Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 11:26

Ερώτηση 45. Πού επέτρεψε ο Θεός στους αποστόλους να ονομάζουν Χριστιανούς αυτούς που πιστεύουν στον Χριστό; Απόκριση. Στις Πράξεις των Αποστόλων ακούμε ότι στην Αντιόχεια δόθηκε ο πρώτος χρηματισμός, δηλαδή η αποκάλυψη του Θεού, που επέτρεψε στους αποστόλους να ονομαζόμαστε εμείς Χριστιανοί. Γι' αυτό, ας γνωρίζει με ακρίβεια εκείνος που επιθυμεί να προσέλθει στον Χριστό, ότι κάθε πίστη πάνω στη γη η οποία λαμβάνει την ονομασία της από όνομα ανθρώπου· εννοώ δηλαδή, από τον Σίμωνα οι Σιμωνιανοί, από τον Μαρκίωνα οι Μαρκιωνίτες, από τον Άρειο οι Αρειανοί, και εξαιτίας του Ευνομίου οι Ευνομιανοί· όλες αυτές και οι υπόλοιπες, οι οποίες φέρουν ονόματα ανθρώπων, και εξαιτίας αυτών οι πίστεις ονομάζονται κατ' αυτόν τον τρόπο, δεν ανήκουν στον Θεό, ούτε ο Θεός βρίσκεται σε αυτές. Διότι, εάν προέρχονταν από τον Θεό, για ποιο λόγο ονομάζονται με ονόματα ανθρώπων και καυχώνται για αυτά;

Και ενώ στην Αντιόχεια της Συρίας, την επιφανέστατη πόλη, το κήρυγμα για τον Χριστό ήταν ενεργό, εστάλη από εκεί ο Βαρνάβας ως συνεργός των αγαθών μέχρι την Αντιόχεια, ένας άνδρας αγαθός και γεμάτος από Άγιο Πνεύμα και πίστη, ο οποίος, βλέποντας τον πολύ θερισμό αυτών που πίστευαν στον Χριστό, έφερε τον Παύλο από την Ταρσό στην Αντιόχεια ως συναγωνιστή του. Και αφού πλήθη ανθρώπων διδάχθηκαν και συγκεντρώθηκαν από αυτούς στην εκκλησία, συνέβη για πρώτη φορά στην Αντιόχεια να ονομαστούν οι μαθητές χριστιανοί, καθώς, νομίζω, το Άγιο Πνεύμα έδωσε σε αυτούς που πίστευαν το νέο όνομα που είχε προαναγγελθεί από τον Κύριο. Επειδή δε εκχεόταν από τον Θεό περισσότερη πνευματική χάρη στην Αντιόχεια, υπήρχαν εκεί προφήτες και δάσκαλοι, μεταξύ των οποίων και ο Άγαβος. Ενώ λοιπόν αυτοί λειτουργούσαν προς τον Κύριο και νήστευαν, είπε το Άγιο Πνεύμα: «Ξεχωρίστε για μένα τον Βαρνάβα και τον Παύλο για το έργο στο οποίο τους έχω καλέσει». Και αφού έθεσαν πάνω τους τα χέρια, απεστάλησαν από το Άγιο Πνεύμα. Είναι λοιπόν φανερό ότι το Πνεύμα που ομιλεί και αποστέλλει είναι ζωντανό, ενυπόστατο και ενεργό, όπως έχουμε πει.

Ας μην είμαστε λοιπόν αναίσθητοι απέναντι στην αγαθότητά του. Εάν μας μιμηθεί ανάλογα με τα όσα πράττουμε, δεν θα υπάρχουμε πλέον. Διότι, εάν παρατηρήσεις τις ανομίες, Κύριε, Κύριε, ποιος θα μπορέσει να σταθεί; Ας γίνουμε λοιπόν άξιοι της επωνυμίας την οποία λάβαμε. Διότι, όποιος ονομάζεται με άλλο όνομα πέραν αυτού, αυτός δεν ανήκει στον Θεό ούτε έχει αποδεχθεί την προφητεία που λέει για εμάς, ότι θα ονομαστεί με νέο όνομα, το οποίο θα του δώσει ο Κύριος, και θα είναι λαός άγιος. Πράγμα το οποίο και εκπληρώθηκε πρώτα στη Συρία. Διότι στην Αντιόχεια ονομάστηκαν οι μαθητές Χριστιανοί, όταν ο Παύλος και ο Πέτρος θεμελίωναν την εκκλησία. Αποβάλετε, λοιπόν, το κακό προζύμι, το παλαιωμένο και σαπισμένο, και μεταβληθείτε σε νέο προζύμι χάριτος. Μείνετε εν Χριστώ, ώστε να μην σας κυριεύσει ο αλλότριος. Είναι άτοπο να ομολογείτε τον Ιησού Χριστό με τη γλώσσα σας, και να έχετε στη διάνοιά σας τον Ιουδαϊσμό που έχει πλέον καταργηθεί. Διότι ο Χριστιανισμός δεν πίστεψε στον Ιουδαϊσμό, αλλά ο Ιουδαϊσμός στον Χριστιανισμό, στον οποίο κάθε έθνος που πίστεψε και κάθε γλώσσα που ομολόγησε τον Θεό, συνάχθηκε. Και έγιναν οι έχοντες λιθώδη καρδιά τέκνα του φίλου του Θεού Αβραάμ. Και μέσω του σπέρματός του ευλογήθηκαν όλοι όσοι είναι ταγμένοι στην αιώνια ζωή εν Χριστώ.

Δεν είναι αυτό ελεημοσύνη, άνθρωπε, το να απαιτείς τόσο μεγάλο τίμημα για λίγους οβολούς, το να προστάζεις να κατακόβεται κανείς για την απολύτως αναγκαία τροφή, και να καταξεσκίζει το δέρμα της κεφαλής του με τρόπο τόσο σκληρό και ελεεινό. «Πρόσεχε τα λόγια σου», λέει κάποιος· «διότι δεν είμαστε εμείς εκείνοι που τους τρυπούν με καρφιά τα κεφάλια». Μακάρι να ήσουν εσύ· τότε το κακό δεν θα ήταν τόσο φοβερό. Διότι εκείνος που διατάζει κάποιον να σφαγιαστεί μόνος του, διαπράττει κάτι πολύ χειρότερο από εκείνον που τον σφάζει ο ίδιος· πράγμα που ακριβώς συμβαίνει και σε αυτές τις περιπτώσεις. Επειδή υπομένουν πολύ πιο οξείς πόνους, όταν προστάζονται να γίνουν οι ίδιοι αυτουργοί αυτών των απάνθρωπων προσταγών, και αυτά μάλιστα στην Αντιόχεια, στην πόλη όπου για πρώτη φορά ονομάστηκαν Χριστιανοί, όπου έγιναν οι πιο ήμεροι από όλους τους ανθρώπους, όπου κατά το παρελθόν έθαλλε άφθονος ο καρπός της ελεημοσύνης. Διότι τότε έστελναν βοήθεια όχι μόνο στους παρόντες, αλλά και σε όσους βρίσκονταν μακριά, σε μεγάλη απόσταση, και μάλιστα ενώ αναμενόταν λιμός. «Τι πρέπει λοιπόν να κάνουμε;» λέει κάποιος. Να εγκαταλείψετε αυτή τη θηριωδία, και να πείσετε όλους εκείνους που έχουν ανάγκη ότι, κάνοντας τέτοια πράγματα, δεν πρόκειται να λάβουν απολύτως τίποτα, ενώ, αν σας πλησιάσουν με κοσμιότητα, θα απολαύσουν πολλή γενναιοδωρία. Και αν τα καταλάβουν αυτά, ακόμη κι αν είναι οι πιο εξαθλιωμένοι από όλους, δεν πρόκειται ποτέ να επιλέξουν να βασανίζουν έτσι τον εαυτό τους, εγώ σας το εγγυώμαι· απεναντίας, θα σας χρωστούν και ευγνωμοσύνη, διότι τους απαλλάξατε και από τη χλεύη και από εκείνη την οδύνη.

Αυτή είναι η πόλη στην οποία για πρώτη φορά ονομάστηκαν Χριστιανοί· τίμησε τον Χριστό, σεβάσου εκείνην που πρώτη ανακήρυξε αυτό το ποθεινό και γλυκύ σε όλους όνομα· αυτή απετέλεσε κατάλυμα αποστόλων, ενδιαίτημα δικαίων.

Αναλογίσου τι προσδοκούσαμε και τι συνέβη, και τότε προπάντων θα κατανοήσουμε τη χάρη του Θεού. Θλίβεσαι επειδή αφαιρέθηκε το αξίωμα της πόλης; Μάθε τι ακριβώς είναι το αξίωμα της πόλης, και τότε θα γνωρίσεις ξεκάθαρα ότι, αν οι κάτοικοί της δεν το προδώσουν, κανείς άλλος δεν θα μπορέσει να αφαιρέσει το αξίωμα μιας πόλης. Το αξίωμα δεν συνίσταται στο να αποτελεί μητρόπολη, ούτε στο να έχει μέγεθος και κάλλος οικοδομημάτων, ούτε στους πολλούς κίονες, τις ευρύχωρες στοές και τους περιπάτους, ούτε στο να ανακηρύσσεται ανώτερη από τις άλλες πόλεις, αλλά η αρετή και η ευσέβεια των κατοίκων της· αυτό αποτελεί και αξίωμα και κόσμημα και ασφάλεια για μια πόλη. Διότι, αν δεν υπάρχει αυτό, είναι πιο ευτελής από όλες, έστω κι αν απολαμβάνει αμέτρητες τιμές από τους βασιλείς. Θέλεις να μάθεις το αξίωμα της πόλης σου; Θέλεις να γνωρίσεις την πατρογονική της παράδοση; Εγώ θα σου τα εξηγήσω αυτά με ακρίβεια, όχι μόνο για να τα μάθεις, αλλά και για να τα μιμηθείς. Ποιο είναι, λοιπόν, το αξίωμα της δικής μας πόλης; Το γεγονός ότι στην Αντιόχεια για πρώτη φορά οι μαθητές ονομάστηκαν Χριστιανοί. Αυτό δεν το κατέχει καμία άλλη από τις πόλεις της οικουμένης, ούτε καν αυτή η ίδια η πόλη του Ρωμύλου· γι' αυτό μπορεί να ατενίζει κατά πρόσωπο ολόκληρη την οικουμένη, εξαιτίας της ένθερμης αγάπης προς τον Χριστό, εξαιτίας της παρρησίας, εξαιτίας εκείνης της ανδρείας. Θέλεις να ακούσεις και άλλο ένα αξίωμα και εγκώμιο της πόλης;