Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 15:24

Ασφάλισε την ψυχή σου, ώστε ποτέ να μην φας τίποτα από αυτά που έχουν προσφερθεί στα είδωλα. Διότι για αυτά τα φαγητά δεν έχει υπάρξει μέριμνα μόνο από εμένα τώρα, αλλά ήδη και από τους αποστόλους και από τον Ιάκωβο, τον επίσκοπο αυτής της εκκλησίας. Και γράφουν οι απόστολοι και οι πρεσβύτεροι προς όλα τα έθνη καθολική επιστολή, να απέχουν πρωτίστως από τα ειδωλόθυτα, και έπειτα από το αίμα και από το πνικτό. Διότι πολλοί από τους ανθρώπους, όντας θηριώδεις και ζώντας σαν σκυλιά, από τη μία ρουφούν το αίμα, μιμούμενοι τον τρόπο των πιο άγριων θηρίων, και από την άλλη καταβροχθίζουν τα πνιγμένα χωρίς φειδώ. Εσύ όμως, ο δούλος του Χριστού, όταν τρως, να φροντίζεις να τρως με ευλάβεια. Και για τα φαγητά, αυτά είναι αρκετά.

Συμβούλευσε να αποθούμε τη δόξα, την τιμή και τους επαίνους που προέρχονται από τους ανθρώπους, και να μην τα αποδεχόμαστε καθόλου στον νου μας, αλλά να περιμένουμε την αληθινή δόξα και τον έπαινο μόνο από τον Θεό, όπως έχει προαναφερθεί. Διότι ο Κύριος δεν δίδαξε να μην γίνεται γνωστό στους ανθρώπους κάποιο καλό που επιτελούμε. Πώς θα ήταν δυνατόν κάτι τέτοιο, όταν σε άλλες περιπτώσεις προέτρεψε να λάμψουν ως φως τα καλά μας έργα μπροστά στους ανθρώπους, ώστε να γίνονται προς δόξαν του Θεού; Διότι λέει: «Για να δουν τα καλά σας έργα και να δοξάσουν τον Πατέρα σας που βρίσκεται στους ουρανούς». Και οι Απόστολοι εξάλλου, νομοθετώντας δια του Πνεύματος να μην επιβαρύνουν καθόλου τους προερχόμενους από τα έθνη, παρά μόνο να τηρούν τα απολύτως αναγκαία, δηλαδή την αποχή από την πορνεία, τα ειδωλόθυτα, το πνικτό κρέας και το αίμα, αποσιώπησαν το μεγάλο πλήθος των εντολών από πολλή και αμέτρητη αγαθότητα και συγκατάβαση. Τούτο το έπραξαν ώστε, ελαφρώνοντας τον ζυγό της νοητής και νηπιώδους ηλικίας τους, να τους προτρέψουν πρώτα να εισέλθουν στην πίστη εγκαταλείποντας την ειδωλολατρία, προκειμένου οι πιστοί, υπακούοντας σταδιακά στον λόγο της αλήθειας, να αξιωθούν να φτάσουν στα ανώτερα παραγγέλματα των εντολών και στην πνευματική αύξηση.

Αυτός δε είναι, αγαπητοί, ένας από αυτούς που την εποχή των αποστόλων προκάλεσαν την ταραχή, όταν ο Ιάκωβος και οι συν αυτώ έγραψαν επιστολή στην Αντιόχεια, λέγοντας ότι «μάθαμε πως κάποιοι από εμάς ήλθαν προς εσάς και σας αναστάτωσαν με λόγια, στους οποίους δεν δώσαμε τέτοια εντολή»· και αυτός είναι ένας από εκείνους που εναντιώθηκαν στον άγιο Πέτρο, επειδή εισήλθε στο σπίτι του αγίου Κορνηλίου, όταν εκείνος τον προσκάλεσε έχοντας αξιωθεί να δει οπτασία αγγέλου, ενώ ο Πέτρος δίσταζε και είδε το όραμα με το σεντόνι και τα όσα υπήρχαν μέσα σε αυτό, και άκουσε από τον Κύριο να μην αποκαλεί τίποτε κοινό ή ακάθαρτο. Αυτός, λοιπόν, όταν ο Πέτρος ανέβηκε στην Ιερουσαλήμ, υποκινούσε εναντίον του τα πλήθη των περιτμημένων, λέγοντας ότι «εισήλθε σε άνδρες που έχουν ακροβυστία». Το έπραξε δε αυτό ο Κήρινθος προτού κηρύξει στην Ασία το δικό του κήρυγμα και πέσει στο βαθύτερο βάραθρο της απώλειάς του. Διότι, επειδή ήταν ο ίδιος περιτμημένος, αναζήτησε την πρόφαση μέσω της περιτομής, δήθεν λόγω της αντιδικίας του με τους πιστούς που βρίσκονταν σε ακροβυστία. 3. Επειδή όμως ο Κύριος πάντοτε μεριμνά για την ανθρωπότητα και διασφαλίζει τη σαφήνεια της αλήθειας στους υιούς της αλήθειας, και έχοντας δώσει στον άγιο απόστολο Πέτρο τη χάρη να ελέγξει αυτόν και τους οπαδούς του, γίνεται φανερή η άνοια του Κηρίνθου.

Τότε φάνηκε καλό στους αποστόλους και στους πρεσβυτέρους μαζί με όλη την Εκκλησία, αφού εξέλεξαν άνδρες από ανάμεσά τους, να τους στείλουν στην Αντιόχεια μαζί με τον Παύλο και τον Βαρνάβα, δηλαδή τον Ιούδα που επονομαζόταν Βαρσαβάς και τον Σίλα, άνδρες που κατείχαν ηγετική θέση μεταξύ των αδελφών, γράφοντας μέσω αυτών τα εξής. Πρόσεξε ότι αυτοί δεν νομοθετούν αυτά τα πράγματα απλώς· αλλά, προκειμένου να καταστεί αξιόπιστη η απόφασή τους, στέλνουν τους δικούς τους ανθρώπους, ώστε να μην είναι πλέον ύποπτοι αυτοί που συνοδεύουν τον Παύλο. Και πρόσεξε με πόσο έντονο τρόπο συντάσσουν την επιστολή τους, στηλιτεύοντας εκείνους. «Οι απόστολοι, οι πρεσβύτεροι και οι αδελφοί, προς τους αδελφούς από τα έθνη που βρίσκονται στην Αντιόχεια, στη Συρία και στην Κιλικία, χαίρετε. Επειδή ακούσαμε ότι μερικοί που προήλθαν από εμάς σας ετάραξαν, αναστατώνοντας τις ψυχές σας με τα λόγια τους και λέγοντάς σας να περιτέμνετε τα παιδιά σας και να τηρείτε τον νόμο, ανθρώπους στους οποίους δεν δώσαμε καμία τέτοια εντολή». Αυτή η κατηγορία είναι αρκετή για την προπέτειά τους, και συγχρόνως αντάξια της επιείκειας των αποστόλων, οι οποίοι δεν ανέφεραν τίποτε περισσότερο.

γ΄. Πρόσεξε πώς δεν λένε τίποτε το βαρύ και προσβλητικό εναντίον εκείνων, αλλά αποβλέπουν μόνο σε ένα πράγμα, στο να ανατρέψουν αυτό που είχε γίνει· διότι αυτό έκανε και όσους στασίαζαν εκεί να συμφωνήσουν. Δεν είπαν: «Οι απατεώνες, οι διαφθορείς» και όλα τα παρόμοια· μολονότι όπου χρειαζόταν το κάνει αυτό ο Παύλος, όπως όταν λέει: «Ω, εσύ που είσαι γεμάτος από κάθε δόλο»· εδώ όμως, εφόσον το ζήτημα διευθετήθηκε, δεν υπήρχε πλέον τέτοια ανάγκη. Και πρόσεξε, δεν αναφέρουν ότι «κάποιοι από εμάς σας έδωσαν εντολή να τηρείτε τον νόμο», αλλά: «Σας τάραξαν με λόγια αναστατώνοντας». Τίποτε δεν είναι πιο εύστοχο από αυτή τη λέξη· κανείς δεν μίλησε έτσι. Αναστατώνοντας, λέει, τις ήδη στερεωμένες ψυχές, σαν να γκρεμίζουν σε μια οικοδομή όσα είχαν κατασκευαστεί από εκείνους. «Στους οποίους», λέει, «δεν δώσαμε εμείς καμία τέτοια εντολή». «Μας φάνηκε, λοιπόν, καλό, αφού καταλήξαμε σε ομοφωνία μαζί με τους αγαπητούς». Εφόσον είναι αγαπητοί, δεν πρόκειται να τους περιφρονήσουν· εφόσον παρέδωσαν τις ψυχές τους, είναι και οι ίδιοι αξιόπιστοι. «Αποστείλαμε λοιπόν», λέει, «τον Ιούδα και τον Σίλα, για να σας αναγγείλουν και οι ίδιοι τα ίδια προφορικώς». Διότι έπρεπε να μην υπάρχει μόνο η επιστολή, για να μην πουν ότι την απέσπασαν με δόλο, ή ότι είπαν άλλα αντ' άλλων. Το εγκώμιο για τον Παύλο τούς έκλεισε τα στόματα. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, ούτε ο Παύλος έρχεται μόνος του ούτε ο Βαρνάβας, αλλά έρχονται και άλλοι από την Εκκλησία –ώστε να μην θεωρηθεί ύποπτος, επειδή ο ίδιος υπερασπιζόταν το δόγμα– ούτε πάλι προσέρχονται μόνο εκείνοι από τα Ιεροσόλυμα. Δείχνει πόσο αξιόπιστοι είναι· όχι εξισώνοντας τους εαυτούς τους, λέει· δεν έχουν τόση παραφροσύνη.

Σχετικά με το τέταρτο, για να μιλήσουμε συνοπτικά, στις Πράξεις των Αποστόλων είναι γραμμένο κατά λέξη ως εξής: «Οι απόστολοι, οι πρεσβύτεροι και οι αδελφοί, προς τους πιστούς από τα έθνη, χαίρετε· φάνηκε καλό στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς να μη σας επιβάλουμε κανένα επιπλέον βάρος, εκτός από αυτά τα αναγκαία: να απέχετε από τα ειδωλόθυτα, και από το αίμα, και από το πνικτό, και από την πορνεία· από τα οποία, αν προφυλάσσετε τους εαυτούς σας, θα πράξετε καλώς». Ακολουθώντας αυτές τις διατάξεις, και η Έκτη Σύνοδος αποφαίνεται στον εξηκοστό έβδομο κανόνα της: «Αν κάποιος από τώρα επιχειρήσει να φάει αίμα ζώου, με οποιονδήποτε τρόπο, αν μεν είναι κληρικός να καθαιρείται, αν δε λαϊκός να αφορίζεται».