Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 16:1

γ΄. Παρατήρησε τη σύνεση του Παύλου· δεν μεταβαίνει πρώτα σε άλλες πόλεις, προτού επισκεφθεί εκείνες που αποδέχθηκαν τον λόγο. Διέσχιζε, λοιπόν, τη Συρία και την Κιλικία στηρίζοντας τις Εκκλησίες. Έφθασε δε στη Δέρβη και στα Λύστρα. Διότι αποτελεί ανοησία να τρέχει κανείς άσκοπα.

Και λοιπόν οδοιπορούσε πεζός, θέλοντας μέσω της οδοιπορίας να ωφελήσει όσους τον έβλεπαν· ευλόγως. Διότι, όταν μεν βιάζονταν, ταξίδευαν διά θαλάσσης· τώρα όμως πλέον όχι. Και ιδού, υπήρχε εκεί κάποιος μαθητής ονόματι Τιμόθεος, υιός μιας πιστής Ιουδαίας γυναίκας, ενώ ο πατέρας του ήταν Έλληνας· για τον οποίο έδιναν καλή μαρτυρία οι αδελφοί στα Λύστρα και στο Ικόνιο. Αυτόν θέλησε ο Παύλος να αναχωρήσει μαζί του· και αφού τον παρέλαβε, τον περιέτεμε εξαιτίας των Ιουδαίων που υπήρχαν στους τόπους εκείνους. Διότι όλοι γνώριζαν τον πατέρα του, ότι ήταν Έλληνας.

Και επιπλήττει μεν κάποιους, προστάζει δε να κάνουν το καλό προς όλους. Αυτό συνηθίζουμε να κάνουμε και εμείς. Εδώ μου φαίνεται ότι και άλλοι αγανάκτησαν μαζί με τον Παύλο. Και έπειτα, παίρνοντας και εκείνους ιδιαιτέρως, κάνει τα πάντα, και συμβουλεύει και νουθετεί. Πολλά μπορεί να καταφέρει η ομόνοια, πολλά η αγάπη· ακόμη κι αν ζητάς κάτι μεγάλο, ακόμη κι αν είσαι ανάξιος, εξαιτίας της αγαθής προαιρέσεώς σου θα εισακουστείς, μη φοβάσαι. «Περιόδευε», λέει, «τις πόλεις. Και ιδού, υπήρχε κάποιος μαθητής ονόματι Τιμόθεος, για τον οποίο έδιναν καλή μαρτυρία οι αδελφοί στα Λύστρα και στο Ικόνιο». Μεγάλη ήταν η πίστη του Τιμοθέου, εφόσον ελάμβανε καλή μαρτυρία από όλους. Όταν αναχώρησε ο Βαρνάβας, βρίσκει άλλον ισάξιο αναπληρωτή. Για αυτόν λέει: «Ενθυμούμενος τα δάκρυά σου και την ανυπόκριτη πίστη σου, η οποία κατοίκησε πρώτα στη γιαγιά σου Λωίδα και στη μητέρα σου Ευνίκη». Και αφού τον πήρε, λέει, τον περιέτεμε. Για ποιον λόγο όμως; Ο ίδιος προσθέτει λέγοντας: «Εξαιτίας των Ιουδαίων που βρίσκονταν στους τόπους εκείνους». Για αυτόν τον λόγο, λοιπόν, περιτέμνεται· ή ίσως και εξαιτίας του πατέρα του· διότι εκείνος παρέμενε Έλληνας (ειδωλολάτρης). Άρα δεν ήταν περιτμημένος.

Αυτός, λοιπόν, ο Παύλος, ο οποίος λέει ότι «Εάν περιτέμνεσθε, ο Χριστός σε τίποτα δεν θα σας ωφελήσει», φαίνεται να περιτέμνει ο ίδιος τον Τιμόθεο. Διότι, όπως αναφέρεται, αφού βρήκε ο Παύλος στα Λύστρα κάποιον νέο, υιό μιας πιστής Ιουδαίας γυναίκας και πατέρα Έλληνα, τον περιέτεμε· επειδή δεν ήθελε να στείλει ως δάσκαλο έναν απερίτμητο.

Τι είναι αυτό που κάνεις, ω μακάριε Παύλε; Καταργείς με τον λόγο την περιτομή και την επιβεβαιώνεις πάλι με την πράξη; Δεν την επιβεβαιώνω, λέγει, αλλά την καταργώ δια των έργων. Διότι ο Τιμόθεος ήταν υιός πιστής Ιουδαίας γυναίκας, πατέρα όμως Έλληνα, από ακρόβυστο γένος. Επειδή, λοιπόν, ο Παύλος επρόκειτο να τον αποστείλει στους Ιουδαίους ως διδάσκαλο, δεν ήθελε να τον στείλει ακρόβυστο, για να μην κλείσει αμέσως από την αρχή τις θύρες στον λόγο του Θεού. Προετοιμάζοντας, επομένως, την οδό για την κατάργηση της περιτομής και ανοίγοντας τον δρόμο στη διδασκαλία του Τιμοθέου, τον υπέβαλε σε περιτομή, προκειμένου να καταργήσει την περιτομή. Γι' αυτό λέγει: «Έγινα στους Ιουδαίους ως Ιουδαίος»· δεν το είπε αυτό ο Παύλος για να γίνει Ιουδαίος, αλλά για να πείσει εκείνους που παρέμεναν Ιουδαίοι να μην είναι πλέον Ιουδαίοι· γι' αυτό τον λόγο περιέτεμε και τούτον, για να καταργήσει την περιτομή.

Διότι και ο Τιμόθεος είχε ασεβή πατέρα· επειδή, όπως λέει, ήταν γιος Ιουδαίας γυναίκας, μιας πιστής μητέρας, αλλά από πατέρα Έλληνα.

βʹ. Έπειτα υπάρχει και άλλο εγκώμιο, ότι δηλαδή δεν προερχόταν από τους εθνικούς, ούτε από απίστους, αλλά ανέκαθεν από οικογένεια που υπηρετούσε τον Χριστό. Η οποία κατοίκησε, λέει, στη γιαγιά σου Λωίδα, και στη μητέρα σου Ευνίκη. Διότι ήταν, λέει, γιος πιστής Ιουδαίας γυναίκας. Πώς Ιουδαίας; Πώς πιστής; Δεν προερχόταν από εθνικούς. Όμως εξαιτίας του πατέρα του, επειδή ήταν Έλληνας, και εξαιτίας των Ιουδαίων που βρίσκονταν στους τόπους εκείνους, τον πήρε και τον περιέτεμε. Βλέπεις πώς άρχιζε να καταλύεται ο νόμος, καθώς γίνονταν αυτές οι επιμιξίες; Και πρόσεξε πόσα παρέθεσε για να τον διαβεβαιώσει ότι δεν τον περιφρόνησε. Εγώ λατρεύω τον Θεό, λέει· έχω αληθινή συνείδηση· και εσύ τα δάκρυα.

Έτσι έπραξε και ο Παύλος, μιμούμενος τον δικό του Δεσπότη· διότι «γίνεσθε μιμητές μου», λέγει, «όπως κι εγώ του Χριστού». Όπως ακριβώς δηλαδή ο Δεσπότης του, όταν καλούσε τους μάγους, έστειλε το φαινόμενο ενός αστέρα, ώστε αναγνωρίζοντας το γνώριμό τους να υπακούσουν εύκολα, και ερχόμενοι να δουν τον Δεσπότη των αστέρων, και, αφού απαλλαγούν από εκείνη τη δουλεία, να προσέλθουν σε αυτήν τη δεσποτεία· έτσι ακριβώς και αυτός, ενώ επρόκειτο να καταργήσει την περιτομή, έστειλε τον Τιμόθεο έχοντάς τον περιτέμνει. Επειδή δηλαδή εκείνοι που επρόκειτο να τον δεχθούν ήταν Ιουδαίοι, και αυτός ήταν υιός πιστής Ιουδαίας γυναίκας, αλλά πατέρα Έλληνα, και εξαιτίας αυτού ακρόβυστος, του επέβαλε την περιτομή, ενεργώντας όπως οι αλιείς· διότι και εκείνοι δεν ρίχνουν το αγκίστρι γυμνό στο πέλαγος, αλλά το περιβάλλουν με κρέας.