Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 10:41

Ότι όσα του παρέδωσαν εκείνοι οι οποίοι έγιναν από την αρχή αυτόπτες μάρτυρες και υπηρέτες του Λόγου, προέρχονταν από το Πνεύμα. Και γιατί δεν είπε: «Καθώς μας παρέδωσαν αυτοί που αξιώθηκαν το Άγιο Πνεύμα», αλλά: «Αυτοί που έγιναν από την αρχή αυτόπτες μάρτυρες»; Διότι αυτό κυρίως είναι αξιόπιστο για την πίστη, το να μαθαίνει κανείς από αυτόπτες μάρτυρες· το άλλο, αντίθετα, θα φαινόταν στους ανόητους ως αλαζονεία και έπαρση. Γι' αυτό και ο Ιωάννης έλεγε έτσι: «Εγώ έχω δει και έχω μαρτυρήσει ότι αυτός είναι ο Υιός του Θεού». Και ο Χριστός κατ' αυτόν τον τρόπο συνομιλεί με τον Νικόδημο, ο οποίος διέθετε πιο υλική αντίληψη: «Εκείνο που γνωρίζουμε μιλάμε, και εκείνο που έχουμε δει μαρτυρούμε, και τη μαρτυρία μας κανείς δεν τη δέχεται». Και πάλι, δείχνοντας ότι είναι δυνατόν να μαρτυρεί κανείς πολλά από όσα έχει δει, έλεγε στους μαθητές: «Και εσείς μαρτυρείτε για εμένα, διότι από την αρχή είστε μαζί μου». Και οι ίδιοι οι απόστολοι σε πολλά σημεία λένε τα εξής: «Μάρτυρες είμαστε εμείς και το Πνεύμα το Άγιο, το οποίο έδωσε ο Θεός σε όσους τον υπακούν». Και μετά από αυτά, βεβαιώνοντας την ανάσταση, ο Πέτρος έλεγε: «Εμείς οι οποίοι φάγαμε και ήπιαμε μαζί του». Διότι δέχονταν ευκολότερα τη μαρτυρία από ανθρώπους που τον είχαν συναναστραφεί, επειδή έως εκείνη τη στιγμή υπολείπονταν πάρα πολύ στην κατανόηση της έννοιας του Πνεύματος.

Διότι βεβαίως δεν θα αντισταθούν ούτε σε αυτό, ούτε θα πολεμήσουν απέναντι σε αυτά που βλέπουν. Επομένως, όταν λένε ότι δεν έγιναν θαύματα, καταισχύνουν τον εαυτό τους ακόμη περισσότερο. Διότι αυτό είναι το μεγαλύτερο θαύμα, το ότι δηλαδή χωρίς θαύματα προσέδραμε ολόκληρη η οικουμένη, έχοντας αλιευθεί από δώδεκα φτωχούς και αγράμματους ανθρώπους. Διότι οι αλιείς δεν επικράτησαν ούτε με πλούτο χρημάτων, ούτε με σοφία λόγων, ούτε με κάτι άλλο παρόμοιο· ώστε ακόμη και παρά τη θέλησή τους θα ομολογήσουν ότι υπήρχε μέσα τους θεία δύναμη, διότι είναι αδύνατον να μπορέσει ποτέ η ανθρώπινη ισχύς να κατορθώσει τόσα πράγματα. Για τον λόγο αυτόν και ο Ίδιος παρέμεινε σαράντα ημέρες μετά την ανάσταση, παρέχοντας απόδειξη της ορατής παρουσίας Του στο μακρύ αυτό χρονικό διάστημα, ώστε να μη νομίσουν ότι αυτό που έβλεπαν ήταν φάντασμα. Και δεν αρκέστηκε ούτε σε αυτό, αλλά πρόσθεσε και κοινό τραπέζι. Όπως ακριβώς λέει προχωρώντας παρακάτω: «Και ενώ συνέτρωγε μαζί τους». Αυτό εξάλλου προέβαλλαν πάντοτε και οι ίδιοι οι απόστολοι ως τεκμήριο της αναστάσεως, λέγοντας: «Εμείς οι οποίοι συνφάγαμε και συνήπιαμε με Αυτόν». Το τι έκανε δε όταν εμφανιζόταν, το δείχνει με όσα πρόσθεσε λέγοντας: «Εμφανιζόμενος σε αυτούς και λέγοντας τα σχετικά με τη βασιλεία του Θεού». Και επειδή ήταν καταπονημένοι και ταραγμένοι από όσα είχαν ήδη συμβεί, και επρόκειτο στο εξής να εξέλθουν σε μεγάλους αγώνες, αναθαρρύνοντάς τους με τα λόγια Του για όσα επρόκειτο να ακολουθήσουν, τους παρήγγειλε να μην απομακρυνθούν από τα Ιεροσόλυμα, αλλά να περιμένουν την επαγγελία του Πατρός.

Είδατε πόση είναι η δύναμη της ελεημοσύνης, και στην προηγούμενη ομιλία και εδώ; Εκείνη απάλλαξε από τον πρόσκαιρο θάνατο, ενώ τούτη από τον αιώνιο· τούτη άνοιξε και τις πύλες του ουρανού. Πρόσεξε δε, πόση μεγάλη σημασία δόθηκε στο να πιστέψει ο Κορνήλιος, ώστε και άγγελος να σταλεί, και το Πνεύμα να ενεργήσει, και να προσκληθεί ο κορυφαίος των αποστόλων, και να φανεί τέτοιο όραμα, και απολύτως τίποτα να μην παραλειφθεί. Πόσοι εκατόνταρχοι υπήρχαν, και χιλίαρχοι, και βασιλείς, και κανείς από αυτούς δεν πέτυχε όσα αυτός; Ακούστε όλοι εσείς που υπηρετείτε στον στρατό, όσοι παρίστασθε δίπλα σε βασιλείς.

Ότι ο Θεός ήταν μαζί του. Πάλι εκφράζεται ταπεινά, όχι χωρίς λόγο, νομίζω, αλλά εξαιτίας της ανθρώπινης φύσης. Και εμείς είμαστε μάρτυρες όλων όσων έπραξε και στη χώρα των Ιουδαίων και στην Ιερουσαλήμ. Και εσείς, λέει, και εμείς. Τον οποίο και θανάτωσαν, κρεμώντας τον πάνω σε ξύλο. Εδώ κηρύττει το Πάθος. Αυτόν ο Θεός τον ανέστησε την τρίτη ημέρα και παραχώρησε να γίνει εμφανής, όχι σε όλο τον λαό, αλλά στους μάρτυρες που είχαμε εκ των προτέρων οριστεί από τον Θεό, σε εμάς, οι οποίοι φάγαμε και ήπιαμε μαζί του μετά την ανάστασή του εκ νεκρών. Αυτό αποτελεί το μέγιστο τεκμήριο της αναστάσεως. Και μας παράγγειλε να κηρύξουμε στον λαό και να βεβαιώσουμε με τη μαρτυρία μας, ότι αυτός είναι ο ορισμένος από τον Θεό κριτής ζώντων και νεκρών. Μεγάλης σημασίας είναι και αυτό, προκειμένου να καταδειχθούν αξιόπιστοι. Εισάγει δε και μαρτυρία, λέγοντας: Για αυτόν όλοι οι προφήτες μαρτυρούν, ότι καθένας που πιστεύει σε αυτόν λαμβάνει άφεση αμαρτιών μέσω του ονόματός του. Αυτό αποτελεί προαναγγελία εκείνου που επρόκειτο να συμβεί έπειτα· και προκειμένου να το βεβαιώσει, παρουσιάζει την κατάλληλη στιγμή τους προφήτες ως μάρτυρες.

Διότι, αφού είπε ότι ο Θεός τον ανέστησε και του έδωσε να εμφανιστεί σε εμάς, τους μάρτυρες που είχαμε εκ των προτέρων επιλεγεί, έπειτα, παραθέτοντας και την απόδειξη της αναστάσεως, πρόσθεσε: «Εμείς, οι οποίοι φάγαμε και ήπιαμε μαζί του». Γι' αυτόν τον λόγο και αλλού, όταν ο Χριστός ανέστησε μια νεκρή, για να επιβεβαιώσει την ανάσταση, είπε: «Δώστε της να φάει».

Ιδού, δεν είναι πλέον μόνο ο Πατέρας, αλλά και ο Υιός εκείνος που αποστέλλει. Και εσείς όμως έχετε την αξιοπιστία, εσείς που βρεθήκατε μαζί μου, που δεν τα ακούσατε από άλλους. Και οι απόστολοι σε αυτό ακριβώς στηρίζουν τους ισχυρισμούς τους, λέγοντας: «Εμείς, οι οποίοι συνφάγαμε και συνήπιαμε με αυτόν». Το ότι δε αυτά δεν ειπώθηκαν χαριστικά, το επιμαρτυρεί το Πνεύμα για όσα λέγονται. Αυτά σας τα είπα για να μη σκανδαλιστείτε· δηλαδή, όταν θα δείτε πολλούς να απειθούν και εσάς να υποφέρετε δεινά. Θα σας κάνουν αποσυνάγωγους. Διότι ήδη έχουν συμφωνήσει, εάν κάποιος ομολογήσει τον Χριστό, να γίνει αποσυνάγωγος. Αλλά έρχεται ώρα που καθένας ο οποίος θα σας σκοτώσει, θα νομίσει ότι προσφέρει λατρεία στον Θεό.

Διότι αυτό ακριβώς είναι γνώρισμα της πίστεως, το να αποδέχεται κανείς τα μη ορώμενα. Επειδή η πίστη είναι η υπόσταση των πραγμάτων που ελπίζονται και η απόδειξη εκείνων που δεν βλέπονται. Εδώ δε δεν μακαρίζει μόνο τους μαθητές, αλλά και εκείνους που επρόκειτο να πιστέψουν μετά από αυτούς. Αν και, λέγει, οι μαθητές είδαν και πίστεψαν. Αλλά δεν αναζήτησαν κάτι τέτοιο, παρά από τα σουδάρια αποδέχθηκαν αμέσως τον λόγο περί της αναστάσεως και, πριν δουν το σώμα, επέδειξαν πλήρη πίστη. Όταν λοιπόν λέει κάποιος σήμερα: «Θα ήθελα να ζω στους καιρούς εκείνους και να βλέπω τον Χριστό να θαυματουργεί», ας αναλογιστεί το: «Μακάριοι όσοι δεν είδαν και πίστεψαν». Είναι όμως άξιο απορίας πώς ένα άφθαρτο σώμα έδειχνε τα σημάδια των ήλων και μπορούσε να ψηλαφηθεί από θνητό χέρι. Αλλά μην ταραχθείς· διότι αυτό που συνέβαινε αποτελούσε έργο θείας συγκαταβάσεως. Διότι ένα σώμα τόσο λεπτό και ελαφρύ, ώστε να εισέλθει ενώ οι θύρες ήταν κλειστές, είχε απαλλαγεί από κάθε υλική παχύτητα· εμφανίζεται όμως έτσι, προκειμένου να γίνει πιστευτή η ανάσταση, και για να βεβαιωθούν ότι αυτός ήταν που σταυρώθηκε και ότι δεν αναστήθηκε κάποιος άλλος αντί για αυτόν. Γι' αυτό αναστήθηκε φέροντας τα σημάδια του σταυρού, και γι' αυτό τρώει. Οι απόστολοι, πάντως, αυτό πρόβαλλαν διαρκώς ως απόδειξη της αναστάσεως, λέγοντας: «Εμείς που φάγαμε και ήπιαμε μαζί του».

Και για ποιον λόγο ήπιε μετά την ανάστασή του; Για να μην νομίσουν όσοι έχουν παχυλότερη αντίληψη ότι η ανάσταση είναι φαντασία. Διότι οι περισσότεροι αυτό θεωρούσαν ως απόδειξη της ανάστασης. Γι' αυτό και οι απόστολοι, προκειμένου να τους πείσουν περί της ανάστασης, αυτό έλεγαν: «Εμείς, οι οποίοι φάγαμε και ήπιαμε μαζί του». Φανερώνοντας, λοιπόν, ότι θα τον δουν ένδοξα αναστημένο, και ότι θα είναι πάλι μαζί τους, και ότι οι ίδιοι θα δώσουν μαρτυρία για τα γενόμενα, και μέσω της όρασης και μέσω των ίδιων των πραγμάτων, λέει: «Έως ότου το πιω καινούργιο μαζί σας, με εσάς ως μάρτυρες». Διότι εσείς θα με δείτε αναστημένο.

Διότι αυτά δεν πρόκειται να θεωρηθούν απίστευτα ή να χλευαστούν μεταξύ των Χριστιανών. Εφόσον και μετά τη θεία ανάσταση, με το ίδιο σώμα, καίτοι είχε πλουτισθεί με την αφθαρσία, εισέρχεται ενώ οι θύρες ήταν κεκλεισμένες, και εμφανίζεται στους μαθητές ψηλαφώμενος, και υποδεικνύει τις ουλές της θείας πλευράς και των ήλων στα χέρια, με τα οποία είχε διαπεραστεί· ούτε θα δώσετε προσοχή σε εκείνους που λένε, «Εμείς που φάγαμε και ήπιαμε μαζί του.» Και, το ακόμη πιο παράδοξο από αυτά, ανέρχεται στους ουρανούς ενσώματος, και ορώμενος να φέρει σώμα. Και αυτό το φανερώνουν τα όσα ειπώθηκαν από τους αγγέλους που τον κατευόδωναν, και τα οποία ακούστηκαν από τους μαθητές, ότι: Με τον τρόπο που τον είδατε να ανέρχεται στον ουρανό, έτσι ακριβώς θα έλθει· και, καθήμενος στα δεξιά του Θεού, και ενώ πρόκειται να έλθει πάλι δορυφορούμενος από την πατρική δόξα, φέροντας το ίδιο σώμα, ώστε να θεαθεί και από εκείνους που τον λόγχισαν, και να γίνει πιστευτός από όσους απείθησαν. Και γενικά, για να μιλήσουμε πιο συνοπτικά, το ότι αναλήφθηκε, τι άλλο είναι παρά ίδιον γνώρισμα του σώματος, και του τόπου από τον οποίο και προς τον οποίο μετέβη;

Και τα βεβαιώνει αυτά όταν παρουσιάζει τον Μωυσή να μην έχει τη δύναμη να τον ατενίσει, ενώ για εκείνους που λένε «Εκείνο που υπήρχε εξαρχής, εκείνο που ακούσαμε και είδαμε με τα μάτια μας και τα χέρια μας ψηλάφησαν περί του Λόγου της ζωής» και ότι «Η ζωή φανερώθηκε, και είδαμε και μαρτυρούμε και αναγγέλλουμε» και ότι «Φάγαμε και ήπιαμε μαζί του» και όσα άλλα διακηρύσσονται μέσω του ευαγγελικού κηρύγματος, με τα οποία αποδεικνύεται και πιστεύεται από εμάς ότι η συναναστροφή και η παρουσία του Κυρίου ανάμεσα στους ανθρώπους υπήρξε αληθινή και όχι φαινομενική και φανταστική σύμφωνα με τις δικές του φλυαρίες, δεν κάνει καμία απολύτως μνεία. Το ποιος ήταν άραγε ο Χριστός που είχε ενανθρωπήσει και εμφανιστεί την εποχή του Μωυσή, τον οποίο ο Μωυσής δεν μπόρεσε να ατενίσει, ίσως να το γνωρίζει η ψυχή αυτού του παράφρονα και μανιακού και οι νεοπαγείς μαθητές του· διότι εμείς οι Χριστιανοί δεν τον γνωρίζουμε. Τόσο ολοφάνερα έχει αρνηθεί το μυστήριο της σαρκώσεως του Λόγου. Και τα όσα ακολουθούν είναι ακόμη πιο ολοφάνερα. Διότι τι προσθέτει; Ότι: «Λένε μερικοί πως, επειδή έγινε τέλειος άνθρωπος από την αειπάρθενο Μαρία, γι' αυτό τον θεωρούμε άνθρωπο».

Γ΄. Ότι τα δώρα αυτά προσφέρονται στον Θεό ως απαρχές της ανθρώπινης ζωής. Αλλά ποια είναι η μορφή των δώρων; Οι παλαιοί προσέφεραν απαρχές από καρπούς, ή από ποίμνια, ή από αγέλες, ή από άλλες κτήσεις. Εμείς όμως, ως απαρχές της δικής μας ζωής, αφιερώνουμε στον Θεό αυτά τα δώρα, τα οποία αποτελούν ανθρώπινη τροφή, μέσω της οποίας διατηρείται η σωματική ζωή· και όχι μόνο διατηρείται η ζωή μέσω της τροφής, αλλά και αποδεικνύεται μέσω αυτής. «Διότι φάγαμε και ήπιαμε μαζί του μετά την ανάσταση», έλεγαν οι απόστολοι για τον Χριστό, για να δείξουν ότι τον είδαν ζωντανό. Και ο Κύριος, σε εκείνον που ανέστησε εκ νεκρών, έδωσε εντολή να του δώσουν να φάει, ώστε με την τροφή να αποδείξει τη ζωή. Ώστε δεν είναι καθόλου παράλογο να θεωρείται ότι εκείνος που προσφέρει ως απαρχή την τροφή, προσφέρει ως απαρχή την ίδια τη ζωή.

Αλλά βέβαια εδώ αναφέρει το εκπορεύεσθαι ως ένα εξαίρετο και ξεχωριστό ιδίωμα, το οποίο έχει οριστεί αποκλειστικά για το κυρίως Πνεύμα. Επομένως, δεν θα εννοήσουμε το εκπορεύεσθαι ως αποστολή, αλλά ως το να αντλεί την φυσική Του ύπαρξη από τον Πατέρα. Αυτό ακριβώς το Πνεύμα θα είναι μάρτυρας του κηρύγματος: «αλλά και εσείς μαρτυρείτε», διότι δεν τα ακούσατε από άλλους, αλλά εσείς οι ίδιοι είστε μαζί μου από την αρχή. Και δεν είναι καθόλου μικρή αυτή η μαρτυρία, η οποία προέρχεται από εκείνους που ήταν μαζί Του από την αρχή, πράγμα που και οι ίδιοι οι απόστολοι έλεγαν αργότερα όταν κήρυτταν στον λαό: «Εμείς που φάγαμε και ήπιαμε μαζί Του». Διπλή είναι λοιπόν η μαρτυρία: και από εσάς, και από το Πνεύμα. Διότι, ακόμη και αν θεωρηθεί ότι εσείς μαρτυρείτε από χαριστική διάθεση, σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να μαρτυρήσει με χαριστική διάθεση και το Πνεύμα.