Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 10:47

Διότι λέγει ο άγιος Πέτρος: «Εγώ βρισκόμουν στην πόλη της Ιόππης και είδα στο μέσον της ημέρας, περίπου την έκτη ώρα, να κατεβαίνει ένα σεντόνι, δεμένο από τις τέσσερις άκρες, στο οποίο υπήρχαν όλα τα τετράποδα και τα ερπετά. Και μου είπε: "Σφάξε και φάε". Εγώ όμως είπα: "Κύριε, σε καμία περίπτωση, διότι ποτέ δεν εισήλθε στο στόμα μου κάτι βέβηλο ή ακάθαρτο". Μου αποκρίθηκε δε για δεύτερη φορά φωνή από τον ουρανό: "Εκείνα που ο Θεός καθάρισε, εσύ μην τα θεωρείς βέβηλα". Και αμέσως, ιδού, δύο άνδρες στέκονταν στο σπίτι και το Πνεύμα μου είπε: "Πήγαινε μαζί τους χωρίς να διστάσεις καθόλου"». Και στη συνέχεια διηγείται πώς αυτά του ειπώθηκαν σαν σε παραβολή και πώς τότε δίστασε, μέχρις ότου ο Κύριος του έδειξε ολοκάθαρα αυτά που τον δίδασκε μέσα από τα λόγια και τους τύπους. Διότι, αμέσως μόλις άνοιξε το στόμα του, όταν ήλθε στην Καισάρεια, το Άγιο Πνεύμα έπεσε πάνω στον Κορνήλιο. Και βλέποντας το αυτό ο Πέτρος είπε: «Μήπως μπορεί κανείς να εμποδίσει το νερό από αυτούς που αξιώθηκαν να λάβουν το Άγιο Πνεύμα, όπως ακριβώς και εμείς εξ αρχής;» Όλο δε αυτό ήταν μυστήριο και έργο της φιλανθρωπίας του Θεού, ώστε και ο άγιος Πέτρος και ο καθένας να γνωρίσει ότι η σωτηρία των εθνών δεν προέρχεται από τους ανθρώπους, αλλά από τον Θεό.

Με τα λόγια αυτά υποδηλώνει ότι δεν θα είχε μεταβεί σε αυτούς, εάν δεν είχε λάβει εντολή. Διότι ίσως ούτε το βάπτισμα δεν θα τους παρείχε τόσο εύκολα, εάν δεν τους είχε ακούσει να προφητεύουν, αφού είχε επαναπαυθεί σε αυτούς το Άγιο Πνεύμα. Και για τον λόγο αυτόν έλεγε: «Μήπως μπορεί κανείς να εμποδίσει το νερό, ώστε να μη βαπτιστούν αυτοί, οι οποίοι έλαβαν το Άγιο Πνεύμα όπως και εμείς;», πείθοντας ταυτόχρονα τους παρευρισκομένους και υποδηλώνοντας ότι, εάν το Άγιο Πνεύμα δεν είχε επαναπαυθεί σε αυτούς, θα τους εμπόδιζε από το βάπτισμα.

Είδατε πόση είναι η δύναμη της ελεημοσύνης, και στην προηγούμενη ομιλία και εδώ; Εκείνη απάλλαξε από τον πρόσκαιρο θάνατο, ενώ τούτη από τον αιώνιο· τούτη άνοιξε και τις πύλες του ουρανού. Πρόσεξε δε, πόση μεγάλη σημασία δόθηκε στο να πιστέψει ο Κορνήλιος, ώστε και άγγελος να σταλεί, και το Πνεύμα να ενεργήσει, και να προσκληθεί ο κορυφαίος των αποστόλων, και να φανεί τέτοιο όραμα, και απολύτως τίποτα να μην παραλειφθεί. Πόσοι εκατόνταρχοι υπήρχαν, και χιλίαρχοι, και βασιλείς, και κανείς από αυτούς δεν πέτυχε όσα αυτός; Ακούστε όλοι εσείς που υπηρετείτε στον στρατό, όσοι παρίστασθε δίπλα σε βασιλείς.

Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, αυτά συμβαίνουν με τόση υπερβολή. Παρατήρησε δε πώς και ο Πέτρος, βρίσκοντας αφορμή, απολογείται. Και ότι αποκρίνεται αφού έλαβε την αφορμή, άκου τον ευαγγελιστή να διηγείται και να λέει: «Τότε αποκρίθηκε ο Πέτρος· Μήπως μπορεί κανείς να εμποδίσει το νερό, ώστε να μη βαπτιστούν αυτοί, οι οποίοι έλαβαν το Άγιο Πνεύμα όπως κι εμείς;». Είδες πού ανήγαγε το ζήτημα, και πώς αγωνιούσε να το εκφράσει; Από παλιά είχε αυτήν την άποψη. «Μήπως μπορεί κανείς να εμποδίσει το νερό;», λέει. Διότι αυτό μοιάζει σχεδόν σαν να επιτίθεται σε εκείνους που θα το εμπόδιζαν και θα έλεγαν ότι δεν πρέπει να γίνει αυτό. Το παν έχει γίνει, λέει, το πιο αναγκαίο έχει συμβεί, το βάπτισμα με το οποίο βαπτιστήκαμε κι εμείς. Και έδωσε εντολή να βαπτιστούν στο όνομα του Ιησού Χριστού. Αφού πρώτα απολογήθηκε, τότε έδωσε εντολή να βαπτιστούν, διαπαιδαγωγώντας τους μέσα από τα ίδια τα γεγονότα· διότι τόση ήταν η απέχθεια των Ιουδαίων. Γι' αυτό απολογείται προηγουμένως, μολονότι τα γεγονότα κραύγαζαν, και ύστερα έδωσε την εντολή. Τότε τον παρακάλεσαν να παραμείνει για μερικές ημέρες. Έτσι, ευλόγως παίρνει πλέον θάρρος και παραμένει. Πληροφορήθηκαν δε οι απόστολοι και οι αδελφοί που βρίσκονταν στην Ιουδαία, ότι και τα έθνη δέχθηκαν τον λόγο του Θεού. Και όταν ο Πέτρος ανέβηκε στα Ιεροσόλυμα, εκείνοι που προέρχονταν από την περιτομή λογομαχούσαν μαζί του, λέγοντας: «Εισήλθες σε άνδρες απερίτμητους και συνέφαγες μαζί τους».

Αν όμως είχε πάει από μόνος του, χωρίς να είχε γίνει τίποτα από όλα αυτά, θα είχαν σκανδαλιστεί πάρα πολύ· γι' αυτό από την αρχή εξοικειώνει τη σκέψη τους, λέγοντας προς αυτούς: «Οι οποίοι έλαβαν το Άγιο Πνεύμα, όπως ακριβώς κι εμείς». Και πάλι: «Όταν δε άρχισα να ομιλώ, κατήλθε σε αυτούς το Άγιο Πνεύμα, όπως ακριβώς και σε εμάς στην αρχή». Και δεν αρκείται σε αυτό, αλλά υπενθυμίζει και τον λόγο του Κυρίου: «Θυμήθηκα δε τον λόγο του Κυρίου, που έλεγε: "Ο μεν Ιωάννης βάπτισε με ύδωρ, εσείς όμως θα βαπτισθείτε εν Αγίω Πνεύματι"». Επομένως, δεν συνέβη τίποτε το καινοφανές, παρά μόνον εκείνο που είχε προείπει. «Αλλά δεν έπρεπε να βαπτισθούν», θα πει κάποιος, «διότι το βάπτισμα είχε ολοκληρωθεί, εφόσον το Πνεύμα είχε ήδη επιφοιτήσει σε αυτούς». Γι' αυτό δεν λέει: «Διέταξα προηγουμένως να βαπτισθούν»· αλλά τι λέει;

Και αυτό πάλι διδάσκοντας ο ίδιος απόστολος έγραφε στους ίδιους τους Κορινθίους στη δεύτερη επιστολή: «η χάρις του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, και η αγάπη του Θεού και Πατρός, και η κοινωνία του αγίου Πνεύματος είη μετά πάντων υμών». Διότι η διδόμενη χάρη και δωρεά δίδεται εν Τριάδι, από τον Πατέρα μέσω του Υιού εν αγίω Πνεύματι. Και όπως ακριβώς η διδόμενη χάρη προέρχεται από τον Πατέρα μέσω του Υιού, έτσι δεν θα μπορούσε να υπάρξει σε εμάς κοινωνία της δωρεάς, εάν όχι εν τω Πνεύματι τω αγίω. Διότι, μετέχοντας σε αυτό, έχουμε την αγάπη του Πατέρα, και την χάρη του Υιού, και την κοινωνία του ίδιου του αγίου Πνεύματος. Επομένως, αποδεικνύεται και από αυτά ότι η ενέργεια της Τριάδος είναι μία. Διότι ο απόστολος δεν εννοεί ότι τα διδόμενα είναι διαιρεμένα και διαφορετικά για τον καθένα, αλλά ότι τα διδόμενα δίδονται εν Τριάδι, και τα πάντα προέρχονται από έναν Θεό. Αλλά και ο ευαγγελιστής Λουκάς στις Πράξεις αναφέρει κάνοντας λόγο περί αυτής της προόδου: «και φάνηκαν σε αυτούς διαμοιραζόμενες γλώσσες ωσάν από πυρ, και κάθισε πάνω στον καθένα από αυτούς, και επλήσθησαν άπαντες Πνεύματος αγίου». Και πάλι: «όταν είδε δε ο Σίμων ότι διά της επιθέσεως των χειρών των αποστόλων δίδεται το Πνεύμα το άγιο». Και ξανά: «ενώ ακόμη μιλούσε ο Πέτρος τα λόγια αυτά, επέπεσε το Πνεύμα το άγιο επί πάντας τους ακούοντας». Και ο θειότατος Παύλος στην πρώτη προς Κορινθίους λέει: «στον καθένα δίδεται η φανέρωση του Πνεύματος προς το συμφέρον. Διότι στον μεν ένα διά του Πνεύματος δίδεται λόγος σοφίας, σε άλλον δε λόγος γνώσεως κατά το αυτό Πνεύμα, σε έτερον δε πίστη εν τω αυτώ Πνεύματι, σε άλλον δε χαρίσματα ιαμάτων εν τω αυτώ Πνεύματι, σε άλλον δε ενεργήματα δυνάμεων, σε άλλον δε προφητείες, σε άλλον δε διακρίσεις πνευμάτων, σε έτερον δε γένη γλωσσών, σε άλλον δε ερμηνείες γλωσσών. Πάντα δε ταύτα ενεργεί το ένα και το αυτό Πνεύμα, διαιρώντας ιδιαιτέρως στον καθένα καθώς βούλεται». Και ο κορυφαίος Πέτρος στις Πράξεις λέει: «υψωθείς λοιπόν τη δεξιά του Θεού, και αφού έλαβε την επαγγελία του αγίου Πνεύματος, εξέχεε τούτο, το οποίο νυν εσείς βλέπετε και ακούτε». Και πάλι: «μήπως το ύδωρ δύναται να εμποδίσει κανείς, ώστε να μη βαπτισθούν τούτοι, οι οποίοι έλαβαν το Πνεύμα το άγιο όπως ακριβώς και εμείς;». Και ο Κύριος δε, κάνοντας μνεία και των δύο προόδων του Πνεύματος στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, λέει: «όταν δε έλθει ο παράκλητος τον οποίον εγώ θα πέμψω σε εσάς παρά του Πατρός, το Πνεύμα της αληθείας το οποίο παρά του Πατρός εκπορεύεται, εκείνος θα μαρτυρήσει περί εμού». Με το να πει λοιπόν «όταν έλθει», κατέδειξε την δεσποτεία του Πνεύματος, και υπέδειξε χρόνο. Με το να πει δε «τον οποίον εγώ θα πέμψω σε εσάς παρά του Πατρός», παρέστησε το ότι το Πνεύμα το άγιο δεν είναι αντίθεο, και ότι αυτή η πρόοδος γίνεται ένεκα ημών, διότι επεμφθή σε εμάς. Με το να προσθέσει δε «το οποίο παρά του Πατρός εκπορεύεται», παρέδωσε θεοπρεπώς εκείνη την προαιώνια και αναίτια πρόοδο του θείου Πνεύματος, από πού δηλαδή είναι.