Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 16:18

Ο ίδιος ο Φίλιππος στη Σαμάρεια εξέβαλε πολλά πνεύματα, και χωλοί και παράλυτοι θεραπεύθηκαν από αυτόν. Ο Παύλος, πλησιάζοντας στη Δαμασκό, είδε οπτασία, και αμέσως έγινε ευαγγελιστής. Ο Παύλος στα Λύστρα θεράπευσε τον Αινέα, ο οποίος ήταν χωλός εκ γενετής, στο όνομα του Κυρίου. Ο Παύλος κλήθηκε στη Μακεδονία από οπτασία. Ο Παύλος καθάρισε τη γυναίκα που είχε πνεύμα Πύθωνος. Ο Παύλος και ο Σίλας ρίχτηκαν σε φυλακή στους Φιλίππους, και είχαν τα πόδια τους ασφαλισμένα στο ξύλο.

Και εκείνος μεν ενεργούσε με πονηριά, αυτός δε με σύνεση· διότι ήθελε να μην τον καταστήσει αξιόπιστο. Επειδή, εάν ο Παύλος είχε αποδεχθεί τη μαρτυρία του, θα είχε εξαπατήσει και πολλούς από τους πιστούς, εφόσον θα είχε γίνει αποδεκτός από αυτόν. Γι' αυτό ανέχεται να λέει τα σχετικά με εκείνους, για να εδραιώσει τα δικά του, και ο ίδιος χρησιμοποιεί τη συγκατάβαση με σκοπό την απώλεια. Στην αρχή, λοιπόν, ο Παύλος δεν τον αποδέχθηκε, αλλά τον αποστράφηκε, επειδή δεν ήθελε να αφεθεί απερίσκεπτα στην τέλεση σημείων· όταν όμως εκείνος επέμενε να το κάνει αυτό επί πολλές ημέρες και επεδείκνυε το έργο του, λέγοντας: «Αυτοί οι άνθρωποι είναι δούλοι του Θεού του Υψίστου, οι οποίοι κηρύττουν σε εμάς την οδό της σωτηρίας», τότε τον διέταξε να εξέλθει. Έχοντας δε αγανακτήσει ο Παύλος, και αφού στράφηκε, είπε στο πνεύμα: «Σε προστάζω στο όνομα του Ιησού Χριστού να βγεις από αυτήν».

Και βγήκε εκείνη την ώρα. Όταν δε είδαν οι κύριοί της ότι χάθηκε η ελπίδα του κέρδους τους, έπιασαν τον Παύλο και τον Σίλα και τους έσυραν στην αγορά ενώπιον των αρχόντων, και αφού τους οδήγησαν στους στρατηγούς, είπαν: «Αυτοί οι άνθρωποι αναστατώνουν την πόλη μας, επειδή είναι Ιουδαίοι, και κηρύσσουν έθιμα τα οποία δεν επιτρέπεται σε εμάς να τα αποδεχόμαστε ούτε να τα εφαρμόζουμε, εφόσον είμαστε Ρωμαίοι». Παντού τα χρήματα είναι τα αίτια των κακών. Ω, της ελληνικής ωμότητας! Ήθελαν να δαιμονίζεται το κορίτσι, για να κερδίζουν χρήματα. Έπιασαν, λέει, τον Παύλο και τον Σίλα και έλεγαν: Αυτοί οι άνθρωποι αναστατώνουν την πόλη μας. Τι έκαναν; Γιατί, λοιπόν, δεν τους σύρατε πριν από αυτό; Επειδή είναι Ιουδαίοι, λέει· τόσο πολύ είχε διαβληθεί αυτό το όνομα. Και κηρύσσουν έθιμα τα οποία δεν επιτρέπεται σε εμάς να τα αποδεχόμαστε ούτε να τα εφαρμόζουμε, εφόσον είμαστε Ρωμαίοι. Ανήγαγαν το ζήτημα σε έγκλημα καθοσιώσεως. Και ξεσηκώθηκε το πλήθος εναντίον τους.

Θλίψη, ή στενοχώρια, ή λιμός, ή διωγμός, ή γυμνότητα, ή κίνδυνος, ή μάχαιρα; Και πάλι άκουσέ τον να λέει: Ο Θεός θα συντρίψει τον σατανά κάτω από τα πόδια σας εν τάχει. Διότι τον είχε υποτάξει· γι' αυτό και έλεγε: Σου παραγγέλλω στο όνομα του Κυρίου Ιησού να εξέλθεις από αυτήν. Αυτό όμως δεν είναι έργο κάποιου που παλεύει. Διότι αυτός που παλεύει δεν έχει νικήσει ακόμα, ενώ αυτός που νίκησε δεν παλεύει πλέον. Τον υπέταξε, τον αιχμαλώτισε. Αλλά και ο Πέτρος δεν πάλευε με τον διάβολο, αλλά έπραττε αυτό που ήταν ανώτερο από την πάλη.

β΄. Πόση δύναμη νομίζετε ότι έχει αυτή η μικρή φράση; «Όλα», λέει, «συνεργούν προς το αγαθό»· διότι μη μου αναφέρεις εδώ τα ευχάριστα, ούτε να υπολογίσεις μόνο την άνεση και την ασφάλεια, αλλά και τα αντίθετα: τις φυλακές, τις θλίψεις, τις επιβουλές, τις καθημερινές επιθέσεις, και τότε θα διαπιστώσεις με ακρίβεια τη δύναμη του ρητού. Και για να μην οδηγήσω την αγάπη σας κάπου μακριά, εάν θέλετε, ας φέρουμε στο μέσον μερικά μικρά περιστατικά από όσα συνέβησαν σε αυτόν τον μακάριο, και θα δείτε την ισχύ του ρητού. Διότι, καθώς περιερχόταν παντού, σπέρνοντας τον λόγο της ευσέβειας, ξεριζώνοντας τα αγκάθια και επειγόμενος να εμφυτεύσει την αλήθεια στην ψυχή του καθενός, όταν βρέθηκε σε κάποια πόλη της Μακεδονίας, όπως μας διηγήθηκε ο μακάριος Λουκάς που συνέγραψε το βιβλίο των Πράξεων, συνάντησε κάποια νεαρή δούλη που κατεχόταν από πονηρό πνεύμα και δεν ανεχόταν να σιωπά, αλλά περιφερόταν και ήθελε να τους κάνει παντού γνωστούς μέσω του δαίμονα. Εκείνος, με πολλή εξουσία, με έναν λόγο και μία προσταγή, διώχνοντάς τον σαν κάποιον δούλο που αξίζει μαστίγωση, την ελευθέρωσε από τον πονηρό δαίμονα. Ενώ, λοιπόν, θα έπρεπε οι κάτοικοι εκείνης της πόλης να βλέπουν πλέον τους αποστόλους ως ευεργέτες και σωτήρες, και να τους ανταμείψουν για μια τόσο μεγάλη ευεργεσία προσφέροντάς τους κάθε είδους περιποίηση, αυτοί τους ανταμείβουν με τα αντίθετα. Και άκουσε με ποια τους ανταμείβουν.

Τι θα πούμε, λοιπόν, στο ότι οι δαίμονες λένε: «Είμαι η ψυχή του τάδε μοναχού»; Ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο δεν το πιστεύω, επειδή το λένε οι δαίμονες· διότι εξαπατούν εκείνους που τους ακούν. Γι' αυτό και ο Παύλος, μολονότι έλεγαν την αλήθεια, τους αποστόμωσε, ώστε να μη βρουν αφορμή να αναμείξουν και πάλι τα ψέματα με τις αλήθειες, και γίνουν αξιόπιστοι. Διότι, επειδή έλεγαν: «Αυτοί οι άνθρωποι είναι δούλοι του Θεού του υψίστου, οι οποίοι σας κηρύττουν οδό σωτηρίας», ο Παύλος, αγανακτώντας στο πνεύμα του, επιτίμησε το πνεύμα του Πύθωνα και το διέταξε να βγει. Και όμως, τι κακό έλεγαν; «Αυτοί οι άνθρωποι είναι δούλοι του Θεού του υψίστου». Αλλά επειδή πολλοί από τους πιο απλοϊκούς δεν γνωρίζουν πώς να διακρίνουν πάντοτε τα όσα λέγονται από τους δαίμονες, τους απέκλεισε μια για πάντα το να γίνονται πιστευτοί. Ανήκεις στους ατιμασμένους, του λέει, δεν έχεις το δικαίωμα του λόγου, σώπα, φιμώσου· δεν είναι δικό σου έργο το να κηρύττεις, αυτό είναι αξίωμα των αποστόλων. Γιατί αρπάζεις κάτι που δεν είναι δικό σου; Σώπα, είσαι ατιμασμένος. Έτσι έπραξε και ο Χριστός· όταν του έλεγαν οι δαίμονες, «Γνωρίζουμε ποιος είσαι», τους επιτίμησε με πολλή σφοδρότητα, διδάσκοντάς μας να μην πειθόμαστε ποτέ σε δαίμονα, ακόμη και αν λέει κάτι το ορθό. Μαθαίνοντας, λοιπόν, αυτά, ας μην πειθόμαστε καθόλου σε δαίμονα, αλλά, ακόμη κι αν λέει κάτι αληθινό, ας τον αποφεύγουμε και ας τον αποστρεφόμαστε. Διότι τα υγιή και σωτήρια δόγματα δεν μπορεί να τα μάθει κανείς με ακρίβεια από τους δαίμονες, αλλά από τη θεία Γραφή.

Μη μου πεις, λοιπόν, τούτο, ότι δηλαδή εκεί βρίσκεται ο νόμος και τα βιβλία των προφητών. Δεν αρκεί αυτό για να κάνει έναν τόπο άγιο. Διότι τι είναι σπουδαιότερο, να βρίσκονται βιβλία σε έναν τόπο ή να προφέρει κανείς τα λόγια των βιβλίων; Είναι ολοφάνερο ότι το να προφέρει τα λόγια των βιβλίων και να τα έχει στη διάνοιά του. Τι λοιπόν, πες μου, επειδή ο διάβολος προέφερε λόγια από τις Γραφές, άραγε αγιάστηκε το στόμα του; Δεν μπορεί να το πει κανείς αυτό, αλλά παρέμεινε διάβολος. Και τι θα πούμε για τους δαίμονες; Επειδή κήρυτταν και έλεγαν: «Αυτοί οι άνθρωποι είναι δούλοι του ύψιστου Θεού, οι οποίοι σας αναγγέλλουν οδό σωτηρίας», μήπως άραγε εξαιτίας αυτού θα τους κατατάξουμε ανάμεσα στους αποστόλους; Σε καμία περίπτωση, αλλά εξακολουθούμε εξίσου να τους αποστρεφόμαστε και να τους μισούμε. Επομένως, τα λόγια που προφέρονται δεν αγιάζουν, ενώ τα βιβλία που είναι τοποθετημένα κάπου αγιάζουν; Και πώς θα μπορούσε αυτό να είναι λογικό; Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο μισώ τη συναγωγή, επειδή κατέχει τον νόμο και τους προφήτες, και την μισώ περισσότερο τώρα, παρά εάν δεν είχε τίποτα από αυτά. Για ποιον λόγο άραγε; Επειδή είναι μεγάλο το δέλεαρ και πολλή η απάτη που προέρχεται από εκεί για τους πιο απλοϊκούς· αφού και το δαιμόνιο εκείνο γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο το έδιωξε ο Παύλος, επειδή μιλούσε, περισσότερο παρά εάν σιωπούσε. Διότι, όπως λέει, αφού αγανάκτησε στο πνεύμα του, είπε: «Έξελθε από αυτήν». Και για ποιον λόγο; Επειδή φώναζε: «Αυτοί οι άνθρωποι είναι δούλοι του ύψιστου Θεού».

Είπε δε ο Παύλος: «Σήκω όρθιος στα πόδια σου», και εκείνος αναπήδησε και περπατούσε.» «Μία νεαρή δούλη που είχε μαντικό πνεύμα (πύθωνα), καθώς αυτοί περνούσαν, φώναζε λέγοντας: "Αυτοί οι άνθρωποι είναι δούλοι του Ύψιστου Θεού". Είπε δε ο Παύλος: "Σε προστάζω στο όνομα του Ιησού Χριστού, βγες από αυτήν".» «Συνέβη δε ο πατέρας του Πουπλίου να είναι κατακλιμένος, υποφέροντας από πυρετούς και δυσεντερία. Προς αυτόν μπήκε ο Παύλος και, αφού προσευχήθηκε, έθεσε πάνω του τα χέρια και τον θεράπευσε.» ΤΙΤΛΟΣ Βʹ. — Περί των ιερατικών· και ότι δεν επιτρέπεται σε λαϊκό να αγγίζει ιερατικό σκεύος. «Άπλωσε ο Οζά το χέρι του στην κιβωτό του Θεού, για να την κρατήσει, επειδή την ταρακούνησαν τα μοσχάρια· και οργίστηκε ο Κύριος με τον Οζά, και τον χτύπησε ο Θεός, και πέθανε εκεί, κοντά στην κιβωτό του Κυρίου.» «Είπε ο Δαβίδ: Δεν επιτρέπεται να σηκώνει την κιβωτό του Θεού κανείς άλλος, παρά μόνο οι Λευίτες, διότι αυτούς εξέλεξε ο Κύριος για να τον υπηρετούν εις τον αιώνα.» «Στάθηκαν οι ιερείς απέναντι στον βασιλιά Οζία και του είπαν: Δεν ανήκει σε σένα, Οζία, να προσφέρεις θυμίαμα. Βγες από το αγιαστήριο, διότι αποστάτησες από τον Κύριο, και αυτό δεν θα σου αποβεί προς δόξαν από τον Κύριο και Θεό.»

Δεν είναι λοιπόν καθόλου δύσκολο και ο θείος Παύλος, ενώ ήταν Ιουδαίος, να καλείται και Ρωμαίος· διότι τόσο μεμονωμένα άτομα, όπως ο Λυσίας, όσο και ολόκληρες πόλεις, παρότι ήταν αλλογενείς, απέκτησαν για τον εαυτό τους την ονομασία των Ρωμαίων. Και για να παραλείψω τώρα τα υπόλοιπα, άκου πώς σεμνύνονται οι Φιλιππήσιοι αποκαλώντας τους εαυτούς τους Ρωμαίους. Διότι, όταν ο Παύλος εξεδίωξε το πνεύμα του Πύθωνα από τη δούλη και οι κύριοί της άναψαν από οργή, ενώ θα έπρεπε να τον ευχαριστήσουν, και έσερναν τους ευεργέτες τους στην αγορά ενώπιον των αρχόντων, έλεγαν τα εξής: «Αυτοί οι άνθρωποι αναστατώνουν την πόλη μας, όντας Ιουδαίοι», και έπειτα, «και κηρύσσουν έθιμα τα οποία δεν επιτρέπεται σε εμάς να αποδεχόμαστε ούτε να εφαρμόζουμε, αφού είμαστε Ρωμαίοι». Βλέπεις πώς οι Φιλιππήσιοι και έφεραν την ιδιότητα του Ρωμαίου και αποκαλούσαν τους εαυτούς τους Ρωμαίους, το ένα έχοντάς το από την καταγωγή τους, και το άλλο από ψηφίσματα; Τι εμποδίζει λοιπόν, ή μάλλον πώς δεν έχει γίνει φανερό, ότι και ο μακάριος Παύλος, ενώ ήταν Ιουδαίος, ήταν και Ρωμαίος;

Προς τον Θεόδοτο σπαθαροκανδιδάτο, στους Λαλάκωνες. Το πονηρό και ακάθαρτο πνεύμα, που φωλιάζει στην ανθρώπινη κοιλιά και είναι άξιο να κατοικεί στον χώρο των περιττωμάτων, οι μεν άνθρωποι της ευσέβειας το ονόμασαν πολύ παραστατικά εγγαστρίμυθο, ενώ από τους Έλληνες οι περισσότεροι το ονομάζουν εντερόμαντη, και άλλοι εγγαστρίμαντη. Ο Σοφοκλής όμως και ο Πλάτων, ντρεπόμενοι που το δαιμόνιο κατοικεί στην κοιλιά, ο μεν πρώτος, επειδή ήταν ποιητής και είχε μεγάλη ελευθερία και αυτονομία στη γλώσσα του, αντί για την κοιλιά του παραχώρησε τα στέρνα και το μετονόμασε στερνόμαντη· ο δε δεύτερος, αποφεύγοντας ίσως το προφανές του ψεύδους και κρύβοντας την ύβρη με άλλη μέθοδο, ονομάζει αυτό που κατοικεί στην κοιλιά «Ευρυκλέα», επειδή έτσι, λένε, ονομαζόταν παλιά κάποιος που είχε γίνει διάσημος για αυτό το πάθος, από τον οποίο και αποδίδουν αυτή την ονομασία στους μεταγενέστερους. Διότι φαίνεται ότι αυτή η γενιά των δαιμονίων αρέσκεται να εγκαθίσταται στην κοιλιά, όχι μόνο γυναικών, αλλά και ανδρών· και αυτό πλανά τον λαό και γίνεται πρόξενος της έσχατης απώλειας για εκείνους που έχουν πειστεί να του δίνουν προσοχή. Πολλοί μάλιστα από τους Έλληνες το ονομάζουν και Πύθωνα. Αυτό πιστεύω ότι είχε εγκατασταθεί και στην κοιλιά της νεαρής δούλης των Φιλιππησίων και απέφερε τα κέρδη από την πλάνη στους κυρίους της, καθώς αυτοί εξουσίαζαν και το ίδιο το δαιμόνιο μέσω αυτής. Αυτό, λοιπόν, επιχειρώντας με κακόβουλη πρόθεση να προσεγγίσει απατηλά τον θεσπέσιο Παύλο με εγκωμιαστικούς επαίνους, βρήκε ως μισθό της κολακείας του την εξορία από την άδικη και προσφιλή του κατοικία.