος· αλλά φόβος σύμμετρος, τόσος μόνο όσος χρειαζόταν για να του στραφεί η προσοχή. Έπειτα τα λόγια διέλυσαν τον φόβο· ή μάλλον ο έπαινος που εκφράστηκε μέσω αυτών λείανε την τραχύτητα του φόβου.

Είδατε πόση είναι η δύναμη της ελεημοσύνης, και στην προηγούμενη ομιλία και εδώ; Εκείνη απάλλαξε από τον πρόσκαιρο θάνατο, ενώ τούτη από τον αιώνιο· τούτη άνοιξε και τις πύλες του ουρανού. Πρόσεξε δε, πόση μεγάλη σημασία δόθηκε στο να πιστέψει ο Κορνήλιος, ώστε και άγγελος να σταλεί, και το Πνεύμα να ενεργήσει, και να προσκληθεί ο κορυφαίος των αποστόλων, και να φανεί τέτοιο όραμα, και απολύτως τίποτα να μην παραλειφθεί. Πόσοι εκατόνταρχοι υπήρχαν, και χιλίαρχοι, και βασιλείς, και κανείς από αυτούς δεν πέτυχε όσα αυτός; Ακούστε όλοι εσείς που υπηρετείτε στον στρατό, όσοι παρίστασθε δίπλα σε βασιλείς.

Αυτή προπάντων θα δυνηθεί να διαφυλάττει για εμάς στο διηνεκές τη λαμπρότητα αυτού του πνευματικού ενδύματος, και μαζί με αυτήν η άφθονη ελεημοσύνη, το κορύφωμα των αγαθών μας, η σωτηρία των ψυχών μας. Αυτή η σύζευξη δύναται να προξενήσει σε εμάς μύρια αγαθά άνωθεν, να σβήσει την πυρά των αμαρτημάτων των ψυχών μας και να μας παράσχει πολλή παρρησία. Κάνοντας χρήση αυτής ακριβώς της σύζευξης, ο Κορνήλιος ανέπεμπε τις προσευχές του στον ουρανό.

Και για να μάθεις με ακρίβεια ότι η άνωθεν χάρη κατέρχεται σε εμάς τότε, όταν εμείς πρώτα προσφέρουμε ό,τι εξαρτάται από εμάς, άκουσε την ίδια την ιστορία. Επειδή, λοιπόν, προηγουμένως είχε κάνει πολλές και πλούσιες ελεημοσύνες και επέμενε με θέρμη στις προσευχές, την ενάτη ώρα, λέγει, ενώ εκείνος προσευχόταν, παρουσιάστηκε μπροστά του άγγελος και είπε: «Κορνήλιε, οι προσευχές σου και οι ελεημοσύνες σου ανέβηκαν ως μνημόσυνο ενώπιον του Θεού». Ας μην προσπεράσουμε απλώς τα λόγια αυτά, αλλά ας κατανοήσουμε με ακρίβεια την αρετή του ανδρός, και τότε ας συνειδητοποιήσουμε τη φιλανθρωπία του Δεσπότη, πώς δηλαδή δεν παραβλέπει κανέναν, αλλά όπου δει νήφουσα ψυχή, εκεί χορηγεί πλουσιοπάροχα τη χάρη Του.

«Όταν στέκεστε προσευχόμενοι, να συγχωρείτε εάν έχετε κάτι εναντίον κάποιου, ώστε και ο Πατέρας σας που βρίσκεται στους ουρανούς να σας συγχωρήσει τα παραπτώματά σας.» «Όλοι αυτοί αφοσιώνονταν με ομοψυχία στην προσευχή και στη δέηση.» «Και αφού οι δώδεκα προσκάλεσαν το πλήθος των μαθητών, είπαν: Δεν είναι σωστό να εγκαταλείψουμε εμείς τον λόγο του Θεού για να διακονούμε σε τραπέζια. Αναζητήστε, λοιπόν, αδελφοί, ανάμεσά σας επτά άνδρες με καλή μαρτυρία, γεμάτους από Πνεύμα και σοφία, τους οποίους θα καταστήσουμε υπεύθυνους για αυτή την ανάγκη. Εμείς δε θα αφοσιωθούμε στην προσευχή και στη διακονία του λόγου.» «Υπήρχε κάποιος άνδρας στην Καισάρεια, ονόματι Κορνήλιος, εκατόνταρχος από τη στρατιωτική μονάδα που ονομαζόταν Ιταλική, ευσεβής και φοβούμενος τον Θεό μαζί με όλη την οικογένειά του, ο οποίος έκανε πολλές ελεημοσύνες στον λαό και προσευχόταν στον Θεό αδιάλειπτα. Αυτός είδε φανερά σε όραμα, περίπου την ενάτη ώρα της ημέρας, άγγελο του Θεού να εισέρχεται σε αυτόν και να του λέει: Κορνήλιε. Εκείνος τον ατένισε και, αφού κυριεύθηκε από φόβο, είπε: Τι συμβαίνει, κύριε; Εκείνος του είπε: Οι προσευχές σου και οι ελεημοσύνες σου ανέβηκαν ενώπιον του Θεού.» «Με κάθε προσευχή και δέηση να προσεύχεστε σε κάθε καιρό εν Πνεύματι, και προς τον σκοπό αυτό να αγρυπνείτε με κάθε επιμονή και δέηση υπέρ πάντων των αγίων, καθώς και υπέρ εμού.» «

Διότι εκείνος «όντας ευσεβής και φοβούμενος τον Θεό μαζί με όλο τον οίκο του, κάνοντας πολλές ελεημοσύνες» στον λαό και «παρακαλώντας διαρκώς τον Θεό», είδε «σε όραμα ολοκάθαρα, γύρω στην ενάτη ώρα της ημέρας, έναν άγγελο του Θεού να μπαίνει σε αυτόν και να του λέει: Οι προσευχές σου και οι ελεημοσύνες σου ανέβηκαν ως μνημόσυνό σου ενώπιον του Θεού, και τώρα στείλε στην Ιόππη» άνδρες και κάλεσε «τον Σίμωνα που επονομάζεται Πέτρος, αυτός φιλοξενείται σε κάποιον Σίμωνα βυρσοδέψη, του οποίου το σπίτι είναι κοντά στη θάλασσα». Είδες πόσο σωστά έλεγα ότι χρειαζόμαστε πολλή αγρυπνία, πολλή προθυμία, ώστε να βρούμε έναν αληθινό μαθητή του Χριστού; Διότι πρόσεξε τι λέει η Γραφή: «Ο Κορνήλιος λοιπόν, άνδρας ευσεβής και φοβούμενος τον Θεό μαζί με όλο τον οίκο του»· διότι όχι μόνο ο ίδιος, αλλά έκανε και όλους τους ανθρώπους του σπιτιού του να φοβούνται τον Θεό. Διότι «αυτό είναι καλό και ευπρόσδεκτο ενώπιον του Θεού», όταν κάποιος δεν μεριμνά μόνο για το δικό του συμφέρον αλλά και για όλους όσους είναι μαζί του, πράγμα που εκείνος, ακόμη και πριν γίνει μαθητής των αποστόλων, εκπλήρωνε τις αποστολικές εντολές. Διότι λέει: «Κανείς ας μην επιζητεί το δικό του συμφέρον, αλλά ο καθένας το συμφέρον του άλλου».

Γι' αυτόν τον λόγο, λοιπόν, σε εκείνους που είναι επιμελείς, φροντίζουν την ψυχή τους, καταβάλλουν τη δική τους προσπάθεια, εκζητούν τον Θεό και εργάζονται το αγαθό, και τότε και τώρα ο Θεός τους αποκάλυπτε τους αποστόλους, τους προφήτες, τους δικαίους και τους αγίους· αυτοί δε τους αναγνώριζαν, τους υποδέχονταν και τους τιμούσαν ως κυρίους, ως διδασκάλους της ευσέβειας και ως πρέσβεις του Θεού. Γι' αυτό και τηρούσαν τα λόγια τους ως θείους νόμους, και λάμβαναν και οι ίδιοι την αμοιβή που είχε δοθεί σε εκείνους, και τώρα, αν βρεθούν κάπου τέτοιοι άνθρωποι, θα λάβουν την ίδια αμοιβή με εκείνους. Αντίθετα, όσους είναι περιφρονητές, θεωρούν τους εαυτούς τους σοφούς, ζουν με αμεριμνησία και αμέλεια και δεν αναζητούν τον Θεό με κάθε προθυμία, με ελεημοσύνη, με νηστεία και προσευχή, όπως ο Κορνήλιος και όσοι έχουν τον ίδιο τρόπο ζωής με αυτόν, και μάλιστα τώρα, που σχεδόν όλοι διδασκόμαστε από τη νηπιακή ηλικία το θέλημα του Θεού και τα όσα μας συμφέρουν, μέσω των προφητών και των αποστόλων, τους εγκαταλείπει στην πλάνη στην οποία έχουν παραδώσει τους εαυτούς τους. Αυτοί, καλυπτόμενοι από το σκοτάδι των δικών τους παθών, επιθυμιών και θελημάτων και πορευόμενοι μέσα σε αυτό σαν σε βαθιά νύχτα, βρίσκουν και τέτοιου είδους διδασκάλους. Και δικαιολογημένα· διότι ο προστάτης του σκότους έχει εξάπαντος ως υπηρέτες και μαθητές του αυτούς που περπατούν στο σκοτάδι. Τέτοιοι άνθρωποι, όταν τους βρίσκουν, επειδή είναι ομόφρονές τους, τους αποδέχονται με χαρά, διδασκόμενοι από αυτούς τα ίδια εκείνα που από πριν είχαν επιλέξει και προτιμήσει να πράττουν για την ίδια τους την απώλεια.