Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 11:8

Διότι λέγει ο άγιος Πέτρος: «Εγώ βρισκόμουν στην πόλη της Ιόππης και είδα στο μέσον της ημέρας, περίπου την έκτη ώρα, να κατεβαίνει ένα σεντόνι, δεμένο από τις τέσσερις άκρες, στο οποίο υπήρχαν όλα τα τετράποδα και τα ερπετά. Και μου είπε: "Σφάξε και φάε". Εγώ όμως είπα: "Κύριε, σε καμία περίπτωση, διότι ποτέ δεν εισήλθε στο στόμα μου κάτι βέβηλο ή ακάθαρτο". Μου αποκρίθηκε δε για δεύτερη φορά φωνή από τον ουρανό: "Εκείνα που ο Θεός καθάρισε, εσύ μην τα θεωρείς βέβηλα". Και αμέσως, ιδού, δύο άνδρες στέκονταν στο σπίτι και το Πνεύμα μου είπε: "Πήγαινε μαζί τους χωρίς να διστάσεις καθόλου"». Και στη συνέχεια διηγείται πώς αυτά του ειπώθηκαν σαν σε παραβολή και πώς τότε δίστασε, μέχρις ότου ο Κύριος του έδειξε ολοκάθαρα αυτά που τον δίδασκε μέσα από τα λόγια και τους τύπους. Διότι, αμέσως μόλις άνοιξε το στόμα του, όταν ήλθε στην Καισάρεια, το Άγιο Πνεύμα έπεσε πάνω στον Κορνήλιο. Και βλέποντας το αυτό ο Πέτρος είπε: «Μήπως μπορεί κανείς να εμποδίσει το νερό από αυτούς που αξιώθηκαν να λάβουν το Άγιο Πνεύμα, όπως ακριβώς και εμείς εξ αρχής;» Όλο δε αυτό ήταν μυστήριο και έργο της φιλανθρωπίας του Θεού, ώστε και ο άγιος Πέτρος και ο καθένας να γνωρίσει ότι η σωτηρία των εθνών δεν προέρχεται από τους ανθρώπους, αλλά από τον Θεό.

Ο ίδιος βέβαια έλεγε αληθινά: «πολύ επιθύμησα να φάω αυτό το Πάσχα μαζί σας»· αυτοί όμως, προσθέτοντας αυθαίρετα τη λέξη "κρέας", πλάνησαν τους εαυτούς τους, παραποιώντας τα λόγια του και λέγοντας: «μήπως με επιθυμία επιθύμησα να φάω κρέας αυτό το Πάσχα μαζί σας;». Αποδεικνύεται δε σαφώς ότι και το Πάσχα τέλεσε και κρέας έφαγε, όπως προείπα. Αλλά θα ελεγχθούν και από το όραμα που αποκαλύφθηκε στον άγιο Πέτρο μέσω της οθόνης που είχε μέσα της όλα τα θηρία και τα κτήνη και τα ερπετά και τα πτηνά, και από τη φωνή του Κυρίου που έλεγε: «σήκω, θυσίασε και φάε»· και όταν ο Πέτρος είπε: «σε καμία περίπτωση, Κύριε· διότι ποτέ δεν εισήλθε στο στόμα μου τίποτε κοινό ή ακάθαρτο», ο Κύριος λέει: «αυτά που ο Θεός καθάρισε, εσύ μην τα θεωρείς κοινά». Διότι η σύσταση της αλήθειας θα αποδειχθεί με δύο τρόπους. Εάν μεν, δηλαδή, ισχυριστούν ότι ο λόγος του αγίου Πέτρου αναφέρεται σε όλες τις τροφές, όταν έλεγε ότι ουδέποτε κοινό ή ακάθαρτο 〈εισήλθε στο στόμα μου〉, έτσι ώστε και τα βόδια και οι κατσίκες και τα πρόβατα και τα πτηνά να θεωρούνται από αυτόν κοινά, αμέσως θα ελεγχθούν από τον προηγούμενο τρόπο ζωής του. Διότι γνώρισε τον Σωτήρα αφού είχε πλέον παντρευτεί και αποκτήσει τέκνα και είχε πεθερά, καταγόμενος από τους Ιουδαίους. Οι δε Ιουδαίοι και σάρκες τρώνε, και η κρεοφαγία δεν θεωρείται βδελυρή σε αυτούς, ούτε απαγορεύεται.

«Όραση», λέει, «που είδε ο Ησαΐας ο υιός του Αμώς ο προφήτης»· «είδα τον Κύριο», λέει, «να κάθεται σε θρόνο υψηλό και υπερυψωμένο· και είδα Σεραφείμ και Χερουβείμ, και άκουσα τον Κύριο να μου λέει: πήγαινε, πες σε αυτόν τον λαό, με την ακοή σας θα ακούσετε και δεν θα κατανοήσετε, και βλέποντας θα δείτε και δεν θα αντιληφθείτε». Και αφού άκουσε από τον Κύριο, ήλθε προς τον λαό και είπε: «Τάδε λέγει Κύριος». Δεν βλέπεις ότι ο λόγος προέρχεται από άνθρωπο που έχει πλήρη επίγνωση και δεν βρίσκεται σε έκσταση, και ότι η φωνή του δεν ακουγόταν σαν να προερχόταν από νου που βρισκόταν σε έκσταση; Ομοίως και ο προφήτης Ιεζεκιήλ, ακούγοντας από τον Κύριο το «φτιάξε για τον εαυτό σου άρτο πάνω σε ανθρώπινη κοπριά», έλεγε: «Μη γένοιτο, Κύριε· ποτέ δεν εισήλθε στο στόμα μου κάτι βέβηλο ή ακάθαρτο». Διότι, κατανοώντας πως ο λόγος αυτός ελέχθη προς αυτόν από τον Κύριο ως απειλή, δεν επιχειρούσε να το πράξει φερόμενος σαν να βρίσκεται σε έκσταση του νου, αλλά παρακαλούσε, έχοντας τη διάνοιά του υγιή και σε πλήρη επίγνωση, και έλεγε: «Μη γένοιτο, Κύριε». Διότι αυτά είναι τα γνωρίσματα των αληθινών προφητών, οι οποίοι, εν Αγίω Πνεύματι, έχουν υγιή τον νου τους, και αυτή είναι η διδασκαλία και η συλλογιστική τους.

Πρόσεξε δε ότι ο άγιος Πέτρος είχε πλήρη συναίσθηση και δεν βρισκόταν σε έκσταση φρενών. Διότι, όταν άκουσε το «σήκω, σφάξε και φάε», δεν υπάκουσε σαν να μην είχε σώο τον νου του, αλλά λέει προς τον Κύριο: «Σε καμία περίπτωση, Κύριε· διότι ποτέ δεν εισήλθε στο στόμα μου κάτι βέβηλο ή ακάθαρτο». Και ο άγιος Δαβίδ επίσης είπε: «Εγώ είπα: κάθε άνθρωπος είναι ψεύτης». Εκείνος όμως που λέει «Εγώ είπα», μιλούσε με προσωπική επίγνωση, και για τους ανθρώπους έλεγε ότι ψεύδονται· άρα ο ίδιος δεν έλεγε ψέματα, αλλά, εκπλησσόμενος και θαυμάζοντας τη φιλανθρωπία του Θεού και όσα του είχαν εξαγγελθεί από τον Κύριο, θαύμαζε υπερβολικά, και βλέποντας ότι κάθε άνθρωπος έχει ανάγκη το έλεος του Θεού, απέδωσε μόνο στον Κύριο την αλήθεια, ενώ αναγνώρισε ότι κάθε άνθρωπος υπόκειται σε επιτίμιο, προκειμένου να φανερώσει το αληθινό Πνεύμα, το οποίο μίλησε μέσω των προφητών και τους αποκάλυψε τα βάθη της ακρίβειας της γνώσης του Θεού. Βρέθηκε βέβαια και ο Αβραάμ σε έκσταση, όχι όμως σε έκσταση φρενών, αλλά σε έκσταση φόβου. Διότι έβλεπε καμίνι και λαμπάδες κατά τη δύση του ηλίου. Και άλλοι προφήτες, όταν έβλεπαν τα οράματα, μιλούσαν με υγιή διάνοια, όπως λέει ο Μωυσής: «Είμαι έντρομος και τρέμω». Και ο Αβραάμ κατανόησε τα όσα του είπε ο Κύριος: «Να γνωρίζεις καλά», του λέει, «ότι οι απόγονοί σου θα είναι πάροικοι σε ξένη γη για τετρακόσια χρόνια».

Διότι, όταν κάποτε άλλοτε ο Ηλίας, φεύγοντας την Ιεζάβελ, κατέφυγε στην έρημο, και κοιμόταν εκεί μέσα σε μεγάλη πείνα και δίψα, επειδή ήταν μακρύς ο δρόμος της φυγής του, ο Κύριος τοποθετεί στο προσκέφαλό του άρτο και νερό, και έπειτα του κεντά την πλευρά, και όχι κάποιο άλλο μέρος του σώματος. Γιατί; Άκουσε με σύνεση· του κεντά την πλευρά, επειδή διέφυγε την απειλή μιας πλευράς. Και του λέει ο Κύριος: «Ηλία, σήκω, φάε και πιες, διότι είναι μακρύς ο δρόμος σου». Αφού σηκώθηκε ο Ηλίας, έφαγε και ήπιε, και πορεύθηκε με τη δύναμη εκείνης της τροφής σαράντα ημέρες και σαράντα νύχτες, όχι σαν πεινασμένος, αλλά σαν χορτασμένος. Διότι τέτοια είναι η θεοδώρητη τροφή. Αυτός, λοιπόν, που τον έθρεψε τόσο αληθινά εκεί, είχε τη δύναμη και στην παρούσα περίσταση να τον θρέψει εξ ουρανού· όμως του παραθέτει μια ανοίκεια τράπεζα, προκειμένου δια της εξευτελιστικής αυτής τροφής να καμφθεί προς συμπάθεια και οίκτο. Εκείνος όμως παρέμενε άκαμπτος. Διότι θα έπρεπε ο Ηλίας, ακούγοντας τον Κύριο να του λέει: «Θα πιεις από τον χείμαρρο, και θα δώσω εντολή στα κοράκια να σε τρέφουν εκεί», να προσπέσει, να ικετεύσει και να πει: «Σε καμία περίπτωση, Κύριε· ποτέ δεν εισήλθε στο στόμα μου τίποτε το κοινό και ακάθαρτο· μου παρουσιάζεις τα κοράκια, τους επιβούλους του Νώε; Ετοιμάζεις τράπεζα με κρέας σαν να είμαι εθνικός και αλλόφυλος, εγώ που ανατράφηκα εξαρχής με ασκητικά ήθη;» Αυτά τα λόγια όφειλε να τα απευθύνει ικετευτικά ο Ηλίας.

Είπα δε: Σε καμία περίπτωση, Κύριε, διότι ποτέ δεν εισήλθε στο στόμα μου κάτι κοινό ή ακάθαρτο. Βλέπεις; Το δικό μου χρέος το έκανα, λέγει· είπα ότι ποτέ δεν έφαγα. Αυτό αποτελεί απάντηση σε εκείνο που του έλεγαν αυτοί, ότι δηλαδή: «Εισήλθες σε αυτούς και συνέφαγες μαζί τους». Αυτό όμως δεν το λέγει προς τον Κορνήλιο, διότι δεν υπήρχε ανάγκη. Μου αποκρίθηκε δε για δεύτερη φορά φωνή από τον ουρανό: «Όσα ο Θεός καθάρισε, εσύ μην τα θεωρείς ακάθαρτα». Αυτό δε συνέβη τρεις φορές, και πάλι ανασύρθηκαν όλα στον ουρανό. Και ιδού, αμέσως τρεις άνδρες παρουσιάστηκαν στην οικία όπου βρισκόμουν, σταλμένοι από την Καισάρεια προς εμένα.

Διηγείται όσα ήταν αναγκαία, ενώ τα υπόλοιπα τα αποσιωπά· ή μάλλον, μέσω αυτών θεμελιώνει και εκείνα. Και πρόσεξε πώς απολογείται, χωρίς να προβάλλει την αξίωση να κάνει χρήση του αξιώματος του διδασκάλου· διότι γνώριζε καλά ότι, όσο πιο επιεικώς ομιλεί, τόσο περισσότερο τους κερδίζει. «Ποτέ δεν εισήλθε», λέει, «στο στόμα μου κάτι κοινό ή ακάθαρτο». Έτσι, η όλη απολογία του αποτελούσε έργο θείας οικονομίας.