Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 12:8

Εφόσον, λοιπόν, η Θεία Πρόνοια μάς διέσωσε με αυτόν τον παράδοξο τρόπο, ποιος θα μπορούσε δίκαια να μας κατηγορήσει, επειδή δεν παραδώσαμε τους εαυτούς μας σε εκείνους που μας αναζητούσαν ή επειδή δεν επιστρέψαμε για να εμφανιστούμε ενώπιόν τους; Διότι αυτό θα συνιστούσε ολοφάνερη αχαριστία προς τον Κύριο, πράξη αντίθετη προς την εντολή Του και στάση που συγκρούεται με τις πράξεις των αγίων. Ή, ας τολμήσει εκείνος που επικρίνει αυτή μας τη στάση να κατηγορήσει και τον μέγα απόστολο Πέτρο, διότι, μολονότι ήταν εγκλεισμένος και φρουρούνταν από στρατιώτες, ακολούθησε τον άγγελο που τον καλούσε, και αφού εξήλθε από τη φυλακή και διασώθηκε, δεν επέστρεψε για να παραδώσει τον εαυτό του, παρότι πληροφορήθηκε όσα είχε πράξει ο Ηρώδης.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΓʹ. Περί της ζώνης. ΑΠΟΚΡΙΣΗ. Την αναγκαιότητα δε της χρήσης της ζώνης την φανερώνουν και οι προγενέστεροι άγιοι· ο μεν Ιωάννης περισφίγγοντας την οσφύ του με δερμάτινη ζώνη, καθώς και ο Ηλίας ακόμη παλαιότερα. Διότι έχει γραφτεί, σαν ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ανδρός, το: «Άνδρας δασύτριχος, με δερμάτινη ζώνη γύρω από την οσφύ του». Και ο Πέτρος επίσης φανερώνεται να χρησιμοποιεί ζώνη, όπως είναι προφανές από τα λόγια του αγγέλου που του έλεγε: «Ζώσου, και βάλε τα σανδάλια σου». Αλλά και ο μακάριος Παύλος φαίνεται από την προφητεία του Αγάβου προς αυτόν ότι χρησιμοποιούσε ζώνη. Διότι λέει: «Τον άνδρα του οποίου είναι αυτή η ζώνη, έτσι θα τον δέσουν στα Ιεροσόλυμα».

Κεφάλαιο 88. Θεωρώ ότι αρμόζει στον μοναχό, και μάλιστα στον νέο, να μην βγαίνει από το κελί του χωρίς επανωφόρι ή άλλο εξωτερικό ένδυμα, διότι αυτό αποτελεί απρέπεια γι' αυτόν. Διότι το να περπατά επιδεικνύοντας τη νεότητά του φορώντας μόνο τον εσωτερικό χιτώνα ή το κολόβιο, είναι ντροπιαστικό για τον μοναχό. Διότι έχει γραφτεί: ζώσου και φόρεσε τα σανδάλια σου, και ρίξε πάνω σου το ιμάτιό σου, και ακολούθησέ με.

Τότε λοιπόν, όπως αναφέρει η Θεία Γραφή, όταν ο Ηρώδης είδε κατά τη θανάτωση του Ιακώβου ότι η πράξη αυτή ευχαρίστησε τους Ιουδαίους, επιτέθηκε και στον Πέτρο και τον παρέδωσε στα δεσμά· και πολύ σύντομα θα είχε εκτελέσει και τον δικό του φόνο, εάν, μέσω θείας επιφανείας, με την εμφάνιση σε αυτόν ενός αγγέλου κατά τη διάρκεια της νύχτας, δεν απαλλασσόταν παραδόξως από τη φυλακή και δεν αφηνόταν ελεύθερος για τη διακονία του κηρύγματος. Και αυτά μεν που αφορούσαν τον Πέτρο, έτσι ακριβώς διευθετήθηκαν κατά θεία οικονομία.

Λοιπόν, με κάθε δύναμη ας περιφρονήσουμε το σώμα και ας παραδώσουμε στον Θεό την ψυχή και ας εισέλθουμε στο όνομα του Κυρίου στον αγώνα των πειρασμών. Και εκείνος που διέσωσε τον Ιωσήφ στη γη της Αιγύπτου και τον ανέδειξε εικόνα και πρότυπο της σωφροσύνης, και εκείνος που φύλαξε τον Δανιήλ αλώβητο στον λάκκο των λεόντων, και τους τρεις νέους στην κάμινο του πυρός, και τον Ιερεμία από τον λάκκο του βούρκου και εκείνος που τον ελευθέρωσε και του χάρισε έλεος στο μέσο του στρατοπέδου των Χαλδαίων, και έβγαλε τον Πέτρο από τη φυλακή με κλειστές τις θύρες και διέσωσε τον Παύλο από τη συναγωγή των Ιουδαίων και, με απλά λόγια, εκείνος που πάντοτε σε κάθε τόπο και χώρα συμπαραστέκεται στους δούλους του και δείχνει τη δύναμη και τη νίκη του μέσα από αυτούς και τους διαφυλάσσει με πολλά θαύματα και φανερώνει σε αυτούς τη σωτηρία του σε όλες τις θλίψεις τους, αυτός είθε να ενισχύσει και να διασώσει και εμάς ανάμεσα στα κύματα που μας περικυκλώνουν. Αμήν.

Καθώς λοιπόν αυτά είχαν εξελιχθεί κατ' αυτόν τον τρόπο για τον απόστολο, επειδή ήταν ακόμη περίτρομος και έντρομος, κλυδωνιζόμενος όχι μόνο από τις αμφιβολίες σχετικά με εκείνον που του εμφανίστηκε, αλλά και για το πώς θα περνούσε τις παρατεταγμένες φρουρές των στρατιωτών, οι οποίοι τηρούσαν αυστηρότατα μέτρα ασφαλείας γύρω του και επαγρυπνούσαν ακοίμητοι, του λέει αυτός που εμφανίστηκε: «Φόρεσε τα σανδάλια σου, περιβλήσου το ιμάτιό σου και ακολούθησέ με». «Διότι», του λέει, «επειδή ο φόβος προς τον βασιλιά και τους Ιουδαίους, καθώς και η περικύκλωση και η στενή επιτήρηση αυτών που σε φρουρούν ολόγυρα, σε έχουν κάνει να δειλιάζεις και να βρίσκεσαι σε κατάπληξη, και γι' αυτόν τον λόγο δεν θέλεις να πιστέψεις εύκολα στα λόγια μου, σε γεμίζω με τόση βοήθεια και συμπαράσταση, και αποδιώχνω κάθε φόβο από τη διάνοιά σου, ώστε να περιβληθείς το ίδιο σου το ιμάτιο και να φορέσεις τα σανδάλια σου χωρίς κανέναν απολύτως φόβο».

Καθώς δε ανοίχθηκε η πύλη και εισερχόταν στο εσωτερικό, έκσταση και θάμβος τους κατείχε βλέποντας το ανέλπιστο της απελευθέρωσης, και αυτός αμέσως τους διηγούνταν τη σύλληψη από τον Ηρώδη, τον εγκλεισμό στη φυλακή, το δέσιμο με σιδερένιες αλυσίδες, την αγγελική εμφάνιση [f. 165 ro], και πώς, μέσω της οπτασίας εκείνου, οι μεν αλυσίδες έπεσαν από τα χέρια του, ο ίδιος δε, ακολουθώντας τον, παρήλθε τις σκοπιές των φρουρών και διήλθε από την πύλη που είχε ανοιχθεί από μόνη της.

Αφού η απελευθέρωση πραγματοποιήθηκε παραδόξως με την επιστασία αγγέλου, εκείνος μεν εξήλθε μέσα από την πύλη που οδηγούσε προς την πόλη· τις δε αλυσίδες, που είχαν εγκαταλειφθεί στη φυλακή, τις πήραν κρυφά εκείνοι από τους υπηρέτες του Ηρώδη στους οποίους άστραψε το φως της θεογνωσίας, και τις διαφύλαξαν σαν θησαυρό. Παραδίδοντας μάλιστα τη σχετική με αυτές διήγηση από πατέρα σε γιο, όπως λέγεται, στους μεταγενέστερους, τις διατηρούσαν με ασφάλεια και τις έκρυβαν, μέχρις ότου η ιουδαϊκή γενιά έγινε βορά του πολέμου και αφανίστηκε. Όταν πλέον εξαλείφθηκε και η σκοτομήνη της ειδωλολατρίας, τα σκήπτρα των Ρωμαίων περιήλθαν σε πιστούς βασιλείς. Καθώς αυτοί επεδείκνυαν ζήλο στο να τιμούν με κάθε τρόπο τον Χριστό και τους αποστόλους Του, φανερώνεται σε αυτούς και αυτή η αποστολική αλυσίδα· και από αυτούς μεταφέρεται στη βασιλεύουσα των πόλεων και εναποτίθεται επάξια στον ιερό ναό του αποστόλου, την οποία τιμούμε και ασπαζόμαστε, όπως ακριβώς το ίδιο το θαυματουργό του σκήνωμα.

Πρέπει λοιπόν να αναλογιστούμε, εάν τα όσα ενεργούνται είναι τέτοια, πόσο σπουδαίος ήταν εκείνος που τα ενεργούσε, και εάν τα αντικείμενα που μετέχουν παρέχουν τόσο μεγάλα θαύματα, πόσο μεγάλο πρέπει να θεωρούμε εκείνον από τον οποίο αυτά λαμβάνουν τη χάρη. Διότι είναι ανώτερο εκείνο μέσω του οποίου τελείται κάτι από εκείνο μέσα στο οποίο βρίσκεται, έχοντας σχέση αιτίου προς αιτιατό, και ύψωμα και αξίωμα δεκτικού προς υποδεέστερο. Εάν δε μου έδινε κάποιος να δω και τα σανδάλια αυτού και τα ιμάτια, τα οποία είχε διαταχθεί από τον άγγελο να φορέσει, θα τα ασπαζόμουν, θα τα αγκάλιαζα και θα τα έκρυβα ως ουράνιο δώρο στα ταμεία της καρδιάς μου. Συνάπτοντας λοιπόν μια τέτοια ιερή μάχαιρα με τις ιερές και αποστολικές αλυσίδες, φανταζόμαστε ότι βλέπουμε νοητώς εκείνον, και αγγίζοντας και τα δύο, νομίζουμε ότι αγγίζουμε εκείνον. Και σε καμία περίπτωση δεν διαχωρίζουμε στη σκέψη μας εκείνα που τοπικά απέχουν και διαχωρίζονται μεταξύ τους. Αλλά, αποτυπώνοντάς τα στον νου μας και ενώνοντας και συνάπτοντας διά της πίστεως σε ένα και αυτά και εκείνον, κάνουμε την αναφορά μας προς εκείνον που έπαθε για Αυτόν.

Και είπε ο άγγελος προς αυτόν: «Ζώσου και φόρεσε τα σανδάλια σου». Και πάλι εδώ αποδεικνύεται ότι το γεγονός δεν ήταν αποτέλεσμα παράνομης πράξεως· διότι κανείς, όταν βιάζεται και θέλει να διαρρήξει τη φυλακή, δεν επιδεικνύει τόση φροντίδα ώστε να πάρει τα σανδάλια του και να ζωστεί. Και έπραξε έτσι. Και του λέγει: «Περιβλήσου το ιμάτιό σου και ακολούθησέ με». Και αφού βγήκε, τον ακολουθούσε· και δεν γνώριζε ότι ήταν αληθινό αυτό που γινόταν από τον άγγελο, αλλά νόμιζε ότι έβλεπε όραμα. Αφού δε πέρασαν την πρώτη και τη δεύτερη φρουρά, έφτασαν στη σιδερένια πύλη που οδηγούσε στην πόλη, η οποία άνοιξε μόνη της σε αυτούς. Ιδού και δεύτερο σημείο. Όταν απομακρύνθηκε ο άγγελος, τότε αντελήφθη ο Πέτρος. Και αφού εξήλθαν, προχώρησαν έναν δρόμο, και αμέσως ο άγγελος απομακρύνθηκε από αυτόν. Και ο Πέτρος, όταν συνήλθε, είπε: «Τώρα γνωρίζω αληθινά ότι ο Κύριος εξαπέστειλε τον άγγελό Του και με ελευθέρωσε από το χέρι του Ηρώδη και από όλα όσα προσδοκούσε ο λαός των Ιουδαίων».

Κανείς δεν έβλεπε το φως, παρά μόνο ο ίδιος, και νόμιζε ότι πρόκειται για όραμα· έτσι ακριβώς δεν αντιλαμβάνονται τις ευεργεσίες του Θεού όσοι κοιμούνται. Είπε δε ο άγγελος προς αυτόν, αναφέρει το κείμενο: Ζώσου και φόρεσε τα σανδάλια σου. Και έπραξε έτσι. Και του λέει: Φόρεσε το ιμάτιό σου και ακολούθησέ με. Και αφού βγήκε, τον ακολούθησε, και δεν γνώριζε ότι είναι αληθινό αυτό που συνέβαινε μέσω του αγγέλου, αλλά νόμιζε ότι έβλεπε όραμα. Αφού πέρασαν δε την πρώτη και τη δεύτερη φρουρά, έφτασαν στη σιδερένια πύλη που οδηγούσε στην πόλη, η οποία άνοιξε από μόνη της για εκείνους. Και αφού εισήλθαν, προχώρησαν έναν δρόμο, και αμέσως ο άγγελος απομακρύνθηκε από αυτόν.

Όπως ακριβώς ανέφερα, κανείς δεν τα εξετάζει αυτά, κανείς δεν τα ερευνά, κανείς δεν λέει στον εαυτό του τίποτα από αυτά. Θέλετε να προσθέσω και άλλα; «Εάν κάποιος δεν απαρνηθεί», λέει ο Χριστός, «όλα του τα υπάρχοντα, δεν είναι άξιός μου». Τι συμβαίνει όταν λέει: «Δύσκολα θα εισέλθει πλούσιος στη βασιλεία των ουρανών»; Και τι όταν λέει: «Αλίμονο σε εσάς τους πλουσίους, διότι έχετε ήδη λάβει την παρηγοριά σας»; Κανείς δεν το εξετάζει αυτό, κανείς δεν το συλλογίζεται, κανείς δεν συζητά με τον εαυτό του, αλλά για τα ζητήματα των άλλων όλοι κάθονται ως αυστηροί εξεταστές. Αλλά τούτο σημαίνει το να τους καθιστά κανείς κοινωνούς των εγκλημάτων. Προκειμένου όμως, χάριν εσάς, να τους απαλλάξω και από εκείνα για τα οποία λέτε ότι οι ιερείς είναι υπόλογοι, ακούστε: διότι το να είστε πεπεισμένοι για αυτούς ότι παραβαίνουν τον νόμο του Θεού, συνιστά μεγάλη ροπή προς το κακό. Εμπρός, λοιπόν, ας εξετάσουμε και εκείνα: Είπε ο Χριστός: «Μην αποκτήσετε χρυσό, μήτε άργυρο, μήτε δύο χιτώνες, μήτε υποδήματα, μήτε ζώνη, μήτε ραβδί». Τι λοιπόν, πες μου; Ο Πέτρος ενεργούσε αντίθετα προς την εντολή; Πώς όχι, αφού είχε και ζώνη και ιμάτιο και υποδήματα; Διότι, το ότι τα είχε, άκου τον άγγελο που του λέει: «Ζώσου και υπόδησαι τα σανδάλιά σου». Καίτοι δεν υπήρχε τόσο μεγάλη ανάγκη γι' αυτά τα υποδήματα· επειδή ήταν δυνατό εκείνον τον καιρό να κυκλοφορεί κανείς και ανυπόδητος, ενώ η μεγάλη ανάγκη είναι τον χειμώνα· αλλά παρ' όλα αυτά είχε. Τι ισχύει δε για τον Παύλο;

Όταν λοιπόν ο άγγελος τον ξύπνησε ενώ κοιμόταν και τον έβγαλε από το δεσμωτήριο, λέει: «Φόρεσε τα σανδάλια σου, φόρεσε το ιμάτιό σου και ακολούθησέ με». Αλλά και ο Παύλος, γράφοντας στον Τιμόθεο, λέει: «Τον φελόνη, τον οποίο άφησα στην Τρωάδα στον Κάρπο, φέρε τον όταν έρθεις, καθώς και τα βιβλία, προπάντων τις περγαμηνές».

Και: «Αργά το Σάββατο», λέει ο θείος Ματθαίος, «καθώς ξημέρωνε η πρώτη ημέρα της εβδομάδας, ήρθε η Μαρία η Μαγδαληνή και η άλλη Μαρία για να δουν τον τάφο. Και ιδού, έγινε μεγάλος σεισμός, διότι άγγελος Κυρίου κατέβηκε από τον ουρανό, πλησίασε, αποκύλισε τον λίθο από τη θύρα του μνημείου και καθόταν πάνω σε αυτόν· η όψη του ήταν σαν αστραπή, και το ένδυμά του λευκό σαν το χιόνι». Διότι με διαφορετικό τρόπο η γυναίκα αυτή, έχοντας πλησιάσει τον θείο τάφο, με διαφορετικό τρόπο παρατηρούσε και τους αγγέλους. Και ο Πέτρος, η πλέον τιμημένη κορυφή των αποστόλων, ενώ φρουρούνταν στη φυλακή από τέσσερις τετράδες στρατιωτών δεμένος με δύο αλυσίδες, και ενώ ο Ηρώδης επρόκειτο να τον παρουσιάσει, ιδού, άγγελος Κυρίου παρουσιάστηκε στη φυλακή, και φως έλαμψε μέσα σε αυτήν, και αφού χτύπησε την πλευρά του Πέτρου και τον σήκωσε γρήγορα, έπεσαν αμέσως οι αλυσίδες από τα χέρια και τα πόδια του, και βγαίνοντας τον ακολουθούσε· και ο Πέτρος νόμιζε ότι έβλεπε όραμα.