Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 15:29

Κάτι τέτοιο συμβαίνει και με όσους καλούνται από την ελληνική πλάνη· διότι θεραπεύονται από τους μυσταγωγούς χωρίς να σκληραγωγούνται υπερβολικά και χωρίς να βαδίζουν αμέσως τον τραχύ δρόμο, αλλά σαν να τρέφονται με γάλα μέσω μιας ήπιας αγωγής και να προοδεύουν σιγά-σιγά προς τον τέλειο άνδρα, στο μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού. Γι' αυτό άλλωστε έδωσε εντολή στους αγίους αποστόλους να βαπτίζουν όλα τα έθνη στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, και να τα διδάσκουν να τηρούν όλα όσα τους παρήγγειλε. Εκείνοι, αν και ήθελαν να το πράξουν αυτό, στην αρχή δεν επέβαλαν κανένα βαρύ φορτίο στους πιστούς, χρησιμοποιώντας διδακτική δεξιοτεχνία. Διότι έγραψαν σε όσους προέρχονταν από τα έθνη: «Φάνηκε καλό στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς, να μην σας επιβάλλουμε κανένα επιπλέον βάρος, παρά μόνο να απέχετε από την πορνεία, από το πνιγμένο κρέας και από το αίμα». Γράφει επίσης σε κάποιους ο πανάριστος Παύλος ότι: «Σας πότισα γάλα και όχι στερεά τροφή, διότι δεν μπορούσατε ακόμα, αλλά ούτε και τώρα μπορείτε». Η στερεά τροφή όμως είναι για τους τέλειους, για εκείνους που, λόγω της συνεχούς άσκησης, έχουν τα αισθητήρια της καρδιάς τους γυμνασμένα στη διάκριση του καλού και του κακού. Επομένως, «θα σηκωθούν στους ώμους», λέει, «οι γιοι σου και οι θυγατέρες σου, και τότε θα δεις και θα φοβηθείς, και θα εκσταθείς», δηλαδή, θα θαυμάσεις. Διότι έτσι κάπου λέει και ο θεσπέσιος Αββακούμ: «Κύριε, άκουσα το άγγελμά σου και φοβήθηκα· κατενόησα τα έργα σου και έμεινα έκθαμβος».

Αυτοί, λοιπόν, οι μεγάλοι και επιφανέστατοι θα στάξουν γλυκύτητα, και σαν να τον αλείφουν με μέλι, θα εκφέρουν τον λόγο περί του Σωτήρα, ώστε καθένας από αυτούς που συμμετείχαν να ανακράξει από μεγάλη χαρά: «Πόσο γλυκά είναι στον φάρυγγά μου τα λόγια σου, περισσότερο από μέλι και κηρήθρα στο στόμα μου.» Διότι ο λόγος των αγίων είναι πάντοτε γλυκύς σε εκείνους που αγαπούν να ευαρεστούν τον Θεό. Τέτοιοι, λοιπόν, μπορεί να θεωρηθούν τα όρη, και πολύ δικαιολογημένα. Και λέμε ότι βουνά είναι εκείνοι που υπολείπονται λίγο από την υπεροχή εκείνων και υστερούν στο μέτρο της πνευματικής τους πολιτείας, αλλά στέκονται και αυτοί ψηλά και ξεπερνούν κατά πολύ τους άλλους. Αυτοί προσφέρουν στις ψυχές εκείνων που μόλις πίστεψαν το λογικό και άδολο γάλα, χορηγώντας τροφή που ταιριάζει σε νήπια, διότι η στερεά τροφή είναι για τους τέλειους, ενώ το γάλα είναι το πιο κατάλληλο για τα νήπια. Και σε καμία περίπτωση δεν λέμε ότι το μέτρο της διάνοιάς τους περιορίζεται μόνο στο να μπορούν να προσφέρουν γάλα στα νήπια. Διότι, ενώ έχουν την ικανότητα, και μάλιστα πολύ επιδέξια, αν το επέλεγαν, να μπορούν να μοιράζουν σε αυτούς που έχουν πιο σταθερή πνευματική κατάσταση τις πιο στερεές τροφές, θυμούνται τη Γραφή που λέει: «Να γνωρίζεις καλά τις ψυχές του ποιμνίου σου». Γι' αυτό και οι θεσπέσιοι μαθητές, παρόλο που ο Χριστός μας έχει δώσει άπειρες εντολές, σε αυτούς που πίστεψαν από τα έθνη, από εκκλησιαστική οικονομία έγραψαν ότι πρέπει να φυλάγονται «από την πορνεία, το πνικτό κρέας και το αίμα».

Όταν όμως κάποιος τον προκαλεί, εκείνος που ασκείται στην πραότητα, αν δεν έχει ακόμη εξασκηθεί επαρκώς σε αυτήν, δεν θα παρασυρθεί εύκολα σε οργή; ΠΑΛΛ. Έτσι νομίζω. ΚΥΡ. Και ο έμπειρος σοφός θα αναμετρηθεί με σοφούς, και θα αντιπαρατάξει με γενναιότητα την ορθότητα των λογισμών του ενάντια στις πανουργίες τους; ΠΑΛΛ. Αλήθεια. ΚΥΡ. Και τι γίνεται με εκείνον που έχει κατορθώσει την πραότητα; Δεν του είναι δύσκολο να οργιστεί, ακόμη κι αν κάποιες φορές κάποιοι τον υποκινούν προς αυτό; ΠΑΛΛ. Συμφωνώ. ΚΥΡ. Ορθά λοιπόν ο νόμος, προσωποποιώντας εύστοχα με μορφή γυναίκας την αρετή που συνοικεί με τους αγίους, αναφέρει: «Εάν κάποιος πάρει πρόσφατα γυναίκα, δεν θα βγει στον πόλεμο, και δεν θα του επιβληθεί καμία άλλη υποχρέωση· θα μείνει αμέριμνος στο σπίτι του. Για έναν ολόκληρο χρόνο θα ευφραίνει τη γυναίκα που πήρε». Διότι δεν επιτρέπει να επιβαρύνεται με κόπους και διωγμούς αυτός που είναι τρόπον τινά αρχάριος και του οποίου η προθυμία για το αγαθό είναι ακόμη νεαρή, αλλά ορίζει να μένει απερίσπαστος στον εαυτό του, ώστε, θερμαινόμενος, να συνδεθεί στενά με τη φιλοστοργία προς την αρετή. Κάτι παρόμοιο θα διαπιστώσουμε ότι έπραξαν και οι άγιοι Απόστολοι, οι οποίοι, προς εκείνους που επιστρέφουν από τα έθνη και έχουν κληθεί πρόσφατα στην επίγνωση του Θεού, γράφουν με σαφήνεια: «Διότι φάνηκε καλό στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς, να μη σας επιβάλουμε κανένα πρόσθετο βάρος, παρά μόνο να απέχετε από την πορνεία, το πνικτό κρέας και το αίμα».

Διότι, για εκείνους που μόλις τώρα έχουν κληθεί διά της πίστεως, και βρίσκονται ακόμη σε νηπιώδη κατάσταση, ο καρπός είναι μικρός. Γνωρίζοντας αυτό οι θεσπέσιοι μαθητές, γράφουν προς αυτούς που προέρχονται από τα έθνη, και, παρότι έχει δοθεί από τον Χριστό το πλήθος της ευαγγελικής εντολής, τους παραγγέλλουν ότι πρέπει να φυλάσσονται από την πορνεία, το πνικτό κρέας και το αίμα. Και έλεγαν ότι, κάνοντας αυτά, θα πράξουν σωστά. Διότι, βεβαίως, δεν πρέπει να καταβαρύνεται με υπερβολικά φορτικά καθήκοντα ο τρυφερός ακόμη και νηπιώδης νους. Ο νόμος προσέθετε, επίσης, ότι πρέπει να ζητείται από όσους είναι εξήντα ετών και άνω, για μεν τον άνδρα, δεκαπέντε δίδραχμα, για δε τη γυναίκα, δέκα. Διότι εκείνο που ήδη έχει κλίνει προς την ανημποριά και την αδράνεια, δεν είναι δυνατόν να έχει μεγάλη ευκαρπία, όπως ακριβώς και τα φυτά που γηράσκουν, καθώς παλιώνει η ρίζα τους, φαίνονται να δυσκολεύονται στην παραγωγή ώριμων καρπών.

Διότι δειλοί είναι όλοι όσοι εμπλέκονται σε αυτά, και όχι μόνο ακατάλληλοι για τον νοητό πόλεμο, αλλά θα μπορούσαν να γίνουν και σε άλλους αίτιοι δειλίας και φυγής. Διότι τους κάνει να οπισθοχωρούν η προσκόλληση στα προαναφερθέντα πάθη, και οι κακές συναναστροφές φθείρουν τα καλά ήθη. Γι' αυτό και ο μέγας Παύλος, επιπλήττοντας αυτούς που τον εμπόδιζαν να ανεβεί στα Ιεροσόλυμα, έλεγε: «Τι κάνετε, κλαίγοντας και συνθλίβοντάς μου την καρδιά; Διότι εγώ είμαι έτοιμος όχι μόνο να δεθώ, αλλά και να πεθάνω υπέρ του ονόματος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού». Εάν δε κάποιος έχει πάρει γυναίκα προσφάτως, δεν θα βγει στον πόλεμο· για έναν ολόκληρο χρόνο θα ευφραίνει τη γυναίκα του, την οποία πήρε. Διότι δεν πρέπει αυτός που μόλις έλαβε την αρετή ως σύνοικό του να εξάγεται σε κόπους και διωγμούς, μέχρις ότου δεθεί στενά με τη φιλοστοργία της· αυτό άλλωστε υποδήλωσε η ετήσια ευφροσύνη. Κάτι τέτοιο έπραξαν και οι απόστολοι, στέλνοντας επιστολή σε αυτούς από τα έθνη που μόλις είχαν προσέλθει στην ευσέβεια. «Διότι φάνηκε καλό», λέει, «στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς να μην σας επιθέσουμε κανένα επιπλέον βάρος, παρά μόνο να απέχετε από την πορνεία, το πνικτό, το αίμα και τα ειδωλόθυτα». Εάν κάποιος ανοίξει λάκκο και δεν τον σκεπάσει με κάλυμμα, και πέσει εκεί μοσχάρι ή γάιδαρος, ο κύριος του λάκκου θα καταβάλει αργύρια στον κύριό του· ενώ το νεκρό ζώο θα ανήκει στον ίδιο.

Ασφάλισε την ψυχή σου, ώστε ποτέ να μην φας τίποτα από αυτά που έχουν προσφερθεί στα είδωλα. Διότι για αυτά τα φαγητά δεν έχει υπάρξει μέριμνα μόνο από εμένα τώρα, αλλά ήδη και από τους αποστόλους και από τον Ιάκωβο, τον επίσκοπο αυτής της εκκλησίας. Και γράφουν οι απόστολοι και οι πρεσβύτεροι προς όλα τα έθνη καθολική επιστολή, να απέχουν πρωτίστως από τα ειδωλόθυτα, και έπειτα από το αίμα και από το πνικτό. Διότι πολλοί από τους ανθρώπους, όντας θηριώδεις και ζώντας σαν σκυλιά, από τη μία ρουφούν το αίμα, μιμούμενοι τον τρόπο των πιο άγριων θηρίων, και από την άλλη καταβροχθίζουν τα πνιγμένα χωρίς φειδώ. Εσύ όμως, ο δούλος του Χριστού, όταν τρως, να φροντίζεις να τρως με ευλάβεια. Και για τα φαγητά, αυτά είναι αρκετά.

Διότι, εξαιτίας της συζήτησης στην Αντιόχεια που προκλήθηκε από εκείνους οι οποίοι υποστήριζαν ότι πρέπει να περιτέμνονται και να τηρούν τα έθιμα του Μωυσή, και αφού στάλθηκαν ο Παύλος και ο Βαρνάβας, οι απόστολοι που βρίσκονταν εκεί στα Ιεροσόλυμα ελευθέρωσαν με έγγραφη επιστολή ολόκληρη την οικουμένη από όλες τις νομικές και τυπικές διατάξεις. Όμως δεν απέδωσαν στους εαυτούς τους την αυθεντία μιας τέτοιας πράξης, αλλά ομολογούν αποστέλλοντας εγγράφως: «Διότι φάνηκε καλό στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς, να μην σας επιβάλουμε κανένα επιπλέον βάρος εκτός από αυτά τα αναγκαία: να απέχετε από ειδωλόθυτα, από αίμα, από πνικτό κρέας και από πορνεία». Με αυτά που έγραφαν δήλωναν σαφώς το εξής: ότι, αν και το κείμενο γράφτηκε μέσω ανθρώπων αποστόλων, εντούτοις το διάταγμα είναι οικουμενικό και προέρχεται από το Άγιο Πνεύμα, το οποίο οι γύρω από τον Βαρνάβα και τον Παύλο, αφού το έλαβαν, το εδραίωσαν σε όλη την οικουμένη.

Στην πορνεία, στη μοιχεία, στην ακαθαρσία, στο ψέμα, στην κλοπή, στον φθόνο, στη μαγεία, στη μαντεία, στις επωδές, στον θυμό, στην οργή, στη βλασφημία, στην έχθρα, στην έριδα, στη ζήλια. Αποτάσσομαι τη μέθη, την αργολογία, την υπερηφάνεια, τη νωθρότητα. Αποτάσσομαι τις γελοιότητες και τα κιθαρίσματα, τα δαιμονικά άσματα, την παιδοφθορία, τις οιωνοσκοπίες, τις επικλήσεις πνευμάτων, τις πεταλογραφίες. Αποτάσσομαι τα ειδωλόθυτα, το αίμα, το πνιχτό και το ψόφιο. Και γιατί να λέω πολλά; Διότι δεν είναι η κατάλληλη ώρα για να τα αναφέρω όλα. Αλλά ας προσπεράσουμε τα πολλά και ας πούμε απλώς: αποτάσσομαι όλα όσα τελούνται προς τιμήν του ήλιου, της σελήνης και των άστρων, και σε πηγές και σε δέντρα και σε σταυροδρόμια και σε μαγικά βαψίματα και σε μαντικά ποτήρια και σε πολλά άλλα άτοπα έργα, τα οποία είναι αισχρό ακόμη και να τα λέει κανείς. Όλα αυτά και τα παρόμοια με αυτά τα αποτασσόμαστε κατά την αποταγή του αγίου βαπτίσματος, καθώς όλοι γνωρίζουμε ότι είναι έργα και διδασκαλίες του Διαβόλου.

Συμβούλευσε να αποθούμε τη δόξα, την τιμή και τους επαίνους που προέρχονται από τους ανθρώπους, και να μην τα αποδεχόμαστε καθόλου στον νου μας, αλλά να περιμένουμε την αληθινή δόξα και τον έπαινο μόνο από τον Θεό, όπως έχει προαναφερθεί. Διότι ο Κύριος δεν δίδαξε να μην γίνεται γνωστό στους ανθρώπους κάποιο καλό που επιτελούμε. Πώς θα ήταν δυνατόν κάτι τέτοιο, όταν σε άλλες περιπτώσεις προέτρεψε να λάμψουν ως φως τα καλά μας έργα μπροστά στους ανθρώπους, ώστε να γίνονται προς δόξαν του Θεού; Διότι λέει: «Για να δουν τα καλά σας έργα και να δοξάσουν τον Πατέρα σας που βρίσκεται στους ουρανούς». Και οι Απόστολοι εξάλλου, νομοθετώντας δια του Πνεύματος να μην επιβαρύνουν καθόλου τους προερχόμενους από τα έθνη, παρά μόνο να τηρούν τα απολύτως αναγκαία, δηλαδή την αποχή από την πορνεία, τα ειδωλόθυτα, το πνικτό κρέας και το αίμα, αποσιώπησαν το μεγάλο πλήθος των εντολών από πολλή και αμέτρητη αγαθότητα και συγκατάβαση. Τούτο το έπραξαν ώστε, ελαφρώνοντας τον ζυγό της νοητής και νηπιώδους ηλικίας τους, να τους προτρέψουν πρώτα να εισέλθουν στην πίστη εγκαταλείποντας την ειδωλολατρία, προκειμένου οι πιστοί, υπακούοντας σταδιακά στον λόγο της αλήθειας, να αξιωθούν να φτάσουν στα ανώτερα παραγγέλματα των εντολών και στην πνευματική αύξηση.

Διότι, αφού ο Μωυσής έδωσε κάθε εντολή, έφτασε στο τέλος του βιβλίου και «τα συνέκλεισε όλα σε κατάρα», λέγοντας: «Επικατάρατος όποιος δεν εμμένει σε όλα τα γραμμένα λόγια σε τούτο το βιβλίο, ώστε να τα εφαρμόσει». Ήλθε λοιπόν (ο Χριστός), λύνοντας όσα ήταν δεμένα με τα δεσμά της κατάρας, και χαρίζοντάς μας, αντί των μικρών που δεν μπορούσαν να εκπληρωθούν, τα ανώτερα, τα οποία δεν συγκρούονται το ένα με το άλλο ως προς την εκπλήρωση του έργου, όπως τα προηγούμενα. Διότι έτσι, εξετάζοντας κάθε αίρεση σε σχέση με την τήρηση του σαββάτου και της περιτομής και των άλλων, πολλές φορές αναπτύξαμε το πώς ο Κύριος μάς έχει χαρίσει τα τελειότερα. Πώς λοιπόν θα μπορέσουν τέτοιοι άνθρωποι να έχουν απολογία, εφόσον δεν υπάκουσαν στο Άγιο Πνεύμα, το οποίο μέσω των αποστόλων είπε σε όσους από τα έθνη πίστεψαν «να μην τους επιβάλλεται κανένα βάρος εκτός από τα αναγκαία: να απέχουν από αίμα, από πνιγμένο ζώο, από πορνεία και από ειδωλόθυτα»; Και πώς δεν θα εκπέσουν από τη χάρη του Θεού, όταν ο άγιος απόστολος Παύλος λέει ότι «εάν περιτέμνεστε, ο Χριστός δεν θα σας ωφελήσει σε τίποτα» και «όσοι καυχάσθε με τον νόμο, εκπέσατε από τη χάρη»; 9. Θα είναι αρκετή, λοιπόν, και για τούτη την αίρεση η σύντομη αυτή πραγμάτευσή μας. Διότι οι άνθρωποι αυτοί ελέγχονται αμέσως και καταρρίπτονται εύκολα, όντας μάλλον Ιουδαίοι και τίποτε άλλο. Εντούτοις, αυτοί είναι απολύτως εχθρικοί προς τους Ιουδαίους.

«Αφού εκλέξαμε», είπε, «άνδρες από αναμεσά μας». Έπειτα, για να μη φανεί ότι η αποστολή εκείνων αποτελεί δυσφήμιση του Παύλου και του Βαρνάβα, δες τα εγκώμιά τους: «Σε ανθρώπους», λέει, «που έχουν παραδώσει τις ψυχές τους υπέρ του ονόματος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Στείλαμε, λοιπόν, τον Ιούδα και τον Σίλα, για να σας αναγγείλουν και αυτοί προφορικά τα ίδια. Διότι φάνηκε καλό στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς». Άρα, δεν υπάρχει τίποτε το ανθρώπινο, εάν το Πνεύμα τα εγκρίνει αυτά. «Να μη σας επιβληθεί κανένα επιπλέον βάρος». Πάλι ονομάζει τον νόμο βάρος. Έπειτα δικαιολογείται και για αυτά τα ίδια: «Εκτός από αυτά τα αναγκαία: να απέχετε από τα ειδωλόθυτα, από το πνικτό, από την πορνεία και από το αίμα· από τα οποία εάν προφυλάσσετε τους εαυτούς σας, θα πράξετε άριστα». Αυτά δεν τα όριζε η Καινή Διαθήκη· διότι πουθενά δεν μίλησε για αυτά ο Χριστός· αλλά τα λαμβάνουν από τον Νόμο. «Και από το πνικτό», λέει. Εδώ αποτρέπει τον φόνο. «Αυτοί λοιπόν, αφού αναχώρησαν, ήλθαν στην Αντιόχεια, και συγκεντρώνοντας το πλήθος, επέδωσαν την επιστολή. Όταν δε την ανέγνωσαν, χάρηκαν για την παράκληση». Έπειτα, δηλώνοντας ότι και εκείνοι τους παρακάλεσαν, πρόσθεσε: «Ο Ιούδας και ο Σίλας, επειδή ήταν και αυτοί προφήτες, με πολλά λόγια παρακάλεσαν τους αδελφούς και τους στήριξαν. Αφού δε παρέμειναν εκεί κάποιο διάστημα, απολύθηκαν με ειρήνη από τους αδελφούς προς τους αποστόλους».

Διότι επικύρωσαν τη γνώμη του· την επαίνεσαν και τη θαύμασαν. Αποδεικνύει ότι και από ανθρώπινους συλλογισμούς είναι δυνατόν να το κατανοήσει κανείς αυτό, και όχι μόνο από το Πνεύμα, ότι δηλαδή διέπραξαν αμάρτημα που δεν διορθώνεται εύκολα· διότι τέτοιου είδους ζητήματα δεν έχουν ανάγκη από το Πνεύμα (για να γίνουν αντιληπτά). Δείχνει ότι τα υπόλοιπα δεν είναι αναγκαία, αλλά περιττά, εφόσον μόνο αυτά είναι τα αναγκαία. «Αν προφυλάσσετε τους εαυτούς σας από αυτά», λέει, «θα πράξετε άριστα». Αποδεικνύει ότι δεν τους λείπει τίποτα, αλλά τούτο είναι αρκετό. Μπορούσε, βέβαια, να γίνει και χωρίς γραπτά κείμενα, αλλά για να αποτελέσει γραπτό νόμο, αποστέλλουν επιστολή. Και πάλι, προκειμένου να πειστούν στον νόμο, και σε εκείνους μιλούσαν, και εκείνοι το εφάρμοζαν, και μάλιστα με ειρήνη. Ας μη σκανδαλιζόμαστε, λοιπόν, εξαιτίας των αιρετικών. Διότι, παρατήρησε στις απαρχές του κηρύγματος πόσα σκάνδαλα υπήρξαν· δεν αναφέρομαι σε αυτά που προέρχονταν από τους έξω· διότι αυτά δεν ήταν τίποτα· αλλά σε αυτά που προέρχονταν από τους έσω. Όπως, πρώτα ο Ανανίας, έπειτα ο γογγυσμός, έπειτα ο Σίμων ο Μάγος, έπειτα εκείνοι που κατηγορούσαν τον Πέτρο για τον Κορνήλιο, έπειτα ο λιμός, και έπειτα αυτό ακριβώς το κεφάλαιο των κακών.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΓ΄. — Περί τροφών και των αναγκαίων για το ζην. «Όπως τα χλωρά χόρτα, σας τα έχω δώσει όλα· όμως δεν θα φάτε κρέας με το αίμα της ζωής του.» «Από τον καρπό των έργων σου θα χορτάσει η γη.» «Τα πρωταρχικά για τη ζωή των ανθρώπων είναι το ψωμί και το νερό, το ένδυμα και η φωτιά, ο σίδηρος και το αλάτι, το σιμιγδάλι του σιταριού, το λάδι, το γάλα και το μέλι· όλα αυτά για τους ευσεβείς είναι για το καλό τους.» «Διότι φάνηκε καλό στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς, να μη σας επιβάλουμε κανένα πρόσθετο βάρος, εκτός από αυτά τα αναγκαία: να απέχετε από τα ειδωλόθυτα, από το αίμα, από τα πνιγμένα ζώα και από την πορνεία· αν προφυλάσσετε τους εαυτούς σας από αυτά, θα πράξετε άριστα.» «Γνωρίζω και είμαι πεπεισμένος εν Κυρίω Ιησού, ότι τίποτε δεν είναι ακάθαρτο από μόνο του, παρά μόνο για εκείνον που θεωρεί ότι κάτι είναι ακάθαρτο. Εάν όμως ο αδελφός σου λυπείται εξαιτίας μιας τροφής, τότε δεν συμπεριφέρεσαι πλέον σύμφωνα με την αγάπη. Μην καταστρέφεις με την τροφή σου εκείνον για τον οποίο πέθανε ο Χριστός. Εκείνος που αμφιβάλλει, εάν φάει, κατακρίνεται.» «Όλα είναι καθαρά για τους καθαρούς· αντίθετα, για τους μιασμένους και τους απίστους τίποτε δεν είναι καθαρό, αλλά έχει μιανθεί τόσο ο νους όσο και η συνείδησή τους.» ΣΤΟΙΧΕΙΟ Γ΄.

Σχετικά με το τέταρτο, για να μιλήσουμε συνοπτικά, στις Πράξεις των Αποστόλων είναι γραμμένο κατά λέξη ως εξής: «Οι απόστολοι, οι πρεσβύτεροι και οι αδελφοί, προς τους πιστούς από τα έθνη, χαίρετε· φάνηκε καλό στο Άγιο Πνεύμα και σε εμάς να μη σας επιβάλουμε κανένα επιπλέον βάρος, εκτός από αυτά τα αναγκαία: να απέχετε από τα ειδωλόθυτα, και από το αίμα, και από το πνικτό, και από την πορνεία· από τα οποία, αν προφυλάσσετε τους εαυτούς σας, θα πράξετε καλώς». Ακολουθώντας αυτές τις διατάξεις, και η Έκτη Σύνοδος αποφαίνεται στον εξηκοστό έβδομο κανόνα της: «Αν κάποιος από τώρα επιχειρήσει να φάει αίμα ζώου, με οποιονδήποτε τρόπο, αν μεν είναι κληρικός να καθαιρείται, αν δε λαϊκός να αφορίζεται».

«Να απέχετε από ειδωλόθυτα, και αίμα, και πορνεία.» Η αιτία δε, για την οποία απαγορεύονται τα ζώα που έχουν κατασπαραχθεί από θηρία ή έχουν χτυπηθεί από αρπακτικά πτηνά, ή τα θνησιμαία, ή τα πνιγμένα, είναι διότι δεν χύνεται όλο το αίμα τους, αλλά παραμένει μέσα σε αυτά, διασκορπισμένο σε όλες τις μικρές φλέβες του κρέατος, από τις οποίες δεν υπάρχει τρόπος να βγει. Γι' αυτό όσοι τα τρώνε, τρώνε κρέας μαζί με το αίμα της ψυχής του. Και ο 67ος κανόνας της ΣΤ' Συνόδου καθαιρεί μεν τον κληρικό εκείνο που θα φάει αίμα με οποιονδήποτε τρόπο και παρασκευή, ενώ τον λαϊκό τον αφορίζει. Απαγορεύει δε και ο 2ος κανόνας της εν Γάγγρα Συνόδου το να τρώγεται αίμα και πνιγμένο και ειδωλόθυτο.

Κανών 67ος. Η Θεία Γραφή μάς έδωσε εντολή να απέχουμε από αίμα, από πνικτό και από πορνεία. Σε αυτούς, λοιπόν, που εξαιτίας της λαίμαργης κοιλιάς παρασκευάζουν με κάποια τέχνη το αίμα οποιουδήποτε ζώου ως φαγώσιμο και το τρώνε με αυτόν τον τρόπο, επιβάλλουμε το κατάλληλο επιτίμιο. Αν κάποιος, λοιπόν, από εδώ και στο εξής επιχειρήσει να φάει αίμα ζώου με οποιονδήποτε τρόπο, αν μεν είναι κληρικός, να καθαιρείται, αν δε είναι λαϊκός, να αφορίζεται.

Ερμηνεία. Ο παρών Κανόνας προστάζει να μην τρώει κανένας Χριστιανός αίμα κανενός ζώου, με οποιαδήποτε τέχνη και τρόπο κι αν έχει παρασκευαστεί, ή κι αν αναμειχθεί με άλλα φαγητά, είτε αυτά είναι σουτζούκια είτε οτιδήποτε άλλο, επειδή η Θεία Γραφή, η Παλαιά και μάλιστα η Νέα, διέταξε ρητώς να απέχουν οι Χριστιανοί από το αίμα, από τα πνικτά και από την πορνεία (και τα ειδωλόθυτα)· όποιος δε το φάει, εάν μεν είναι κληρικός, ας καθαιρείται, εάν δε είναι λαϊκός, ας αφορίζεται.

ΚΑΝΟΝΑΣ Β'. Εάν κάποιος κατακρίνει αυτόν που τρώει κρέας (με εξαίρεση το αίμα, τα ειδωλόθυτα και τα πνικτά) με ευλάβεια και πίστη, θεωρώντας ότι εξαιτίας της βρώσης αυτής δεν έχει ελπίδα σωτηρίας, ας είναι αναθεματισμένος.