Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 12:15

Εφόσον, λοιπόν, η Θεία Πρόνοια μάς διέσωσε με αυτόν τον παράδοξο τρόπο, ποιος θα μπορούσε δίκαια να μας κατηγορήσει, επειδή δεν παραδώσαμε τους εαυτούς μας σε εκείνους που μας αναζητούσαν ή επειδή δεν επιστρέψαμε για να εμφανιστούμε ενώπιόν τους; Διότι αυτό θα συνιστούσε ολοφάνερη αχαριστία προς τον Κύριο, πράξη αντίθετη προς την εντολή Του και στάση που συγκρούεται με τις πράξεις των αγίων. Ή, ας τολμήσει εκείνος που επικρίνει αυτή μας τη στάση να κατηγορήσει και τον μέγα απόστολο Πέτρο, διότι, μολονότι ήταν εγκλεισμένος και φρουρούνταν από στρατιώτες, ακολούθησε τον άγγελο που τον καλούσε, και αφού εξήλθε από τη φυλακή και διασώθηκε, δεν επέστρεψε για να παραδώσει τον εαυτό του, παρότι πληροφορήθηκε όσα είχε πράξει ο Ηρώδης.

Προς αυτούς, λοιπόν, απευθύνεται το Άγιο Πνεύμα λέγοντας: «Κυκλώστε τη Σιών και περιλάβετε την»· δηλαδή, «περιτειχίστε την», σύμφωνα με τον Σύμμαχο. Αντί δε του: «Διηγηθείτε στους πύργους της», ο μεν Ακύλας λέει: «Μετρήστε τους πύργους της»· ο δε Σύμμαχος: «Αριθμήστε». Διότι κυρίως τα πιο εξέχοντα από τα οικοδομήματα και τα πιο οχυρωμένα της πόλης, ως ανώτερα και αναγκαιότερα από τα υπόλοιπα, έχουν παραδοθεί καταμετρημένα στους προειρημένους φρουρούς για να τα φυλάνε επιμελώς, ώστε να παραδώσουν πάλι σώο και πλήρη τον αριθμό που παρέλαβαν. Και θα κατανοήσεις το λεγόμενο από τη σωτήρια φωνή, με την οποία έλεγε στους ίδιους τους μαθητές και αποστόλους, οι οποίοι σαν πύργοι εξέχουν και ξεχωρίζουν από την υπόλοιπη οικοδομή: «Ακόμη και οι τρίχες της κεφαλής σας είναι όλες αριθμημένες». Διότι Αυτός που τους ανύψωσε σε τέτοιο ύψος και τους κατέστησε πύργους της Εκκλησίας του, για να μην πάθουν κάτι από τους εχθρούς, τους παραδίδει σε ανώτερους φύλακες, στους αγίους αγγέλους. Γι' αυτό στις Πράξεις των Αποστόλων, γνωρίζοντας ότι καθένας από τους μαθητές του Σωτήρα έχει παραδοθεί σε κάποιους αγγέλους, όταν η υπηρέτρια ανήγγειλε ότι ήταν ο Πέτρος που χτυπούσε τη θύρα, οι υπόλοιποι μαθητές έλεγαν: «Μήπως είναι ο άγγελός του;». Διδάσκει, λοιπόν, ο Σωτήρας και για τους μικρούς μέσα στην Εκκλησία, λέγοντας: «Διότι οι άγγελοί τους βλέπουν διαρκώς το πρόσωπο του Πατέρα μου που βρίσκεται στους ουρανούς».

Έπειτα, αφού προσήλθε στην οικία των συγκεντρωμένων πιστών και χτύπησε τη θύρα, αναγνωρίσθηκε μεν από την υπηρέτρια και αναγγέλθηκε σε όσους βρίσκονταν μέσα, αντιμετωπίσθηκε όμως με δυσπιστία· και ενώ εκείνη ανήγγελλε χαρμόσυνα την παρουσία του, κατηγορήθηκε μάλιστα για παραφροσύνη, καθώς εκείνοι θεώρησαν ότι δεν παρίστατο ο ίδιος, αλλά ο άγγελός του.

«Τώρα κατάλαβα», λέει, όχι τότε. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό, και ο Πέτρος δεν έχει συναίσθηση των όσων γίνονται, μολονότι είχε ήδη γευτεί παρόμοια απελευθέρωση, όταν είχαν ελευθερωθεί όλοι; Ήθελε η απελευθέρωσή του να γίνει ακαριαία, και αφού απελευθερωθεί, τότε να αποκτήσει τη συναίσθηση. Το γεγονός δε ότι οι αλυσίδες έπεσαν από τα χέρια του, αποτελεί μέγα τεκμήριο ότι δεν διέφυγε κρυφά. Αφού λοιπόν το συνειδητοποίησε, ήλθε στην οικία της Μαρίας, της μητέρας του Ιωάννη του επονομαζόμενου Μάρκου, όπου ήταν αρκετοί συγκεντρωμένοι και προσεύχονταν. Όταν δε ο Πέτρος έκρουσε τη θύρα του πυλώνα, πλησίασε μια υπηρέτρια ονόματι Ρόδη για να απαντήσει. Και αφού αναγνώρισε τη φωνή του Πέτρου, από τη χαρά της δεν άνοιξε τον πυλώνα. Παρατήρησε τον Πέτρο που δεν αναχωρεί αμέσως, αλλά πρώτα αναγγέλλει τα χαρμόσυνα νέα στους δικούς του. Εκείνη λοιπόν, τρέχοντας μέσα, ανήγγειλε ότι ο Πέτρος στέκεται μπροστά στον πυλώνα. Εκείνοι της είπαν: «Έχεις τρελαθεί». Αυτή όμως διισχυριζόταν με επιμονή ότι έτσι έχουν τα πράγματα.

βʹ. Πρόσεξε και τις υπηρέτριες που είναι γεμάτες από ευλάβεια. Από τη χαρά της δεν άνοιξε την πύλη· εκείνοι δε, ακόμη και όταν έγινε αυτό, αρνούνταν να το πιστέψουν. Αυτή μεν, λέει, επέμενε ότι έτσι έχουν τα πράγματα· ενώ εκείνοι έλεγαν: «Είναι ο άγγελός του».

Αυτό συνέβη και στην περίπτωση του Χριστού. «Αναγγείλατε», λέει, «αυτά στον Ιάκωβο και στους αδελφούς». Πρόσεξε πώς δεν διακατέχεται από κενοδοξία. Διότι δεν είπε: «Κάντε τα γνωστά παντού», αλλά: «Στους αδελφούς». Και αναχώρησε σε άλλον τόπο. Διότι δεν έθετε σε δοκιμασία τον Θεό, ούτε έριχνε τον εαυτό του σε πειρασμούς· επειδή, όταν έλαβαν την εντολή να πράξουν και αυτό, το έπραξαν. Λέει, δηλαδή: «Αφού εισέλθετε στο ιερό, να μιλάτε στον λαό». Το άκουσαν, και αμέσως υπάκουσαν. Αυτό όμως δεν το είπε ο άγγελος, αλλά με το να απομακρυνθεί σιωπηλά και να τον βγάλει έξω μέσα στη νύχτα, του έδωσε την εξουσία να αναχωρήσει. Και αυτό συμβαίνει για να μάθουμε ότι πολλά έχουν οικονομηθεί και με ανθρώπινο τρόπο, ώστε να μην περιπέσει και πάλι στα χέρια τους. Διότι, για να μην πουν, μετά την αναχώρησή του, ότι πρόκειται για τον άγγελό του, λένε πρώτα αυτό· και έπειτα τον βλέπουν να ανατρέπει εκείνη την αντίληψη.

Για τον λόγο αυτόν σας φέραμε εδώ, ώστε να γίνει πιο χαρμόσυνη η σύναξη, ώστε να γίνει πιο λαμπρό το θέαμα, αφού δεν συγκεντρώνονται μόνο άνθρωποι, αλλά και μάρτυρες· όχι μόνο μάρτυρες, αλλά και άγγελοι. Διότι είναι παρόντες και άγγελοι, σύνοδος αγγέλων και μαρτύρων συγκροτήθηκε σήμερα. Και εάν επιθυμείς να δεις και μάρτυρες και αγγέλους, άνοιξε τους οφθαλμούς της πίστεως, και θα αντικρίσεις το θέαμα εκείνο· διότι, εάν ο αέρας είναι γεμάτος από αγγέλους, πολύ περισσότερο είναι η εκκλησία· και εάν είναι η εκκλησία, πολύ περισσότερο είναι η σημερινή ημέρα, κατά την οποία αναλαμβάνεται ο Δεσπότης τους. Το ότι, πράγματι, ολόκληρος ο αέρας είναι γεμάτος από αγγέλους, άκουσον τι λέει ο Απόστολος, συνετίζοντας τις γυναίκες ώστε να φέρουν κάλυμμα στην κεφαλή τους: «Οφείλουν οι γυναίκες να έχουν εξουσία επί της κεφαλής τους εξαιτίας των αγγέλων». Και πάλι ο Ιακώβ λέει: «Ο άγγελος που με λυτρώνει από τη νεότητά μου». Αλλά και εκείνοι που βρίσκονταν στην οικία μαζί με τους αποστόλους έλεγαν προς τη Ρόδη: «Είναι ο άγγελός του»· και πάλι ο Ιακώβ λέει: «Είδα παράταξη αγγέλων». Και για ποιον λόγο είδε παράταξη και στρατιά αγγέλων επάνω στη γη;

Άλλοι συμπαραστέκονταν στο Πάθος· άλλοι μετά την Ανάσταση, παραμένοντας στο κενό μνήμα, έλεγαν στις πιστές γυναίκες: «Τι αναζητάτε τον ζωντανό ανάμεσα στους νεκρούς;». Μετά δε την Ανάληψη συνόδευαν ως φρουροί τους μαθητές, λύνοντας τα δεσμά του Πέτρου, ελαφρύνοντας τους κινδύνους του Παύλου στη στεριά και στη θάλασσα, μεσιτεύοντας για την πίστη του Κορνηλίου, και πατάσσοντας τον δικαιοκτόνο Ηρώδη όταν μεγαλορρημονούσε. Δεν είναι λοιπόν άξιοι της μέγιστης τιμής αυτοί που κατευθύνουν τη ζωή μας; Διότι οι άγγελοι δεν τάχθηκαν μόνο στο να φρουρούν έθνη, όπως διακηρύσσει ο θείος λόγος: «Όταν ο Ύψιστος», λέει, «διαμέριζε τα έθνη, όταν διασκόρπισε τους υιούς του Αδάμ, έστησε τα όρια των εθνών σύμφωνα με τον αριθμό των αγγέλων του Θεού»· αλλά και στον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά έχει ανατεθεί ένας άγγελος. Ο λόγος αυτός δεν είναι δικός μου, αλλά της Θείας Γραφής. Διότι, όταν η υπηρέτρια Ρόδη ανήγγειλε στους αποστόλους ότι ο Πέτρος στεκόταν μπροστά στις θύρες, έχοντας διαφύγει από το δεσμωτήριο του Ηρώδη, εκείνοι, δυσπιστώντας, έλεγαν: «Είναι ο άγγελός του». Το επιβεβαιώνει δε και ο Σωτήρας αυτό, λέγοντας για τους ταπεινούς κατά τον βίο: «Προσέξτε να μην περιφρονήσετε ούτε έναν από αυτούς τους μικρούς».

Άραγε, λοιπόν, δεν είναι άξιοι της μέγιστης τιμής αυτοί που στρατεύονται υπέρ της ζωής μας; Διότι οι άγγελοι δεν ορίστηκαν μόνο ως φρουροί των εθνών· «Όταν ο Ύψιστος», λέγει, «διαμοίραζε τα έθνη, όταν διέσπειρε τους υιούς του Αδάμ, έστησε τα όρια των εθνών σύμφωνα με τον αριθμό των αγγέλων του Θεού». Αλλά και στον κάθε άνθρωπο έχει κληρωθεί ένας άγγελος· και ο λόγος αυτός δεν είναι δικός μου, αλλά της Θείας Γραφής. Διότι, όταν η υπηρέτρια Ρόδη ανήγγειλε στους αποστόλους ότι ο Πέτρος, έχοντας διαφύγει από το δεσμωτήριο του Ηρώδη, στεκόταν μπροστά στη θύρα, εκείνοι, δυσπιστώντας, έλεγαν: «Είναι ο άγγελός του». Το επιμαρτυρεί δε αυτό και ο Σωτήρας, λέγοντας για τα παιδιά: «Προσέχετε να μην καταφρονήσετε κανέναν από αυτούς τους μικρούς· διότι σας λέγω ότι οι άγγελοί τους στον ουρανό βλέπουν διαρκώς το πρόσωπο του Πατέρα μου, του εν τοις ουρανοίς». Σε κάθε δε Εκκλησία, ο Χριστός τοποθέτησε αγγέλους φύλακες, όπως λέγει αποκαλύπτοντας στον Ιωάννη: «Πες στον άγγελο της Εκκλησίας της Σμύρνης· Γνωρίζω τη φτώχεια και τη θλίψη σου, αλλά είσαι πλούσιος». Τι λέγεις, Δέσποτα; Είμαι πλούσιος εγώ ο φτωχός;

Διότι εκείνοι μεν εύλογα είχαν παρρησία και προσήλθαν για να παραστούν ενώπιον του Θεού, τούτος όμως δεν προσήλθε για να παραστεί ενώπιον του Θεού. Διότι, εάν ο Κάιν εκδιώχθηκε από το πρόσωπο του Θεού, πολύ περισσότερο τούτος. Τι σημαίνει λοιπόν το «ήλθε μαζί τους»; Ότι βρίσκεται μαζί τους σε τούτο τον κόσμο. Όπως ακριβώς οι πονηροί και οι αγαθοί άνθρωποι είναι αναμεμειγμένοι, έτσι συμβαίνει και με τους αγγέλους και τους δαίμονες. Και, αν θέλεις, θα σε βεβαιώσω γι' αυτό από τις Γραφές. Άκου τον Παύλο που λέει: «Οφείλουν οι γυναίκες να έχουν εξουσία επί της κεφαλής τους εξαιτίας των αγγέλων». Και πάλι ο Χριστός λέει: «Προσέξτε μην καταφρονήσετε κανέναν από αυτούς τους μικρούς, διότι οι άγγελοί τους βλέπουν πάντοτε το πρόσωπο του Πατέρα μου που βρίσκεται στους ουρανούς». Και πάλι αλλού, για τον Πέτρο, έλεγαν οι απόστολοι: «Είναι ο άγγελός του». Και στην Παλαιά Διαθήκη ο Ιακώβ έλεγε: «Ο άγγελος που με ελευθέρωσε από τα νεανικά μου χρόνια». Και στα έθνη προΐστανται άγγελοι. Διότι «όρισε», λέει, «τα σύνορα των εθνών σύμφωνα με τον αριθμό των αγγέλων του». Και στο βιβλίο του Δανιήλ βρίσκουμε να λέγεται το εξής: «ότι ο Μιχαήλ είναι ο άρχοντάς σας». Και στην Παλαιά Διαθήκη σε πολλά σημεία βρίσκουμε τους αγγέλους όχι μόνο να έρχονται από τον Θεό για την εξυπηρέτηση κάποιας οικονομίας, αλλά και να τους έχει εμπιστευθεί κάποιο έργο, όπως ακριβώς λέει ο Παύλος: «να αποστέλλονται για χάρη εκείνων που πρόκειται να κληρονομήσουν τη σωτηρία». Και πάλι ο προφήτης λέει: «αποστολή μέσω πονηρών αγγέλων».