Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 15:26

Ασφάλισε την ψυχή σου, ώστε ποτέ να μην φας τίποτα από αυτά που έχουν προσφερθεί στα είδωλα. Διότι για αυτά τα φαγητά δεν έχει υπάρξει μέριμνα μόνο από εμένα τώρα, αλλά ήδη και από τους αποστόλους και από τον Ιάκωβο, τον επίσκοπο αυτής της εκκλησίας. Και γράφουν οι απόστολοι και οι πρεσβύτεροι προς όλα τα έθνη καθολική επιστολή, να απέχουν πρωτίστως από τα ειδωλόθυτα, και έπειτα από το αίμα και από το πνικτό. Διότι πολλοί από τους ανθρώπους, όντας θηριώδεις και ζώντας σαν σκυλιά, από τη μία ρουφούν το αίμα, μιμούμενοι τον τρόπο των πιο άγριων θηρίων, και από την άλλη καταβροχθίζουν τα πνιγμένα χωρίς φειδώ. Εσύ όμως, ο δούλος του Χριστού, όταν τρως, να φροντίζεις να τρως με ευλάβεια. Και για τα φαγητά, αυτά είναι αρκετά.

Συμβούλευσε να αποθούμε τη δόξα, την τιμή και τους επαίνους που προέρχονται από τους ανθρώπους, και να μην τα αποδεχόμαστε καθόλου στον νου μας, αλλά να περιμένουμε την αληθινή δόξα και τον έπαινο μόνο από τον Θεό, όπως έχει προαναφερθεί. Διότι ο Κύριος δεν δίδαξε να μην γίνεται γνωστό στους ανθρώπους κάποιο καλό που επιτελούμε. Πώς θα ήταν δυνατόν κάτι τέτοιο, όταν σε άλλες περιπτώσεις προέτρεψε να λάμψουν ως φως τα καλά μας έργα μπροστά στους ανθρώπους, ώστε να γίνονται προς δόξαν του Θεού; Διότι λέει: «Για να δουν τα καλά σας έργα και να δοξάσουν τον Πατέρα σας που βρίσκεται στους ουρανούς». Και οι Απόστολοι εξάλλου, νομοθετώντας δια του Πνεύματος να μην επιβαρύνουν καθόλου τους προερχόμενους από τα έθνη, παρά μόνο να τηρούν τα απολύτως αναγκαία, δηλαδή την αποχή από την πορνεία, τα ειδωλόθυτα, το πνικτό κρέας και το αίμα, αποσιώπησαν το μεγάλο πλήθος των εντολών από πολλή και αμέτρητη αγαθότητα και συγκατάβαση. Τούτο το έπραξαν ώστε, ελαφρώνοντας τον ζυγό της νοητής και νηπιώδους ηλικίας τους, να τους προτρέψουν πρώτα να εισέλθουν στην πίστη εγκαταλείποντας την ειδωλολατρία, προκειμένου οι πιστοί, υπακούοντας σταδιακά στον λόγο της αλήθειας, να αξιωθούν να φτάσουν στα ανώτερα παραγγέλματα των εντολών και στην πνευματική αύξηση.

«Αφού εκλέξαμε», είπε, «άνδρες από αναμεσά μας». Έπειτα, για να μη φανεί ότι η αποστολή εκείνων αποτελεί δυσφήμιση του Παύλου και του Βαρνάβα, δες τα εγκώμιά τους: «Σε ανθρώπους», λέει, «που έχουν παραδώσει τις ψυχές τους υπέρ του ονόματος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Στείλαμε, λοιπόν, τον Ιούδα και τον Σίλα, για να σας αναγγείλουν και αυτοί προφορικά τα ίδια. Διότι φάνηκε καλό στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς». Άρα, δεν υπάρχει τίποτε το ανθρώπινο, εάν το Πνεύμα τα εγκρίνει αυτά. «Να μη σας επιβληθεί κανένα επιπλέον βάρος». Πάλι ονομάζει τον νόμο βάρος. Έπειτα δικαιολογείται και για αυτά τα ίδια: «Εκτός από αυτά τα αναγκαία: να απέχετε από τα ειδωλόθυτα, από το πνικτό, από την πορνεία και από το αίμα· από τα οποία εάν προφυλάσσετε τους εαυτούς σας, θα πράξετε άριστα». Αυτά δεν τα όριζε η Καινή Διαθήκη· διότι πουθενά δεν μίλησε για αυτά ο Χριστός· αλλά τα λαμβάνουν από τον Νόμο. «Και από το πνικτό», λέει. Εδώ αποτρέπει τον φόνο. «Αυτοί λοιπόν, αφού αναχώρησαν, ήλθαν στην Αντιόχεια, και συγκεντρώνοντας το πλήθος, επέδωσαν την επιστολή. Όταν δε την ανέγνωσαν, χάρηκαν για την παράκληση». Έπειτα, δηλώνοντας ότι και εκείνοι τους παρακάλεσαν, πρόσθεσε: «Ο Ιούδας και ο Σίλας, επειδή ήταν και αυτοί προφήτες, με πολλά λόγια παρακάλεσαν τους αδελφούς και τους στήριξαν. Αφού δε παρέμειναν εκεί κάποιο διάστημα, απολύθηκαν με ειρήνη από τους αδελφούς προς τους αποστόλους».

Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο πρόσθεσε και τη φράση: «Σε ανθρώπους που έχουν παραδώσει τη ζωή τους υπέρ του ονόματος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού». Και για ποιον λόγο είπε: «Φάνηκε καλό στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς», μολονότι αρκούσε να πει: «Στο Άγιο Πνεύμα»; Το μεν «Στο Άγιο Πνεύμα», για να μη νομίσουν ότι η απόφαση είναι ανθρώπινη· το δε «σε εμάς», για να διδαχθούν ότι και οι ίδιοι την αποδέχονται, αν και προέρχονταν από την περιτομή. «Να μην σας επιβληθεί», λέει, «κανένα επιπλέον βάρος». Αυτά τα λέγουν, επειδή ο λόγος απευθυνόταν σε ανθρώπους που ήταν ακόμη ασθενείς και φοβισμένοι· γι' αυτό και προστίθεται αυτό. Δείχνει δε ότι ο λόγος δεν είναι προϊόν συγκατάβασης, ούτε ειπώθηκε επειδή τους λυπήθηκαν σαν να ήταν ασθενείς, αλλά το αντίθετο· διότι ήταν μεγάλος ο σεβασμός των διδασκάλων, επειδή εκείνο αποτελούσε περιττό βάρος. Πρόσεξε ότι πρόκειται για σύντομη επιστολή που δεν περιέχει τίποτε περισσότερο, ούτε ρητορικές κατασκευές ούτε συλλογισμούς, αλλά πρόσταγμα· διότι αποτελούσε νομοθεσία του Πνεύματος. Διαρκώς το αποκαλούν βάρος. Και πάλι, αφού συγκέντρωσαν το πλήθος, επέδωσαν την επιστολή. Μετά την επιστολή, και οι ίδιοι τους προτρέπουν με τον λόγο τους· διότι έπρεπε να γίνει και αυτό, ώστε να απαλλαγούν από κάθε υποψία. «Και αυτοί», λέει, «όντας προφήτες, με εκτενή λόγο παρηγόρησαν και στήριξαν τους αδελφούς». Εδώ καταδεικνύει την αξιοπιστία. Διότι βεβαίως μπορούσε και ο Παύλος, αλλά έπρεπε να μιλήσουν αυτοί. Αφού δε παρέμειναν εκεί για κάποιο χρονικό διάστημα, αναχώρησαν με ειρήνη. Δεν υπάρχει πλέον διένεξη, δεν υπάρχει πλέον αποστροφή.

Σχετικά με το τέταρτο, για να μιλήσουμε συνοπτικά, στις Πράξεις των Αποστόλων είναι γραμμένο κατά λέξη ως εξής: «Οι απόστολοι, οι πρεσβύτεροι και οι αδελφοί, προς τους πιστούς από τα έθνη, χαίρετε· φάνηκε καλό στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς να μη σας επιβάλουμε κανένα επιπλέον βάρος, εκτός από αυτά τα αναγκαία: να απέχετε από τα ειδωλόθυτα, και από το αίμα, και από το πνικτό, και από την πορνεία· από τα οποία, αν προφυλάσσετε τους εαυτούς σας, θα πράξετε καλώς». Ακολουθώντας αυτές τις διατάξεις, και η Έκτη Σύνοδος αποφαίνεται στον εξηκοστό έβδομο κανόνα της: «Αν κάποιος από τώρα επιχειρήσει να φάει αίμα ζώου, με οποιονδήποτε τρόπο, αν μεν είναι κληρικός να καθαιρείται, αν δε λαϊκός να αφορίζεται».